RIS319018 Overzicht activiteiten Natuur- en Milieueducatie

Typ tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving Ons kenmerk

DSB/10724648 RIS319018 Contactpersoon

Juul Kersemakers Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Archeologie/Natuur- en Milieueducatie Telefoonnummer Datum

14070

4 juni 2024

Bijlage

1 Onderwerp

Overzicht activiteiten Natuur- en Milieueducatie

Geachte voorzitter, In de vergadering van de commissie Leefomgeving van 7 december 2023 heb ik toegezegd u nader te informeren over de verschillende activiteiten van Natuur- en Milieueducatie Den Haag (hierna NME) en de verdeling van de beschikbare middelen over de diverse thema's die behandeld worden. Middels deze brief doe ik deze toezegging gestand. NME is onderdeel van de afdeling Archeologie, Natuur- en Milieueducatie (ANME). De activiteiten van de stadsboerderijen en het Buitencentrum School in Bos zijn onderdeel van ANME, maar in dit memo verder niet opgenomen, omdat tijdens de commissievergadering specifiek gevraagd werd naar NME. De activiteiten van NME geven uitvoering aan de beleidsdoelen van de gemeente op het gebied van natuur, milieu en duurzaamheid. Ook de erkenning van de intrinsieke waarde van het dier uit het Haags Akkoord 2023-2025 speelt een belangrijke rol. De afdeling spant zich in om met name kinderen en jongeren tot 16 jaar uit Den Haag kennis te laten maken met de thema's en hen te informeren over een duurzame samenleving. De groep gedreven docenten en consulenten vergroot de kennis en vaardigheden op het gebied van natuur en milieu. Meestal gebeurt dit in schoolverband. Voor de verschillende groepen is lesaanbod ontwikkeld dat voortbouwt op de producten van de groepen ervoor.

Waar in de eerste groepen het ervaren voorop staat, komen daar in de oudere groepen ook keuzevaardigheden en het bieden van handelingsperspectieven bij. De docenten maken de verschillende (positieve of negatieve) gevolgen van keuzes inzichtelijk voor de leerlingen op een manier die vermakelijk, leerzaam én educatief is. Met beperkte middelen zijn in het vorig schooljaar bijna 90% van de scholen van primair onderwijs bereikt en bijna 50% van de scholen van het voortgezet onderwijs. Thema's: Natuur, milieu en duurzaamheid is een breed leergebied dat is op te delen in een zevental thema’s; Afval & Grondstoffen, Groen & Biodiversiteit, Energie, Klimaat, Openbare Ruimte, Voedsel en Water.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10724648 DSB/10724648

Lesactiviteiten raken vaak aan meerdere thema's tegelijkertijd. Voor het onderwerp voedsel gaat dat bijvoorbeeld om het laten zien en ervaren wat de herkomst van ons voedsel is, om dierenwelzijn en om kennis en inzicht als het gaat om de impact van voedselproductie op klimaat en milieu. Het educatieve aanbod sluit aan bij de doelen van Duurzame Basisvorming. Een belangrijke pijler van Duurzame Basisvorming is dat leerlingen ervaren dat ze met hun keuzes invloed hebben op zichzelf, anderen, dieren en hun omgeving. Voorkomen wordt het aanleren van één overtuiging. Kinderen worden breed geïnformeerd zodat zij zelf een mening kunnen vormen en weloverwogen keuzes kunnen maken. NME bedient de scholen van Den Haag met passend lesaanbod op het gebied van natuur, milieu en duurzaamheid. De behoeften en keuze van scholen staat daarbij centraal: zij bepalen zelf van welke producten ze afnemen. NME biedt dan ook een ruim palet aan producten, zodat er altijd iets is dat past bij de tijd en ruimte die een school heeft. Zo kunnen producten deels of als geheel worden afgenomen. Ieder jaar neemt NME haar lesaanbod onder de loep, waarbij producten worden aangepast aan de huidige onderwijspraktijken, -behoeften en de relevante beleidsdoelen, zoals de erkenning van de intrinsieke waarde van het dier.

Het welzijn van dieren staat bij het lesaanbod hoog in het vaandel en komt op verschillende manieren terug. Zo zijn in verschillende lespakketten die de leefomgeving van dieren onderzoeken, instructies opgenomen hoe kinderen voorzichtig en diervriendelijk met alle soorten dieren moeten omgaan en ook op de stadsboerderijen en bij de Huisdier Informatie Punten is hier veel aandacht voor. Conform de Nota Dierenwelzijn (RIS307253) is in 2021 uitvraag gedaan bij scholen naar de behoefte aan een les over dierenwelzijn. Hierop is destijds geen respons gekomen. Om de aandacht voor dierenwelzijn verder te vergroten zal vanaf het schooljaar 2024-2025 een lespakket worden aangeboden dat is ontwikkeld door de Dierenbescherming. Ook zal worden onderzocht hoe het aanbod lessen dierenwelzijn verder uitgebreid kan worden, hiervoor zullen scholen actief worden benaderd. Hier wordt op teruggekomen in Q4 2024. Budgetverdeling: Vanuit de begroting is in 2024 circa € 240.000,- voor de uitvoering van het natuur- en milieueducatieprogramma gereserveerd. Hiervan gaat een deel naar projecten. Voor de thema's is € 102.500,- gereserveerd. Gegeven de beperkte middelen, wordt jaarlijks een afweging gemaakt, welke lespakketten extra aandacht verdienen. Het budget voor Natuur- en Milieueducatie wordt zorgvuldig verdeeld om effectief te kunnen opereren op de vastgestelde thema's.

In antwoord op de technische raadsvraag van Partij voor de Dieren bij de programmabegroting 20242027 (nr. 627) is helaas per abuis de budgetverdeling van 2023 gegeven in plaats van 2024. Hieronder vindt u de correcte verdeling voor 2024.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10724648 DSB/10724648

De verdeling op thema's voor 2024 ziet er als volgt uit: Thema Budget 2024 Afval & Grondstoffen

€ 18.500,-

Groen & Biodiversiteit

€ 17.000,-

Energie

€ 10.000,-

Klimaat

€ 15.500,-

Openbare Ruimte

€ 15.000,-

Voedsel

€ 13.000,-

Water

€ 13.500,-

Totaal

€ 102.500,-

Elk jaar wordt het budget verdeeld op basis van de actualiseringsprioriteit. Op die manier zijn alle leskisten zoveel als mogelijk up-to-date. Activiteiten: NME biedt verschillende producten en lessen aan, zoals in de bijlage ‘productenlijst schooljaar 20232024' is te zien. Op dit moment ontwikkelt de afdeling diverse producten voor het primair onderwijs (PO) en voorgezet onderwijs (VO), zoals: • een les over water (groep 1 t/m 4) (thema: Water); • de Tuin met Stip: hoe en waar wonen dieren (groep 1 t/m 4) (thema: Klimaat); • eiwitles: Werelds ontbijt (groep 3 t/m 5) (thema: Voedsel); • eiwitles: Eiwitspel (groep 6 t/m klas 1 VO) (thema: Voedsel); • eiwitles: dilemma's (groep 8 en klas 1 en 2 VO) (thema: Voedsel); • een les rondom visstanden, stress en pijn bij vissen en alternatieve voedselbronnen (groep 7/ 8 PO, onderbouw VO) (thema's: Voedsel en Water); • projecten rondom Klimaatweek (zowel PO als VO) (thema: Klimaat); • i.s.m. Klimaatmakers en Archiklas ondersteunen ontwikkelen klimaatadaptatie lessen (VO) (thema: Klimaat); • leskist Waardeer je kleren, op weg naar circulair textiel (VO) (thema: Afval en Grondstoffen); • ontwerp je eigen wijk (onderbouw VO) (thema: Openbare Ruimte). Hopelijk heeft u met deze brief een helder beeld gekregen van de inspanningen, doelen en budgetverdeling van Natuur- en Milieueducatie Den Haag.

Ik vertrouw er op u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en beschouw de toezegging daarmee als afgedaan. Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker

3/3