RIS319799 Bijlage 4. Overzicht instellen verlengen aanpassen instandhouding en vrijval van reserves

BIJLAGE 4

Nieuwe, aangepaste en vervallen reserves

Als onderdeel van de begrotingsactualisatie zijn de reserves geactualiseerd. Dit geeft aanleiding voor diverse bijstellingen die worden toegelicht. De opbouw van deze bijlage is als volgt: a) Instellen reserves b) Aanpassing reserves (looptijd en maximale hoogte) c) Reserves die vervallen of die in stand moeten worden gehouden Instellen bestemmingsreserve Dier en Natuur (programma 9) Bij het coalitieakkoord 2023-2026 is incidenteel € 8 mln. toegekend voor Dier en Natuur. De middelen moeten meerjarig beschikbaar blijven voor dit doel en daarom wordt voorgesteld dit aan een reserve toe te voegen. Naast dit incidentele bedrag van € 8 mln. wordt in 2024 nog € 2 mln. vanuit de exploitatie toegevoegd aan deze reserve. Tenslotte wordt er vanuit de programmareseve € 3,5 mln. toegevoegd voor projecten Zuiderpark, verbeteren groeiplaatsen bomen en Westduinpark. Doelstelling:

Investeren in natuur, kleinschaliger beheer, ecologen, dierenwelzijnsbeleid, ondersteuning dierenwelzijnsorganisaties, hondenlosloopgebieden. Programma: 9 –Buitenruimte Activiteit: Openbaar groen en toezicht en handhaving buitenruimte. Categorie Projectreserve Maximale hoogte: € 14 mln. Maximale looptijd: 31-12-2028 Instellen bestemmingsreserve Zwerfafval (programma 9) In de komende periode ontvangen we voor de kosten voor het opruimen en voorkomen van wegwerpplastics in de openbare ruimte extra middelen vanuit het Rijk, naar verwachting is dit rond de € 6 mln., maar de hoogte kan nog afwijken. Vooruitlopend op de ontvangen middelen wordt een reserve ingesteld om de middelen beschikbaar te houden voor dit doel. In het aanvalsplan afval is aangegeven dat middelen zullen worden ingezet om de stad schoner en leefbaarder te maken. Doelstelling: Programma: Activiteit: Categorie: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

De middelen die we ontvangen voor het opruimen en voorkomen van wegwerpplastics in de openbare ruimte beschikbaar houden voor het schoner en leefbaarder maken van de stad. 9 Buitenruimte Inrichting en onderhoud Buitenruimte/ Deelactiviteit: straatreiniging Projectreserve € 9 mln. 31-12-2028

Instellen bestemmingsreserve vrijval ondergrondse kruising Zwolsestraat (programma 9) De Raad heeft in de vergadering van 30 mei 2024 bij het raadsvoorstel Beëindiging project Ongelijkvloerse kruising Zwolsestraat/Voorstel inzet vrijkomende middelen (RIS 318696) een amendement aangenomen waarmee geregeld wordt dat de vrijkomende middelen van het project Ongelijkvloerse Kruising Zwolsestraat in een nieuwe bestemmingsreserve worden gestort. Doelstelling:

Meerkosten van mobiliteitsprojecten die zijn gekoppeld aan de vergroeningsambitie van dekking te voorzien uit de vrijval van de middelen ondergrondse kruising Zwolsestraat. Programma: 9 Buitenruimte Activiteit: Inrichting en onderhoud Buitenruimte Categorie: Projectreserve Maximale hoogte: € 17,1 mln. Maximale looptijd: 31-12-2028

1

Instellen bestemmingsreserve Voorfinanciering actief grondbeleid (programma 13) Er doen zich de komende jaren reële kansen voor om actief grondbeleid in te zetten. Een deel van het bestaande grondbezit van de gemeente is namelijk uitgegeven in erfpacht. De komende jaren loopt een aanzienlijk aantal erfpachtcontracten af (ca. 13.000). Dit biedt de mogelijkheid om de erfpacht niet voort te zetten c.q. te beëindigen. Dit kan een belangrijke manier worden waarop de gemeente haar grondposities kan vergroten via expirerend erfpacht: de gemeente beëindigt de erfpacht, koopt het onroerend goed, ontwikkelt het en verkoopt het later (met winst) door. Om de benodigde middelen beschikbaar te hebben op het moment dat ze noodzakelijk zijn, is het wenselijk hiervoor een reserve te vormen. Via een reserve wordt voorkomen dat de gemeente niet kan handelen op het moment dat gronden of vastgoedobjecten beschikbaar komen. Uit de reserve kunnen ook middelen beschikbaar worden gesteld omdat er voorfinanciering nodig is: de kosten gaan immers voor de baten uit. Daarom wordt incidenteel € 5 mln. toegevoegd aan deze nieuwe reserve. Als winstgevende projecten gerealiseerd worden op locaties die vanuit deze reserve verworven zijn, vloeit de winst terug naar de reserve. Hiermee ontstaat een revolverend fonds dat groeit.

Deze reserve vervangt de reserve Voorfinanciering actief en faciliterend grondbeleid met een saldo van € 0,076 mln. De reserve wordt opgeheven en de resterende middelen worden aan deze nieuwe reserve toegevoegd. Daarnaast wordt € 0,57 mln. gedoteerd voor de opstalwaarde van het aflopend erfpacht Mercuriuskwartier. Daarmee komt het startbedrag van deze reserve uit op € 5,6 mln. Indien de maximale hoogte van de reserve (€ 15 mln.) overschreden wordt, worden het surplus toegevoegd aan de reserve grondbedrijf. Doelstelling:

Programma: Activiteit: Categorie: Maximale hoogte: Maximale looptijd:

Grondposities van de gemeente vergroten via expirerend erfpacht. De gemeente beëindigt de erfpacht, koopt het onroerend goed, ontwikkelt het en verkoopt het later (met winst) door. De middelen die vanuit deze reserve zijn ingezet vloeien terug naar deze reserve. Hiermee ontstaat een revolverend fonds. 13 Stadsontwikkeling en wonen Bouwgrondexploitaties Projectreserve 15 mln. onbeperkt

Instellen reserve Allocatie incidentele middelen (nieuw beleid) 2025 – 2028 Om de beschikbare middelen voor nieuw beleid in de begroting 2025- 2028 (inclusief actualisatie jaarschijf 2024) over de jaarschijven te kunnen inzetten wordt jaarlijks een nieuwe reserve ingesteld. Doelstelling: Deze reserve wordt voor 5 jaar ingesteld met middelen die beschikbaar zijn voor het nieuwe beleid dat vastgesteld is in de begroting 2025 (inclusief actualisatie jaarschijf 2024) voor de jaarschijven 2024 – 2028. Programma: 15 - Financiën Activiteit: 080.C Trend en overige gemeentebrede reserveringen Categorie: Overig Maximale hoogte: € 3 mln. Maximale looptijd: 31 december 2028

2

b) Aanpassing reserves (looptijd en maximale hoogte) Verlenging looptijd reserve verduurzamen openbare verlichting (programma 9) De looptijd van deze reserve is 31 december 2025. Er heeft in 2023 een aanbesteding plaatsgevonden voor meerdere jaren en daarom wordt voorgesteld om de looptijd van de reserve te verlengen tot 2028. Maximale looptijd:

31- 12-2028 (was 31-12-2025).

Verlenging looptijd reserve werk-met-werk & kunstwerken (programma 9) De looptijd van deze reserve is 31 december 2026. Het Meerjarenprogramma kunstwerken (MJPK) kent een meerjarige opgave tot 2040. Daarnaast is werk-met-werk een standaardwerkwijze geworden. Voorgesteld wordt om de looptijd van de reserve te verlengen tot 2028. Maximale looptijd:

31-12-2028 (was 31-12-2026).

Aanpassing maximale hoogte reserve Opgave Nieuwkomers (programma 8) Bij de programmabegroting 2024-2027 is de reserve ‘Opgave Nieuwkomers’ gevormd. De aanleiding hiervoor was dat de opvang van nieuwkomers in 2022 minder heeft gekost dan wat we hiervoor van het Rijk hebben ontvangen. Er wordt voorgesteld om de maximale hoogte van de reserve te verhogen van € 15 miljoen naar € 21 miljoen omdat de opvang van nieuwkomers ook in 2023 minder heeft gekost dan we hiervoor van het Rijk hebben ontvangen. Door de overgebleven middelen in een reserve te zetten, blijft dit geld beschikbaar voor de opgave nieuwkomers. Maximale hoogte:

€ 21 mln. (was € 15 mln.)

Aanpassing looptijd en maximale hoogte Reserve Voorbereidingskosten Omgevingsvisie, Omgevingswet en Omgevingsplan (programma 13) Door het meermalig uitstel van de Omgevingswet zijn de invoering en de daarmee gerelateerde kosten verschoven. Ondertussen ontvangt de gemeente via de circulaire wel de incidentele middelen ter afdekking van de invoeringskosten. Deze middelen worden toegevoegd aan de reserve. Hierdoor zal de reserve in 2024 naar verwachting de maximale hoogte overschrijden. Daarom wordt voorgesteld de maximale hoogte van de reserve te verhogen naar €7 mln. Daarnaast is de looptijd van de reserve gebaseerd op de voorbereidingskosten van de omgevingsvisie volgens de oorspronkelijke planning en eindigt in 2025. Het uitstel van de Omgevingswet is tot op heden niet verwerkt in de looptijd van de reserve. Voorgesteld wordt om de looptijd van de reserve te verlengen naar 2032. Maximale looptijd: Maximale hoogte:

31-12-2032 (was 31-12-2025). € 7 mln. (was € 5,6 mln.)

Aanpassing maximale hoogte Reserve Onderhoud Vastgoed (programma 15) In de reserve Onderhoud Vastgoed zitten ook VvE gelden. Bij een aantal VvE gelden staan deze nog op externe bankrekeningen. Deze gelden (circa € 3 mln.) worden overgeheveld naar de gemeente. Daarom stellen we voor om de reserve Onderhoud Vastgoed te verhogen van € 8 mln. naar € 11 mln. Maximale hoogte:

€ 11 mln. (was € 8 mln.)

Aanpassen looptijd Reserve Centrum Noord (programma 12) De einddatum van deze reserve is 2025 (programmabegroting 2024-2027). In het coalitieakkoord Samen voor de stad 2019-2022 is voor de kwaliteitsverbetering Centrum Noord (voorheen eenrichtingsverkeer Mauritskade) € 10 mln. investeringskrediet beschikbaar gesteld. In het raadsvoorstel over Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord IS307564) is een maatregelenpakket afgesproken. Om dit raadsvoorstel uit te voeren is een verlenging van de looptijd noodzakelijk. Maximale looptijd:

31-12- 2028 (was 31-12- 2025).

3

c) Reserves die vervallen of reserves die in stand moeten worden gehouden In de financiële verordening is bepaald dat om onnodige reservevorming tegen te gaan, reserves worden ingesteld met een eindejaar en dat, afzonderlijk van het eindjaar, een projectreserve vervalt indien deze stand heeft van minder dan € 2,5 mln. Het kan voorkomen dat er van deze lijn wordt afgeweken, omdat het onwenselijk is om een reserve op te heffen. De volgende reserves hadden een beginstand per 1-1-2024 kleiner dan € 2,5 mln. of kennen een einddatum van 31-12-2024. Vervolgens wordt per reserve toegelicht of deze in stand wordt gehouden of wordt opgeheven. Pr. Omschrijving reserve

Saldo per 1-1-2024 (x1000) 6.863

6

RES Duurzame huisvesting onderwijs

8

13

RES Verzachtingsgelden Wmo en Jeugdhulp RES Toegekende (gemeentelijke) revolverende investeringsmiddelen programma 11 RES Strategisch Vastgoed Stadsontwikkeling

5.062

13

RES Participatie

1.432

13

RES Voorfinanciering actief en faciliterend grondbeleid

76

13

RES Volkshuisvestingsfonds DHZW

258

14

RES Prioritaire gebieden

1.631

11

3.053 0

Opheffen Reserve Duurzame huisvesting onderwijs (programma 6) De reserve duurzame huisvesting onderwijs heeft een hoogte van € 6,9 mln. maar loopt eind dit jaar af. Naar verwachting zit er eind 2024 nog € 4,240 mln. in de reserve. Gezien de einde looptijd wordt voorgesteld om de reserve op te heffen en de middelen te faseren binnen programma 6 – onderwijs (€ 3,0 mln. in 2025 en € 0,620 mln. in 2026 en € 0,620 mln. in 2027) ten behoeve van onder andere energiebesparende maatregelen en groenblauwe schoolpleinen. Opheffen: Reserve Verzachtingsgelden Wmo en Jeugdhulp (programma 8) Deze reserve loopt tot en met 2024 en het restant budget (€ 3,1 mln.) wordt conform programmabegroting 2024-2027 in 2024 onttrokken om de tekorten bij jeugd op te vangen. De reserve heeft een looptijd tot en met 2024 en is eind 2024 leeg. Daarom kan deze reserve eind 2024 worden opgeheven. Opheffen: Reserve toegekende (gemeentelijke) revolverende investeringsmiddelen (programma 11) De Reserve toegekende (gemeentelijke) revolverende investeringsmiddelen komt voor op twee programma’s (3 en 11). De reserve op programma 11 kent een einde looptijd van 2024 en is daarnaast nihil. Voorgesteld wordt om deze reserve op programma 11 op te heffen.

In stand houden: Reserve Strategisch Vastgoed Stadsontwikkeling (programma 13) Dekking van de exploitatiesaldi (inclusief kapitaallasten) van de strategische vastgoedportefeuille worden verrekend met de reserve Strategisch Vastgoed Stadsontwikkeling. Enerzijds lopen meerjarige verplichtingen die moeten worden ingelost ten laste van deze reserve. Anderzijds zijn er ook te betalen bedragen die, afhankelijk van de afloop van juridische trajecten, in enig jaar moeten worden voldaan. Er wordt verwacht dat de reserve eind 2024 onder de € 2,5 mln. komt. Vanwege het meerjarige karakter van de verplichtingen, wordt voorgesteld de reserve te laten bestaan ook als het saldo onder de minimumgrens van € 2,5 mln. komt. Opheffen: Reserve Participatie (programma 13) De reserve participatie kent een hoogte van € 1,432 mln. De reserve wordt ingezet voor allocatie van middelen voor bijvoorbeeld gebiedscommunicatie in de Binckhorst en participatie in verschillende stadsdelen, hoofdzakelijk in Zuidwest. De middelen zijn nog wel benodigd om in te zetten voor participatie. Voorgesteld wordt dan ook om de reserve te laten vervallen en de resterende middelen als volgt in programma 13 te verwerken: € 0,712 mln. in 2024, € 0,410 mln. in 2025 en € 0,310 mln. in 2026.

Opheffen: RES Voorfinanciering actief en faciliterend grondbeleid Zoals beschreven bij de instelling van de reserve RES Voorfinanciering actief en faciliterend grondbeleid kan de reserve Voorfinanciering actief en faciliterend grondbeleid worden opgeheven. De middelen van € 0,076 mln. worden toegevoegd aan de nieuwe reserve Voorfinanciering actief grondbeleid.

4

In stand houden en verlengen tot 2026: Reserve Volkshuisvestingsfonds DHZW (programma 13) De reserve Volkshuisvestigingsfonds DHWZ heeft een saldo van € 0,26 mln. Deze middelen zijn van woningcorporaties. Woningcorporaties declareren deze middelen bij de gemeente. Het fonds is aflopend en heeft nog een looptijd van maximaal 2 jaar. Daarom wordt voorgesteld om de reserve eenmalig te verlengen tot 2026. Maximale looptijd:

31 december 2036 (was onbeperkt).

In stand houden en andere naam: Reserve Prioritaire gebieden (programma 14) Deze reserve is in 2021 ingesteld voor de aanpak van de prioritaire gebieden en kent 2026 als eindjaar. Hoewel deze reserve op dit moment onder de € 2,5 mln. zit, zijn er de komende jaren toevoegingen aan deze reserve begroot. Daarom wordt voorgesteld deze reserve niet te laten vervallen. Daarnaast wordt voorgesteld om de naam te wijzigen naar reserve investeringsgebieden, omdat we inmiddels spreken over investeringsgebieden in plaats van prioritaire gebieden. . Naam:

Reserve investeringsgebieden (was: Reserve Prioritaire gebieden)

5