RIS319471 Beantwoording SV Weer overlast voor hardwerkende winkeliers rond de Koekamp

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

17 september 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Verdonk luidend: ‘Weer overlast voor hardwerkende winkeliers rond de Koekamp’

OCW/10292669 RIS319471

Het raadslid mevrouw Verdonk heeft op 4 juli 2024 een brief met daarin 6 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 25 oktober 2022 hebben de raadsleden Rita Verdonk en Rachid Guernaoui vragen aan het college gesteld vanwege de overlastgevende groep dakloze mensen rond Koekamp en Centraal Station. Helaas krijgen we steeds meer signalen, dat deze overlast alleen maar toeneemt en zowel de winkeliers als bezoekers rond deze plekken, zich ernstig bedreigd voelen. Overeenkomstig art. 30 van het Reglement van orde stelt het raadslid Verdonk de volgende vragen: 1. Het college gaf in december 2022 het antwoord dat het bekend was dat er een overlastgevende groep dakloze mensen zich ophoudt rond de Koekamp en het Centraal Station. Meer toezicht van hulpverlening, politie en handhaving is toegezegd. Hoeveel toezicht en hulpverlening van hulpverlening, politie en handhaving is er nu in vergelijking met de inzet in 2022? Met de toenemende overlast rond de Koekamp was en is ook sprake van toenemende inzet van professionals in dit gebied. Dit is niet precies te kwantificeren omdat de inzet een momentopname is: deze wisselt naargelang de periode en situatie.

Het kan bijvoorbeeld voorkomen dat de inzet direct verhoogd wordt (bij bijvoorbeeld incidenten, meldingen of zorgen om personen). De locatie heeft blijvend de aandacht van hulpverlening, politie en het handhavingsteam en wordt vrijwel dagelijks in de surveillance meegenomen. Waar dat zinvol en mogelijk is wordt er ingezet op toeleiding naar zorgverlening, het aanbieden van hulp en onderdak of terugkeertrajecten. Bij strafbare feiten en/of ernstige overlast wordt er handhavend opgetreden. Het gaat in dit gebied voornamelijk om alcohol- en drugsgerelateerde overlast en vervuiling. De Afdeling Vreemdelingenpolitie, Identificatie en Mensenhandel (AVIM) is ook actief op deze locatie, controleert op personen waarvan het verblijfsrecht is ingetrokken en doet waar nodig melding bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). 2. Wil het college onderzoeken of het mogelijk is dat zorgverleners of gedragsdeskundigen meteen met de politie kunnen meegaan bij een melding over verwarde personen, zoals nu reeds in Friesland gebeurt? (Telegraaf 4 juli 2024: politiewerk lijdt onder toename verwarde personen: “de veiligheid van de samenleving komt echt in het geding.” (1)) Er wordt in Den Haag op verschillende manieren samengewerkt tussen de domeinen zorg en veiligheid, onder meer in de Aanpak overlast verward gedrag.

U bent hierover in mei geïnformeerd in de beleidsbrief verward en onbegrepen gedrag (RIS318840). Over de in Den Haag gehanteerde aanpak overlastgevende dak- en thuisloze mensen bent u per brief geïnformeerd in juli 2022 (RIS319020).

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10292669

In het recente verleden is in Den Haag geëxperimenteerd met een werkwijze met inzet van een zorgverlener, vergelijkbaar met de vorm van streettriage gehanteerd in het project in Friesland waaraan u refereert. U bent hierover per brief geïnformeerd in juni 2022 (RIS312714). Uit dit experiment bleek dat de permanente beschikbaarheid van een zorgverlener niet rendabel was. De inzet bleek in de praktijk maar in weinig gevallen noodzakelijk, ook vanwege de fijnmazige bestaande structuur in Den Haag waarin wordt samengewerkt tussen ambulancevoorziening, GGZ, verslavingszorg en het veiligheidsdomein. In de acute zorgketen wordt in Den Haag intensief samengewerkt. Waar nodig wordt na een melding bij de politie de crisisdienst van de GGZ ingeschakeld en wordt een persoon met verward en onbegrepen gedrag conform landelijke afspraken door de Regionale Ambulancevoorziening (RAV) Haaglanden vervoerd naar de Spoedeisende Hulp Parnassia (SEHP) of Medisch Centrum Haaglanden (MCH). Om de samenwerking tijdens de triagefase verder te versterken is het afgelopen jaar in samenwerking met de gemeente een opleiding ontwikkeld. Met behulp van deze opleiding doen triagisten van politie, ambulancevoorziening en GGZ kennis op van elkaars werkprocessen waardoor zij elkaar sneller en beter weten te vinden.

Specifiek rond de Koekamp, maar ook elders in de stad, zijn daarnaast regelmatig hulpverleners van onder meer het Leger des Heils, het Haags Straatteam en Barka aanwezig. Waar nodig kan door deze hulpverleners een beroep worden gedaan op het Outreachend Team Brijder (OTB), dat kortdurende en langer durende behandelingen biedt aan mensen met een stoornis in middelen (alcohol/drugs) die zorgmijdend zijn en bij wie er ernstige zorgen zijn betreffende fysieke gezondheid, psychiatrie en sociaal maatschappelijke problemen. Daarnaast kan het Team OGGZ Parnassia (TOP-team) worden ingezet. Het TOP-team zorgt voor de toeleiding van ‘zorgwekkende zorgmijders’ en (dreigend) dak- en thuisloze mensen met psychiatrische en/of verslavingsproblemen naar een regulier zorgprogramma. Het college gaat na waar de samenwerking met en in de zorgketen rond de Koekamp nog verbeterd of geïntensiveerd kan worden. Hierbij moet worden opgemerkt dat het bieden van zorg bij deze doelgroep niet altijd de oplossing is. Regelmatig zijn maatschappelijke hulpverlening of een strafrechtelijke interventie meer passend. 3.

Is er wel voldoende mankracht bij de hulpverlening aanwezig om de groep verslaafden van verslaving af te helpen, al dan niet door gedwongen opname in een afkickkliniek? We zien bij mensen met verslavingsproblematiek en dak- en thuisloze mensen dat alleen repressieve maatregelen meestal niet effectief zijn. De gemeente Den Haag heeft Brijder verslavingszorg gevraagd om mensen met een verslaving aanvullend op de zorg vanuit de Zorgverzekeringswet ondersteuning te bieden, ten bate van deze mensen zelf en om overlast tegen te gaan. De gemeentelijke financiering vanuit de Wmo wordt ingezet bij cliënten die (nog) niet open staan voor zorg, maar wel in een problematische situatie verkeren (zorgwekkende en zorgmijdende zorgvragers) en voor de cliënten die gebruik maken van ondersteuning vanuit het methadon-project. Binnen de verslavings-GGZ wordt het langdurig en veelvuldig klinisch opnemen van cliënten steeds meer als weinig zinvol ervaren. Het gevolg is dat er ook hier steeds meer nadruk komt te liggen op de ambulante zorg. Deze wordt onder meer geboden door het OTB en het TOP-team. De geboden hulp is in een aanzienlijk deel van de gevallen curatief van aard, maar vaak ook gericht op begeleiding en voorkomen van leed bij chronische verslavingsproblematiek. Vooral bij ernstigere verslavingsproblematiek komt het helaas regelmatig voor dat er geen ‘duurzame oplossing’ mogelijk is.

Gedwongen opname is volgens de Nederlandse wet (Wet verplichte ggz) alleen aan de orde bij dreigend ‘ernstig nadeel’ en (een ernstig vermoeden dat het gedrag dat leidt tot ernstig nadeel wordt veroorzaakt door) een psychische stoornis. Overigens is uit wetenschappelijk onderzoek gebleken dat gedwongen opname in een afkickkliniek niet effectief is, behalve bij een beperkte groep patiënten onder specifieke omstandigheden.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10292669

4.

Wordt er wel voldoende ingezet, door bijvoorbeeld een stichting zoals Barka, om deze overlastgevende groep met wat meer dwang te bewegen richting land van herkomst te gaan?

Het klopt dat een deel van de mensen die soms overlast veroorzaken in Den Haag uit het buitenland afkomstig is. Het college zet met zijn ketenpartners, waaronder Barka en de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV) van het ministerie van Justitie en Veiligheid, actief in op terugkeer naar het land van herkomst. In 2023 zijn in totaal 180 personen gemotiveerd tot terugkeer naar hun land van herkomst. De stand van zaken rond de ondersteuning van EU-arbeidsmigranten is opgenomen in de voortgangsrapportage Arbeidsmigratie in goede banen (RIS 319002). 5. Wat doet het college om de hardwerkende winkeliers tegemoet te komen voor de geleden schade door diefstal en hun medewerkers te beschermen? Diefstal is een strafbaar feit. Geweld of dreigende situaties worden door politie met spoed behandeld. Slachtoffers van diefstal of geweld kunnen altijd hulp krijgen van Slachtofferhulp Nederland. Ook kan Slachtofferhulp helpen met het eisen van schadevergoeding in een strafzaak. Ondernemers kunnen zich daarnaast aanmelden voor de regeling Directe Aansprakelijkstelling. Winkeldieven die op heterdaad worden betrapt, betalen een vast bedrag van 181 euro voor de tijd die de afhandeling van de diefstal kost. De ‘Serviceorganisatie Aansprakelijkstelling aan Daders’ (SODA) int namens de getroffen ondernemer in een civielrechtelijke procedure de schadevergoeding bij de winkeldief.

Deelname aan de regeling is gratis. De ondernemer is in beginsel zelf verantwoordelijk voor het creëren van een veilige werkomgeving en kan eventueel een beveiligingsbedrijf inhuren om de veiligheid te vergroten. Het Ondernemersportaal en het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) kunnen ondernemers adviseren over criminaliteitspreventie en veiligheid. 6. Hoewel uiteraard de voorzieningen zoals de Soepbus en Stichting De Vriend die bieden, heel fijn zijn voor de dakloze mensen, geeft dit juist op de Koekamp en rond het Centraal Station veel overlast. Is het college bereid om te kijken of er een andere uitdeelplaats beschikbaar kan komen om deze mensen blijvend te voorzien van maaltijd, kleding en medicijnen, zonder dat ze hun “toetje” in de vorm van alcoholische versnaperingen, bij de rond de huidige plek liggende winkels, gaan pikken? Zo nee, waarom niet? Het college onderzoekt of het verplaatsen van de uitdeelplaats uitkomst kan bieden om de overlast in de omgeving van de Koekamp en station Den Haag Centraal structureel terug te dringen en is in overleg met het bestuur van de Stichting De Haagse Soepbus over alternatieven voor de huidige locatie. Hierbij worden naast de Haagse Soepbus ook de andere vrijwillige initiatieven meegenomen die rond de Koekamp voeding, kleding, hygiënemiddelen enz. aan mensen uitdelen.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Robert van Asten

3/3