RIS319443 Bijlage Tweede Voortgangsbericht Beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2021-2024
Tekst van het document
VERSTERKEN & VERBINDEN
Tweede voortgangsbericht Beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2021–2024 'Versterken en Verbinden’
VOORWOORD
Laten we wel zijn: wie wil er nou niet lekker in z’n vel zitten? Alleen is dat niet voor iedereen vanzelfsprekend. Het kan bijvoorbeeld lastig zijn wanneer je ouder wordt en je je netwerk voelt krimpen. Of als je jong bent en de structuur om je heen ontbreekt die nodig is om jouw identiteit en persoonlijkheid goed te ontwikkelen. In zulke én andere gevallen willen we naast onze inwoners staan, er zijn voor elkaar. Vroegtijdig genoeg om problemen op te lossen voor ze iemand boven het hoofd groeien. Laagdrempelig genoeg om iedereen te bereiken die hulp wil. Voor u ligt het tweede voortgangsbericht Beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2021-2024. Graag laten we daarin zien op welke manier het professionele welzijnswerk in Den Haag z’n taak vervult, onder meer aan de hand van concrete praktijkvoorbeelden. De problematiek waarmee het professionele welzijnswerk in onze stad te maken heeft, is de afgelopen jaren steeds complexer geworden. De prestatiedruk op jongeren en de risico’s van v erslaving zijn gegroeid, er zijn toenemende zorgen over wonen, leefbaarheid en bestaanszekerheid. Hulpbehoevende senioren zijn steeds langer op zichzelf aangewezen, eenzaamheid neemt toe.
Om deze complexe problemen het hoofd te bieden, zoekt het professionele welzijnswerk in Den Haag steeds nadrukkelijker de samenwerking met bewoners, vrijwilligers, professionele organisaties, verenigingen, maatschappelijke instellingen en andere partijen. Door de verbinding te zoeken versterken zij samen het weefsel van de wijk. Zo creëren zij een vangnet voor degenen die dat nodig hebben. Samenredzaamheid is het devies. Als mens en als wethouder ben ik trots op de resultaten die onze professionals samen met vele anderen weten te boeken. Die inzet maakt het verschil voor velen die anders – ongezien of onbegrepen - aan hun lot zouden zijn overgelaten. Mede door hun inzet investeren bewoners in elkaar en komen zij op voor hun wijk of buurt. De geboekte resultaten pleiten voor versterkte voortzetting van de huidige aanpak. In het nieuwe beleidsplan (2025-2028) – dat komend najaar wordt voor bereid - zal deze aangescherpte aanpak landen. We kiezen in elk geval voor kwaliteit, rust en continuïteit. Het verder bouwen aan onze basisinfrastructuur van professioneel welzijnswerk, met bekende gezichten van het sociaal werk in de wijken en de vertrouwde plekken om bij aan te kloppen. Martijn Balster Wethouder Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest
2
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
3
INHOUD
VOORWOORD2 INLEIDING6 LEESWIJZER9
4
VERSTERKEN & VERBINDEN
1.
HERIJKINGEN IN ORGANISATIE EN FINANCIERING VAN HET WELZIJNSWERK
10
2.
VERNIEUWDE RAPPORTAGESYSTEMATIEK TEN BEHOEVE VAN VERANTWOORDING (IMPACTMETING)
16
3.
ADVIESCOMMISSIE WELZIJN
22
4.
VOORUITBLIK 2024
24
5.
UPDATE OPVOLGING AANBEVELINGEN REKENKAMER
28
6.
BIJLAGE: OVERZICHT BELEIDSDOELSTELLINGEN EN FINANCIËLE STROMEN
32
VERSTERKEN & VERBINDEN
5
INLEIDING
De afgelopen jaren is hard gewerkt aan een sterke,
dubbele vergrijzing, waarbij de groep ouderen steeds
stabiele basis van een bekend, herkenbaar profes-
groter wordt én ouderen steeds ouder worden.
sioneel welzijnsaanbod in de stad. Voor bewoners,
De groep ouderen die ondersteuning nodig heeft is
vrijwilligersorganisaties en andere betrokken profes-
toegenomen.
sionals zoals huisartsen en Wmo-consulenten is het nodig om uit te kunnen gaan van bekende, laagdrem-
Het belang van professioneel welzijnswerk neemt
pelige plekken en professionals. Het college hecht
steeds verder toe. Zo wordt het welzijnswerk voor
aan het belang van de herkenbaarheid en vertrouwd-
nieuwe uitdagingen gesteld, omdat de druk op
heid van welzijnsprofessionals en welzijnslocaties
de zorg toeneemt. Meer mensen blijven langer
in de stad. Rust en continuïteit zijn naast kwaliteit
thuis wonen (senioren, bewoners met een GGZ
daarom belangrijke uitgangspunten van dit beleid.
achtergrond, etc.). Dit legt druk op het sociaal weefsel in wijk en buurt. Op hoe mensen met elkaar
Het welzijnswerk is van essentieel belang om
samenleven, een oogje in het zeil houden bij de oude
problemen zo vroeg mogelijk te signaleren en op te
overbuurvrouw die net haar partner verloren is, een
lossen, zoveel mogelijk (kwetsbare) bewoners in de
buurtgenoot helpen die uit het ziekenhuis komt en
stad het broodnodige steuntje in de rug te geven
waarvan de kinderen ver weg wonen, een boodschap
en zoveel mogelijk sociale en maatschappelijke
voor een ander doen, een eenzame buurtgenoot op
initiatieven actief te ondersteunen. Het college zet
de thee vragen. Het zijn zo maar een aantal herken-
in op welzijnswerk dat impact heeft in de levens van
bare voorbeelden uit het dagelijks leven in onze
mensen, kwaliteit biedt en innoveert. Welzijnswerk
wijken en buurten.
heeft een belangrijke preventieve rol; het helpt voorkomen dat er een (steeds groter) beroep wordt
De transitie van zorg naar (meer) preventie vraagt
gedaan op individuele voorzieningen.
ook meer van het professioneel welzijnswerk. Informele initiatieven die bottom-up ontstaan,
6
VERSTERKEN & VERBINDEN
Tegelijkertijd constateren we dat het welzijnswerk
ondersteund en opgebouwd door welzijnsprofes-
steeds complexer wordt, problemen en hulpvragen
sionals, zijn hard nodig en werken versterkend
vragen meer kennis en tijd en dit vraagt steeds meer
aan de professionele inzet van het welzijnswerk.
van professionals. Sociaaleconomische en demogra-
Welzijnswerk kan zo ook ondersteuning bieden bij
fische veranderingen in de stad hebben impact op
complexere casuïstiek die professionele ondersteu-
het professioneel welzijnswerk. Denk alleen al aan de
ning vraagt.
VERSTERKEN & VERBINDEN
7
Bij jongeren spelen er mentale uitdagingen door
Deze ontwikkelingen hebben ervoor gezorgd dat
Leeswijzer
toenemende prestatiedruk op scholen en door
mensen die hulp vragen steeds vaker kampen
Het voortgangsbericht is als volgt opgebouwd:
sociale verwachtingen. Dit kan leiden tot stress,
met meerdere problemen (multi-problematiek).
angst, eenzaamheid en depressie, maar ook proble-
Daarbij is ook de complexiteit van de problematiek
• In hoofdstuk 1 wordt ingegaan op wat er in 2023 is gerealiseerd qua beleidsacties.
matisch middelengebruik zoals roken, vapen, snus,
toegenomen. Het beroep op welzijn wordt daarmee
• In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op de toezegging uit de eerste rapportage om toe te gaan naar meer
alcohol en drugs. Het gebruik daarvan kan leiden
groter (vanuit zorg, Wmo, veiligheid, jeugdhulp, etc.).
tot eenzaamheid. Het vergroten van de mentale
Professioneel welzijnswerk moet zo goed mogelijk
• Hoofdstuk 3 gaat over de rol en activiteiten van de Adviescommissie Welzijn,
weerbaarheid en veerkracht van jongeren is daarom
aansluiten op de actuele ontwikkelingen.
• In hoofdstuk 4 treft u een vooruitblik aan over de inzet en resultaten voor het huidige en volgende jaar.
van essentieel belang. Hoewel we zien dat het
zeggingskracht over de impact van welzijnswerk.
• Hoofdstuk 5 geeft (een samenvatting van) de stand van zaken weer over de opvolging van de aanbevelingen
absolute aantal delicten en overlastmeldingen
Ook de context waarbinnen welzijn opereert is flink
van de Rekenkamer (Procesplanning n.a.v. voorstel rekenkameronderzoek Werk aan Welzijn, RIS317203).
onder jongeren afneemt, neemt de intensiteit van
in beweging. Denk alleen al aan de doorontwikkeling
In de bijlage betreft een overzicht van beleidsdoelstellingen en financiële stromen van professioneel
vergrijpen onder steeds jongere kinderen wel toe.
Jeugd waarin nieuwe coalities zijn ontstaan, nieuwe
welzijnswerk en additioneel welzijnswerk.
Ook worden kinderen soms op zeer jonge leeftijd
werkwijzen worden geïntroduceerd en de samenwer-
de criminaliteit ingetrokken. Met name jongeren in
king met het kinder- en jongerenwerk actief wordt
kwetsbare posities zijn vatbaar voor de verleidingen
opgezocht en vormgegeven. Binnen het Gezond
van de straat, bijvoorbeeld als zij uitgevallen zijn op
en Actief Leven Akkoord (GALA) lopen projecten
school of schulden hebben. Het is daarom van groot
zoals Welzijn op Recept, samenwerking welzijn en
belang jongeren in een zo vroeg mogelijk stadium in
scholen, bereiken van jonge arbeidsmigranten etc.
beeld te krijgen, maar ook op verschillende leefge-
(zie RIS318620) en wordt ingezet op het steeds
bieden ondersteuning te bieden of door te verwijzen.
meer verwijzen naar het voorliggend veld (van zorg/
Een andere uitdaging is te vinden in de offline en
medisch naar sociaal/welzijn domein).
online wereld van jongeren. Dit loopt steeds meer door elkaar heen. Die snelle veranderende wereld
In dit voortgangsbericht worden de beleidsacties
vraagt om professionals die niet alleen op straat,
omschreven die afgelopen jaar zijn uitgevoerd en wat
maar ook in het digitale domein jongeren kunnen
dat heeft opgeleverd. Er wordt toegewerkt naar een
bereiken.
rapportagevorm met meer zeggingskracht over de impact van professioneel welzijnswerk op een verha-
De zorg kampt met nieuwe uitdagingen (zoals
lende en moderne manier. In dit voortgangsbericht
toegenomen zorgvraag, personeelstekorten, toene-
zijn hiervoor de eerste stappen gezet, aan de hand
mende complexiteit van gezondheidsproblemen,
van verhalen uit de praktijk en daar waar dat moge-
etc.) waarbij een nauwere verbinding tussen zorg
lijk kwantitatieve gegevens over de resultaten.
en welzijn te zien is. Qua sociaaleconomische ontwikkelingen zien we dat meer mensen te maken hebben met bestaanszekerheidsvraagstukken. Zo heeft bijvoorbeeld de energiecrisis meer mensen in de financiële problemen gebracht. Ook de wooncrisis met de stijgende (huur)prijzen en een gebrek aan betaalbare woningen raakt veel mensen. Van jongeren die niet het huis uit kunnen, omdat er geen betaalbare starterswoningen beschikbaar zijn tot ouderen die niet kunnen doorstromen naar een geschikte woning in hun eigen wijk.
8
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
9
1. HERIJKINGEN IN ORGANISATIE EN FINANCIERING VAN HET WELZIJNSWERK
Met de invoering van het beleidsplan Professioneel Welzijnswerk 2021-2024 Versterken en Verbinden zijn de ambities herijkt. Deze herijking is omschreven in het Eerste Voortgangsbericht. De ingezette koers is voortgezet. Bij professioneel welzijn gaat het om de inzet op de volgende drie ambities: Ambitie 1: Actief samenleven Ambitie 2: Opgroeien en ontwikkelen Ambitie 3: Ondersteunen kwetsbare inwoners De professionele welzijnsorganisaties hebben in 2023 subsidie ontvangen om op basis van bovenstaande ambities dienstverlening aan te bieden aan jong en oud, interventies in te zetten en welzijnslocaties te beheren zodat buurtbewoners een laagdrempelige ontmoetingsplek in de wijk hebben. Om aan te sluiten bij ontwikkelingen wijk en buurt wordt input gebruikt uit de sociale wijkscans, de wijkagenda en signalen vanuit o.a. het maatschappelijk middenveld. Bij Ambitie 1 zet het welzijnswerk zich primair in om bewoners actief deel te laten nemen aan de samenleving. Door hun stem te laten horen, initiatieven te nemen en als vrijwilliger actief te zijn. Zo ontstaan weerbare wijken waar het prettig leven is. Bij Ambitie 2 ligt de nadruk op het weerbaar maken van jongeren en talent- en identiteitsontwikkeling. Bij Ambitie 3 ligt de nadruk op een stedelijk, uniform aanbod, zodat iedere inwoners terecht kan voor informatie & advies en/of psychosociale ondersteuning.
10
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
11
1.1 Rust, continuïteit en mogelijkheden voor meerjarige financiering
leiden van vrijwilligers wordt daarmee steeds belangrijker.
In het beleidsplan is aangegeven dat de gemeente
vaker behoefte aan langdurige ondersteuning. De proble-
onderzoek gaat doen naar een nieuwe financieringsme-
matiek van inwoners wordt ook steeds complexer, waarbij
thodiek voor het professionele welzijnswerk. KPMG heeft
financiën en wonen een steeds prominentere plek hebben
onderzoek gedaan naar alle mogelijke financieringsme-
gekregen in hun hulpvraag (armoede en wooncrisis).
Minder mensen worden weer volledig zelfredzaam; er is
thodieken. Hierbij is ook gesproken met de huidige orga-
1.4 Verkenning hoe het gebiedsgerichte welzijnswerk in stadsdeel Centrum duidelijker en eenvoudiger kan worden georganiseerd, zodat dit beter aansluit op de complexe situatie in de wijken van dit stadsdeel
1.5 Introductie van een flexibel budget voor het gebiedsgerichte welzijn om in te kunnen spelen op ad hoc vraagstukken in de wijken
In 2021 is na de verkenningsfase met de betrokken
additioneel op de basisinzet van het gebiedsgerichte
Met het beleidsplan Versterken en Verbinden is er ruimte gekomen voor intensivering en maatwerk,
nisaties, de G4, Movisie en de Adviescommissie Welzijn.
Concluderend verandert er dus veel, waardoor de door-
welzijnsorganisaties in stappen toegewerkt naar de
welzijnswerk. Dit om in te kunnen spelen op actuele
Daarnaast heeft de Adviescommissie Welzijn hierover een
ontwikkeling van individuele ondersteuning niet alleen
huidige situatie (RIS311726 en RIS315271). Het doel
vraagstukken in de wijken middels een flexibel
advies uitgebracht. Hiermee wordt ook uitvoering gegeven
een praktisch, organisatorisch vraagstuk is, maar ook
was het gebiedsgerichte welzijnswerk eenvoudiger
budget. In april 2023 is de subsidieregeling Flexibel
aan aanbeveling 2 van de Rekenkamer (zie paragraaf 8).
inhoudelijk. Gesprekken hierover worden met het veld
en duidelijker te organiseren, om zodoende de
welzijnsbudget Stadsdelen Den Haag 2023 vastge-
gevoerd en zullen uitgewerkt worden in het beleid voor de
impact van het welzijnswerk te vergroten. In het
steld (RIS315270) en in werking getreden. Jaarlijks
In 2023 is een extern bureau gevraagd een voorstel te
sociale basis. Met het opstellen van een integraal beleids-
noordelijk deel van de Schilderswijk is in 2023 toege-
is 1,3 miljoen euro beschikbaar voor initiatieven in
ontwikkelen voor een model om de gebiedsgerichte
kader wordt uitvoering gegeven aan aanbeveling 1 van de
werkt naar één organisatie die verantwoordelijk is
de stadsdelen met een deelplafonds per stadsdeel.
middelen te verdelen. Dit voorstel is niet verder ontwik-
Rekenkamer (zie paragraaf 8).
voor het gebiedsgerichte welzijnswerk. Het zuide-
In het afgelopen jaar is bijvoorbeeld subsidie
lijk deel van de Schilderswijk, waar Wijkz en de
verstrekt voor de volgende activiteiten:
keld, mede op basis van advies van de Adviescommissie
Mussen actief zijn, is het proces om gebiedsgericht
dit voorjaar geleid tot een nieuwe opdracht om te komen
1.3 Verstevigen van aansluiting van het welzijnswerk op de problematiek op wijk- en stadsdeelniveau door aan te sluiten op de wijkagenda’s
tot een voorstel voor een model. Dit moet in 2025 tot een nieuw model leiden op basis waarvan de verdeling van de gebiedsgerichte middelen kan worden beoordeeld.
Welzijn. Het concept bleek technisch zo ingewikkeld uit te pakken dat dit niet voldeed aan de criteria van transparantie, uitlegbaarheid en repliceerbaarheid. Dat heeft
welzijnswerk eenvoudiger te organiseren on hold
• In stadsdeel Ypenburg is naar aanleiding van een
gezet, i.v.m. de financiële situatie van de Mussen.
geweldsincident een buurtonderzoek uitgevoerd
U bent eind 2023 geïnformeerd dat de Mussen haar
binnen de basisinzet voor gebiedsgericht welzijns-
Eind 2023 waren er voor totaal 38 van de 44 wijken
(financiële) organisatie op orde heeft daardoor weer
werk. Uit dit onderzoek blijkt dat buurtgericht
wijkagenda’s gereed. In alle stadsdelen lopen vanuit de
perspectief op een stabiele financiële en organisato-
aanvullende inzet van zowel het jeugdwerk als het
wijkagenda’s gezamenlijke initiatieven en projecten die
rische toekomst (RIS317142).
opbouwwerk wenselijk was om het speelklimaat
steviger aansluiten bij de specifieke behoeften van de
te verbeteren en de sociale cohesie te vergroten.
1.2 Analyse van beschikbare middelen van de Servicepunten XL en de verdeling van beschikbare middelen over de stadsdelen
wijk. Zo is in nauwe samenwerking met buurtbewoners
De Rekenkamer heeft het college opgedragen te
Het jeugdwerk heeft sportactiviteiten georgani-
en het gebiedsteam van Escamp een nieuwe visie ontwik-
komen tot het transparant en objectief verlenen van
seerd. Via deze momenten is actief het gesprek
keld om het terrein Escamp Carré te transformeren tot
welzijnssubsidies. Dit betekent dat de herpositione-
aangegaan over pesten. Het opbouwwerk is tege-
De dienstverlening van de Servicepunten XL is geana-
een bruisende ontmoetingsplek. Met extra groen en
ring voor het zuidelijk deel van de Schilderswijk met
lijkertijd het gesprek met buurtgenoten aangegaan
lyseerd op basis van strategische gesprekken met de
speeltoestellen wordt het terrein aantrekkelijker voor jong
een vaste welzijnspartij via de nieuwe systematiek
over het buurtleven. Het resultaat is dat enkele
welzijnsorganisaties. Hieruit is naar voren gekomen dat de
en oud. En in navolging van het succesvolle Wijkpaleis in
moet plaatsvinden.
mensen zijn op gestaan, die zelf activiteiten voor
maatschappelijke ontwikkelingen (zoals geschetst in de
Rotterdam West verkent een kerngroep in het Regentesse-
inleiding) grote invloed kunnen hebben op de taakinvul-
en Valkenboskwartier de mogelijkheid om een soortgelijk
Met uitzondering van de Schilderswijk, hebben nu
ling bij de individuele ondersteuning, waaronder bij de
initiatief te realiseren.
alle wijken van het stadsdeel Centrum één welzijns-
geldheden tussen groepen jongeren in wijkpark
Servicepunten XL. De grotere mate van afschaling van
elkaar en de jeugd willen organiseren. • In stadsdeel Centrum was sprake van ongere-
organisatie die verantwoordelijk is voor het welzijns-
Transvaal, inzet van begeleiding van outdoor trai-
zorg naar welzijn en van Wmo naar het voorliggend veld
De wijkagenda wordt mede benut voor het bepalen van
werk. De ervaringen zijn positief: de dienstverlening
ningen bij de Gymboxx in het wijkpark op vrijdag-
vergroot de druk op de Servicepunten XL. Er komen meer
de inzet van het welzijnswerk. Een aantal gebieden waar
sluit goed aan bij wat er nodig is, er zijn korte lijnen
avond en in het weekend heeft hier een positieve
én complexere hulpvragen terecht bij de welzijnsprofes-
de leefbaarheid zeer onder druk staat, is aangewezen
met relevante partijen zoals de servicepunten XL en
bijdrage geleverd.
sionals. Ook de dubbele vergrijzing, waarbij steeds meer
als investeringsgebied. Voor deze gebieden zijn extra
de samenwerking met bewoners en ondernemers
ouderen langer zelfstandig thuis wonen, leidt tot toene-
financiële middelen beschikbaar. Dit maakt het mogelijk
verloopt goed. Door de aanpak samen met de
in stadsdeel Centrum extra outreachend jeugdwerk
mende behoefte aan ondersteuning van de ouderen zelf.
de complexe opgaven, die ook in de wijkagenda staan,
welzijnsorganisaties vorm te geven is ingezet op
ingezet door diverse partijen in het gebied.
Denk bijvoorbeeld aan meervoudige chronische aandoe-
intensiever aan te pakken. Dit betekent vaak ook een extra
rust en continuïteit. Bewoners hebben geen hinder
• In Loosduinen is subsidie verstrekt voor een
ningen die de zelfredzaamheid beperken en waarbij kort-
impuls en inzet vanuit het welzijnswerk voor de verbete-
ondervonden van de veranderingen, zij hebben ook
specifieke preventieve aanpak voor jongeren in
durende ondersteuning niet voldoende is. Daarbij hebben
ring van de sociale leefbaarheid in deze gebieden. Over de
een prominente rol gekregen in het proces.
Houtwijk, gericht op het beperken van jonge
hun mantelzorgers zelf vaak ook ondersteuning nodig,
wijkagenda’s en investeringsgebieden wordt apart aan uw
aanwas bij de jeugdgroepen met overlastgevend,
bijvoorbeeld door overbelasting. Het beroep op vrijwillige
raad gerapporteerd.
crimineel en gewelddadig gedrag (drillrapgroepen).
dienstverlening neemt toe. Het werven, matchen en bege-
12
VERSTERKEN & VERBINDEN
• Ook is vanwege de situatie in het Midden-Oosten
In een integrale aanpak is door jongerenwerk
VERSTERKEN & VERBINDEN
13
samen gewerkt met diverse professionals zoals
weten te vinden. Er wordt gewerkt aan een Integraal
voorkoming dat jongeren afglijden. Dit vraagt om een
en inspiratie. Een extra doel was om te toetsen of er
jeugdhulpverlening, straatcoaches, wijkagenten
Huisvestingsplan Zorg en Welzijn om de functionali-
goede samenwerkingsrelatie. In 2022 zijn de samen-
voldoende draagvlak is voor verdere gemeenschap-
etc.
teit en fysieke staat van de welzijnspanden in kaart
werkingsafspraken opnieuw bezien met als doel om
pelijke professionalisering. En zo ja, waar deze zich in
te brengen. Integraliteit en gebruik van welzijnsvast-
de samenwerking te verbeteren. Dit heeft geleid
eerste instantie op zou moeten richten. De netwerk-
1.6 Versterking/uitbreiding van preventieve, algemene of collectieve voorzieningen
goed komen terug in het beleid voor de sociale basis.
tot een aantal aanpassingen en geactualiseerde
bijeenkomst liet zien dat er breed draagvlak is voor
samenwerkingsafspraken. Deze zijn in 2023 in de
gemeenschappelijke professionalisering van het
1.8 Partnerschap
praktijk gebracht. De samenwerking tussen welzijn,
kinderwerk.
Eén van de manieren om bewoners te ondersteunen
1.8.1 Verstevigen van de samenwerking tussen
politie en gemeente verloopt in de basis goed. In de
is hen bij vragen toe te leiden naar algemene voorzie-
(stedelijke) ketenpartners en de samenwerking van
praktijk weet men elkaar snel te vinden, zijn de lijnen
ningen in het voorliggend veld. Hoe meer kwalitatief
partijen op wijkniveau
kort en schakelen partners snel met elkaar, naast de
goede en op de vraag van de bewoners afgestemde
1.8.4 Aanvullende inzet op straat: straatcoaches
bestaande reguliere overlegstructuren op de stads-
In het coalitieakkoord van oktober 2023 (RIS316672)
algemene- en laagdrempelige voorzieningen er zijn,
In 2023 zijn er nieuwe wijkagenda’s opgeleverd en is
delen. De samenwerkingsafspraken worden eens per
zijn middelen gereserveerd voor continuering van de
hoe beter de bewoners met een hulpvraag bediend
er opnieuw er aandacht voor de keten- en netwerk-
twee jaar geëvalueerd.
inzet van straatcoaches. Afgelopen jaar zijn de straat-
kunnen worden. Dit in goede aansluiting op de (geïn-
samenwerking in de wijken (zie ook 4.4), waarbij
diceerde) individuele (maatwerk)voorzieningen. Er is
het welzijnswerk themagericht en gebiedsgewijs
1.8.3 Faciliteren van samen leren:
Loosduinen en Centrum. De straatcoaches waren
onderzocht waar kansen liggen om voorzieningen te
samenwerkt met relevante partners. In het vorige
netwerkbijeenkomst ‘De Waarde van Kinderwerk’
onder andere actief op de volgende hotspots: Helena
versterken of uit te breiden. De analyse is bij nader
voortgangsbericht is vermeld dat na de pilotfase de
van D oeverenplantsoen, Wijkpark Transvaal, Leyweg,
inzien te beperkt bevonden. De geconstateerde
werkwijze ‘Haagse Tafel’ in verschillende wijken is
Bokkefortpark en het Ledeganckplein. In 2023
leemtes in het aanbod zijn niet representatief verge-
ingebed in staande structuren, passend bij de wijk en
hebben de straatcoaches in totaal 665 jongeren
leken met de bestaande behoefte in de betreffende
haar opgaven. Kijkend naar het DNA van de wijken
bereikt. Deze jongeren manifesteerden zich in
wijken. De opgeleverde inzichten gebruiken we om
heeft stadsdeel Centrum de werkwijze van de Haagse
57 groepen. Daarvan zijn 175 jongeren doorverwezen
gerichtere sturing te geven op inhoudelijk aanbod
Tafel omarmd om met partners uit het sociale
naar passende vormen van ondersteuning zoals
voor algemene collectieve voorzieningen, denk
domein beter en bewuster invulling te geven aan
werk, opleiding, sport, hulpverlening of andere vorm
bijvoorbeeld aan laagdrempelige eet- en ontmoe-
ondersteuning voor kwetsbare bewoners..
van een zinvolle vrijetijdsbesteding. In 2023 is de
coaches vooral ingezet in de stadsdelen Escamp, Laak,
tingsvoorzieningen, maatjesprojecten en inzet gericht op tegengaan van eenzaamheid.
inzet van de straatcoaches geëvalueerd (RIS318078). 1.8.2 Samenwerkingsafspraken politie,
De conclusies geven een positief beeld. Daarnaast
welzijnsorganisaties en gemeente
zijn er aanbevelingen gedaan waar we in 2024 verder
1.7 Ontvlechting van de financiering van uitvoering en vastgoed
Onderdeel van het welzijnsbeleid is het samen
mee aan de slag gaan, zo gaat er extra aandacht
leren van welzijnsorganisaties en -professionals.
uit naar de samenwerking en wordt er meer werk
Het voornemen was de financiering van de uitvoering
De gemeente heeft hierin een faciliterende rol.
gemaakt van toeleiding en monitoring van toeleiding
van welzijnsactiviteiten en de financiering van vast-
In 2022 heeft de bijeenkomst ‘Sterk Meidenwerk’
van jongeren richting preventieve ondersteuning.
goed te ontvlechten. Daartoe zijn de verschillende
plaatsgevonden. De input die tijdens de bijeenkomst
mogelijkheden voor het sociaal beheer en de finan-
is opgehaald heeft geresulteerd in verschillende
1.9 Verzakelijking dienstverlening
ciering van vastgoed op een rij gezet. In de praktijk is
trainingen in 2023 voor alle welzijnswerkers die
In 2022 is het accounthouderschap herijkt. In het
er veel kennis van welzijn en van de wijk(bewoners)
met meiden werken.
beleidsplan Versterken en Verbinden is het thema
nodig is om alles goed te laten verlopen en dat
kwaliteitszorg opgenomen, met als uitgangspunt
vastgoed daarbij een belangrijke faciliterende rol
In november 2023 is een netwerkbijeenkomst
om afspraken te maken over het hanteren van kwali-
speelt. Vanwege die vervlechting van vastgoed met
over de waarde van het kinderwerk georganiseerd.
teitslabels. In 2023 is het thema kwaliteit in samen-
de inhoudelijke ambities en alle ontwikkelingen in
Sinds 2012 bestaan er samenwerkingsafspraken
De aanleiding voor ‘De Waarde van Kinderwerk’
werking met de welzijnsorganisaties opgepakt.
de maatschappij en in de keten is er nu voor gekozen
tussen jongerenwerk, politie en gemeente. Deze
is ontstaan vanuit de ambitie van de Stedelijke
Er hebben werksessies met de welzijnsorganisaties
op de korte termijn de financiering van uitvoering en
samenwerkingsafspraken hebben betrekking op de
Werkgroep Welzijn & Jeugd om de positie van het
plaatsgevonden over de inhoud van kwaliteit, waar
vastgoed (nog) niet te scheiden.
inhoudelijke samenwerking t.b.v. (groepen) jongeren
Haagse Kinderwerk te versterken. Vanuit deze wens
kwaliteit uit moet bestaan en hoe kwaliteit inzich-
met een laag risicoprofiel. Hiervoor ligt de regie bij
is een bijeenkomst georganiseerd voor kinderwer-
telijk wordt gemaakt. Een kwaliteitslabel voor alle
We richten ons nu eerst op hoe we het welzijns-
de stadsdelen. Wanneer het mis dreigt te gaan zijn
kers van zes verschillende welzijnsorganisaties in
onderdelen van het professioneel welzijnswerk is in
vastgoed optimaal in kunnen zetten. Dit zijn
interventies vanuit de verschillende organisaties
Den Haag. Het doel van de bijeenkomst was ontmoe-
voorbereiding voor subsidiejaar 2025.
vertrouwde, bekende locaties die mensen goed
belangrijk. Een integrale aanpak is belangrijk ter
ting en verbinding maar ook het opdoen van kennis
14
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
15
2. VERNIEUWDE RAPPORTAGE SYSTEMATIEK TEN BEHOEVE VAN VERANTWOORDING (IMPACTMETING)
Er is gewerkt aan een nieuwe rapportagesystematiek voor de welzijnsorganisaties. Hiermee wordt tevens uitvoering gegeven aan aanbeveling 3 van de Rekenkamer, zie hoofdstuk 5. Daarnaast worden kwalitatieve en kwantitatieve gegevens uit de huidige kwartaalrapportage van de welzijnsorganisaties gedeeld om meer inzicht te bieden in de resultaten van het welzijnswerk, zoals toegezegd in het eerste voortgangsbericht. Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk wordt er inzicht gegeven in de waarde en impact van de inzet van de welzijnsprofessionals. 2.1 Nieuwe rapportagesystematiek
In deze pilot is voor deze 2 thema’s een gezamenlijke
De wijze waarop de laatste jaren het gebiedsgerichte
taal ontwikkeld met een inhoudelijk kader en meetbare
welzijnswerk is ingericht, met veel deelgebieden en vraag-
beleidsdoelstellingen. Er is een werkwijze ingericht, onder-
stukken en bijhorende rapportagesystematiek van deze
steund door meetinstrumenten om meer uniform data
vraagstukken, leidde tot honderden unieke indicatoren
te verzamelen. Daarnaast is geoefend met impactvragen-
waarop gebiedsgericht wordt verantwoord. Het grote
lijsten en het schrijven van impactverhalen onderbouwd
aantal indicatoren maakt vergelijking tussen de stadsdelen
met wetenschappelijke literatuur over de narratieve
onmogelijk. Ook het samenvoegen van de informatie op
methodiek. Hierbij wordt gewerkt aan aanbeveling 3 van
stadsdeel- of gemeenteniveau is daardoor op dit moment
de Rekenkamer (zie ook paragraaf 8).
niet mogelijk. Daarnaast bleek dat de manier waarop de verschillende organisaties en de verschillende stadsdelen
Voor de individuele ondersteuning geldt dat de huidige
de impact van de inzet inzichtelijk maken veel van elkaar
rapportagesystematiek, zowel kwalitatieve als kwanti-
te verschillen. Dit vraagt om een gezamenlijk meerjarig
tatieve gegevens oplevert. Dit type dienstverlening leent
traject met de welzijnsorganisaties in relatie tot de
zich voor kwantificering. Gesprekken om de rapportage
gewenste professionaliseringsslag waarin er aandacht is
optimaal te houden zijn gaande. Er loopt een traject
voor:
om de klanttevredenheid te meten. De inzet van deze dienstverlening heeft als uitgangspunt dat de bewoners
• Het spreken van dezelfde taal.
weer regie krijgen op het eigen leven door kortdurende
• Bruikbare en gemeenschappelijke indicatoren die op
ondersteuning.
dezelfde wijze worden begrepen en kunnen worden vergeleken. • Extra inzet op de narratieve methode om de impact van het welzijnswerk beter inzichtelijk te maken.
2.2 Huidige monitoring professioneel welzijnswerk Vanuit alle drie de ambities worden een aantal praktijkverhalen omschreven, die een beeld schetsen van de waarde
16
VERSTERKEN & VERBINDEN
In 2023 is gewerkt aan twee thema’s binnen 5 stadsdelen.
van het professioneel welzijnswerk. Vanuit ambitie 3
Vanuit de ambitie ‘Actie samen leven’ maakt het thema
worden tevens kwantitatieve gegevens opgenomen. Voor
‘sociale cohesie onderdeel uit van de pilot. Vanuit de
het gebiedsgerichte welzijnswerk (ambitie 1 en 2) zijn
ambitie ‘Kansrijk opgroeien en ontwikkelen’ stond het
geen kwantitatieve gegevens beschikbaar. De inzet van
thema ‘identiteitsontwikkeling’ centraal. Alle professio-
het gebiedsgerichte welzijnswerk is anders dan bij WMO
nele Haagse Welzijnsorganisaties zijn hierbij betrokken.
welzijn gericht op het collectief en daarmee op groepen.
VERSTERKEN & VERBINDEN
17
Veel bewoners nemen deel aan meerdere activiteiten.
renwerk wint vertrouwen van jongeren en spelen daardoor
waren onder de indruk. Ik heb dat weekend geleerd
Ambitie 3 Ondersteunen kwetsbare inwoners
Dit maakt het vaststellen van het doelbereik (= aantal
een belangrijke rol in het leven van jongeren. Vanuit
dat je moet doorzetten. En lukt het even niet?
Inwoners van Den Haag zijn zoveel als mogelijk zelf-
unieke deelnemers) lastiger.
vertrouwen motiveren zij jeugdigen kansen te grijpen en
Dan moet je geloven dat je het wel kan. Geloof in
redzaam en kunnen – naar vermogen–participeren
brengen hen in contact brengen met anderen die verder
jezelf! Dat hebben we geleerd’.
in de samenleving. Inwoners die professionele hulp
Ambitie 1 Actief samen leven
kunnen helpen. Jongerenwerkers richten hun activiteiten
en ondersteuning nodig hebben, kunnen terecht bij
De inzet van welzijnswerk draagt er aan bij dat Hagenaars
op de sociale vaardigheden en talent- en identiteitsontwik-
de Servicepunten XL en de welzijnsprofessionals in
zich thuis voelen in hun wijk, in staat zichzelf te organi-
keling in het vrijetijdsdomein van jongeren. Een stevig
de wijk.
seren en een bijdrage leveren aan de fysieke en sociale
(professioneel) vangnet is nodig om kwetsbare jongeren
leefbaarheid.
op te vangen en bij te sturen wanneer nodig. Kinder- en
Praktijkvoorbeeld LeidschenveenYpenburg
Bewoners kunnen het Servicepunt XL tijdens de
jongerenwerkers vormen dit vangnet in het vrijetijdsdo-
In september is een dame van 18 jaar gestart
open inloop, maar ook telefonisch, per mail of per
Welzjjnswerk investeert in hoe mensen met elkaar
mein van de jeugdige. Om een goed vangnet te kunnen
met een intensief coachingstraject vier maanden
chat benaderen met hun vragen. Daarnaast worden
samenleven. Door het stimuleren van ontmoeting en het
vormen is een sterke samenwerking met ketenpartners
lang, om de twee weken, gericht op haar wensen
outreachende aanpakken ingezet om mensen beter
leggen en versterken van verbinding. Bewoners maken,
van essentieel belang. Eerder is de politie al benoemd,
en verlangen. Het “Levenscript”, “Lifetwister”,
te bereiken, zoals bijvoorbeeld op pop-up Servicepunt
samen met professionals, verenigingen, maatschappelijke
maar de aanbieders van de jeugdhulp, de samenwer-
“GGG-model”, diverse tools zijn ingezet om deze
XL op een specifieke locatie waar behoefte is.
organisaties en vele andere partijen, de wijk. Dit samenspel
kingsverbanden Kracht en rondomJou en het onderwijs
dame nieuwe inzichten, perspectief en levensenergie
vormt een stevig preventief vangnet waar bewoners op
zijn ook belangrijke schakels. In 2023 was er aandacht
te geven. En het allerbelangrijkste, regie over haar
67% van de mensen komt op eigen initiatief naar een
terug kunnen vallen als het even tegenzit. Het profes-
voor het versterken van de samenwerking. In 2024 wordt
eigen leven. Zij is er vol voor gegaan. Elke week had
Servicepunt met een hulpvraag, de andere bezoekers
sioneel welzijnswerk levert in de vorm van opbouwwerk
hiervoor een manifest opgesteld. Het manifest dient als
zij weer een stapje gezet. Ook de stap naar de huis-
zijn doorverwezen. De verwachting is dat dit percen-
een belangrijke bijdrage aan onderlinge verbinding en
basis voor een duurzame samenwerking waarin gemeente,
arts. Zij is door het coachtraject bewust geworden
tage gaat toenemen.
leefbaarheid.
samenwerkingsverbanden en belangrijke (lokale) partners
dat zij zelf (positieve) invloed heeft op haar eigen
in de stad zoals de huisartsen, scholen, gecertificeerde
leven en dit vorm kan geven. Met als resultaat 14
63% van de vragen zijn vanuit het Servicepunt
instellingen en maatschappelijke organisaties in partner-
kilo aangekomen, twee maanden gestopt met
afgehandeld. De andere hulpvragen betroffen een
Praktijkvoorbeeld Segbroek
schap werken aan de transformatie rondom opvoeden en
“party”drugs, een fulltimebaangevonden. Thuis
doorverwijzing.
In Segbroek heeft Segbroek on Tour plaatsgevonden.
opgroeien in den Haag.
is zij weer welkom, elke dag een warme douche.
Dit is een integrale aanpak om bewoners te ontmoeten,
De band tussen haar en haar moeder is weer aan
te motiveren, te informeren en te activeren. Tijdens deze
In 2023 zijn er:
het herstellen. Zij heeft haar drugsvrienden vaarwel
activiteit zijn er verschillende gesprekken met en tussen
Praktijkvoorbeeld Scheveningen
gezegd. Een liefde verwelkomt in haar leven. En het
wijkbewoners gevoerd. De behoefte aan sociale ontmoe-
Met de touringcar reden we begin december met dertig
allerbelangrijkste zij heeft weer zelf-liefde en een
ting bleek groot en deze activiteit heeft succesvol aan deze
jongeren naar Lunteren voor een bootcamp weekend.
toekomstperspectief. Het coachtraject is afgerond.
behoefte voldaan. Ruim 175 wijkbewoners namen deel
Die begon al tijdens de reis met opwarmertjes voor de
Plan, door een maatschappelijk werk of een oude-
en bereikte we hiermee. Het doel van dit initiatief was
komende dagen, vertelt jongerenwerker Anne. Drie kilo-
renconsulent hebben zij kortdurend psychosociale
bewoners te informeren over onze diensten en aanbod als
meter voor de eindbestemming stopte de bus, en stapten
ook om hen te stimuleren om dergelijke initiatieven vaker
sporttrainers met een militaire achtergrond in. Zij droegen
Praktijkvoorbeeld Centrum
zelf te organiseren. Opbouwerkers ondersteunen bewoners
de tieners op wat ze moesten doen: mobiele telefoon inle-
Het resultaat is dat door de samenwerking tussen
Vanuit het Servicepunt XL worden inwoners
hierin waar nodig. Op die manier weten bewoners waar-
veren, de bus uit, spullen pakken, twee aan twee opstellen
kinderwerker, ouders en coach, het kind uiteindelijk
ondersteund bij het vinden van vrijwilligerswerk,
voor zij bij het welzijnswerk terecht, maar leren zij ook om
en zwijgend naar de locatie lopen. Dat was zwaar, zo in
met een warme overdracht werd toegeleid naar
gemotiveerd tot het doen van vrijwilligerswerk en
organiserend te worden.
het donker. ‘s Avonds deden we “Over de lijn,” een werk-
een professionele instantie die passende hulp kan
worden cliënten, indien passend, toe geleid naar
vorm waarin de tieners onderwerpen kregen voorgescho-
bieden. Door deze tijdige signalering en aanpak,
de vrijwillige dienstverlening. Dit kan zijn binnen
• 41.905 inwoners ondersteund met Informatie & Advies bij een Servicepunt XL; • 14.959 mensen ondersteund met een Persoonlijk
hulp ontvangen (gemiddeld 10 sessies van 1 uur).
teld als: verlies, onnodige ruzies, gebruik van alcohol en
konden de ouders stappen nemen, waardoor kon
de eigen organisatie, zoals de Burenhulpcentrale,
Ambitie 2 Kansrijk opgroeien en ontwikkelen
drugs, en een verloren vriendschap. Wij kwamen erachter
worden voorkomen dat problemen groter zouden
Telefooncirkel, Begeleiden & Rijden, e.d., maar ook
Welzijnswerk draagt eraan bij dat zoveel mogelijk Haagse
dat we in ons werk niet alles zien en meekrijgen. Het was
worden en heeft het kind nu toegang tot tijdige en
aanbod buiten de eigen organisatie kan naar worden
jeugdigen veilig kunnen opgroeien in een omgeving waar
mooi om te zien dat de jongeren durfden te praten, naar
passende ondersteuning van een professional.
toe geleid.
ze worden erkend en gewaardeerd, de kans krijgen om
elkaar luisterden en vol liefde op elkaar reageerden. Als het
zich zo goed mogelijk te ontwikkelen, in staat zijn kansen
moeilijk was, troostten ze elkaar. ‘Ja, dat was mooi om te
58.683 inwoners zijn ondersteund met een vrijwillige
te grijpen, verantwoordelijkheid te nemen en voldoende
zien,’ zegt Lois, ‘Iedereen was er voor elkaar’. ‘Je merkte dat
dienst vanuit de Servicepunten XL. Dit toont aan dat
voorbereid worden op een volwassen bestaan. Het jonge-
we hebben geleerd naar elkaar te luisteren. Mijn ouders
er goed gebruik gemaakt wordt van de voorliggende
18
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
19
standig mee laten doen aan de samenleving zonder
Praktijkvoorbeeld Leidschenveen Ypenburg
dat zij extra hulp nodig hebben van geïndiceerde
Wij hebben succesvol een bewoner met een
maatwerkvoorzieningen.
aanzienlijke taalbarrière ondersteund. Ondanks de
voorzieningen. Het doel is om mensen langer zelf-
moeite van deze statushouder om zijn hulpvraag te verwoorden, is het na enkele gesprekken met
Praktijkvoorbeeld Escamp
hulp van een tolkende buurman gelukt om de
Ouderenconsulent stond in contact met een
hulpvraag te achterhalen. In samenwerking met
mevrouw die na een operatie aangewezen was op
diverse partijen uit de wijk, waaronder de WMO,
palliatieve zorg. Door een efficiënte samenwerking,
hebben we stappen ondernomen om zijn hulpvraag
met het gebruik van de app Siilo, is er snel contact
aan te pakken. Vanwege zijn kwetsbaarheid is de
gelegd met de huisarts, de poli van het ziekenhuis
bewoner aangemeld bij de WMO voor ambulante
en de thuiszorg. Door de goede samenwerkings-
begeleiding, waarbij de cliëntondersteuner van
verbanden met de WMO, is er in geringe tijd een
Wijkz gedurende de wachttijd regelmatig contact
sterk zorgteam om mevrouw heen georganiseerd.
heeft gehouden. Onze inzet zorgde uiteindelijk
Dit maakt dat zij in haar laatste levensfase thuis, in
voor een afspraak tussen de WMO-consulent én de
haar vertrouwde omgeving, kan zijn.
zoon van de bewoner met als effect dat ambulante begeleiding snel werd toegewezen.
Praktijkvoorbeeld Haagse Hout Een zorg mijdende oudere (92 jaar) houdt al
Praktijkvoorbeeld Centrum
jaren zorg af, omdat ze het niet eens is met de
Een 61-jarige wijkbewoner kwam naar het
CAK-bijdrage die ze moet betalen vanuit de WLZ.
Servicepunt XL. Ze was sinds 3 jaar in Nederland
Via wat ongebruikelijke wegen is ervoor gezorgd dat
en voelde zich erg eenzaam. Ze zat in een vecht-
zij zelf hierover geen post meer ontvangt, maar de
scheiding en werd mishandeld en bedreigd. Middels
WLZ-indicatie wel in stand blijft. Haar weerstand
ondersteunende gesprekken heeft mevrouw geleerd
tegen alle hulp en zorg is daardoor afgenomen.
beter voor zichzelf op te komen, om te gaan met
Hierdoor accepteert zij meer hulp. De mantelzorger
de situatie en weer een toekomst voor zich te zien.
is daar blij mee en mevrouw zelf ook. Ze geniet van
Ze wilde haar tijd goed gaan besteden en heeft
alle contacten en tegelijkertijd is de hulpverlening
lessen Nederlands genomen bij 2 taalscholen en
minder gefrustreerd doordat ze zorg toelaat.
heeft zich ingeschreven bij een uitzendbureau.
Er vindt in deze casus communicatie plaats tussen
Inmiddels heeft ze haar A1-diploma behaald en
huisarts, praktijkondersteuner, wijkverpleging,
heeft ze door haar doorzettingsvermogen een week-
thuisbegeleiding en huishoudelijke hulp. Hierin is de
endbaan. Mevrouw is erg blij en dankbaar voor de
ouderenconsulent de zichtbare schakel.
begeleiding die er volgens haar naar haar huidige bestaan heeft geleid.
20
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
21
3. ADVIESCOMMISSIE WELZIJN
In juni 2021 is de Adviescommissie Welzijn Den Haag ingesteld (RIS308950). De leden van deze commissie zijn experts vanuit wetenschap en uitvoeringspraktijk met kennis van het welzijnswerk die adviseren over het welzijnsbeleid. Met dit besluit is invulling gegeven aan de bestuurlijke wens uit het coalitieakkoord “Samen voor de stad”. Met gebruik van deze kennis wil het college het welzijnsbeleid beter aan laten sluiten op lokale en landelijke ontwikkelingen in het welzijnsdomein. Een advies onafhankelijk van de Haagse situatie wordt hierbij belangrijk geacht. In 2023 is de commissie gevraagd naast haar adviesrol bij de beleidsvoorbereiding en – evaluatie ook te adviseren op actuele vraagstukken die bij welzijn spelen. In 2023 is een adviesprogramma vastgesteld. De commissie heeft advies gegeven over de nieuwe financieringsmethodiek voor professioneel welzijnswerk, meegedacht met het thema kwaliteit, en een reflectie opgesteld naar aanleiding van het rapport 'Werk aan Welzijn' van de Rekenkamer Den Haag.
22
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
23
4. VOORUITBLIK 2024
Naast een terugblik op de inzet in 2023 wordt ook kort vooruitgeblikt op de inzet van dit jaar en volgend jaar. De nadruk zal liggen op de volgende punten: • De nieuwe financieringsmethodiek start per
agenda van het werkbezoek en de werkbespreking.
jaren 2026 en 2027 te werken met een tweejarige
Uw commissie gaat hierbij in gesprek met de
subsidietender en daarna over te stappen naar een
Haagse Welzijnsorganisaties.
langdurig partnerschap (hiermee wordt uitvoering
• Traject Betekenisvol Meten en Verantwoorden van
gegeven aan aanbeveling 1 van de Rekenkamer).
het gebiedsgerichte welzijnswerk: In het Q2 wordt
U bent hierover uitgebreid geïnformeerd middels
de pilot afgerond met een evaluatienotitie inclusief
een commissiebrief Keuze nieuwe financieringsme-
een advies voor verbreding en verdere ontwikke-
thodiek professioneel welzijn (RIS 319210) over de
ling per 2025 en verder (hiermee wordt uitvoering
keuze voor de nieuwe financieringsmethodiek. • Beleid Welzijn: Het huidige beleidsplan loopt af
24
VERSTERKEN & VERBINDEN
voor het vergroten van de impact ook op de
1 januari 2026. Er is voor gekozen om voor de
gegeven aan aanbeveling 3 Rekenkamer). • Verzakelijking dienstverlening: In Q2 neemt de
per 2024. Er wordt gewerkt aan een verlengd
gemeente een besluit over een kwaliteitskeurmerk,
beleidsplan. Momenteel wordt tevens gewerkt
zodat de organisaties aan de slag kunnen met de
aan een beleid voor de sociale basis (hiermee
implementatie van het keurmerk, met als doel dat
wordt uitvoering gegeven aan aanbeveling 1 van
er per 2025 gewerkt wordt met een keurmerk.
de Rekenkamer). Hier zal de samenhang tussen
• Traject Impact Meten en Klanttevredenheid: Er
het professioneel welzijnswerk en de rest van het
is een inventarisatie naar mogelijke methoden
sociaal domein worden geschetst.
om klanttevredenheid te meten uitgevoerd.
• Verstevigen samenwerking: In Q2 staat het thema
De gesprekken met de welzijnsorganisaties over
verstevigen van de samenwerking van het profes-
de te kiezen methode worden momenteel gevoerd,
sioneel welzijnswerk met relevante stakeholders
daarna volgt uitvoering van een klanttevreden-
VERSTERKEN & VERBINDEN
25
heidsonderzoek (hiermee wordt uitvoering gegeven aan aanbeveling 3 Rekenkamer). • Faciliteren van samen leren: De netwerkbijeenkomst over de waarde van het kinderwerk heeft geresulteerd in een ontwikkelagenda waar de Haagse welzijnsorganisaties in 2024 en verder aan werken. • Samenwerkingsafspraken politie, welzijnsorganisaties en gemeente: De evaluatie staat voor dit najaar gepland. We kijken naar wat er goed gaat en beter kan omdat er altijd ruimte is voor verbetering. We doen dit samen met alle betrokken partijen. Indien nodig passen we de samenwerkingsafspraken aan t.b.v. 2025 en verder. • Aanvullende inzet op straat (straatcoaches): In 2024 bespreken we hoe we–naar de toekomst toe–tegen dit type dienstverlening aankijken en hoe dit in te vullen. Hiervoor organiseren we in het najaar een brede werkconferentie over de verschillende typen dienstverlening met verschillende partijen uit het maatschappelijke middenveld.
26
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
27
5. UPDATE OPVOLGING AANBEVELINGEN REKENKAMER
In juni 2023 heeft de Rekenkamer Den Haag het rapport Werk aan Welzijn uitgebracht. Hierbij een update over de opvolging van de aanbevelingen van de Rekenkamer, zoals toegezegd in de Commissie Samenleving van 8 februari bij de bespreking van de Procesplanning naar aanleiding van voorstel Rekenkameronderzoek Werk aan Welzijn, (RIS317203). Aanbeveling 1
• In 2023 is gestart met het opstellen van een
Deze aanbeveling gaat over het opstellen van een
tweetal regelingen binnen het budget voor
integraal beleid. We lopen op schema met de opvol-
Leefbaarheid en Bewonersparticipatie in de stads-
ging van deze aanbeveling.
delen die raken aan de welzijnsdoelstellingen, te
• We zijn gestart met het opstellen van nieuw beleid
weten de subsidieregelingen Maatschappelijke
waarin we maatschappelijke opgaven in het sociale
Initiatieven en de Wijkbus. Beiden zijn inmiddels in
domein in samenhang benaderen. We werken
werking getreden.
hierin nauw samen met onze maatschappelijke partners in de stad. Een eerste reeks gesprekken
Aanbeveling 3
met partners in de stad heeft al plaatsgevonden
Deze aanbeveling gaat in op het beter inzichtelijk
(oktober t/m december 2023).
maken van het doelbereik en de behaalde prestaties
• Er is een overzicht gemaakt van de beleidsdoelstel-
van het welzijnswerk. We lopen op schema met de
lingen en de daarbij behorende financiële stromen
opvolging van deze aanbeveling en brengen dit in lijn
van het professioneel welzijnswerk en additioneel
met de nieuwe financieringssystematiek.
welzijnswerk. Het overzicht is te vinden in de
• Binnen het project betekenisvol Meten en
bijlage.
Verantwoorden heeft een pilot plaatsgevonden, waarbij in 5 stadsdelen voor twee kernthema’s
Aanbeveling 2
vanuit het gebiedsgerichte welzijnswerk, ‘sociale
Deze aanbeveling gaat over de manier van
cohesie’ en ‘identiteitsontwikkeling’, geoefend is
financiering van het welzijnsaanbod. In de
met uniform meten en vertellen. Voor het vertellen
Commissievergadering van 8 februari 2024 is aange-
is gebruik gemaakt van de narratieve methodiek,
geven dat om te komen tot de keuze van een nieuwe
waarbij vragenlijsten ontwikkeld zijn evenals een
financieringsmethodiek meer tijd nodig is. Dit heeft
gestructureerde wijze om een impactverhaal te
te maken met de gewenste zorgvuldigheid, de
schrijven. In Q2 2024 wordt de pilot afgerond en
doorlooptijden voor organisaties om een aanvraag
volgt een evaluatienotitie inclusief een advies voor
in te dienen en de doorlooptijd van het huidige
verbreding en verdere ontwikkeling per 2025 en
subsidieproces.
verder. De Adviescommissie Welzijn wordt ook
• Er is onderzoek gedaan naar alle mogelijke
hierbij betrokken.
financieringsmethodieken voor professioneel
• Er is een inventarisatie gedaan naar mogelijke
welzijnswerk. Er is voor gekozen om voor de
methoden om klanttevredenheid te meten.
jaren 2026 en 2027 te werken met een tweejarige
De gesprekken met de welzijnsorganisaties over de
subsidietender en daarna over te stappen naar een
te kiezen methode worden gevoerd en vervolgens
langdurig partnerschap. U bent hierover middels
zal er een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd
een commissiebrief (Keuze nieuwe financiering
worden. Hier lopen we iets achter op de planning.
professioneel welzijn RIS319210) geïnformeerd.
• Dit jaar zijn er, net als vorig jaar, een werkbezoek en een werkbespreking gepland over de waarde
28
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
29
van welzijn. Op 15 mei heeft Welzijn Scheveningen een werkbezoek georganiseerd en op 12 juni staat een werkbespreking gepland. • De rapportage is verrijkt met kwantitatieve en kwalitatieve informatie voor zowel het gebiedsgerichte welzijn als voor de individuele ondersteuning (zie paragraaf 1). Daarbij is er gerapporteerd over de voortgang van de uitvoering van de aanbevelingen van de Rekenkamer.
Aanbeveling 4 Deze aanbeveling gaat over inhoud van de rapportages van de welzijnsorganisaties. De uitvoering van deze aanbeveling is meegenomen bij de uitwerking van aanbeveling 2 en 3. In de nieuwe financieringsmethodiek wordt aangegeven wat het doel is van de informatie die de gemeente vraagt aan de subsidievragers ter verantwoording van de subsidie.
Aanbeveling 5 Deze aanbeveling gaat over de accuraatheid van het subsidieregister. We lopen op schema met de uitvoering van deze aanbeveling. • Q1 2024: Identificeren aanpassingen in het nieuwe subsidiesysteem en subsidieregister: afgerond. • Q2 2024: Doorvoeren aanpassingen in de systemen: afgerond. • Q2 2024: Aanpassen verleende subsidies 2023 in het subsidieregister: grotendeels afgerond. De laatste aanpassingen worden meegenomen in de systeemoptimalisatie van medio 2024.
Aanbeveling 6 Met de brief Procesplanning n.a.v. Voorstel Rekenkameronderzoek Werk aan Welzijn RIS317203 heeft het college aan deze aanbeveling voldaan. De volgende, derde rapportage zal een overzicht geven van de beleidsacties, waarbij terug wordt geblikt op de totale beleidsperiode van het beleidsplan ‘Versterken en verbinden van het professioneel welzijnswerk 2020-2024’ en op welke manier effectieve, waardevolle inzet wordt vervolgd en waar aanscherping nodig is.
30
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
31
6. BIJLAGE: OVERZICHT BELEIDSDOELSTEL LINGEN EN FINANCIËLE STROMEN
Het college wil scherper de impact en de doelmatigheid van het welzijnswerk in beeld gaan brengen: om de prestaties goed te kunnen monitoren en de zeggingskracht van de rapportages te vergroten. Dit doen we ook in relatie tot de welzijn-gerelateerde beleidsterreinen: de sociale basis. Daartoe wordt integraal beleid ontwikkeld. In deze paragraaf zijn de huidige ambities en financiële stromen in hoofdlijn opgenomen. Professioneel welzijnswerk
• Het bevorderen van meedoen aan de maatschappij;
Het professioneel welzijnswerk is een structurele,
• Het tegengaan van grensoverschrijdend gedrag en
vaste basisinfrastructuur in de gehele stad, waarmee in ieder stadsdeel ingezet wordt op de 3 vastgestelde
stimuleren sociale veiligheid. Budget €25.100.000
ambities uit het beleidsplan. Daarvoor wordt er gewerkt met geschoolde professionals en worden er
Individuele Ondersteuning
specifieke kwaliteitseisen aan de uitvoerende orga-
Ambitie 3: Ondersteunen van kwetsbare inwoners
nisaties gevraagd. Dit doen we vanwege de zwaarte
Met de individuele ondersteuning wordt dienstverle-
van het werk en de spilfunctie die nodig is in het hele
ning aan alle Haagse inwoners beschikbaar gesteld
netwerk. Het beleidsplan Versterken en Verbinden
vanuit zeventien Servicepunten XL, voor informatie
ligt hieraan ten grondslag.
en advies en door cliëntondersteuners, maatschappelijk werkers en ouderenconsulenten voor kortdu-
Het professionele welzijnswerk is ingedeeld 2 typen
rende psychosociale ondersteuning. De algemene
welzijnswerk: gebiedsgericht welzijnswerk (ambitie 1
individuele ondersteuning is tevens de manier hoe
en 2) en individuele ondersteuning (ambitie 3).
de gemeente Den Haag uitvoering geeft aan (een onderdeel van) de Wmo (iedere bewoner heeft recht
Gebiedsgericht Welzijnswerk
op gratis, onafhankelijke cliëntondersteuning).
• Ambitie 1: Actief samenleven
Budget €14.300.000
• Ambitie 2: Kansrijk opgroeien en ontwikkelen Voor dit type welzijnswerk worden interventies
Voor het overzicht geldt dat een groot deel van het
ingezet vanuit het opbouw-, kinder- en jongerenwerk.
totale budget bestemd is voor het vastgoed van de buurthuizen en de wijkcentra met een Servicepunt
Bij Ambitie 1 gaat het om:
XL. Dit vastgoed heeft als doel om breed gebruikt
• Het bevorderen van de sociale samenhang,
te worden, onder andere door bewonersorgani-
• Het vergroten van het zelf organiserend vermogen
saties, seniorenorganisaties en alle additionele
in buurten
welzijnsorganisaties.
• Het verminderen van sociale spanningen en • Het verminderen van ervaren sociale onveiligheid.
Totaalbudget professioneel welzijnswerk €38.900.000
Bij Ambitie 2 gaat het om:
Waarvan vastgoed €13.700.000
• Het voorkomen van (verergering van) problemen;
Totaalbudget professioneel welzijnswerk exclusief
• Het bijdragen aan identiteitsontwikkeling en
vastgoed €25.200.000
ontwikkeling van sociale vaardigheden; • Het bevorderen van binding met de samenleving en met elkaar;
32
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
33
Additioneel welzijnsaanbod Naast deze basisinfrastructuur van de professionele welzijnsorganisaties is er inzet van verschillende andere organisaties. Met dit aanbod worden in specifieke gebieden extra inhoudelijke activiteiten georganiseerd en worden verschillende, specifieke doelgroepen beter bereikt. Denk hierbij aan achterstanden, acute noodzaak, positieve impulsen in tijden van extra behoefte (bijvoorbeeld tijdens corona) of extra inzet in gebieden waar sprake is van achterstanden of acute noodzaak. De vele kleinere partijen die additioneel welzijnsaanbod bieden werken vaak met vrijwilligers in plaats van met welzijnsprofessionals of dit betreft maatschappelijke initiatieven die in de wijk zijn ontstaan. Deze partijen zijn ontzettend waardevol. Ze zijn aanvullend op de vaste basisinfrastructuur. Subsidieregeling Flexibel welzijnsbudget Stadsdelen Den Haag 2023 Deze regeling biedt organisaties de mogelijkheid actief in te spelen op vraagstukken die zich op dat moment voordoen in een specifieke wijk, die extra aandacht vragen en die bijdragen aan het bevorderen van actief samenleven of hulp bieden aan jongeren. Budget €1.300.000 Subsidieregeling Sociale initiatieven in de wijk Den Haag 2024 Doel van de subsidieregeling is het verbeteren van de sociale cohesie in de directe leefomgeving van bewoners.
Deze subsidieregeling biedt organisaties en initiatieven die veelal van onderop ontstaan en goed geborgd zijn in de wijk de mogelijkheid om subsidie aan te vragen voor het vergroten van de sociale betrokkenheid, de verbondenheid en het versterken van de sociale netwerken binnen wijken en stadsdelen waardoor bewoners zich thuis voelen, het vergroten van het zelf organiserend vermogen van bewoners en jeugdigen laten opgroeien in een omgeving waar zij worden erkend, gewaardeerd en waar zij kansen krijgen om zich zo goed mogelijk te ontwikkelen en daarmee een positieve bijdrage te leveren aan hun directe leefomgeving. Budget €2.245.000
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag Dienst Publiekszaken Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Vormgeving Dienst Bedrijfsvoering Multimedia Fotografie Fleur Beemster Jurriaan Brobbel Valerie Kuypers Juli 2024
34
VERSTERKEN & VERBINDEN
VERSTERKEN & VERBINDEN
35