RIS319171 Beantwoording SV Verschil in kanker door sociaal-economische achtergrond

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

17 september 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw Baboeram en de heer Mahmood luidend: ‘Verschil in kanker door sociaaleconomische achtergrond’

OCW/10791224 RIS319171

De raadsleden mevrouw Baboeram en de heer Mahmood hebben op 12 juni 2024 een brief met daarin vijf vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In het onderzoek1 van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) is aangetoond dat er een verband bestaat tussen sociaal-economische verschillen en het risico op kanker. Gemiddeld is de levensverwachting van iemand in de laagste 20% inkomensgroep 7 jaar korter dan die van iemand in de hoogste 20% inkomensgroep. Het onderzoek noemt als oorzaken dat mensen in de laagste inkomensgroep vaker roken, overmatig drinken, vaker last hebben van overgewicht en minder bewegen. Het IKNL heeft verschillende aanbevelingen gedaan. Den Haag past al een preventieaanpak toe die enkele van deze aanbevelingen in de praktijk brengt, zoals het advies om breed beleid te voeren en integraal te werken. Er zijn echter ook aanbevelingen waarvan niet duidelijk is of Den Haag deze uitvoert. Daarom deze vragen. 1.)

Het preventieakkoord beschrijft dat er aandacht wordt besteed aan de risicofactoren zoals alcoholgebruik, roken, beweging en overgewicht. Kan het college aangeven welke maatregelen zij nemen om deze risicofactoren te verminderen? En welke inspanningen worden geleverd om deze risicofactoren te verminderen bij mensen met een lager inkomen?

De Haagse preventieaanpak (HPA) richt zich op het verminderen van gezondheidsachterstanden. Een centraal uitgangspunt binnen de HPA is 'ongelijk investeren voor gelijke kansen', waarmee de lagere inkomensgroepen door het preventiebeleid een inhaalslag kunnen maken. Daarbij is vooral aandacht voor de wijken waar de inwoners minder gezondheid ervaren en een lager inkomen hebben. De HPA kent een focuslijn die gericht is op het bevorderen van een gezonde leefstijl, met oog voor onderliggende problematiek, zoals armoede. Met deze focuslijn wil het college een gezonde leefstijl aanmoedigen. Hiermee bedoelt het college dat inwoners gezond eten, voldoende bewegen, niet (overmatig) roken/vapen, drinken of drugs gebruiken. En gezond seksueel gedrag en weerbaarheid ontwikkelen. Hiervoor neemt het college diverse maatregelen.

1

Kanker in Nederland: sociaaleconomische verschillen (iknl.nl)

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10791224

De maatregelen richten zich op de preventie van genotmiddelen onder studenten, volwassenen en ouderen, de ketenaanpak gezond gewicht, en verschillende projecten binnen de wijkpreventieaanpak (gericht op bijvoorbeeld gezonde lunch en gezond diner in buurthuizen en beweeggroepen voor jongeren). Ook kent de HPA maatregelen die direct ingrijpen op de bestaanszekerheid in lagere inkomensgroepen, bijvoorbeeld een gezonde portemonnee voor een kansrijke start en Schuldzero. In het Uitvoeringsplan Haagse Preventieaanpak (RIS318619) vindt u alle maatregelen om de gezonde leefstijl te bevorderen. 2.)

Op welke manier informeert de gemeente de bevolking over de HPV-vaccinatie en het bevolkingsonderzoek naar kanker?

Informatie over het Rijksvaccinatieprogramma (RVP) wordt door de gemeente op verschillende momenten onder de aandacht gebracht bij Haagse inwoners. Bij de geboorteaangifte krijgt een bewoner de Groeigids mee, waarin informatie staat over alle vaccinaties, waaronder het HPV-vaccin. Informatie over vaccinaties komt ook aan bod bij contactmomenten met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG). Kinderen krijgen automatisch een uitnodiging om het HPV-vaccin bij de Jeugd Gezondheidszorg (JGZ) te halen. Dat gebeurt in het jaar dat zij tien jaar worden. Vaccinaties waaronder het HPV-vaccin - zijn ook onderwerp van gesprek op middelbare scholen. Verder komt de HPV-vaccinatie ook aan bod in een gesprek tussen een JGZ-arts/-verpleegkundige en een jongere bij een regulier contactmoment. Op de CJG-website staat eveneens informatie over het HPV-vaccin. De GGD informeert de Haagse inwoners over de HPV-vaccinatie en het bevolkingsonderzoek. GGD Haaglanden heeft van februari 2023 tot en met mei 2024 een inhaalcampagne voor HPV-vaccinaties uitgevoerd, onder jongeren en volwassenen tussen de 19 en 27 jaar. De vaccinatie was gratis. Aansluitend op deze campagne, zal het Centrum Seksuele Gezondheid (CSD) van de GGD doorgaan met het aanbieden van deze gratis vaccins aan de genoemde leeftijdsgroep of aan personen die risico lopen, zoals bijvoorbeeld sekswerkers.

In 2024 is het programma ‘Laagdrempelig voorlichten en vaccineren’ van start gegaan. Dit programma zet in op het zo laagdrempelig mogelijk voorlichten over het Rijksvaccinatieprogramma en het vergemakkelijken van het halen van vaccinaties. Het programma focust zich op de gebieden Laak, Centrum en Escamp. Gedurende de loop van het programma zullen andere stadsdelen ook aan bod komen. Voorlichtingen vinden plaats op scholen, bij wijkcentra en andere bijeenkomsten in de wijk. Na de zomer 2024 wordt gestart met een Haagse vaccinatiecampagne, waarbij er naast de focusgebieden ook aandacht zal zijn voor stadsbrede communicatie over het belang van vaccineren. Het RIVM, Bevolkingsonderzoek Nederland, gemeente en GGD werken samen om inwoners (met name inwoners met lage gezondheidsvaardigheden) van Den Haag te informeren over de drie bevolkingsonderzoeken naar kanker: borstkanker, darmkanker en baarmoederhalskanker. De aanpak bestaat onder andere uit het geven van trainingen aan professionals, vrijwilligers en aan mensen met lage gezondheidsvaardigheden. Daarbij sluiten we aan bij bestaande initiatieven, zoals het project ‘Stimuleren deelname aan kankerscreening’ van Mammarosa, een organisatie die vrouwen met borstkanker helpt die niet goed Nederlands lezen, spreken of schrijven.

Ook zullen bestaande communicatiemiddelen over de bevolkingsonderzoeken kanker (brieven, folders, filmpjes) worden aangepast en worden nieuwe communicatiemiddelen ontwikkeld.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10791224

3.)

Kan het college aangeven of er binnen de nieuwe integrale aanpak ook aandacht is voor kankerpreventie? Zo niet, waarom niet?

De HPA heeft geen maatregelen die specifiek als doelstelling hebben om het risico op kanker terug te dringen. De HPA pakt het breder aan. Het onderzoek van het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL) noemt als oorzaken van een lagere levensverwachting in de lagere inkomensgroepen, dat mensen in deze groepen vaker roken, overmatig drinken, vaker last hebben van overgewicht en minder bewegen. Dit zijn oorzaken waar de HPA met diverse maatregelen op inzet en daarmee het risico op kanker (en andere gezondheidsrisico’s) verkleint, zoals benoemd in vraag 1. 4.)

Is het college bereid om bij de uitwerking van de wijkaanpak, zoals beschreven in de preventieaanpak, extra aandacht te besteden aan kanker en de bijbehorende risicofactoren? Kan er ook extra aandacht worden besteed aan bewonersparticipatie om kennis te vergroten en risicofactoren te verminderen?

Zoals aangegeven in vraag 3, heeft de HPA aandacht voor de risicofactoren van kanker bij lage inkomensgroepen, zoals overgewicht, overmatig roken, drinken en minder bewegen. Hiermee verkleint de kans op kanker en andere gezondheidsrisico’s. Alle maatregelen uit de HPA voldoen aan bewonersparticipatie. Bij alle plannen en activiteiten worden bewoners betrokken, door naar hun ideeën te luisteren en ze onderdeel te maken van de uitvoering. 5.)

Het IKNL beveelt ook aan om in het medische veld meer op de persoon gericht te werken en begrijpelijke taal te gebruiken. Is het college bereid om contact op te nemen met het medische veld en, indien gewenst, hen in contact te brengen met het gemeentelijke netwerk om persoonsgericht werken en begrijpelijke taal te bevorderen?

Met het Integrale Zorgakkoord (IZA) en de HPA, wordt de verbinding tussen het medische en sociale domein versterkt. We willen deze samenwerking blijven intensiveren. Vanuit het medisch domein wordt de samenwerking met de wijk en de gemeente steeds vaker gezocht, bijvoorbeeld door het Leefstijlcentrum Haaglanden, waarin zorg als fysiotherapie en diëtetiek aansluiting zoekt met laagdrempelige initiatieven in het sociale domein om de gezondheid te verbeteren. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Robert van Asten

3/3