RIS319784 Kwaliteitsververbetering Centrum Noord 1e Voortgangsrapportage en evaluatierapport coproductieproces

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSO/10458645 RIS319784 Contactpersoon

Riccardo van der Meer Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Expertisecentrum Projecten Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

24 september 2024

riccardo.vandermeer@denhaag.nl

Onderwerp

Kwaliteitsververbetering Centrum-Noord: 1e Voortgangsrapportage en evaluatierapport coproductieproces

Geachte voorzitter, Met deze brief informeert het college u over de voortgang van het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord. Dit is een langjarig project dat opgebouwd is uit veel verschillende deelprojecten. Sommige van deze deelprojecten vragen infrastructurele aanpassingen, andere zijn van een heel andere aard. Deze projecten vinden in samenspraak plaats met vele betrokkenen en hebben ieder hun eigen tijdspad. Hoewel de situatie soms om aanpassingen vraagt op onderdelen van het project of oorspronkelijke doelstellingen via andere ruimtelijke trajecten worden opgepakt, zijn alle projecten van de eerste fase gerealiseerd of in de voorbereidingsfase. In deze brief wordt, zoals verzocht door uw raad, ook extra aandacht besteedt aan het coproductieproces. Een evaluatie hiervan is bijgesloten. Ook zijn het rapport van de 0-meting (september 2022) en het bijlagenboek toegevoegd aan deze brief. Inleiding De gemeente Den Haag streeft naar een leefbare, verkeersveilige en bereikbare stad. Door de grote hoeveelheid doorgaand autoverkeer in Centrum-Noord1 (zie figuur 1) is de luchtkwaliteit slechter en de verkeersintensiteit hoger dan wenselijk. Daarom wordt sinds 2018 gewerkt aan een kwaliteitsverbetering van Centrum-Noord.

1

Het betreft geen officiële naam, maar een uit praktische overwegingen zo genoemd gebied. Het gebied omvat ook een deel

Scheveningen-Zuid.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10458645

Context Na een uiterst intensief coproductieproces met 23 bewoners-, ondernemersverenigingen en algemene belangenorganisaties2 is een gezamenlijk advies opgeleverd over een betere bereikbaarheid van Centrum-Noord. Dit advies heeft de gemeenteraad op 15 april 2021 met het raadsvoorstel ‘Standpunt over advies van belangenorganisaties Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord en vervolgstappen’ (RIS307564) vastgesteld en besloten om het advies van de belangenorganisaties vrijwel geheel over te nemen en het voorgestelde maatregelenpakket gefaseerd uit te voeren. Vervolgens is op 10 februari 2022 het Implementatieplan Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord (RIS310855) door de gemeenteraad vastgesteld. Daarmee is besloten: • om in 2022 fase 1 te starten met negen deelprojecten; • tot jaarlijkse monitoring van de effecten van de maatregelen (tot het einde van het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord).

Figuur 1: plangebied Centrum-Noord

2 Stichting Bewonersorganisatie Archipel & Willemspark, Ondernemersorganisatie Bankastraat/ AWOC, BIZ Zeeheldenkwartier,

Vereniging Bewonersorganisatie Buurtschap Centrum 2005, BIZ Buurtschap Centrum 2005, Stichting Wijkorganisatie Kortenbos, BIZ Hofkwartier, Bewonersvereniging Hofkwartier, Ondernemersvereniging Willemspark, BIZ Winkelgebied Paleis Noordeinde, Stichting Bewonersorganisatie Duinoord, Stichting Wijkoverleg Zorgvliet, Binnenstad Ondernemers Federatie (BOF), Stichting Binnenstad, Algemene Vereniging voor Natuurbescherming voor Den Haag en omstreken (AVN), Brandweer, Fietsersbond (afd. Den Haag), HTM, Metropoolregio Rotterdam-Den Haag, Politie, Reizigersvereniging Rover, Vereniging Vrienden van Den Haag en Stichting Vooral).

2/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10458645

Figuur 2: faseringsprincipe (Implementatieplan)

Voortgang deelprojecten fase 1 en monitoring Vier van de negen deelprojecten van fase 1 zijn inmiddels uitgevoerd3: • 1a, Verbetering samenvoeging autoverkeer van Plesmanweg en vanaf Hubertusviaduct. • 3e, Onderzoek en realisatie maatregelen Sophialaan-west en Oranjestraat-west. Heeft geleid tot alleen de realisatie van een verkeersdrempel in de Sophialaan. • 1b, Overzichtelijke verkeerssituatie bij oprit van lus naar Hubertusviaduct. • 1c, Proef linksaf-verbod Zuid-Hollandplein-Koningskade. Na verkeersmodelberekeningen is een proef uitgevoerd; de uitkomst was dat een herinrichting nadelige gevolgen heeft op de verkeersveiligheid en autoverkeer een ongewenste route door Benoordenhout kiest. In overleg met belangenorganisaties zijn daarom de middenbermen niet fysiek dichtgezet. Eén deelproject van fase 1 is bewust uitgesteld: • 6d, Brief namens het college of G4 naar het OM over invoering 30 km/uur als pilot in geheel Centrum-Noord met camerahandhaving zonder veel fysieke herinrichting. De gemeente Den Haag heeft vorig jaar flitspalen van het OM gekregen. Ook is er samen met de G4 gelobbyd voor 30 km/uur als norm binnen de bebouwde kom. De gemeente past ondertussen diverse straten in Den Haag, dus ook binnen de plangrens van Centrum-Noord, aan naar 30 km/uur. Met de belangenorganisaties is afgesproken dat een brief naar het OM te zijner tijd opnieuw wordt overwogen.

3

De hieronder gebruikte nummering komen overeen met de nummers uit het Implementatieplan.

3/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10458645

Voor vier deelprojecten van fase 1 loopt de planvoorbereiding: • 1+2+2a, Verbetering doorstroming Raamweg-Koningskade (aanpassing verkeerslichten). • 3c+6, Autoluw maken en vergroenen Prinsestraat e.o. en eenrichtingsverkeer Prinsessewal. • 3d, Onderzoek en realisatie autoluw Westeinde (Assendelftstraat - Jan Hendrikstraat). • 1d, Verbetering doorstroming Waldeck Pyrmontkade/Kon. Emmakade-Stadhouderslaan (aanpassing verkeerslichten). De uitvoering van deelproject 1+2+2a staat gepland in het 4e kwartaal 2024, van deelproject 3c+6 en 3d in het 2e kwartaal 2025. De aanpassingen in het kader van deelproject 1d worden verwacht in 3 e kwartaal 2025. Uiteraard zullen de voorstellen van de genoemde herinrichtingsprojecten als autoluw maken Prinsestraat en Westeinde uiteindelijk ook als apart voorstel naar de raad worden gestuurd. Voor een aantal projecten is of wordt eerst een proef uitgevoerd (linksaf-verbod Zuid-HollandpleinKoningskade en een tijdelijke herinrichting van de Prinsestraat) voor tot een definitieve herinrichting wordt overgegaan. In de bijgesloten voortgangsrapportage wordt geadviseerd deze aanpak ook elders in Den Haag vaker toe te passen. Te starten deelprojecten fase 2 Inmiddels is ook de tweede fase van dit implementatieplan van start gegaan.

In een bijeenkomst met de betrokken belangenorganisaties is besloten om met de volgende deelprojecten in deze fase van start te gaan: • 3+3b+8, Proef eenrichtingverkeer Mauritskade-Scheveningseveer (Parkstraat-Noordeinde) + realisatie ontbrekende fietspad zuidzijde Mauritskade tussen Noordeinde en Willemstraat en kruispuntverkleining Scheveningseveer/Noordeinde, gevolgd door herinrichting van dit wegvak (of vervangende maatregel (in ieder geval kruispuntsverkleining). • 4b, 2 Proeven op Javastraat tussen Alexanderstraat en begin opstelstrook Nassauplein en herinrichting of vervangende maatregel. • 5b, Burgemeester Patijnlaan snelheidsdempende maatregelen en groen. • 4c+10, DRIP's om autoverkeer vanuit Loosduinen en Segbroek e.o. aan te moedigen eerder op Laan van Meerdervoort linksaf te slaan en NW-hoofdroute te kiezen + Bebording, geleidingssystemen, DRIP’s ter ondersteuning van gewenste verkeerscirculatie. • e, Onderzoek kortetermijnmaatregelen doorstroming Telderstracé-Raamweg-Koningskade (en realisatie). Ook is geconstateerd dat twee deelprojecten uit het adviesrapport van belangenorganisaties op een andere manier zijn opgepakt: • 6a, Vondelstraat: in het kader van tramlijn 16 heeft al een herinrichting plaatsgevonden. • 6b, Nassauplein: in het kader van de sterfietsroute Scheveningen-Bad wordt een andere inrichting onderzocht.

Risico’s Hoewel veel van de projecten hiermee zijn opgepakt en zelfs in sommige gevallen al zijn uitgevoerd zijn er drie risico’s te onderscheiden die dit traject bemoeilijken: 1. door stijging van de kosten door scope-uitbreidingen, inflatie en stikstofonderzoeken is er onvoldoende budget beschikbaar voor de uitvoering van het volledige maatregelenpakket; 2. verschuiven van planningen; 3. maatregelen niet mogen uitvoeren door stikstofdepositie.

4/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10458645

Van het derde risico is sprake, omdat door het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord meer autoverkeer via de Teldersweg, en dus dichter bij de Natura 2000-gebieden, gaat rijden en minder door Centrum-Noord. De maatregelen van Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord moeten bijdragen aan verbetering van de luchtkwaliteit binnen Centrum-Noord. Om het risico te bepalen, wordt een ecologische voortoets uitgevoerd. Ook moeten de maatregelen zorgen voor een veilige en leefbare openbare ruimte. Bij de fysieke deelprojecten die in de komende jaren in uitvoering komen, zoals 3c Prinsestraat-Prinsessewal en 5b Burg. Patijnlaan, gaan duurzame materialen worden toegepast. Bij deelprojecten waarbij het oppervlak aan asfaltverharding afneemt en groen wordt toegevoegd, leidt dat tot verbetering van de waterinfiltratie en afname van het hitte-effect in deze dichtbebouwde wijken. De projectdoelen zoals beoogde afname van doorgaand autoverkeer en toename van fietsverkeer dragen bij aan duurzame mobiliteit. Evaluatierapport van het coproductieproces Van bestuurlijke opdracht in april 2018 (RIS299604) tot vaststelling van het standpunt over het advies van belangenorganisaties in april 2021 (RIS307564) hebben de belangenorganisaties samen met de gemeente in coproductie samengewerkt aan een rapport met een maatregelenpakket.

De participatie bij het project (2018-2021) heeft grotendeels plaatsgevonden voor de komst van Haags Samenspel. Er is op het hoogste niveau gepionierd in een complex vraagstuk. De evaluatie is participatief (bewoners-, ondernemers- en algemene belangenorganisaties en ambtelijke organisatie) tot stand gekomen. Het evaluatierapport (bijlage 4) bevat de evaluatie van het coproductieproces. Geconcludeerd is dat het een lang, intensief en bij vlagen moeizaam proces is geweest dat uiteindelijk wel geresulteerd heeft in een goed en gedragen eindrapport. Dat is onder andere te danken aan organisatorische aanpassingen tijdens het proces. Kortom: de lessons learned zijn participatief (intern en extern) geformuleerd. De lessons learned over het gevolgde coproductieproces zijn participatief (intern en extern) tot stand gekomen. De belangrijkste ‘lessons learned’ zijn: 1. Kies alleen voor coproduceren als participatievorm bij minder complexe opgaven of als opknippen/gefaseerd aanpakken van de opdracht wel mogelijk gevonden wordt door de werkgroep van het betreffend project. Of een andere vorm van maatwerk om toch een hoge mate van invloed te organiseren. 2.

Zorg dan dat de rollen van de werkgroep van belangenorganisaties (één werkgroep, hoeveel partijen er ook zijn, met een goede en externe voorzitter) en de gemeente duidelijk zijn, maar bepaal van tevoren de procesinrichting en organisatie slechts globaal en moet gaandeweg aangepast kunnen worden. Zorg ervoor dat hier commitment over is. 3. Huur ter ondersteuning van de werkgroep externe expertise in, die gemeentelijke adviezen kan beoordelen. 4. Stel een klein comité of kerngroep in met een evenwichtige afvaardiging uit de werkgroep als de werkgroep te groot is. Tot slot Bij het project Kwaliteitsverbetering Centrum-Noord wordt de samenwerking met de belangenorganisaties gekoesterd. Rekening houdend met de samenhang van maatregelen worden de onderdelen van maatregelenpakket die het meest bijdragen aan de projectdoelen gestaag uitgevoerd. Dat de uitvoering vordert, komt ook door de goede relatie die is opgebouwd met de belangenorganisaties.

5/6

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10458645

In de volgende voortgangsrapportage (begin 2025) informeert het college u verder over de voortgang die wij dan hebben gemaakt. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns

6/6