RIS319794 Beantwoording SV Bescherm monumenten en beschermde stadsgezichten tegen zonnepanelen

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

1 oktober 2024

VRAGEN Ons kenmerk

Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Kaptheijns, luidend: ‘Bescherm monumenten en beschermde stadsgezichten tegen zonnepanelen’

DSO/10796812 RIS319794

Het raadslid de heer Kaptheijns heeft op 29 augustus 2024 een brief met daarin 6 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Uit een bericht van het Algemeen Dagblad blijkt dat erfgoedorganisaties zich zorgen maken, aangezien veel gemeenten ten bate van verduurzaming de regels versoepelen voor het plaatsen van zonnepanelen op monumenten en beschermde stadsgezichten. (1) De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed gaf namelijk in 2020 de voorzet om het verduurzamen van beschermde stads- en dorpsgezichten te stimuleren. Zo werd afgesproken dat beschermde monumenten gezamenlijk tot een CO2-reductie van 40 procent in 2030 en 60 procent in 2040 moeten komen. Hoewel bijzondere erfgoedwaarden behouden moesten blijven, blijkt dat in de praktijk lang niet altijd op te gaan. De PVV hecht grote waarde aan de Haagse monumenten en beschermde stadsgezichten. 1.

Deelt het college de mening dat Haagse monumenten en beschermde stadsgezichten van onmisbare waarde zijn en er daarom met de grootst mogelijke zorgvuldigheid mee moet worden omgegaan? Zo nee, waarom niet?

Ja. 2.

Kan het college aangeven voor de afgelopen vier jaar hoe het beleid van de gemeente zich heeft ontwikkeld m.b.t. verduurzamen van monumenten en beschermde stadsgezichten? Zijn er bv. versoepelingen geweest en zo ja, welke? Graag een gemotiveerd antwoord met zoveel mogelijk details.

We hebben stappen gezet om verduurzaming van het cultureel erfgoed in Den Haag te stimuleren en regels te versoepelen. Zo hebben we vergunningsvrije maatregelen opgenomen in de Erfgoedverordening Den Haag 2024 (RIS 316733). Zonnepanelen of een zonneboiler op gemeentelijke monumenten op een plat dak zijn onder voorwaarden toelaatbaar (artikel 3:2 lid 2e). Ook is het plaatsen van isolatieglas voor gemeentelijk monumenten voor de activiteit wijzigen gemeentelijk monument onder voorwaarden vergunningsvrij (artikel 3:2 lid 2f). Het uitgangspunt is monumenteigenaren zoveel mogelijk te stimuleren tot verduurzaming, rekening houdend met de monumentale waarden van het pand. We maken gemeentelijke regels en procedures soepeler waar dit kan en nodig is. Verder streven we naar verduidelijking van het vergunningsproces.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10796812

Zo kunnen initiatiefnemers met hulpvragen terecht voor kosteloos advies bij medewerkers van de afdeling Monumentenzorg en Welstand. Daarnaast kunnen initiatiefnemers terecht bij het landelijke online omgevingsloket of bij de gemeentelijke online Zonnewijzer voor een vergunningscheck, via de gemeentewebsite. Om het verduurzamen van gemeentelijke woonhuismonumenten te stimuleren heeft het college een subsidieregeling vastgesteld: Subsidieregeling verduurzamen gemeentelijke monumenten Den Haag 2024 (RIS318056). Zonnepanelen in rijksbeschermd stadsgezicht, zoals panelen op zijdakvlakken en voordakvlakken zijn vergunningplichtig en worden getoetst aan de Welstandsnota Den Haag 2017. Uit de evaluatie van de Evaluatie Welstandsnota Den Haag 2017 (30 mei 2023, RIS315603) blijkt onder meer dat de gebruikers van de nota vragen om meer handvatten voor het nemen van duurzame maatregelen zoals het plaatsen van zonnepanelen. De nota Omgevingskwaliteit Den Haag, de opvolger van de welstandsnota, waar nu aan gewerkt wordt, zal daarin voorzien. Bij vergunningaanvragen voor gemeentelijke monumenten toetsen we of het plaatsen van panelen verenigbaar is met ‘het belang van de monumentenzorg’. (Artikel 3.3 lid 1 van de Erfgoedverordening Den Haag 2024). Daarbij willen we de toekomstige bruikbaarheid van het monument mogelijk maken.

(Artikel 3.3 lid 2: ‘het college houdt rekening met het gebruik van het monument (…) ’.) Voor rijksmonumenten geldt een vergelijkbaar beoordelingskader dat is vastgelegd in de Omgevingswet. Een integrale afweging tussen maatschappelijke opgaven zoals verduurzaming en het belang van monumentenzorg is nodig. Binnen de erfgoedsector is er een toenemende bewustwording van de noodzaak van de energietransitie. Er is een toename van kennis, subsidies en nieuwe technieken. Deze ontwikkelingen leiden tot nieuwe kansen voor monumenteneigenaren om panden te verduurzamen. 3.

Kan het college een lijst aan de Raad doen toekomen waarin duidelijk staat aangegeven welke monumenten en beschermde stadsgezichten momenteel met zonnepanelen zijn uitgerust? (liefst met foto’s) Zo nee, waarom niet?

Het aantal zonnepanelen op monumenten en in beschermd stadsgezicht is vindbaar via de volgende hyperlink: ArcGIS Insights. Het college houdt geen lijst bij met foto’s omdat de administratieve lasten daarvan niet in verhouding staan tot het doel van het beleid. 4.

Deelt het college de mening, teneinde monumenten en stadsgezichten maximaal te beschermen, dat er altijd naar alternatieven moet worden gezocht voor zonnepanelen om energiebesparing te realiseren? Zo nee, waarom niet?

Nee, het college deelt deze mening niet. Ook het verduurzamen van monumenten en beschermde stadsgezichten met zonnepanelen draagt bij aan de klimaatopgave en een lagere energierekening. Voor zover het aanbrengen van zonnepanelen vergunningplichtig is, toetst de gemeente op grond van de Erfgoedverordening Den Haag 2024, de Omgevingswet en de Welstandsnota Den Haag 2017 op basis van het advies van de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed Den Haag of de monumentale waarden behouden blijven en of de zonnepanelen goed zijn ingepast in de te beschermen waarden van het stadsgezicht.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10796812

5.

Deelt het college de mening, in het verlengde van vraag 4, dat onderzocht moet worden welke mogelijkheden er zijn om monumenten en beschermde stadsgezichten die momenteel zijn uitgerust met zonnepanelen weer in oude staat terug te brengen? Zo nee, waarom niet?

Nee, het college wil het verduurzamen van monumenten en het aanbrengen van zonnepanelen stimuleren. Het college is niet bevoegd om legaal aangebrachte zonnepanelen te laten verwijderen. Alleen daar waar zonnepanelen zonder vergunning zijn aangebracht, is het college daartoe bevoegd op grond van het handhavingsbeleid. 6.

Kan het college aangeven wat de verhouding is van het totaal aantal vierkante meters dat monumenten en beschermde stadsgezichten kunnen bijdragen aan de Haagse verduurzamingsopgave ten opzichte van het totaal aantal vierkante meters aan ongebruikte platte daken? Zo nee, waarom niet?

Nee, het college heeft geen overzicht van het totaal aantal (draagkrachtige) vierkante meters aan ongebruikte platte daken en kan het plaatsen van zonnepanelen niet afdwingen. Het aantal panden in rijksbeschermd stadsgezicht bedraagt 14 % van de totale gebouwvoorraad. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3