RIS319799 Bijlage 1. Programmabegroting 2025-2028

Jeugdbescherming en jeugdreclassering • Door het akkoord over de caseloadverlaging (RIS317708) in oktober 2023, zijn de GI’s in staat om te gaan werken met een gezonde werkdruk. We gaan op de voet volgen of de GI's erin slagen om het benodigde personeel aan te trekken en monitoren of de wettelijke normen behaald worden; • Bij de afweging of bij een complexe scheiding er een beschermingsmaatregel geadviseerd moet worden, spelen verschillende partners in de jeugdbeschermingsketen een rol: Veilig Thuis, de Raad voor de Kinderbescherming en de GI’s. Het streven is om in 2024 een gezamenlijk handelingsperspectief te hebben en geen beschermingsmaatregelen meer te treffen als dat niet bijdraagt aan de veiligheid van het kind ook al is er dan sprake van een complexe scheiding. • In 2025 zetten we de proeftuin in het kader van het toekomstscenario voort (RIS317708, RIS313425 en RIS316057). Ook zorgen we, op basis van de lessen die we komende periode uit het eerste jaar proeftuin kunnen trekken, dat waar dat kan lessen uit de proeftuin breder kunnen worden toegepast. Ook brengen we relevante lessen in in het landelijke ontwikkeltraject. Dat volgen we verder op de voet om in lijn daarmee de veranderopgave in de regio vorm te geven. • In samenspraak met betrokkenen is in 2024 het toeleidingproces opnieuw ontworpen.

In 2025 zal dit nieuwe toeleidingproces worden geïmplementeerd (en wordt dit vastgelegd in een geactualiseerd samenwerkingsprotocol tussen gemeente en GI’s); • De jeugdreclassering werkt eraan verschillende werkwijzen, zoals die nu worden gehanteerd, door te ontwikkelen naar een landelijk uniforme methodiek (Jeugdreclassering in Verbinding). Vanuit het programma ‘preventie met gezag’ wordt momenteel een pilot gefinancierd; Straatkracht. Deze pilot wordt geëvalueerd en vervolgens zal worden bezien of en hoe de methodiek straatkracht breder kan worden toegepast. Straatkracht is een intensieve werkwijze van de jeugdreclassering. De werkwijze is gericht op het ondersteunen van jongeren in het weg-bewegen van een (georganiseerde) criminele en gewelddadige context, naar een positief, veiliger en pro-sociaal leven. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen • We voeren de activiteiten uit die zijn opgenomen in het Beleidskader Aanpak dakloosheid 2023-2030 Den Haag geeft huis (RIS316085). • We blijven daarbij de focus houden op jongeren en betrekken ervaringskennis bij beleid en uitvoering. • We voeren de acties uit die in het beleidskader onder de verschillende thema's voor 2025 zijn opgenomen. Deze thema's zijn: 1. Voor iedereen een passende plek 2. Voor iedereen financiële bestaanszekerheid 3. Voor iedereen passende ondersteuning 4.

Iedereen weet de weg • In 2025 maken we nieuwe afspraken over de (financiering van) maatschappelijke opvang met zorgaanbieders, zodat de omslag die in de Aanpak dakloosheid is omschreven vorm krijgt richting 2030. • We werken in regionaal verband verder aan opgaves die zijn geformuleerd in de regiovisie “Samen Bouwen Aan Maatschappelijk Herstel” (RIS315214): • Voor 2025 betekent dit onder andere dat we de toegang tot Beschermd Wonen lokaal hebben belegd bij de regiogemeente. • We maken nieuwe afspraken met de regio om de samenwerking te versterken, en gezamenlijk de opgave rondom Beschermd Wonen op te pakken. Daarbij ligt de focus op uitstroom uit beschermd wonen voorzieningen naar zelfstandig wonen en het spreiden van voorzieningen.

96

Huiselijk geweld en opvang van slachtoffers huiselijk geweld • De regionale opvang en ondersteuning voor slachtoffers van huiselijk geweld (code rood zaken) organiseren wij samen met Arosa (onderdeel van KesslerPerspektief) en het Leger des Heils. Samen met Arosa en het Leger des Heils werken we de komende jaren toe naar een nieuwe vorm van opvang, ook wel Oranjehuis genoemd. • Vooruitlopend op het landelijk Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming en de Hervormingsagenda Jeugd versterkt de gemeente momenteel de Haagse lokale teams, zodat wordt voldaan aan het nieuwe kwaliteitskader Werken aan Veiligheid (zie Proeftuin). • De gemeente Den Haag zet in 2025 in op laagdrempelige hulp en preventie en vroegsignalering middels de subsidieregeling ‘Preventie en Vroegsignalering huiselijk geweld Den Haag’ (RIS 312635). Hiermee ondersteunen wij diverse organisaties die actief zijn in onze stad en dicht bij de burger staan. • De gemeente richt zich op preventie en dienstverlening bij specifieke vormen van geweld, zoals ouderenmishandeling en gendergerelateerd geweld, waaronder stalking, en femicide (RIS 317334). Er wordt in samenwerking met alle betrokken organisaties uitvoering gegeven aan de samenwerkingsovereenkomst van de Lokale Alliantie oudermishandeling Den Haag.

Verward en onbegrepen gedrag (voorheen ambulante GGZ) De Haagse aanpak voorziet met inzet van Wmo-middelen in een vergaande en wijkgerichte verbinding tussen het zorgdomein, het sociaal domein en het veiligheidsdomein. De Haagse inzet voor de komende periode kent twee speerpunten: • Het nader vormgeven van zogenaamde Zelfregie- en herstelinitiatieven (ZHI’s) die psychisch kwetsbare bewoners in staat stellen om zelf te beslissen over hun leven, herstel en de zorg en laagdrempelige ondersteuning die daarbij hoort; • De verbinding van het medisch, sociaal en veiligheidsdomein met de inzet van integrale GGZ-wijkteams voor mensen met een Ernstige Psychische Aandoening (EPA) die in de Haagse wijken wonen. Voor de intensivering van de aanpak verward en onbegrepen gedrag zijn landelijk middelen beschikbaar gesteld waarmee we in Den Haag het onderdeel 'Aanpak overlast verward gedrag' voor personen waarover veelvuldig meldingen bij de politie worden geregistreerd verder inrichten. Sekswerkbeleid • In 2025 geven we verder invulling aan de toekomst raamsekswerk (RIS318710). • Met de eind 2023 opgerichte klankbordgroep betrekken we ook in 2025 sekswerkers en (ex) sekswerkers bij het Haagse sekswerkbeleid. Daarbij ligt de focus op het bestrijden van stigma en het verbeteren van de positie van sekswerkers. • We ondersteunen sekswerkers die hun werkomstandigheden willen verbeteren.

Dat kan zowel binnen de seksbranche als door middel van een integraal uitstapprogramma, uitgevoerd door SHOP en Stichting De Haven. Mensenhandel In 2025 wordt uitvoering gegeven aan het nieuwe actieprogramma. Zo wordt er ingezet op: • het vergroten van weerbaarheid van kwetsbare groepen door middel van trainingen aan jongeren en mensen met een licht verstandelijke beperking. • het geven van voorlichtingen en trainingen aan migranten en migrantenorganisaties, gericht op preventie en vroege signalering van arbeidsuitbuiting. • veldwerk onder sekswerkers in raamstraten, clubs, privé-huizen, erotische massagesalons en online mogelijk te blijven maken, zodat misstanden vroeg gesignaleerd kunnen worden. • het uitbreiden van het bestaande gemeentelijke netwerk van aandachtsfunctionarissen. Zij zorgen voor borging van kennis binnen een team en weten wat te doen wanneer een collega een verdachte situatie opmerkt. • het bieden van zorgcoördinatie, opvang en maatschappelijke, sociale en/ of juridische begeleiding aan slachtoffers.

Wat mag het kosten? Jeugdbescherming en jeugdreclassering Aan jeugdbescherming wordt in 2025 € 9,4 mln. besteed, dit is vrijwel volledig inkoop van jeugdhulp. Maatschappelijke opvang en beschermd wonen Bij Maatschappelijke opvang is sprake van € 43,3mln. aan lasten en € 7,7 mln. aan baten. De lasten bestaan uit: • € 25,4 mln. aan subsidiemiddelen voor het realiseren van het beleidskader Aanpak dakloosheid 20232030 Den Haag geeft huis (RIS316085); • € 9,1 mln. aan maatwerkarrangementen; • € 0,9 mln. aan apparaatslasten. 97

• •

€ 1,7 mln. aan kosten voor afschrijvingen van Zorgaccommodaties. € 6,2 mln. voor het uitvoeren van het Daklozenloket en het opvangen van gezinnen. Dit betreft voornamelijk salarissen.

De baten betreffen:

• 5,5 mln. betreffen de onttrekkingen aan de twee reserves Reserve Maatschappelijke opvang en Regiofunctie Maatschappelijke opvang. • € 2,2 mln. aan huren voor zorgaccomodaties Bij Beschermd Wonen is sprake van € 55,6 mln. aan lasten en € 1,4 mln. aan baten uit eigen bijdragen opgelegd en geïnd door het CAK. De lasten betreffen met name maatwerkarrangementen Zorg in natura (€ 55,3 mln.) en PGB (€ 0,4 mln.). Huiselijk geweld en opvang van slachtoffers huiselijk geweld == De begrote lasten voor Huiselijk geweld en vrouwen opvang zijn €28,6mln. En de begrote baten € mln. De begrote lasten en baten bestaand uit: • € 1,6 mln. aan apparaatslasten, • € 2,2mln. onttrekking reserve regiofunctie vrouwenopvang (baten en lasten) en • € 24,8 resterende beleidsmiddelen, voor onder andere de opvang van slachtoffers van huiselijk geweld en Veilig Thuis Haaglanden (deelnemersbijdrage Den Haag). Veilig thuis • De begrote lasten van Veilig Thuis Haaglanden zijn ca. € 16,5 mln. Deze begrote lasten worden gedekt uit de GR-opbrengsten (financiering deelnemende gemeenten) van ca. € 21,1 mln. Verward en onbegrepen gedrag (voorheen ambulante GGZ) De begrote lasten voor verward en onbegrepen gedrag € 22,0 mln. en de begrote baten € 1,7 mln. De begrote lasten en baten bestaan uit: • € 0,9 mln. apparaatslasten, • € 1,3 mln. voor de regeling heroïnebehandeling en • € 19,8 mln.

aan reguliere beleidsmiddelen. De begrote baten van 1,3 mln. zijn de ontvangsten van het Rijk voor de regeling heroïnebehandeling en € 0,4 mln. voor ZonMW Aanpak overlast verward gedrag In de tabel aan de begin van dit overzicht zit ook een bedrag van € 36,6 mln. aan lasten voor Jeugdhulp (toegang en eerstelijnsvoorziening) en kinderbescherming. Dit is hier gepresenteerd vanwege administratieve regelgeving. De beleidsmatige uitwerking wat we daarvoor willen bereiken en wat we daarvoor gaan doen komt terug onder de titel Jeugdhulp

3. Gespecialiseerde zorg en ondersteuning Gespecialiseerde zorg en ondersteuning Lasten Baten Saldo

Inclusief toevoegingen en onttrekkingen aan reserves, bedragen x € 1.000 Realisatie Begroting 2023 163.031 1.878 161.153

2024 181.696 4.439 177.257

2025 187.644 1.386 186.258

2026 180.962 4.800 176.162

2027 180.821 4.800 176.021

2028 180.855 4.800 176.055

Wat willen we bereiken? Wmo Individuele voorzieningen (inclusief dienstverlening) We willen de Wmo toekomstbestendig en betaalbaar houden, en kunnen de inwoners die dat nodig hebben maatwerkondersteuning blijven bieden. De gemeente biedt inwoners om hen zo lang mogelijk verantwoord zelfstandig thuis te laten wonen geïndiceerde maatwerkvoorzieningen in en om het eigen huis. Bijvoorbeeld huishoudelijke hulp, individuele begeleiding, dagbesteding, hulpmiddelen, vervoersvoorzieningen en woningaanpassingen. Demografische en maatschappelijke ontwikkelingen vragen bijzondere aandacht. Hierbij kan worden gedacht aan de (dubbele) vergrijzing, de toename van het aantal chronische zieken, schaarste aan personeel in zorgberoepen, en de schaarste aan betaalbare en geschikte woonruimte. Daarom creëerde het huidige college financiële ruimte om structureel te investeren in preventie, het versterken van de sociale basis en het inzetten op zorginnovatie.

98

Wonen en Zorg De gemeente voert regie op het vraagstuk rondom Wonen en Zorg. Het doel is het realiseren van voldoende woonplekken en een goede verdeling van de aandachts- en zorgdoelgroepen en het organiseren van integrale preventie, passende ondersteuning en zorg rondom het wonen. De gemeente wil integraal (wonen en zorg breed, voor de verschillende zorgdoelgroepen en ouderen) sturen op deze opgave en bijdragen aan de realisatie van (nieuwe) woonzorgconcepten. Hierbij wordt de verbinding gelegd tussen wonen en zorg voor onder andere: mensen met een beperking, mensen die uitstromen uit maatschappelijke opvang, beschermd wonen en GGZ, jongeren uit jeugdzorg, huiselijk geweld en ouderen. Wonen en zorg heeft een relatie tot andere aandachtsgroepen met specifieke woonwensen, waaronder statushouders, nieuwkomers en arbeidsmigranten, die in de huidige wooncrisis met elkaar concurreren om de schaarse woonruimte. En een relatie tot de schaarste aan zorgpersoneel, waardoor de oplossingen voor wonen en zorg grotendeels gevonden moeten gaan worden in slimme woonzorgconcepten. Technologie voor Thuis De druk op de zorg blijft toenemen en de zorg moet anders georganiseerd worden, door de zorgvraag terug te dringen en de zorg en ondersteuning slimmer te leveren. Technologie speelt hier een belangrijke rol in.

We willen dat Haagse inwoners met technologische innovaties ondersteund worden om zelfredzaam te leven en thuis te wonen. Dit doen we gezamenlijk met programma's 11 en 7.

Wat gaan we ervoor doen? Wmo Individuele voorzieningen (inclusief dienstverlening) • We zetten in op het versterken van preventie en de sociale basis. Zo voorkomen we dat bewoners grotere problemen krijgen. We leggen daarvoor verbindingen met het informele domein (voorliggend veld of algemene voorzieningen). Bijvoorbeeld met de pilot valpreventie en met de preventiemedewerker die in de wijk voorlichting geeft aan maatschappelijke organisaties. En door samen met de woningcorporaties een (financierings)kader uit te werken voor het oplossen van knelpunten in de gemeenschappelijke ruimten van wooncomplexen. • We zetten in op het tijdiger reageren op signalen van inwoners, zoals bij de Wmo-meldingen. Ook maakt het niet uit bij welk loket Hagenaars aankloppen met hun verzoek, zij zijn per definitie op het juiste adres. Daarom brengen wij meer verbinding tussen de informele en formele ondersteuning. Servicepunten XL, cliëntondersteuners, ouderenconsulenten en Wmo-wijkteams weten van elkaar wie wat doet, en hoe zij elkaar kunnen vinden. Bijvoorbeeld door elkaars trainingen te gebruiken. • We starten met de voorbereiding van de implementatie van de landelijk invoering van de inkomensafhankelijke Wmo-eigen bijdrage. Zo kan de gegevensuitwisseling met het CAK, die de eigen bijdragen voor de gemeenten int, van start op de geplande ingangsdatum 1 januari 2026.

• We zetten ons samen met belangenorganisaties in voor doelgroepenvervoer waar leerlingen, senioren en mensen met een beperking op kunnen rekenen. Wij geven de onafhankelijke klachtencommissie een belangrijke rol om signalen en trends te bespreken met de gemeente en vervoerder om de kwaliteit van het vervoer te helpen verbeteren. Wonen en zorg • We realiseren nieuwe kaders voor wonen en zorg door het vormgeven van de woonzorgvisie, met als onderlegger de woonzorganalyse met data over vraag en aanbod. In de woonzorgvisie stellen we prioriteiten. • We werken de woonzorgvisie uit in gebiedsgerichte uitvoeringsplannen. Per gebied werken we aan wonen-, zorg en welzijnsoplossingen en innovatieve woonzorgconcepten, op basis van de concrete opgave per gebied. We sluiten hierbij aan bij bestaande netwerken en activiteiten in de gebieden. • We sturen (mee) op het realiseren van de reguliere woonplekken (nieuwbouw, bestaande bouw: sociale huur, particuliere huur en koop) en van extra woonplekken voor zorgdoelgroepen en collectieve woonvormen voor ouderen via onder andere het Doorbraakplan en door middel van een zorgvastgoedstrategie samen met de zorgaanbieders.

• We zetten in op het maken van slimme combinaties op locaties, tussen woonplekken voor zorgdoelgroepen/ aandachtsgroepen én voorzieningen of functies die bijdragen aan de buurt, om zo meerdere claims op de schaarse ruimte te combineren en bij te dragen aan de leefbaarheid. • We realiseren een Haags thuis+ flats-concept voor ouderen, we zetten in op doorstroming en hospita regelingen voor verschillende doelgroepen. • We zetten in op het realiseren en mogelijk maken van innovatieve woonzorgconcepten voor ouderen, jongeren uit jeugdzorg, (ex)dakloze gezinnen, jongeren en volwassenen en voor huiselijk geweld (Oranjehuis concept). • We realiseren met behulp van data en technologische innovatie structureel en actueel inzicht in de vraag en het aanbod rondom wonen en zorg om meer strategisch te sturen op het vraagstuk. • We zetten met brede strategische communicatie in op bewustwording in de stad.

99