RIS319702 Beantwoording SV Nadeelcompensatie

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

3 september 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw Van Basten Batenburg en de heer Sluijs, luidend: ‘Nadeelcompensatie’

DSB/10786238 RIS319702

De raadsleden mevrouw Van Basten Batenburg en de heer Sluijs hebben op 9 augustus 2024 een brief met daarin zeventien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Sinds 2022 spelen problemen rondom de invulling en uitvoering van de nadeelcompensatieregeling door het college. De door de raad vastgestelde aanpassing van de beleidsregel nadeelcompensatie (RIS318397) in april jl. heeft de regeling eerlijker en duidelijker gemaakt. Het succes van de regeling staat of valt echter bij een goede uitvoering en heldere communicatie richting ondernemers. Hierover maken indieners zich nog altijd ernstig zorgen. Op 5 augustus 2024 ontvingen de indieners een zestal brieven van het Expertisecentrum Horeca1, waarin deze zorgen worden bevestigd. In de brieven wordt geconstateerd dat de uitvoering van de nadeelcompensatieregeling nog steeds op meerdere aspecten tekortschiet. De brieven zijn geadresseerd aan het college en door de afzender gedeeld met raadsfracties. Samenvattend stellen de brieven dat getroffen ondernemers hinder blijven ondervinden van onduidelijke communicatie van de gemeente en/of het externe schadebureau over het proces, de uitkomst en de bijbehorende onderbouwing.

Daarnaast zijn de wachttijden van aanvraag tot uitkering van de regeling uitzonderlijk wisselvallig. Zo moeten sommige ondernemers meer dan een jaar wachten op een definitief besluit. Dit kan ertoe leiden dat, ondanks hun recht op nadeelcompensatie, sommige ondernemers met onoverkomelijke financiële problemen te maken krijgen. Hierdoor worden zij, nog voordat er een besluit is genomen, alsnog slachtoffer van de hinder door gemeentelijke werkzaamheden en de trage afhandeling van de compensatie. 1.

Is het college het met de indieners eens dat het succes van de nieuwe en eerlijkere beleidsregelnadeelcompensatie staat of valt bij een goede uitvoering en heldere communicatie richting ondernemers?

Ja, het college onderschrijft dit. 2.

Is het college bekend met deze signalen over de aanhoudende problemen met de uitvoering en communicatie rondom de nadeelcompensatieregeling, zoals geschetst in desbetreffende brieven van Expertisecentrum Horeca?

Het college is bekend met hoe het Expertisecentrum Horeca de afhandeling ervaart en dat het Expertisecentrum Horeca meer afstemmingmomenten zoekt voor communicatie, dan voorzien in het proces. Daarnaast zien wij dat de doorlooptijden beter gehaald worden en veel dossiers ook goed verlopen qua afhandeling. Daar waar wij mogelijkheden zien om onze processen te verbeteren, laten wij dit uiteraard niet na.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10786238

3.

Herkent het college het beeld dat verschillende ondernemers nog steeds hinder ondervinden van onduidelijke communicatie en lange wachttijden vanuit de gemeente en/of het externe schadebureau? Zo nee, graag een uitgebreide toelichting op hoe het kan dat dit door ondernemers wel zo wordt ervaren.

We hebben gezien dat veel extra communicatiemomenten buiten de processtappen om voor onduidelijkheden hebben gezorgd. Dit is in het verleden gedaan om de (vertegenwoordiger van de) ondernemers steeds mee te nemen in het proces. We hebben ervaren dat dit averechts heeft gewerkt en er veel verwachtingen zijn gewekt die het proces niet ten goede gekomen zijn. Om deze ruis op de lijn te minimaliseren is besloten de communicatiemomenten terug te brengen naar de formele momenten. Het college erkent dat er op een aantal dossiers (te) lange wachttijden zijn (geweest). Dit is het gevolg geweest van uiteenlopende oorzaken. Een van deze oorzaken is dat de externe schadebureaus tijdens het onderzoek nog aanvullende vragen hebben voor ofwel de ondernemer ofwel de gemeente. De beantwoording hiervan neemt soms een te lange tijd in beslag. 4.

Deelt het college het beeld dat de algemene wachttijden en de periode waarin ondernemers na een advies moeten wachten op een besluit over de toewijzing van de nadeelcompensatie de afgelopen periode is toegenomen? Graag een uitgebreide toelichting.

Nee, het college deelt deze mening niet. Het college stuurt elke maand een uitgebreide rapportage aan de gemeenteraad van Den Haag waarin de afhandeling en de doorlooptijden meegenomen worden. De rapportage voor de afgelopen periode (juli en augustus) wordt kort na het reces verstuurd. 5.

Welke concrete stappen heeft het college sinds de vaststelling van de aangepaste beleidsregel in april genomen om de uitvoering van de nadeelcompensatie te verbeteren en de communicatie richting ondernemers te verduidelijken?

Het college heeft de aangepaste beleidsregel van april op zes punten aangepast en nieuw beleid in juli van dit jaar vastgesteld om de uitvoering van nadeelcompensatie te verbeteren. De wijzigingen betreffen onder andere het percentage omzetderving, de introductie van een vast kortingspercentage in plaats van een staffel, de periode voor schadeberekening en de concernregeling. Ook is de tekst over schade bij kostenverhoging geschrapt en is de voorzienbaarheid van de schadeoorzaak verduidelijkt. Zoals bij het antwoord op vraag 3 is aangegeven, heeft de hoeveelheid extra communicatiemomenten buiten de processtappen om in een aantal dossiers voor veel ruis heeft gezorgd. Een concrete maatregel is dat het aantal communicatiemomenten wordt genormaliseerd. 6.

Is het college bereid om op zeer korte termijn duidelijke en concrete stappen te ondernemen om de communicatie en uitvoering van de nadeelcompensatieregeling te verbeteren, zodat ondernemers sneller en duidelijker geïnformeerd worden over hun aanvragen en rechten? Graag een toelichting op welke stappen concreet zullen worden ondernomen.

Het proces rondom nadeelcompensatie voorziet er nu in dat de aanvrager op vaste momenten een toelichting kan geven. Uiteraard is het geven van een toelichting voor de ondernemer mogelijk bij de aanvraag. Daarnaast bij het toelichtende gesprek en tot slot in de periode dat de ondernemer kan reageren op het conceptadvies. Volledigheidshalve wordt hier opgemerkt dat de ondernemer bij een voorschotaanvraag alleen invloed heeft op het toe te kennen percentage van het voorschotbedrag.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10786238

7.

Herkent het college het beeld dat de voorschotregeling niet naar behoren functioneert, omdat ondernemers vaak lang op een besluit moeten wachten?

Het college herkent dat in sommige gevallen de doorlooptijd voor het nemen van een voorschotbesluit te lang duurt. Gebleken is dat het meedenken vanuit de aanvrager, het stellen van extra vragen en het ter discussie stellen van uitkomsten van het voorschotadvies vaak zorgt voor vertraging. De voorschotprocedure voorziet overigens formeel niet in een “moment voor het leveren van nadere toelichting door de aanvrager”. De ruimte die door de gemeente desondanks is geboden voor het geven van toelichting blijkt de doorlooptijden niet te bevorderen. 8.

Kan het college een overzicht geven van de netto-doorlooptijden van lopende dossiers (reguliereen voorschotaanvragen) en is het college bereid dit toe te voegen aan de maandelijkse voortgangsberichten nadeelcompensatie?

Ja, wij zullen deze informatie opnemen vanaf de eerstvolgende voortgangsrapportage. 9.

Wat is de gemiddelde wachttijd voor ondernemers om een besluit te krijgen over een aanvraag voor de voorschotregeling, en hoe verhoudt deze zich tot de doelstelling om ondernemers snel meer financiële zekerheid te geven om de continuering van de bedrijfsvoering te vergemakkelijken?

In 2023 was de gemiddelde doorlooptijd van een voorschotbesluit 22 weken. In 2024 is de gemiddelde doorlooptijd 17 weken. Het college streeft ernaar om de ingezette lijn om de doorlooptijd te verkorten door te zetten. 10. Is het college het met de indieners eens dat de effectiviteit van de voorschotregeling in grote mate afhankelijk is van het snel en zorgvuldig nemen van besluiten hierover? Het college onderschrijft dit. Vanuit het oogpunt van zorgvuldigheid moeten zaken soms wel nader uitgezocht en afgewogen worden, wat natuurlijk wel tijd kost. 11. Is het college bereid om maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat besluiten over een voorschotregeling zorgvuldig en snel worden genomen, zodat de regeling het beoogde effect krijgt, namelijk een snelle uitkering van een voorschot op de compensatie? Graag een toelichting op de maatregelen die het college zal nemen. Zoals bij vraag 7 is aangegeven is de belangrijkste maatregel die het college doorvoert, dat de voorschotprocedure formeel niet voorziet in een inspraakmoment. De ruimte die door de organisatie is geboden voor deze informele inspraakmomenten blijkt de efficiëntie niet ten goede te komen.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10786238

12. Herkent het college zich in het geschetste beeld van deze werkwijze? Zo ja, graag een uitgebreide toelichting waarom deze werkwijze wordt gehanteerd in plaats van het direct herstellen van fouten. Zo nee, graag een uitgebreide toelichting waarom dit volgens het college door ondernemers en betrokkenen zo wordt ervaren. Op het moment dat een inwoner of ondernemer in bezwaar of beroep gaat tegen een besluit van de gemeente Den Haag, loopt er een formele, juridische procedure. Het kenmerk van een bezwaarprocedure is juist dat er een integrale heroverweging plaatsvindt en dat eventuele fouten kunnen worden hersteld. In de tot nu toe ingediende bezwaren zijn echter niet enkel “erkende fouten” aangedragen, maar ook zaken waarover het college met de aanvrager van mening verschilt. Met de beslissing op bezwaar wordt een besluit genomen over alle bezwaargronden. Tijdens een formele, juridische procedure worden besluiten genomen eerst nadat een bezwaarprocedure is beëindigd en niet tussentijds, ook niet gedeeltelijk. 13. Is het college het met de indieners eens dat het zeer onwenselijk is dat ondernemers worden belast met een bezwaarprocedure wanneer er sprake is van fouten van de gemeente of het schadebureau? Zo nee, graag een toelichting. Het college neemt haar besluiten in volle overtuiging van de juistheid daarvan.

Ons rechtssysteem is zo ingericht dat als een indiener het niet eens is met dit besluit hier een bezwaarprocedure voor openstaat. Als blijkt in een bezwaarprocedure dat een besluit niet deugdelijk (gemotiveerd) is, voorziet de bezwaarprocedure er juist in om dit te herstellen. 14. Kan het college toelichten hoe het de afweging maakt om aanvragers te adviseren in bezwaar te gaan, dan wel een herstelbesluit op te maken, in geval van feitelijke onjuistheden en fouten in een dossier? In het algemeen kan gesteld dat worden dat de gemeente aanvragers niet adviseert om in bezwaar te gaan, aangezien dit zou veronderstellen dat het college onzeker is over haar besluiten. Bij het nemen van een besluit wordt de aanvrager wel gewezen op de mogelijkheid van het indienen van bezwaar. 15. Hoeveel ondernemers zijn in het kader van de nadeelcompensatieregeling doorverwezen naar de bezwaarprocedure en hoeveel ondernemers hebben zich genoodzaakt gevoeld daadwerkelijk een bezwaarprocedure te starten om door de gemeente en/of het schadebureau erkende, inhoudelijke fouten in een dossier recht te laten zetten? Bij ieder besluit dat de gemeente neemt, wordt de adressant gewezen op de mogelijkheid van het indienen van een bezwaar, dit is voor ondernemers die een aanvraag voor nadeelcompensatie doen niet anders.

Op het moment dat, zoals in de inleidende tekst bij deze vragen wordt omschreven, er niet kan worden volstaan met het enkel herstellen van één onderdeel van het besluit, maar er meerdere punten van bezwaar worden ingediend, vindt er een integrale afweging van het besluit plaats. Zie ook de beantwoording op vraag 12. Er zijn zeven bezwaarprocedures gestart. 16. Is het college bereid om op zeer korte termijn de werkwijze te herzien en ervoor te zorgen dat gemaakte fouten door de gemeente of het schadebureau in het nadeelcompensatieproces direct worden gecorrigeerd? Het nadeelcompensatieproces voorziet hier reeds in door de mogelijkheid voor de aanvrager om te reageren op het conceptadvies.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10786238

17. Is het college bereid om bij de afdoening van de genoemde motie specifiek in te gaan op de wijze waarop transparantie, het tijdig en duidelijk informeren van ondernemers en de onafhankelijkheid van de adviezen en besluiten gewaarborgd worden? Het college voert de motie ‘regel expertise en mankracht in eigen huis’ (RIS318786) uit zoals deze in meerderheid is aangenomen tijdens de vergadering van 25 april 2024. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5/5