RIS319444 Voortgangsbericht uitvoering initiatiefvoorstel 'Waardeer Joods Erfgoed, Weer Antisemitisme'

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

OCW/10767072 RIS319444 Contactpersoon

Lars Smit Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

9 juli 2024

lars.smit@denhaag.nl

Onderwerp

Voortgangsbericht uitvoering initiatiefvoorstel 'Waardeer Joods Erfgoed, Weer Antisemitisme'

Den Haag kent een Joodse gemeenschap die zich te allen tijde veilig en geaccepteerd moet weten. De realiteit is helaas anders. Zo meldde het CIDI een toename van 245% antisemitische incidenten in Nederland in 2023. Ook veel Joodse Hagenaars berichten over het groeiende antisemitisme in de stad en voelen zich steeds meer in hun gevoel van veiligheid aangetast. Om antisemitisme tegen te gaan, is in 2021 het initiatiefvoorstel Waardeer Joods Erfgoed, Weer Antisemitisme (RIS304440) aangenomen. Het college maakt zich, onder andere op basis van het initiatiefvoorstel, hard voor een stad vrij van antisemitisme. Dit voortgangsbericht gaat in op deze ambitie en biedt een overzicht van hoe er tot nu toe uitvoering is gegeven aan het initiatiefvoorstel. A. Joodse cultuur in de stad Joodse cultuur in Den Haag herinnert aan het feit dat de Joodse gemeenschap al meer dan 300 jaar deel uitmaakt van de stad. Daarom zet het college in op het tentoonstellen en behoud van Joods erfgoed, onder andere door evenementen en activiteiten met Joodse thematiek met een breed publiek te delen via de gemeentelijke kanalen als de Stadskrant en met samenwerkingspartners als het The Hague Marketing Bureau. In het kader van het behoud van Joods erfgoed zijn er bovendien gesprekken gevoerd tussen de gemeente, stichting tot Instandhouding van de Joodse begraafplaats en de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Het college was daarnaast de afgelopen twee jaar vertegenwoordigd bij de Holocaust Remembrance Day, de Jom Hashoa Herdenking, de 4-mei-herdenking bij het Joods monument op het Rabbijn Maarssenplein en bij de Chanoeka-viering in het Atrium. In het Atrium is eveneens aandacht voor Joodse cultuur. Naast de jaarlijks terugkerende Chanoekakandelaar in het Atrium zijn in het verleden vaker tentoonstellingen geweest waarin Joods leven centraal stond. Bovendien staat in het Atrium permanent de maquette van de voormalig Joodse buurt rond het Spui. Mochten partijen in de stad ambities hebben tot het realiseren van tentoonstellingen rondom Haags-Joodse historie, dan denken we als gemeente graag mee en bieden ondersteuning binnen onze mogelijkheden. Zo heeft het Haags gemeentearchief in 2023 in samenwerking met stichting Chaj de tentoonstelling Pinkas georganiseerd over de geschiedenis van Joden in Den Haag.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10767072

Het is tevens belangrijk om meer licht te werpen op de geschiedenis van Joden in Den Haag van voor de Tweede Wereldoorlog. Daarom laten we in samenwerking met de gemeenschap een documentaire maken over de vooroorlogse Joodse cultuur, waarin de verdwenen Haagse Joodse buurt centraal staat. De documentaire dient als basis voor verdere ontwikkeling van onze beleidsdoelen rondom voorlichting en bewustwording. B. Antisemitismebestrijding als breed gedragen maatschappelijke verantwoordelijkheid Het is essentieel het gesprek over antisemitisme te blijven voeren en nieuwe generaties kennis te laten maken met de gevaren van antisemitisme. Antisemitisme is namelijk niet alleen een aanval op de Joodse gemeenschap, maar ook op de fundamenten van onze samenleving, die gebouwd zijn op de idealen van vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Zodoende ligt er een belangrijke taak bij maatschappelijke terreinen als het onderwijs. In 2023 is er met schoolbesturen gesproken in het kader van de Haagse Educatieve Agenda 2023 over de ondersteuningsmogelijkheden bij de aanpak van antisemitisme. Ook is er dankzij een gemeentelijke subsidie het project ‘Leer je buren kennen’ van de Liberaal Joodse Gemeenschap in 2024 van start gegaan. Het doel van dit project is om jongeren kennis te laten maken met Joodse inwoners uit Den Haag.

Tijdens deze ontmoeting wordt er gesproken over elkaars achtergronden, culturen en vooroordelen. Ook wat betreft de Holocaust is er contact geweest tussen scholen en de gemeente om het handelingsperspectief van leraren te vergroten. Zo is er op 7 februari 2024 een onderwijsconferentie georganiseerd door de Johan de Witt scholengroep in samenwerking met het Haags Gemeentearchief, hogeschool InHolland en het Joods Cultureel Kwartier, waar lesgeven over en het bespreekbaar maken van de Holocaust centraal stond. We hebben naast de LJG ook andere partijen gesubsidieerd om Joods leven, antisemitisme en de impact van de Holocaust bespreekbaar te maken. In 2023 heeft stichting Dialoog in Den Haag met gemeentelijke subsidie dialoogsessies gerealiseerd, waar verschillende Haagse groepen samenkwamen om te spreken over hun achtergronden. Ook de liberaal Joodse gemeenschap was hierbij vertegenwoordigd. In 2024 hebben we ook subsidie toegekend aan stichting De Muren hebben oren, die eveneens het Haags Jodendom in workshops bespreekt, zij het met een sterke nadruk op de Tweede Wereldoorlog. C. Naar een stad vrij van antisemitisme We hebben in lijn met punt 17 van het initiatiefvoorstel een stedelijk coördinator antisemitismebestrijding aangesteld die een vinger aan de pols houdt wat betreft de uitvoering van het initiatiefvoorstel.

Zoals voorgesteld in het voorstel is deze rol ondergebracht bij de afdeling antidiscriminatie en bij een bestaande ambtenaar. De coördinator initieert en jaagt projecten aan en onderhoudt zowel intern als extern contacten. De stedelijk coördinator bevordert samenwerking tussen verschillende partijen in de stad en gaat het gesprek aan met de gemeenschap om te inventariseren wat leeft en hoe we als gemeente hierop in kunnen spelen. Naast de coördinator is het onderwerp antisemitismebestrijding bij meerdere diensten binnen de gemeente belegd, omdat dit vraagstuk vraagt om een brede, integrale benadering.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10767072

De stedelijk coördinator gaat zich ook richten op het ontwikkelen van een Haagse aanpak Antisemitismebestrijding. Met deze aanpak willen we samen met de stad op meerdere fronten de bestrijding van antisemitisme intensiveren. Momenteel onderzoeken we welke maatregelen we nog meer kunnen nemen om antisemitisme beter te signaleren en te voorkomen. Tegelijkertijd is het van belang partijen in de stad hierbij te betrekken en bewust te maken van de collectieve verantwoordelijkheid die we hebben om toe te werken naar een stad vrij van antisemitisme. We verwachten aan het begin van het vierde kwartaal van 2024 deze aanpak met de raad te delen. D. Afsluitend Het college zal zich blijven inzetten om antisemitisme te bestrijden. Daarom is het noodzakelijk bewustzijn te creëren, educatie te bevorderen en de Joodse gemeenschap te ondersteunen. Als stad kunnen we bijdragen door voorlichting te geven, educatieve programma’s te ontwikkelen en samen te werken met maatschappelijke organisaties om antisemitisme en andere vormen van discriminatie te bestrijden. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3