RIS319470 Beantwoording SV Duidelijkheid inzake sterk gestegen bouwleges

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

3 september 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Kaptheijns, luidend: ‘Duidelijkheid inzake sterk gestegen bouwleges’

DSO/10781433 RIS319470

Het raadslid de heer Kaptheijns heeft op 4 juli 2024 een brief met daarin drie vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Uit een recent artikel van de Telegraaf (*) blijkt dat gemeenten sinds 1 januari 2024 deels verlost zijn van de toezichthoudende taak bij woningbouw. Dat zou volgens voormalig minister Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening moeten resulteren in een kostendaling van 30% voor een bouwvergunning. Uit onderzoek blijkt echter dat er tussen gemeenten enorme verschillen zichtbaar zijn. In sommige gemeenten stegen de bouwleges met 80% maar er zijn ook gemeenten waar dezelfde leges met 90% zijn verlaagd. De gemeente Den Haag blijkt helaas percentueel koploper te zijn met een stijging van maar liefst 83%. De PVV maakt zich zorgen over deze grote tariefstijging. 1.

Kan het college uitgebreid toelichten waarom de Haagse bouwleges met maar liefst 83% zijn gestegen? Graag een gemotiveerd antwoord.

Op 1 januari 2024 zijn de Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) in werking getreden en hebben onder meer de Wet algemene bepalingen omgevingswet (Wabo) vervangen. Dit heeft gevolgen voor de vergunningplicht voor het realiseren van een bouwwerk. Onder de Omgevingswet kan er voor een bouwproject sprake zijn van de technische bouwactiviteit en de omgevingsplanactiviteit bouwwerken. Het Rijk heeft voor beide activiteiten bepaald dat een aantal activiteiten vergunningsvrij is en heeft via de Wkb bepaald dat in sommige gevallen voor de technische bouwactiviteit een meldingsplicht geldt. Als gevolg van deze wetswijzigingen was het noodzakelijk om de legesverordening voor omgevingsvergunningen aan te passen. Naast de technische wijzigingen die zijn doorgevoerd, is er ook een aanpassing gedaan aan de tarifering van de bouwleges. Zo is er voor de kostendekkendheid een reguliere verhoging doorgevoerd, dit jaar een van 20%, dit resulteert in een tarief voor bouwleges onder de Omgevingswet van 3,26% in 2024. Dit tarief is vervolgens 'geknipt' in een tarief voor de omgevingsplanactiviteit bouwwerken van 1,96% en de technische bouwactiviteit van 1,30%. Deze verhouding komt voort uit de berekening dat de aan bouwleges gerelateerde lasten voor circa 60% uit werkzaamheden voor een omgevingsplanactiviteit bouwwerken bestaan.

Verder was er onder de Wabo in 2023 sprake van een getrapte legestarifering, een en ander afhankelijk van de bouwkosten. In de legesverordening 2024 is er, ter vereenvoudiging, voor gekozen om één tarief te hanteren. De praktische uitwerking van de doorgevoerde wijzigingen zorgt in sommige gevallen tot verhoging en in andere gevallen voor verlaging van de bouwleges, maar er is geen sprake van een gehele verhoging van 83%.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10781433

Voor bouwplannen met bouwkosten van € 190.000,00 resulteert het inderdaad in een verhoging van circa 83%, terwijl voor bouwplannen met hogere bouwkosten sprake is van een verlaging van de bouwleges. We laten dat zien aan de hand van het volgende voorbeeld. De verhoging van de bouwleges waarover in het artikel van de Telegraaf wordt gesproken, ziet op de bouw van een vrijstaande woning van € 190.00,00. Een vrijstaande woning met deze bouwkosten is echter zeer uitzonderlijk. Van de 13 vrijstaande woningen waar in 2023 een vergunning voor aangevraagd is, had slechts één woning bouwkosten onder de € 250.000,-. De andere 12 vrijstaande woningen hadden allen bouwkosten boven de € 250.000,-. Voor een vrijstaande woning met bouwkosten boven de € 250.000,- betaalt een aanvrager in 2024 juist 28% minder leges (van 2,72% naar 1,96%). 2.

Heeft deze enorme tariefstijging tot op heden gevolgen gehad voor het aantal afgegeven bouwvergunningen? Graag een gemotiveerd antwoord met zoveel mogelijk details.

Het is niet na te gaan of de tariefstijging van bouwprojecten met een vergelijkbare bouwsom als van de voorbeeldberekening uit het artikel van de Telegraaf van invloed is op het aantal afgegeven vergunningen. Wel zien we dat aantal bouwprojecten (ook verbouw en niet-woningen) met een bouwsom van circa € 190.000,00 waarvoor een vergunning wordt aangevraagd in 2024 niet significant is afgenomen. 3.

Is het college bereid met omliggende gemeenten in contact te treden om te onderzoeken hoe zij tot lagere bouwleges zijn gekomen en waar eventueel mogelijkheden voor Den Haag liggen om haar leges fors te verlagen? Zo nee, waarom niet? Graag een gemotiveerd antwoord.

Het college ziet geen aanleiding om in contact te treden met omliggende gemeenten over de bouwleges. De afgelopen jaren waren de kosten hoger dan de opbrengsten. Omdat dit verschil uit de voorziening kon worden gedekt, was eerder geen verhoging van de tarieven nodig. Door een stagnatie van aanvragen voor de grotere bouwprojecten, lopen de legesinkomsten en de stand van de voorziening echter snel terug. Ook in 2024, na de stelselwijziging en de tariefsverhoging van 20%, zijn de bouwlegestarieven in Den Haag nog steeds relatief laag. Uit de steekproef van Vereniging Eigen Huis valt op te maken dat het gemiddelde legestarief voor een vrijstaande woning in 2024 € 4.732,00 bedraagt. Hier zit Den Haag met € 3.671,00 nog steeds ruim onder. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

(*) Bouwvergunning niet overal goedkoper: soms juist veel duurder | Financieel | Telegraaf.nl

2/2