RIS319119 Bijlage Jaarrapportage Jeugd 2023 (STREKT TER VERVANGING)
Tekst van het document
Jaarrapportage
Jeugd 2023
Inhoud Inleiding3 1. Demografische gegevens
4
2. Participatie
6
3. Preventie
9
4. Hulp
16
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
2
Inleiding Voor u ligt de ‘Jaarrapportage 2023 Jeugd’ Hierin doen wij verslag van de behaalde resultaten in 2023. De rapportage bestaat uit vier onderdelen: • Hoofdstuk 1: Demografische gegevens. Een kort overzicht van de demografische gegevens van de jeugd in Den Haag; • Hoofdstuk 2: Participatie. Hierin wordt beschreven wat het afgelopen jaar is gedaan om de Haagse inwoners te laten meepraten, meedoen en ontmoeten; • Hoofdstuk 3: Preventie. In dit hoofdstuk leest u de ontwikkelingen binnen de Jeugdgezondheidszorg; • Hoofdstuk 4: Hulp. Hierbij gaan we in op de geleverde basiszorg van de jeugdteams en de gespecialiseerde jeugdhulp. De gemeente is er voor alle inwoners van Den Haag die zorg en ondersteuning nodig hebben op het gebied van de jeugdhulp. We bieden graag de best mogelijke zorg aan onze jeugdigen, en staan tegelijkertijd voor een grote uitdaging om het kwalitatief goed en financieel houdbaar te houden. 2023 is een bijzonder jaar geweest in aanloop naar de Doorontwikkeling Jeugd- en gezinshulp. U kunt in het verslag lezen over de uitkomsten van onze aanpak, activiteiten, dienstverlening en kerngetallen.
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
3
1. Demografische gegevens Algemeen Totaal aantal inwoners
Totaal aantal inwoners naar leeftijd
580.000 570.000 560.000 550.000 540.000
563.120 549.163
GEMIDDELDE
553.106 2021
2022
2023
530.000
0 t/m 4 jaar
30.248
29.495
28.783
520.000
5 t/m 9 jaar
30.619
30.271
30.294
510.000
10 t/m 14 jaar
30.541
30.698
31.193
15 t/m 19 jaar
30.972
31.647
32.420
500.000
2021
Leeftijd
2022
2023
20 t/m 24 jaar
37.449
38.476
40076
25 t/m 64 jaar
307.924
309.957
315.804
65 jaar en ouder
81.408
82.759
84.550
Totaal
549.161
553.303
563.120
Jeugd
Totaal aantal jeugdigen 0 tot 24 jaar
162.766
Aantal 0- tot 24-jarigen naar leeftijdsgroep en geslacht
14.040
14.651
15.286
16.110
14.743
15.643
15.907
16.310
20.390 19.686
MAN VROUW
0 t/m 4 jaar
5 t/m 9 jaar
10 t/m 14 jaar
15 t/m 19 jaar
20 t/m 24 jaar
Bron: DHIC/Gemeente Den Haag/Dienst Publieke Zaken
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
4
Totaal aandeel 0 tot 24 jarigen naar stadsdeel Scheveningen
15.927 26,2%
Haagse Hout
12.641
Segbroek
16.726 26,5%
23,5%
32.856 Laak 29,8% 14.935 32,3%
Loosduinen
20.390
25,0%
Centrum
Escamp
LeidschenveenYpenburg
16.837 34,7%
40.426 30,9%
Aandeel 0 tot 24 jarigen naar stadsdeel en leeftijd Stadsdeel
0 t/m 4 jaar
5 t/m 9 jaar
10 t/m 14 jaar
15 t/m 19 jaar
20 t/m 24 jaar
Loosduinen
2.291
2.648
2.716
2.558
2.205
Escamp
8.217
8.124
7.743
7.406
8.936
Segbroek
3.154
3.149
3.394
3.191
3.838
Scheveningen
2.641
3.121
3.382
3.410
3.373
Centrum
5.160
5.215
5.347
6.445
10.689
Laak
2.461
2.282
2.192
2.751
5.249
Haagse Hout
2.508
2.547
2.461
2.465
2.660
Leidschenveen-Ypenburg
2.351
3.208
3.958
4.194
3.126
Bron: DHIC/Gemeente Den Haag/Dienst Publieke Zaken
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
5
2. Participatie Meepraten JONG doet mee! JONG doet mee! is het platform in
Jongerenstadslab
Haaglanden van jongerenraden uit
Sinds 2015 worden er Jongeren
de specialistische jeugdzorg en
stadslabs georganiseerd waar
jongeren die ervaring hebben met
jongeren aan de slag gaan met
jeugdhulp. JONG doet mee! zorgt
een vraagstuk of een beleids
ervoor dat de ervaringen en wensen van deze jongeren in de
opgave vanuit de gemeente
stad worden ingebracht om deze kennis te betrekken bij de
Den Haag. Het Jongeren
uitwerking van beleid. In 2023 zijn er drie nieuwe adviezen
stadslab is een interactieve en
uitgebracht. Deze hadden betrekking op de klachtenregeling CJG,
speelse methode waarbij
de signalenkaart en schulden. Naast deze specifieke adviezen is
jongeren worden uitgedaagd mee te doen op de drie
er door JONG doet mee! actief meegedacht op het Toekomst
hoogste niveaus van de participatieladder: raadplegen,
perspectief Jeugd- en Gezinshulp (RIS309877). Ook is er door
adviseren en coproduceren. In 2023 hebben 2 Jongeren
het jaar heen met de jeugdombudsman en andere partners
stadslabs plaatsgevonden over de onderwerpen ‘aan de
overlegd over signalen uit o.a. de jeugdteams en gespecialiseerd
slag met talent’ en ‘gezond gewicht’. Hieruit zijn project
jeugdhulp en is er meegewerkt aan de evaluatie van de
groepjes gevormd samen met jongeren en de jongeren
jeugdbeschermingstafel. Tot slot heeft JONG doet mee! een
werkers om de resultaten uit de stadslabs handen en
doorlopende actieve deelname aan de Cliëntenraad Sociaal
voeten te geven. In totaal zijn er 87 jongeren uit
Domein.
verschillende stadsdelen bereikt.
Haagse Jongerenambassadeurs
ExpEx
De Haagse Jongerenambassadeurs geven gevraagd en
ExpEx zijn ervaringsdeskundige
ongevraagd advies over het gemeentebeleid en de uitvoering
jongeren die na het volgen van een
daarvan. Deze jongeren in de leeftijd van 15 tot en met 24 jaar
training ingezet kunnen worden als
ondersteunen hiermee de gemeente om de Haagse jeugd te
maatje voor jongeren in de jeugdhulp
bereiken en beleid en uitvoering beter af te stemmen op de
en als adviseur of voorlichter voor
jonge inwoners van Den Haag. In 2023 hebben de Haagse
professionals. De eigen ervaring in
Jongerenambassadeurs 7 adviezen uitgebracht. De adviezen
de jeugdhulp vormt daarbij de basis
7
adviezen uitgebracht
87
jongeren bereikt
10
hadden onder andere betrekking
en de training draagt bij aan de
op het beter betrekken van MBO
persoonlijke groei van de jongere.
nieuwe jongeren
studenten bij gemeentelijk beleid,
Het delen van de eigen (kwetsbare)
getraind
het jongerentalentfonds en een
ervaringsverhalen is een belangrijk
blauwdruk voor jongeren
onderdeel van de training. Momenteel
participatie bij de verkiezingen.
zijn er in totaal 27 ExpExs actief in Den Haag. In 2023 zijn er
Daarnaast is er geadviseerd op de
10 nieuwe jongeren tot Expex getraind. In 2023 hebben de
omgevingsvisie, het betrekken van
ExpEx meerdere workshops gegeven aan hulpverleners in
jongeren bij de Internationale dag
Den Haag over de thema’s ‘ingewikkelde problemen’ en
tegen racisme en discriminatie,
‘liefdevolle jeugdzorg’.
jongeren en de arbeidsmarkt en studiekosten en leningen.
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
6
Kinderrechten
over hun plek in de toekomst. Want wie zorgt
Elk jaar wordt op 20 november de inwerking
er voor ‘later’ als volwassenen dat niet doen?
treding van het Internationaal Verdrag van de
Het manifest van de kinderen werd uiteindelijk
Rechten van het Kind (IVRK) gevierd. In dit
overhandigd aan de wethouder.
Kinderrechtenverdrag staat alle rechten
Daarnaast werd er op 20 november voor de
omschreven die kinderen hebben. In de week
tiende keer het jaarlijkse Scholieren Kinder
waarop deze dag plaatvindt faciliteert de
rechten Debat georganiseerd. Dit debat vond
gemeente jaarlijks verschillende activiteiten.
plaats in de Haagse raadszaal en werd geopend door Kinder
Op 15 november vond bijvoorbeeld de kinderrechtenvoorstelling
ombudsman Margrite Kalverboer. Hierbij namen negen
plaats. Deze jaarlijkse voorstelling werd georganiseerd door Het
middelbare scholen het tegen elkaar op met debatteams van
Nationaal Theater. Onder begeleiding van theatermakers en
leerlingen uit de eerste en tweede klassen in de stijl van het
studenten MBO Acteur van het Nova Collega hebben vijf
Lagerhuis. Ze debatteerden over stellingen die allemaal te maken
schoolklassen van Haagse basisscholen een theatraal manifest
hadden met kinderrechten onder toeziend oog van de jury. Vier
gemaakt over kinderrechten. In totaal deden 150 leerlingen en
scholen namen het uiteindelijk tegen elkaar op in de finale. De
20 jongeren mee. In aanwezigheid van Jeugdombudsman Yvette
eerste prijs werd uitgereikt aan leerlingen van Dalton Den Haag
Nass en wethouder Hilbert Bredemeijer gaven zij hun pleidooi
door hoofdtrainer Darije Kalezic van ADO Den Haag.
Meedoen Spel en natuur
Participatie-activiteiten
In 2023 hebben 13 organisaties in
In 2023 zijn er 7 stedelijke participatieactiviteiten gestart
Den Haag met de Subsidieregeling
met subsidie vanuit de Subsidieregeling Preventie en
jeugd, spel en natuur 2022 subsidie
Participatie Jeugd Den Haag 2022 (RIS 312621). Deze
ontvangen (RIS312004). Deze
activiteiten hebben
activiteiten die plaatsvinden in of
bijgedragen aan buiten
gericht zijn op de natuur hebben
schoolse talent
bijgedragen aan ontspanning en plezier en in brede zin aan de
ontwikkeling en
persoonlijke ontwikkeling van jeugdigen in Den Haag. Er zijn in
maatschappelijke
2023 met de spel- en natuuractiviteiten zo’n 1.300 kinderen en
betrokkenheid van
jongeren in Den Haag bereikt.
jeugdigen in kwetsbare posities.
MDT – Follow Your Dreams Het MDT-project Follow Your Dreams 2.0 is
persoonlijke ontwikkeling, maatschappelijke
gestart in 2022 en loopt door tot en met 2024.
acties en elkaar ontmoeten. Jongeren leerden
Het doel van Follow Your Dreams is het
vaardigheden op het gebied van zelf
bevorderen van sociale betrokkenheid,
ontwikkeling, gespreksvoering en solliciteren.
persoonlijke ontwikkeling en het leveren van
Gedurende het programma zetten zij zich
een positieve bijdrage aan de samenleving.
vrijwillig in voor allerlei maatschappelijke
Het biedt jongeren de kans om ervaring op te
acties en helpen ze verschillende doelgroepen
heid te stimuleren. In 2023 hebben er in totaal
84
zoals ouderen, jonge mantelzorgers, jongeren
jongeren hebben
acties zijn een groot succes en worden door de
84 jongeren meegedaan. De jongeren volgen
meegedaan
maatschappelijke partners erg gewaardeerd.
doen, vaardigheden te ontwikkelen en een gevoel van maatschappelijke verantwoordelijk
uit het COA en basisschoolleerlingen. Deze
een traject van 20 weken, gericht op
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
7
Child Friendly City
Haags Jeugdlintje
Op 30 november 2023 heeft wethouder Hilbert Bredemeijer de
Jaarlijks op 26 april, de vooravond van
Memorandum van Overeenstemming tussen de gemeente
Koningsdag, daalt de lintjesregen weer
Den Haag en UNICEF ondertekend. Hiermee is Den Haag als
neer. Naast de 35 volwassen Hagenaars
eerste grote kandidaat-gemeente in Nederland aangesloten bij
die een onderscheiding mochten
het CFCI-programma. Deze samenwerking met UNICEF is enorm
ontvangen, waren er in het jaar 2023
belangrijk voor de kinderen en jongeren die in de gemeente
ook 13 kinderen en jongeren die een
Den Haag wonen. Den Haag is de internationale stad van vrede en recht en kinderrechten horen daar ook bij. Het doel van het
is bedoeld voor kinderen en jongeren
13
kinderen en
verbeteren van de situatie van kinderen en jongeren binnen een
die zich op een bijzondere manier
jongeren
gemeente en verdere ontwikkeling van een kindvriendelijk
hebben ingezet voor de stad of voor
ontvingen een
beleid. Eind 2023 is gestart met de situatieanalyse aan de hand
jeugdlintje
van een door UNICEF ontwikkelde Checklist. Hiermee wordt in
Haags Jeugdlintje in ontvangst mochten nemen. Het Haags Jeugdlintje
andere Hagenaars. Het Haags
drie tot vijfjarige programma is het daadwerkelijk en concreet
Jeugdlintje is er voor drie leeftijds
kaart gebracht hoe het met kinderen en jongeren gaat binnen
categorieën: 6 tot en met 12 jaar,
de gemeente en op welke punten de situatie van kinderen en
13 tot en met 17 jaar en 18 tot en met 22 jaar. De lintjes
jongeren verbeterd kan worden. Om kinderen en jongeren goed
werden uitgereikt door wethouder Hilbert Bredemeijer
mee te nemen wordt extra ingezet
in Theater Diligentia.
op jeugdparticipatie door middel
Sinds de start van het Haags Jeugdlintje in 2009 werden
van het opzetten van een
er 188 jeugdlintjes uitgereikt aan kinderen en jongeren
participatietraject. In 2024 wordt
voor hun belangeloze, buitengewone inzet voor de
de stad ingegaan om de stem van
medemens.
Haagse kinderen en jongeren te horen.
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
8
3. Preventie Jeugdgezondheidszorg (JGZ)
bieden die nodig én passend is
De JGZ volgt de groei en ontwikkeling van alle kinderen en
bij het kind. Deze jeugdigen
jeugdigen in Den Haag. De JGZ-professionals dragen hieraan bij
ontvangen bijvoorbeeld een
als experts op het gebied van opgroeien en opvoeden. Met de
extra contactmoment, extra
ouder en/of jeugdigen wordt samen bepaald welke zorg nodig is.
ondersteuning of een langer
Dit is eigentijds, flexibel en passend bij wat er nodig is. Er zijn
gesprek. Samenwerking met
nieuwe artsen, verpleegkundigen en assistenten geworven. Om
ketenpartners is een belangrijk
de dienstverlening goed aan te laten sluiten op de behoeftes van
thema geweest in 2023. Er is meer
inwoner van de stad is de JGZ dit jaar ook aangesloten bij
samenwerking geweest met scholen, huisartsen en Haagse
bredere programma’s binnen de gemeente (o.a. Maatwerk en
ziekenhuizen om dichter bij de doelgroep te zitten. Zo is er
Regie, Gezinsgerichte Aanpak en Financiele hulpverlening). De
bijvoorbeeld proefgedraaid met een integrale gezinspoli op de
dienstverlening is flexibel in het aantal consulten en in tijd en
locatie van het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) Escamp.
vorm van consulten. Hierdoor hebben JGZ-professionals, in
Daarnaast is de website van het CJG aangepast en wordt deze
overleg met de ouders, meer ruimte om dienstverlening te
meertalig aangeboden.
01 Bereik Jeugdgezondheidszorg in percentages
2021
97,8%
100,6%
104,6
2022
101,8%
2023
70,0%
106,8 101,1
100,4 95,1
54,5 47,1
0 tot 1-jarigen
0 tot 4-jarigen
44,9
5-jarigen
10-jarigen
Het percentage bereik voor kinderen tussen 0 en 1 jaar en 0 tot 4 jaar ligt boven de 100%. Dat komt omdat in de loop van het jaar meer kinderen bij de JGZ in zorg zijn gekomen, dan op 1 januari vanuit de Basisregistratie Personen geregistreerd stonden.
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
9
Aanpak verhoging vaccinatiegraad Met de Haagse aanpak ‘verhogen vaccinatiegraad’ wordt
visuele hulpmiddelen. Vaccinatiemomenten werden herhaaldelijk
gewerkt aan het wegnemen van belemmeringen, het beter
onder de aandacht gebracht. Waar nodig werd in meerdere talen
bereiken van ouders en jeugdigen door informatieverstrekking
gecommuniceerd. Sleutelfiguren (gezondheidsambassadeurs)
en communicatie en het versterken van medisch en niet-
uit de focuswijken werden naast JGZ-professionals ingezet bij
medische professionals. In 2023 is doorgezet met het beschikbaar
voorlichtingsbijeenkomsten. Daarnaast is in 2023 de ambassadeur
stellen van vaccinaties op alle 9 CJG-locaties in de stad.
vaccineren gestart die onder andere verantwoordelijk is om
Communicatiecampagnes (ook via partnerorganisaties) over
betere aansluiting te vinden binnen doelgroepen waar de
het belang van vaccineren werden uitgerold met inzet van
vaccinatiegraad structureel te laag is.
social media en video’s, begrijpelijke taal en waar mogelijk
02 Vaccinatiegraad
84,2%
85,7%
Zuigelingen DKTP
Zuigelingen BMR
Bron: RIVM
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
80,0%
2 jarigen Volledig
81,8%
Kleuters DKTP
70,6%
Schoolkind DTP
71,5%
Schoolkind BMR
41,6%
Meisjes HPV
67,7%
MenACWY
2021
49,5%
MATK
2022
2023
10
Haagse Kansrijke Start Met de coalitie Haagse Kansrijke Start werken
bouwt verder aan een samenwerking waarbij de
we samen aan de ambitie dat alle Haagse
inwoners gehoord worden en waar de lokale
kinderen (jaarlijks ongeveer 6.500) gezond
praktijk mee kan worden verbeterd.
geboren worden en de meeste optimale zorg
Programma Nu Niet Zwanger groeit door en
en start krijgen in de eerste dagen, zodat zij
steeds meer organisaties sluiten aan. Er zijn meer aandacht functionarissen getraind en er
zich zo gezond en veilig mogelijk kunnen ontwikkelen tot volwassenen. Kansrijke Start werkt vanuit 3 actielijnen: voor, tijdens en na de zwangerschap.
zijn opgeschaalde casussen in Den Haag. In het kader van IZA en GALA is Kansrijke Start benoemd als een
Op dit moment bestaat de coalitie uit 15 organisaties. In
van de vijf ketens waarmee we de gezondheidsverschillen
2023 heeft de Haagse Kansrijke Start gezorgd dat er mooie
willen aanpakken. Daarin is ook de samenwerking met
bijeenkomsten waren over cultureel sensitief werken binnen
Haagse preventie aanpak en de Wijk preventie aanpak
de geboortezorg. In Madurodam hebben de jeugdartsen uit
aangegaan. Ook ziet de Haagse Kansrijke Start het IZA en
de Centra Jeugd en Gezin, huisartsen en de kinderartsen uit
GALA als een kans om te zorgen dat het Kansrijke Start
de ziekenhuizen een gezamenlijke scholing gevolgd
netwerk over de grenzen van de gemeenten in Haaglanden
aangaande Kansrijke Start onderwerpen. De lokale coalitie
heen gelegd wordt.
Nu Niet Zwanger Het programma Nu Niet Zwanger (NNZ) ondersteunt mensen in
2023 zijn er door het programma NNZ 153 cliënten begeleid op
kwetsbare omstandigheden bij het maken van een weloverwogen,
het gebied van kinderwens, seksualiteit en anticonceptie. Voor
bewuste keuze over het moment van kinderwens, zodat zij niet
84 cliënten is anticonceptie gefinancierd. Wij zien in het jaar
overvallen worden door een onbedoelde zwangerschap. Dit is
2023 bijna een verdubbeling van het aantal opgeschaalde
mogelijk wanneer professionals dit onderwerp proactief
casuïstiek. Dit zijn de cliënten die wegens complexiteit of
bespreekbaar maken, beginnend bij een open en eerlijk gesprek
financiën zijn aangemeld bij het NNZ programma team.
over kinderwens, seksualiteit en anticonceptie én vervolgens
De inhoudelijk coördinatoren van NNZ begeleiden vervolgens
doen wat nodig is. De missie van NNZ Haaglanden is dat deze
deze cliënten. In 2023 waren dit er 153 ten opzichte van 88 in
vorm van begeleiding een regulier onderdeel is van de hulp- en
2022. op 31 december 2023 waren er 121 aandachtfuncionarissen
dienstverlening aan mensen in kwetsbare omstandigheden.
actief, bij 45 verschillende organisaties. Er hebben 20 intervisie
NNZ is een belangrijk onderdeel binnen het actieprogramma
momenten plaatsgevonden en meerdere trainingen voor nieuwe
Kansrijke Start en biedt trainingen, presentaties en workshops
aandachtfunctionarissen. Daarnaast is het programma NNZ
aan professionals in het medisch en sociaal domein. In het jaar
naast Den Haag, per oktober 2023 ook actief in de regio gemeenten Westland, Zoetermeer en Leidschendam-Voorburg.
153
84
45
121
nieuwe cliënten
personen ontvingen
organisaties hadden actieve
aandachtsfunctionarissen
zijn begeleid
anticonceptie
aandachtsfunctionarissen
waren beschikbaar
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
11
Zwangerschapsgesprekken Het zwangerschapsgesprek is in de zomer van 2022 een
flyer, het Zwangerschapsgesprek. Er hebben in 2023 diverse Meet
wettelijke taak geworden van de JGZ. Er wordt gestuurd op
en Greets plaatsgevonden tussen Stevig Ouderschapsverpleeg
toename van de aanmeldingen en versterking van de
kundigen en de geboortezorgmedewerkers om elkaar beter
samenwerking in de geboortezorgketen. De aanmeldprocedure
te leren kennen en te vinden.
is via de CJG-site zo toegankelijk mogelijk gemaakt. Zwangerschapsgesprekken worden op verzoek van verloskundige of gynaecoloog gevoerd door een jeugdverpleegkundige. Er wordt met behulp van een screeningsinstrument bij de zwangere gecheckt of er sprake is van problematiek op meerdere leefgebieden. Ook tijdens de 22 weken prik kan dit door de JGZ zelf worden geïndiceerd. De jeugdhulpverpleegkundige wordt ingezet om te kijken welke aanvullende zorg of ondersteuning er eventueel nodig is. Dit kan zowel vanuit het medische- als het sociale domein komen. In 2023 zijn er 122 zwangerschapsgesprekken gevoerd met 69 aanstaande moeders. In overleg met ervarings
122
69
Zwangerschapsgesprekken
aanstaande moeders
zijn gevoerd
ontvingen een bezoek
722
342
deskundigen is de landelijke folder omgezet naar een Haagse
Stevig ouderschap Stevig ouderschap (SO) is een bewezen effectieve interventie binnen het Nederlands Centrum Jeugdgezondheid voor ouders met kinderen tot twee jaar oud die extra steun van de JGZ nodig hebben bij het (aanstaande) ouderschap. Hiermee wordt het zelfvertrouwen en de zelfredzaamheid van ouders vergroot. In zes tot tien huisbezoeken kijkt de jeugdverpleegkundige met ouders in een kwetsbare positie mee en adviseert hen bij en ondersteunt hen in de opvoeding van het kind. Kinderen die de
Stevig Ouderschap
gezinnen ontvingen
nazorgpoli bezoeken ontvangen automatisch SO zorg. In 2023
huisbezoeken zijn gebracht
een bezoek
waren dit er 134 van de in totaal 342 ouders. Er zijn in totaal 722 Stevig Ouderschap huisbezoeken gebracht. Sinds november zijn we in Den Haag gestart met een aanvullende interventie
die te maken hebben met een opeenstapeling van problemen.
ten behoeve van SO. Voorzorg is een bewezen effectief huis
Zij krijgen wekelijks ondersteuning van een Voorzorg verpleeg
bezoeken programma voor zeer kwetsbare zwangere vrouwen
kundige uit de JGZ totdat het kind 2,5 jaar oud is.
Integrale Gezinspoli De Integrale Gezinspoli (IGP) is een plek waar (aanstaande)
medisch als sociaal domein. In 2023 hebben 39 MDO's vanuit de
gezinnen uit het ziekenhuis met een medische en (psycho)sociale
Nazorgpoli plaatsgevonden. In de MDO's vindt afstemming over
kwetsbaarheid geholpen worden door professionals uit het
de medische zorg plaats tussen ziekenhuis en JGZ. Via de JGZ kan
medisch én sociaal domein. De indicatie voor verwijzing naar de
ook informele steun zoals Moeders Informeren Moeders (MIM),
IGP is medisch, maar vanaf de verwijzing en intake is de aanpak
Eigen Toekomstplan en Homestart worden ingezet. Door de
integraal vanuit het medisch en sociaal domein. Gezinnen vanuit
samenwerking met en aanwezigheid van Cardea (Jeugdhulp
de Nazorgpoli (vroeggeborenen) en Mama+ poli (kwetsbare
aanbieder) op de IGP is jeugdhulp laagdrempelig beschikbaar
zwangeren) uit het ziekenhuis worden besproken in een multi
om met kinderartsen mee te denken en kan waar nodig
disciplinair overleg (MDO) met organisaties uit zowel het
jeugdhulp worden ingezet. Voor de ontsluiting van bredere/
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
12
andere inzet vanuit het brede sociaal domein (van vragen over
met een professioneel netwerk te kunnen versterken. In dit
schulden tot de inzet van leerlingvervoer of financiële onder
netwerk zijn verschillende expertises uit het brede sociaal
steuning bij de inzet van kinderopvang) werkt de IGP sinds juni
domein beschikbaar. In 2023 hebben 24 MDO’s vanuit de Mama+
2023 samen met de pilot Maatwerkverbinders, waarin we
poli plaatsgevonden. Tijdens deze MDO’s zijn per MDO circa
experimenteren met een digitale tool om het werken vanuit en
5 nieuwe gezinnen besproken.
03 Verdeling aantal multi disciplinaire overleggen
AANTAL GEZINNEN PER MDO:
39
AANTAL GEZINNEN PER MDO:
24
4 tot 6
Aantal MDO's via Nazorgpoli
15
4 tot 6
Aantal MDO's via Mama+ poli
Casuïstiek via Maatwerknetwerkverbinders
Advies en ondersteuning Bekendheid Centrum Jeugd en Gezin (CJG) Eén op de vijf inwoners heeft thuiswonende kinderen tussen 0 en
bijeenkomsten of cursussen over opvoeden en opgroeien van het
18 jaar (20%). Bijna alle ouders met thuiswonende kinderen zijn
CJG zijn bekend bij iets meer dan een kwart van de ouders (27%).
bekend met het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) (95%).
De bekendheid met het CJG schommelt door de jaren heen. In
Iets meer dan negen op de tien ouders die bekend zijn met het
2023 is er een afname bij de bekendheid van het CJG als
CJG kennen het CJG als zijnde het consultatiebureau/jeugdarts
jeugdhulp/gezinscoach (van 37% in 2022 naar 29% in 2023) en
of jeugdverpleegkundige (93%). Drie op de tien ouders zijn
juist een toename bij de bekendheid van bijeenkomsten of
bekend met het CJG als opvoedsteunpunt/pedagogisch adviseur
cursussen over opvoeden en opgroeien (van 23% in 2022 naar
(31%) alsook als aanbieder van jeugdhulp/gezinscoach (29%). De
27% in 2023).
04 Bekendheidscijfers Centrum Jeugd en Gezin
2021
2022
88%
Consulatiebureau/ jeugdarts of jeugdverpleegkundige
2023
95% 93%
34% 35% 31%
Opvoedsteunpunt/ pedagogisch adviseur
31% Jeugdhulp/gezinscoach
29% 23% 23%
Bijeenkomsten of cursussen over opvoeden en opgroeien
13% 14%
Klantcontactcentrum
2%
Anders
37%
27%
18%
5%
0
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
6% 20
40
60
80
100
13
Integrale Vroeghulp Wanneer er grote zorgen over de ontwikkeling van hele jonge
Informele steun
kinderen zijn, verwijzen vooral professionals van de JGZ de ouders
Diverse organisaties in Den Haag bieden jeugdigen en hun
door naar Integrale Vroeghulp (IVH). In 2023 zijn 287 kinderen in
ouders of opvoeders informele hulp door de inzet van
IVH ingestroomd en 238 kinderen uitgestroomd. Dat waren er
vrijwilligers. Hiermee worden ouders versterkt en/of
respectievelijk 182 en 92 in 2018. De instroom van kinderen in
ontzien en kinderen gesteund in hun ontwikkeling. Deze
IVH is in 2023 ten opzichte van 2018 met 49% gestegen, vooral
vrijwillige inzet kan bijdragen aan het voorkomen van
door snellere signalering van deze kinderen. Er zijn in 2023
zwaardere problemen en escalatie van problemen. In totaal
daarom extra casemanagers IVH aangetrokken. Per 2024 valt IVH
zijn met twaalf projecten ruim 1.500 jeugdigen en ouders
in de opdracht van Kracht en rondomJou. Zie ook RIS318427.
ondersteund. In totaal waren zo’n 650 vrijwilligers betrokken.
05 Aantal kinderen met integrale vroeghulp Uitstroom Instroom
+49%
92
162
192
186
2018
2019
195
210
225
255
263
2021
2022
238 287
1.500
650
jeugdigen en ouders
vrijwilligers waren
zijn ondersteund
betrokken
205
2020
2023
Bron: jaarverslag IVH 2023 en jaarrapportage Jeugd 2022
Praktijkondersteuners Jeugd (PO Jeugd) In 2023 is de pilot PO Jeugd ter overbrugging naar 2024
en rondomJou. 2023 is dan ook het laatste jaar dat de pilot PO
(nieuwe aanbesteding jeugdhulp) voortgezet. De pilot
Jeugd heeft plaatsgevonden. In 2023 heeft enige afbouw van de
kent twee vormen. De eerste vorm is dat een ondersteuner
pilot op natuurlijke wijze plaatsgevonden. Gemiddeld zijn dit
Jeugd en Gezin (OJG) wordt ingezet in de huisartsenpraktijk
jaar 47 huisartsen ondersteund met een gemiddelde inzet van
onder verantwoordelijkheid van de gemeente. De tweede
2,2 fte PO Jeugd . De PO Jeugd in de huisartsenpraktijk maakt
vorm is dat een praktijkondersteuner huisartsen jeugd
onderscheid tussen jeugdigen en ouders die gebaat zijn bij lichte
(POH Jeugd), werkt in de huisartsenpraktijk onder
hulp én jeugdigen die specialistische jeugdhulp nodig
verantwoordelijkheid van de huisarts. Beide
hebben. Zo draagt de PO Jeugd bij aan het leveren
jeugdprofessionals ondersteunen de huisarts bij
van 'de juiste zorg op de juiste plaats'. In 2023 is
de vraagverheldering en triage van jeugdigen en
65% van de jeugdigen die de PO Jeugd heeft gezien
ouders bij opgroei- en opvoedproblemen. De
niet verwezen naar de ingekochte jeugdhulp. Zij
inzet op beide vormen valt onder de verzameltitel
waren geholpen met lichte ondersteuning door de
PO Jeugd. Voor de doorontwikkeling van de
PO Jeugd zelf (34%) of met ondersteuning door de
jeugdhulp (2024-2032) is de OJG als (enige) vorm
jeugdteams of het preventieve veld (21%).
opgenomen in de opdracht aan de twee gecontracteerde samenwerkingsverbanden Kracht
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
14
Complexe scheidingen We bieden in de regio Haaglanden via het Kenniscentrum
zo'n 50 keer per maand contact opgenomen door ouders of
Kind en Scheiding informatie, advies en trainingen aan ouders,
professionals met het Kenniscentrum, maar inmiddels is het
kinderen en professionals om een complexe scheiding te
aantal contacten opgelopen tot gemiddeld zo'n 400 keer per
voorkomen, danwel om de schadelijke gevolgen van een
maand voor Den Haag, welk aantal stijgende blijft.
complexe scheiding te beperken. Het Kenniscentrum Kind en
Daarnaast hebben we in Den Haag in 2023 het volgende gedaan
Scheiding is in 2018 van start gegaan. Aanvankelijk werd er
op het gebied van complexe scheidingen:
Online training Er is een online training ingekocht voor jonge ouders om relatieproblemen te voorkomen.
Leernetwerk Er is een leernetwerk opgezet met als doel: samen leren, werken en innoveren rondom scheidingen. Dit leernetwerk kind en complexe ouderrelaties heeft als uitgangspunt het beperken van schade bij kinderen als gevolg van een (complexe) scheiding. Den Haag maakt onderdeel uit van dit Leernetwerk en sponsort dit Leernetwerk daarnaast ook financieel.
Pilot ‘een goed begin’ Van maart 2023 tot maart 2025 loopt de pilot ‘een goed begin’, waarin 100 gezinnen die zich in een complexe scheidingsituatie bevinden worden begeleid door professionals volgens een nieuwe methodiek. Deze pilot is voortgekomen uit de kansrijke elementen van de eerdere pilot ‘scheiden zonder schade’.
Landelijk Digiplein Op 12 april 2023 is een landelijk Digiplein gelanceerd uitelkaarmetkinderen.nl waar ouders op één centraal punt allerlei informatie rondom (echt)scheiding kunnen vinden. Er wordt op dit moment gewerkt aan regionale Digipleinen.
Pilot gezamenlijke toegang ouders Den Haag werkt samen met andere gemeenten in de regio Haaglanden en de rechtbank Den Haag aan de pilot gezamenlijke toegang ouders (PGTO). Deze pilot heeft gelopen tot 1 oktober 2023. De tot die datum aangebrachte en behandelde zaken worden meegenomen in het onderzoek dat wordt uitgevoerd door de Universiteit Utrecht. Gedurende de looptijd van de PGTO hebben zo’n 30 ouders hun juridische geschilpunten aan de rechtbank Den Haag voorgelegd. In bijna 90% van de zaken hebben ouders geheel dan wel gedeeltelijk overeenstemming bereikt.
Villa Pinedo Villa Pinedo is een groot online platform voor kinderen van gescheiden ouders. Kinderen kunnen zich aanmelden voor het buddy programma, maar ook alleen een vraag posten of chatten met andere kinderen. De buddy’s worden door Villa Pinedo getraind en zijn zelf ook allemaal kinderen van gescheiden ouders, derhalve ervaringsdeskundigen. Ouders kunnen op het platform informatie vinden en zij kunnen een training volgen, speciaal voor gescheiden ouders. Doordat Den Haag Villa Pinedo subsidieert is deze training voor ouders uit Den Haag gratis te volgen.
Humanitas BOR In 2023 is Den Haag gestart met de opzet van Humanitas BOR (Begeleide omgangsregeling). De vrijwilligers van Humanitas ondersteunen gescheiden ouders, die nog geen afspraken hebben kunnen maken over een omgangregeling van hun kind(eren) met de uitwonende ouder, of waar de omgang is vastgelopen. Het jaar 2023 is in Den Haag gebruikt om vrijwilligers te werven en te trainen en om bekendheid aan het programma te geven. In 2024 zullen naar verwachting de eerste vrijwilligers worden gekoppeld aan gezinnen.
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
15
4. Hulp Doorontwikkeling jeugd- en gezinshulp 2023 was een cruciaal jaar voor de doorontwikkeling jeugd- en
rondomJou gezamenlijk deelname.
gezinshulp. In de maanden januari tot maart hebben intensieve
Deze organisatie had een grote
dialooggesprekken plaatsgevonden met Kracht en rondomJou.
slagkracht waardoor de start van
Deze gesprekken hebben hun neerslag gekregen in de
de samenwerkingsverbanden per
gunningsleidraad. Beide samenwerkingsverbanden hebben
1 januari inmiddels een feit is.
daarop ingeschreven. Na de selectieprocedure is aan Kracht de
In 2023 hadden we te maken met circa 185 jeugdhulp
percelen Escamp en Kust gegund en aan rondomJou de percelen
aanbieders. Voor het lokale aanbod is een groot deel van de
Centrum en Rand. De definitieve gunning was op 1 juli een feit.
contracten opgezegd. Voor de kinderen die bij deze aanbieders in
Daarna hebben Kracht, rondomJou en gemeente zich volop
zorg zijn, zijn er afspraken gemaakt over de zorgcontinuiteit,
gericht op de start per 1 januari 2024. Daarvoor is een
zodat deze trajecten niet per 1 januari afgerond hoeven te
programma-organisatie opgezet waarin gemeente, Kracht en
worden. De zorgcontinuiteit heeft steeds onze grootste aandacht.
Jeugdteams
Aantal gezinsdossiers In 2023 zijn 3.312 nieuwe
De jeugdteams zijn samengesteld uit jeugdprofessionals
gezinsdossiers gestart. De instroom
met diverse expertises die ook generalistisch kunnen
is daarmee iets lager dan
werken. De gezinscoaches in de jeugdteams werken vanuit
voorgaande jaren (3.413 nieuwe
het principe één gezin, één plan, één regisseur. De gezins
gezinsdossiers in 2022 en 3.234 in
coaches worden ingezet vanuit diverse moederorganisaties,
2021) gestart. Een verklaring
veelal specialistische jeugdhulporganisaties. Daarnaast zijn
hiervoor is dat er meer in het preventieve veld wordt opgelost.
er gemeentelijke gezinscoaches en gedragswetenschappers
Er zijn in 2023 meer dossiers afgesloten (4.461) dan in 2022 en
actief in de jeugdteams. Ook worden via inhuur extra
2023 (3.355 in 2022 en 3.308 in 2021). Het aantal openstaande
gezinscoaches en gedragwetenschappers ingezet.
gezinsdossiers in 2023 was 1.579. Dat is meer dan in 2022 en in
Aansturing van de teams vindt plaats door gemeentelijke
2021. De reden hiervoor is dat de jeugdteams langer betrokken
teammanagers, waarbij er veel contact en afstemming is
blijven bij complexe casussen.
met de managers van de moederorganisaties. Aanmeldingen van jeugdigen bij jeugdteams zijn afkomstig van ouders,
06 Aantal gestarte en afgesloten gezinsdossiers
onderwijs, politie, huisarts, gecertificeerde instellingen of Veilig Thuis.
5.000
4.461
Vanaf 2024 zijn een groot deel van de gezinscoaches niet meer in dienst van de gemeente Den Haag. Dit deel van de dienstverlening is namelijk overgenomen door de samen
4.000
3.234
werkingsverbanden. Er zijn nog gezinscoaches in gemeente lijke dienst werkzaam bij Stedelijke Dienstverlening.
3.413 3.312
3.308 3.355
3.000
2.000
1.000
0
Nieuwe gezinsdossiers gestart
Afgesloten gezinsdossiers 2021
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
2022
2023
16
Kenmerken van de jeugdige cliënten Van de cliënten die de gezinscoaches op in december 2023 in behandeling hadden, was 56% man en 44% vrouw. Dat is nagenoeg gelijk aan 2021 en 2022. De absolute aantallen zijn zichtbaar in onderstaande grafiek.
6.163
De grootste groep cliënten qua leeftijdsverdeling is de groep 4-12-jarigen, gevolgd door de groep 12-18-jarigen. De verdeling over de leeftijdscategorieën is vergelijkbaar met 2021 en 2022.
07 Aantal unieke cliënten Jeugdteams per geslacht
3.456
unieke cliënten jeugdteams
08 Aantal unieke cliënten Jeugdteams per leeftijd
739
0 t/m 4 jaar
2.703
2.757
4 t/m 12 jaar
2.217
12 t/m 18 jaar
421
18+
39 Man
Vrouw
Overig
29
Onbekend
Aanmelders nieuwe gezinsdossiers Van de nieuwe aanmeldingen bij de jeugdteams is in 2023
en 2021. Er is een afname te zien van het aantal meldingen
ruim 30% via een zorgmelding van Veilig Thuis binnen
door zorgaanbieders. Deze is 16,3% in 2023 ten opzichte va
gekomen. Dit is een stijging ten opzichte van 2022 (20%) en
30% in 2022 en 27% in 2021. 10% van de aanmeldingen zijn
2021 (26%). Het aantal aanmeldingen dat afkomstig is van
afkomstig van scholen, dit is vergelijkbaar met 2022.
ouders of verzorgers zelf, is met 20% vergelijkbaar met 2022
Doorlooptijden van gezinsdossiers in dagen
09 Gemiddelde doorlooptijd openstaande dossiers in dagen
De gemiddelde doorlooptijd van openstaande dossiers is in 2023 gestegen van 391 dagen in 2022 naar naar 433. Dit heeft wederom te
2022
maken met het toenemen van complexe
391
casussen. De doorlooptijd blijft doorlopen als iemand gesloten geplaatst zit of lang in residentie verblijft in afwachting van bijvoorbeeld een Wlz-indicatie. Op dit soort
2023
casuïstiek is het vanuit de jeugdteams lastig om de doorlooptijd
433
te verkorten. De doorlooptijden zijn relatief lang vanwege onder andere de overbruggingszorg die geboden wordt in de tijd dat
wetten. En ook omdat we langer betrokken blijven bij zeer
gewacht wordt op hulp vanuit zorgaanbieders of aanpalende
complexe casussen.
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
17
Werkvoorraad en wachtlijsten
Effectiviteit van de hulp De effectiviteit van de hulp wordt bekeken aan de hand van de reden voor afsluiting van de gezinsdossiers. In 2023 is 34%
We zien een daling van de werk
van de gezinsdossiers beëindigd volgens plan en is 32% van
voorraden en wachtlijsten ten opzichte
de gezinsdossiers voortijdig in overeenstemming afgesloten.
van 2021 en 2022. Dit geldt voor alle categoriën. In 2021
Daarmee beschouwen we 66% van de dossiers als positief
waren er maatregelen genomen om de wachtlijst
afgesloten. Dat is aanzienlijk lager dan het jaar 2022 (91%).
beheersbaar te maken en de werkdruk voor gezinscoaches
Opvallend is dat ruim 28% van de dossiers is afgesloten door
te verlagen. Deze maatregelen zijn sinds dien voortgezet.
externe omstandigheden. Dit was slechts 5% in 2022.
Zo zijn gedetacheerde/ingehuurde gezinscoaches aangetrokken om de bezetting te verhogen. Daarnaast is er
10 Reden voor afsluiting gezinsdossiers
naar aanleiding van de pilot ‘integrale toegang’, die van 3%
maart tot en met augustus 2021 heeft gelopen, gekeken
Voortijdig afgesloten: eenzijdig door de aanbieder
naar hoe de hulpvraag bij aanmelding beter in beeld gebracht kan worden. Gezinnen worden indien mogelijk toegeleid naar het voorliggend veld, waardoor ze niet op de wachtlijst terecht komen. Hierbij wordt lokaal samen gewerkt met het voorliggend veld en partners in de wijk
28%
Voortijdig afgesloten: wegens externe omstandigheden
om de gezinnen zo snel mogelijk de best passende
34%
ondersteuning te bieden. Tot slot worden de wachtlijsten
Beëindigd volgens plan
op een andere manier geordend, om voor een beter overzicht, prioriteren en daarmee een betere doorstroming te zorgen. Urgente casussen worden eerder opgepakt. Elke 2 weken wordt iedereen op de wachtlijst gebeld, vindt
3%
er (her)prioritering plaats en wordt bekeken welke onder steuning al mogelijk is. Het effect van deze maatregelen geeft een positief beeld.
Voortijdig afgesloten: eenzijdig door cliënt
32%
Voortijdig afgesloten: in overeenstemming
Specialistische jeugdhulp Het aantal jeugdigen dat specialistische jeugdhulp ontving in
4 en 18 jaar. Voor zowel de hele jonge kinderen als de kinderen
2023 was in totaal 13.873. Sinds de jeugdhulp in 2015
boven de 18 is het aandeel percentueel maar ook in absolute
overgeheveld werd naar de gemeenten, hebben zij te maken met
aantallen, veel kleiner.
stijgende aantallen jeugdigen die een beroep doen op jeugdhulp.
Voor hele jonge kinderen gaat het vaak om gespecialiseerde
We zien echter de laatste jaren een stabilisering van het aantal
dagopvang. De jeugdwet loopt in het algemeen tot 18 jaar, de
jeugdigen in de jeugdhulp.
leeftijd dat iemand meerderjarig wordt. De verlengde jeugdhulp
Veruit de grootste groep cliënten die in 2023 gespecialiseerde
wordt vooral ingezet bij pleegzorg of indien nog steeds hulp
jeugdhulp ontving, was de groep 0-17 jarigen. Het aantal
nodig is en er geen andere oplossing is.
cliënten met verlengde jeugdhulp (18-22 jaar) is licht afgenomen ten opzichte van 2022. Het aantal jongeren van 23 jaar en ouder
11 Totaal aantal jeugdigen dat specialistische jeugdhulp ontving
dat nog jeugdhulp krijgt is zeer gering. Daarnaast is er ook het 18 tot 23 jaar kader waarbij jongeren WMO-hulp kunnen krijgen.
13.846
13.873
2022
2023
13.410
Deze jongeren zijn in deze cijfers niet meegenomen. In de tabel met het aantal unieke cliënten per leeftijdsgroep zien we over de jaren heen hetzelfde beeld; het grootste deel van de jeugdigen met jeugdhulp, bevind zich in de leeftijdsgroep van
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
2021
18
12 Onderverdeling specialistische jeugdhulp
2021
Dyslexie
2.183 2.252 2.370
Generalistische Basis GGZ
64 86 107 2.911 3.014 3.004 3.338 3.583 3.426
Jeugd (Licht) Verstandelijk Beperkt Jeugd en Opvoedhulp (exclusief Gezinshuizen en Pleegzorg)
1.556 1.695 1.478
Jeugd Gedwongen kader
Jeugd GGZ (exclusief Dyslexie)
Landelijk ingekochte zorg
Pleegzorg
2023
610 626 586 737 741 818
Crisis Interventie Team (CIT)
Gezinshuizen
2022
147 150 147 170 173 208 614 787 760 6.708 6.838 6.555
Specialistische GGZ (exclusief Dyslexie)
Toegang tot (gespecialiseerde) jeugdhulp Er zijn in 2023 geen grote verschillen in verdeling over de
maatschappelijke druk om te presteren
zorgvormen ten opzichte van voorgaande jaren. Er is de
bij jongeren tot problemen kan leiden.
afgelopen jaren een stijgende trend waarneembaar als het gaat
Social media speelt hier ook een rol in.
om de inzet van ambulante vormen van jeugdhulp. De stijgende
Tegelijkertijd is een lichte daling van
trend geldt met name voor de jeugdigen met een (licht)
residentiële jeugdhulp waarneembaar.
verstandelijke beperking en de jeugd-GGZ. In 2023 is echter een
Deze afname past bij de ambitie
voorzichtige stabilisering te zien in de ambulante jeugdhulp,
‘Jeugdigen groeien zo thuis mogelijk op’
waarbij het aandeel GGZ groot is. Dit komt overeen met het
en de beweging ‘op naar nul uithuisplaatsingen’.
landelijk beeld. Een veel genoemde oorzaak is dat de
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
19
Type aanmelder uit eerste verwijzing Per unieke cliënt is de verwijzer vastgesteld die de cliënt naar
verwijzer geeft het aantal gestarte
jeugdhulp heeft verwezen. Het betreft cliënten die in 2023
jeugdhulptrajecten aan waar die
jeugdhulp ontvangen. Zij kunnen echter al langer in zorg zijn
verwijzer de jeugdigen naar heeft
(gestart voor 2023). Ook kunnen zij meerdere trajecten hebben
verwezen. Net als in 2022 is de huisarts
en daarmee ook meerdere verwijzers hebben. Van elk traject is
de grootste verwijzer (bijna 58%) van de
de oorspronkelijke verwijzer bepaald. Gemiddeld heeft een
groep jeugdigen die in 2023 (nog) in zorg
unieke cliënt 1,3 traject. Daarom ook tellen de getoonde
zijn. Gevolgd door de gemeente (27%).
percentages op tot ruim 130 %. Het getoonde percentage per
De cijfers laten geen grote verschillen zien met het jaar ervoor.
13 Herkomst verwijzer toewijzing per unieke cliënt
54,6%
29,2%
27,4%
7,0%
Gemeente
Huisarts
7,7%
Jeugdarts
7,8% 6,8%
12,3% 10,8%
10,3% 9,2%
Medisch Rechter, Officier van Justitie, specialist functionaris Justitiële jeugdinrichting
14 Aandeel totale kosten specialistische jeugdhulp per verwijzer
24,2%
25,5%
2023
57,8%
10,6% 10,3%
Gecertificeerde instelling
2022
23,4% 23,7%
23,4%
Overig
2022
2023
25,3%
11,6%
5,7%
Gecertificeerde instelling
Gemeente
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
Huisarts
7,4%
6,2%
Jeugdarts
4,0%
7,2%
8,2%
3,9%
Medisch Rechter, Officier van Justitie, specialist functionaris Justitiële jeugdinrichting
Overig
20
Intensiteit van de specialistische jeugdhulp Zoals aangegeven in grafiek 11 is er vrijwel geen stijging van het
in 2023 782 euro hoger dan in 2022. Dit is een stijging van 7%
aantal cliënten in Den Haag in 2023 ten opzichte van 2022.
en ligt hoger dan de toegepaste indexatie van 5,56%. Veruit de
Daarentegen zien we in 2023 een sterke stijging van de kosten
meeste jeugdhulp wordt uitgedrukt in minuten.
van de specialistische jeugdhulp ten opzichte van 2022 (RIS316965)
De inzet van jeugdhulp in minuten stijgt over alle trajecten met
- Ontwikkelingen jeugdhulp).
2.142.928 minuten, dit zijn 35.715 uren, en betreft een stijging
Deze stijging kan voor een groot deel worden verklaard door
van 5,5%. De stijging van intensiteit zien we voor vrijwel alle
een toename van de intensiteit van de specialistische jeugdhulp.
zorgcategorieën. De grootste stijging van intensiteit zien we in
Intensiteit wordt hierin gedefinieerd als het ingezette aantal
de jeugd- en opvoedhulp. In deze categorie stijgt de gemiddelde
eenheden jeugdhulp, waarbij moet worden gedacht aan dagdelen,
intensiteit van 5.768 in 2022 naar 7.599 in 2023. Dit is een
stuks, uren en minuten. De gemiddelde kosten per jeugdige zijn
stijging van 46,8%.
15 Intensiteit specialistische jeugdhulp in aantal minuten
16 Gemiddelde kosten specialistische jeugdhulp per cliënt
11.833
41.319.196
11.051
39.176.268 37.542.918 10.399
2021
2022
2021
2023
2022
2023
Instroom / doorstroom / uitstroom In 2023 ontving 1 op 8 jeugdigen (0-18 jaar) in Den Haag
langer gebruikmaken van de jeugdhulp en steeds vaker
specialistische jeugdhulp. Grafiek 17 laat zien hoeveel unieke
terugkomen.
jeugdigen per jaar gebruik maken van de specialistische jeugd
Grafiek 18 geeft weer hoeveel jeugdigen er in een jaar instromen
hulp, en hoeveel van deze jeugdigen in de jaren erna nog steeds
die niet actief zijn geweest in het voorgaande jaar.
of opnieuw specialistische hulp ontvangen. Een voorbeeld; in
Het beeld dat de cijfers laten zien komt overeen met het
afbeelding 16 is te zien dat er van de jeugdigen die een traject
landelijke beeld dat jongeren steeds langer gebruikmaken
zijn gestart in 2021, in 2023 nog 5792 jeugdigen een actief
van de gespecialiseerde jeugdhulp.
traject hebben. Over de jaren heen zie je dat jeugdigen steeds 17 Aantal unieke personen van een bepaald jaar, actief in andere jaren
5.540
5.279 4.085
2019
2020
2021
2022
2018
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
2.865
2023
2020
2021
5.792
5.528 4.275
3.417
2022
2019
4.283
3.507
2023
8.974
8.629
8.300
8.162
7.939
2021
2022
2020
2023
2022
2023
2021
2023
2022
21
18 Nieuwe instroom jeugdhulp in aantal unieke jeugdigen
5.061 4.798 5.177 5.279 4.855 Nieuwe instroom
2019
2020
2021
2022
2023
Doorlooptijden De gemiddelde doorlooptijd van afgesloten specialistische jeugdhulptrajecten laat een stijging zien in 2022. Dit is in overeenstemming met zowel de landelijke als de lokale trend van voorgaande jaren. Deze stijging heeft te maken met onder andere de steeds zwaarder wordende problematiek die zich vaak op meerdere leefgebieden tegelijk voordoet.
Persoonsgebonden budget (pgb) Een pgb stelt jeugdigen en ouders zelf in staat om de nood zakelijke zorg in te schakelen en te organiseren in plaats van zorg in natura. Dit draagt bij aan de eigen kracht en keuze vrijheid. In 2023 is het aantal budgethouders (429) gedaald ten opzichte van 2022 (442). De daling in het aantal budgethouders is beperkt en er zijn geen wijzingen in de werkwijze in 2023. Van alle jeugdigen met een pgb in 2023 hebben 105 jeugdigen
7,0
9,9
na herbeoordeling een verlenging gekregen van hun pgb.
miljoen budget werd
miljoen budget werd
In 2022 betrof dit 199 jeugdigen. Het aantal uitgestroomde
in totaal besteed
in totaal toegekend
jeugdigen in 2023 is 248. Er zijn meerdere redenen voor deze uitstroom. De belangrijkste reden is dat hulp niet meer nodig was. Daarnaast wordt de eigen kracht ingezet of overgestapt
niet meer toereikend was. In 2023 is het totaalbedrag dat is
naar ingekochte of zwaardere hulp als de eerder ingezette hulp
besteed 7,0 miljoen en het toegekend budget 9,9 miljoen. 2022
2023
442 429 199 Aantal budgethouders
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
105
Aantal jeugdigen met verlenging pgb
22
Jeugdbeschermingstafel De Jeugdbeschermingstafel (JBT) wordt ingezet wanneer
uiteindelijk door de RvdK genomen. Leidend zijn zorgen over de
hulpverleners van mening zijn dat er een onderzoek gedaan
kinderen en de juridische criteria voor een ondertoezichtstelling.
moet worden door de Raad voor de Kinderbescherming (RvdK),
Het aantal verzoeken aan de JBT was in de jaren 2019 tot en met
omdat de veiligheid van een jeugdige gevaar loopt en/of
2021 vrij constant (rond de 170). In 2022 is dit aantal echter
een jeugdige ernstig in zijn ontwikkeling wordt
sterk gedaald met circa 28% naar 124 en in 2023
bedreigd en ouder(s) / jeugdige de hulp die nodig
weer gestegen naar 142. Voor deze stijging is geen
is voor het wegnemen van de bedreiging, niet of
verklaring, de landelijke trend voor 2023 is juist een
onvoldoende accepteren, of hiervan onvoldoende
substantiële daling. De procentuele verdeling van
kunnen profiteren. Ouders, kinderen boven de
de uitkomsten van de JBT naar raadsonderzoek,
12 jaar en verzoeker worden uitgenodigd om met
uitgesteld raadsonderzoek en vrijwillig kader zijn
elkaar dit verzoek te bespreken. Het besluit wordt
nauwelijks gewijzigd.
Veilig Thuis Haaglanden Veilig Thuis Haaglanden
19 Aantal adviezen, meldingen en wachtenden Veilig Thuis
Veilig thuis Haaglanden (VTH) is er
Haaglanden
voor advies en ondersteuning en het melden van huiselijk geweld en
2021
2022
2023
kindermishandeling. Het is een centraal
Adviezen
4.665
4.730
4.771
advies- en meldpunt voor iedereen
Meldingen
5.624
5.421
5.379
(van nul tot honderd jaar) die hiermee
Aantal wachtenden na veiligheidsbeoordeling
247
276
115
te maken heeft. De betrokkenen zelf, omstanders of professionals die zich zorgen maken over de situatie kunnen voor advies terecht, maar ook om een melding te maken. Diverse professionals, zoals
In 2023 ging 51,5 % van de 4.771 adviezen over kinder
uit gezondheidszorg, het onderwijs en justitie zijn verplicht om
mishandeling. En 64,8 % van de meldingen gaan over kinder
de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling te
mishandeling. Veruit de meeste meldingen komen vanuit de
hanteren. Dit betekent dat zij verplicht zijn om te melden als er
politie (76 %; 4.069 van de 5.379 meldingen). De wettelijke termijn
sprake is van acute en structurele onveiligheid.
voor de eerste veiligheidsbeoordeling door Veilig Thuis is
In de tabel staat het aantal adviezen en meldingen dat Veilig
5 werkdagen, dit wordt in 2023 voor 65 % van alle meldingen in
Thuis de afgelopen jaren heeft ontvangen voor betrokkenen in
de regio gehaald. Een onderzoek door Veilig Thuis is in 22% van
Den Haag. Dan gaat het zowel om huiselijk geweld in gezinnen
de meldingen afgerond binnen de wettelijke termijn van
zonder minderjarige kinderen als om gezinnen met minderjarige
10 weken. In 2023 is door Veilig Thuis Haaglanden ingezet op het
kinderen.
wegwerken van de wachtlijst. Dat is ook terug te zien in het aantal wachtenden na een veiligheidsbeoordeling. Dat is aanzienlijk afgenomen (van 276 in 2022 en 115 in 2023). Ook in 2024 wordt ingezet op het verminderen van de wachtlijst.
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
23
Jeugdhulp Plus
Jeugdhulp in gezinsvormen
In de Jeugdhulpplus (JHP) is er sprake van een grote stelsel
Ten opzichte van 2022 is er een lichte
wijziging. De ambitie is om in 2030 dicht bij 0 plaatsingen
afname te zien in het aantal kinderen
in de JHP (ook wel gesloten jeugdhulp genaamd).
dat woont in een pleeggezin; van 787
Daarnaast wordt gedacht dat deze hoogspecialistische
naar 760. Er blijft echter wel een tekort
vorm van jeugdhulp voor een beperkt aantal jeugdigen
aan pleeggezinnen. Door meerdere
toch nodig zal blijven. Het aantal plaatsingen in 2023 (39)
instellingen wordt structureel en actief ingezet op werving van
in de JHP van haagse jongeren verschilt nauwelijks van
nieuwe pleeggezinnen. Er is een stijging te zien in het aantal
2022. Deze tendens speelt in het hele landsdeel Zuidwest,
aanmeldingen voor gezinshuizen: van 86 naar 107. Dit beeld kan
daarom is de afbouw ambitie naar 54 bedden
passen bij de visie zo thuis mogelijk; kinderen wonen langer
getemporiseerd naar 2028. Tijdelijk wordt er op landsdeel
thuis met ondersteuning en worden minder snel uit huis
uitgebreid met 45 extra hybride bedden. Dat zijn plekken in
geplaatst. Als ze uit huis geplaatst worden, is de problematiek
de JHP waar geen vrijheidsbeperkende maatregelen
zo complex dat dit niet meer past binnen een regulier
worden ingezet maar wel de hoogintensieve zorg geboden
pleeggezin. Ook kan er een relatie zijn met de afbouw voor
kan worden.
gesloten jeugdhulp.
Jeugdbescherming en jeugdreclassering
20 Aantal actieve clienten in het gedwongen kader per jaar
In 2023 was het aantal Haagse jeugdigen in de gedwongen jeugdhulp 1.485. In 2022 was dit 1.710. Dit betekent een substantiële daling die in lijn is met de landelijke ontwikkeling.
1.500
Het beeld hierbij is dat de lokale teams met steeds meer succes erin slagen om gezinnen met veiligheidsissues in het vrijwillig
1.200
kader te helpen. Verder is de jeugdbeschermingsketen steeds kritischer op de toegevoegde waarde van een gedwongen traject.
1.353 1.203
1.139
900
Vanuit preventie met gezag is de pilot 'straatkracht' gestart met 13 trajecten. Verder wordt er in
600
2023 gewerkt aan een nieuwe landelijke uniforme methodiek
412
300
395
371
voor jeugdreclassering. Deze wordt naar verwachting begin 2024 geimplementeerd.
0
Jeugdbescherming
Jeugdreclassering 2021
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
2022
2023
24
Cliëntervaring Klachten
21 Aantal ontvangen klachten jeugd (jeugdhulp en jeugd
Bij de jeugdgezondheidszorg en
gezondheidszorg)
jeugdhulp van de jeugdteams zien we dat het aantal klachten in 2023
Oordeel
2021
2022
2023
(49 klachten) is gedaald ten opzichte
Gegrond
23
15
20
van 2021 (58 klachten). In 2022
Deels gegrond
19
10
12
hadden we 7 klachten minder. Ten opzichte van 2021 zien we
Ongegrond
10
5
6
een daling van het aantal klachten dat gegrond is verklaard.
Geen oordeel
-
-
9
Deze afname hangt mogelijk samen met de verbeterslag die,
Onbekend
21
2
2
onder andere naar aanleiding van onderzoeken en aanbevelingen
Totaal
58
41
49
van de ombudsman, zijn gemaakt in de structuur van de klachtenprocedure. Er zijn verschillende onderwerpen van klachten. Zo kan het gaan
22 Aantal meest geschonden behoorlijkheidsnormen
om bejegening, informatieverstrekking of goede organisatie. Hiernaast volgt een overzicht van de in 2023 afgehandelde
Behoorlijkheidsnorm
klachten die (deels) gegrond zijn. Deze zijn uitgesplitst naar
Goede informatieverstrekking
7
behoorlijkheidsnorm en geven inzage in welke normen zijn
Luisteren naar de burger
6
geschonden. De behoorlijkheidswijzer van de Nationale
Goede organisatie
6
Ombudsman geeft een nadere uitleg over de bepaling van
Fatsoenlijke bejegening
4
die normen.
Maatwerk
4
JAARRAPPORTAGE JEUGD 2023
Aantal
25
Colofon Dit is een uitgave van Gemeente Den Haag
Ontwerp Ontwerpwerk, Den Haag Mei 2024