RIS318975 Bijlage 1 Biebpanel Ledenonderzoek 2023 Rapportage - Bibliotheek Den Haag

Rapportage Ledenonderzoek 2023 Bibliotheek Den Haag December 2023

1

Inhoudsopgave

Inleiding

Pagina 3

Samenvatting resultaten

Pagina 4

Overzicht resultaten

Pagina 5

Samenvatting per module

Pagina 6

Resultaten

Pagina 15

Algemene module

Pagina 15

Module Third Place

Pagina 25

Module Maatschappelijke waarde

Pagina 29

Module De online bibliotheek

Pagina 37

Bijlagen

Pagina 47

Onderzoeksverantwoording

Pagina 48

Vragenlijst

Pagina 51

2

Inleiding Voor u ligt de rapportage van het lokale ledenonderzoek van het BiebPanel 2023. In 2023 bevat het BiebPanel in totaal vier onderzoeken: een lokaal ledenonderzoek, een lokaal bezoekersonderzoek en twee verdiepende onderzoeken (‘deep dives’) op thema en doelgroep. De onderzoeken voor het BiebPanel worden uitgevoerd in samenwerking met onderzoeksbureau MWM2. Het lokale ledenonderzoek is uitgevoerd onder leden van de bibliotheek van 16 jaar of ouder en richt zich op het gebruik, de beoordeling en de wensen van leden ten aanzien van de bibliotheek. Het onderzoek begint met een algemeen onderdeel over de tevredenheid van de leden over de bibliotheek. Deze is standaard voor elke bibliotheek/cluster. Daarnaast kon elke bibliotheek uit negen modules drie modules kiezen die het meest relevant zijn voor de eigen bibliotheek. Elke module gaat meer de diepte in op een bepaald onderwerp. Bibliotheek Den Haag heeft dit jaar de volgende modules gekozen: • Module Third Place. • Module Maatschappelijke waarde. • Module De online bibliotheek.

Leeswijzer voor het rapport • Naast de resultaten van de eigen bibliotheek/cluster, ziet u ook de resultaten van het totale BiebPanel. Dit is het gemiddelde van alle bibliotheken die de betreffende module hebben gekozen. • In het rapport staat bij enkele vragen ook de best practice. Dit is het resultaat van de best scorende bibliotheek. Er zijn alleen scores bekend van bibliotheken die de betreffende module hebben voorgelegd aan hun leden. • Op de titelsheet van elke module staat hoeveel bibliotheken de betreffende module hebben gekozen. • Percentages in de grafieken kunnen soms optellen tot iets meer of minder dan 100%. Dit wordt veroorzaakt door afrondingsverschillen.

3

Samenvatting

4

Overzicht resultaten Net Promotor Score – Bereidheid bibliotheek aan te bevelen

Kernresultaten 2023

2021

2022

2023

BiebPanel

NPS

50

46

47

44

●

Promotors

55%

51%

53%

51%

●

Passives

41%

44%

41%

42%

●

Detractors

5%

5%

6%

7%

●

Tevredenheid aspecten – % Zeer goed + Goed Percentages berekend excl. ‘weet niet/n.v.t.’

2021

2022

2023

BiebPanel

Het gebouw

86%

85%

85%

81%

▲

De sfeer en inrichting

82%

79%

85%

81%

▲

De activiteiten van de bibliotheek

73%

72%

75%

72%

●

De medewerkers

87%

89%

90%

89%

●

De collectie

80%

75%

75%

71%

●

De zitplekken

73%

72%

81%

77%

●

De werkplekken/studieplekken

65%

64%

72%

65%

▲

De praktische zaken

69%

69%

71%

68%

●

De openingstijden

81%

81%

81%

83%

●

De horecavoorzieningen

53%

53%

54%

57%

●

Vindbaarheid van materialen

84%

81%

74%

74%

●

Legenda XX% significant hoger dan vorig jaar XX% significant lager dan vorig jaar ▲ hoger dan benchmark BiebPanel ▼ lager dan benchmark BiebPanel ● gelijk aan benchmark BiebPanel Voor NPS worden verschillen van minstens 5 punten aangemerkt als verschil

Algemene module • Leden zijn zeer te spreken over hun bibliotheek, waarbij men spontaan vooral de sfeer, de medewerkers, het gebouw, de collectie, de openingstijden en de bereikbaarheid noemt; hierbij zijn er wel accentverschillen tussen de centrale vestiging en de wijkbibliotheken. Over bijna alle voorgelegde aspecten is men positief; het meest over de medewerkers, het gebouw en de sfeer & inrichting. Meer dan gemiddeld in het totale BiebPanel over het gebouw, de sfeer en de werk- en studieplekken. De afgelopen 3 jaar ligt de tevredenheid over de aspecten ongeveer op hetzelfde niveau; de sfeer, zitplekken en werk- en studieplekken waardeert men hoger dan in 2022; de vindbaarheid beoordeelt men lager dan in 2022, maar wel vergelijkbaar met het totale BiebPanel. • Bijna alle leden bezoeken de bibliotheek om boeken te lenen, maar men komt ook wel om er ter plekke te lezen. Module Third Place • Nagenoeg alle leden van Bibliotheek Den Haag voelen zich thuis in de bibliotheek en de meerderheid ziet de bibliotheek ook als plek om te ontspannen en om langere tijd te verblijven. • Beter onderscheid tussen stille en levendige ruimtes en een duidelijkere indeling van de collectie zouden, bij de centrale vestiging, positief aan dit gevoel kunnen bijdragen; bij de wijkbibliotheken is dat onder andere een betere horecagelegenheid.

Module Maatschappelijke waarde • De persoonlijke waarde van de bibliotheek voor leden zit vooral in het kunnen uitbreiden van kennis en het besparen van geld. Spontaan zeggen veel leden dat de waarde van de bibliotheek voor henzelf (ook) ligt in het kunnen lenen en lezen van veel verschillende boeken, met regelmatig de toevoeging: voor een lage prijs. • Ook de maatschappelijke waarde is groot, vooral doordat de bibliotheek kennis toegankelijk maakt voor mensen met weinig geld en mensen de gelegenheid biedt om nieuwe dingen te leren. Spontaan noemt men regelmatig de term laagdrempelig en toegankelijk voor iedereen. • Leesbevordering wordt gezien als belangrijkste thema waar de bibliotheek zich mee bezig moet houden, gevolgd door laaggeletterdheid. Ook eenzaamheid en ontmoeting zien ruim vier op de tien leden als belangrijke thema’s. Wat betreft het belang van het thema eenzaamheid: een op de zes leden zegt dat de bibliotheek ervoor heeft gezorgd dat ze zich minder eenzaam hebben gevoeld. Module De online bibliotheek • Meest bekende online diensten van de bibliotheek zijn e-books en luisterboeken; het minst bekend zijn de podcasts. De e-books worden ook relatief het meest gebruikt van het online aanbod van de bibliotheek; daarna de luisterboeken.

• De tevredenheid over de hoeveelheid van de online diensten varieert; men is relatief het meest tevreden over de hoeveelheid luisterboeken (tweederde), relatief het minste over de hoeveelheid online cursussen (de helft). • Qua actualiteit scoren de luisterboeken beter dan de e-books.

5

Algemene module - Samenvatting resultaten Algemene module In de algemene module gaat het over de beoordeling van de bibliotheek en het bezoekgedrag van leden. Hoe beoordelen leden hun vestiging in het algemeen (NPS) en welke motivatie geven ze hiervoor? Hoe tevreden zijn leden over verschillende aspecten? En waarvoor bezoeken leden Bibliotheek Den Haag? Leden waarderen hun bibliotheek • Leden zijn positief over hun bibliotheek, over de bibliotheek in z’n geheel en over de verschillende aspecten. • De NPS is in 2023 vergelijkbaar met de twee voorgaande jaren en ligt in 2023 rond het gemiddelde van het totale BiebPanel (47 vs. 44). Ruim 80% waardeert de bibliotheek met een cijfer van een 8 of hoger. Leden van de centrale vestiging geven spontaan als toelichting vooral het mooie, ruime gebouw en de uitgebreide collectie. Een deel noemt onder andere ook de medewerkers, de studieplekken, de openingstijden en de activiteiten. Leden van het Cluster wijkvestigingen benoemen vooral de prettige sfeer en de vriendelijke en behulpzame medewerkers. Ook noemen leden de nabijheid, de goede bereikbaarheid en dat de bieb overzichtelijk is. • Een op de zes leden geeft een 7 of lager.

Als het gaat om de centrale vestiging zeggen leden bijvoorbeeld dat de bibliotheek sinds de verbouwing minder overzichtelijk is en dat de collectie minder groot is geworden, ten gunste van werk-/studieplekken; ook noemen enkelen de onrust in de bibliotheek. Bij de wijkvestigingen gaat het vooral over de beperkte collectie: overall te klein, verouderd, geen recente titels dan wel specifieke genres die ontbreken. Overigens noemen veel leden die een 7 geven, ook gewoon positieve punten, zoals over de sfeer, de nabijheid en de medewerkers. Alle toelichtingen staan in de bijlage met open antwoorden. Leden zijn het meest tevreden over de medewerkers, het gebouw en de sfeer & inrichting • Op het gebouw en de sfeer & inrichting alsmede op de studie-/werkplekken scoort de Bibliotheek ook beter dan het totale BiebPanel. • Over de zitplekken en openingstijden zijn ook veel leden tevreden, namelijk acht op de tien. Driekwart beoordeelt de activiteiten, de collectie en de vindbaarheid als (zeer) goed. Zeven op de tien leden zijn tevreden over de werk-/studieplekken en de praktische zaken (zoals Wifi). Over de horecavoorzieningen is slechts ruim de helft positief gestemd; overigens is dat in het totale BiebPanel ook het geval. Op dit punt zien we ook een duidelijk verschil tussen de centrale vestiging en de wijkvestigingen, zie hierna.

• In vergelijking met vorig jaar zijn meer leden tevreden over de sfeer & inrichting, de zitplekken en de werk- en studieplekken. De beoordeling van de vindbaarheid van materialen is lager dan vorig jaar. We zien dat de centrale vestiging hier lager op scoort dan de wijkvestigingen, zie de sheet hierna. Ook in de open antwoorden zien we dit terug, waarbij men refereert aan de verbouwing. Leden komen vooral om boeken te lenen; online bezoek bestaat vooral uit verlengen en reserveren van materialen • Bijna alle leden komen naar de bibliotheek voor het lenen van boeken/tijdschriften. Ook komen drie op de tien om er ter plekke te lezen. Een op de zes bezoekt de bieb om er iets te drinken/eten of voor een activiteit (zoals een lezing of voorstelling); dat is meer dan in het totale BiebPanel. Ook kopiëren en gebruik maken van het internet doet men iets vaker. Het online bezoek bestond vooral uit het verlengen van materialen (tweederde, iets meer dan gemiddeld) en het reserveren van materialen (vier op de tien). Het online reserveren gebeurt minder dan gemiddeld, net als het online lenen van e-books (een vijfde doet dat).

Toelichting beoordeling “Mooi gebouw, indeling, groot assortiment, vriendelijke en behulpzame medewerkers.” (Cluster Centrale) “Mooie inrichting, veel keuzemogelijkheden; bezoekers kunnen zowel lezen als eten & drinken.” (Cluster Centrale) “Heerlijke buurtbieb, laagdrempelig, overzichtelijk en vriendelijke staf.” (Cluster wijkbibliotheken) “Fijne locatie, goed aanbod en vriendelijk personeel.” (Cluster wijkbibliotheken) “Goede sfeer, beperkt aanbod boeken.” (Cluster wijkbibliotheken) “Nieuwe indeling na de verbouwing is verwarrend. Boeken met thema door elkaar.” (Cluster Centrale)

6

Algemene module - Doelgroepen en tips Doelgroepen uitgelicht

Vestigingen ❖ In dit rapport wordt de vergelijking gemaakt tussen de centrale vestiging in Den Haag en (het totaal van) de wijkvestigingen. Wat betreft de NPS bestaan er geen verschillen. Wel zien we dat de openingstijden, de collectie en de horeca door leden van de centrale vestiging beter worden beoordeeld; in het Cluster Wijkbibliotheken vindt men de vindbaarheid van materialen juist beter. Dit komt ook terug in de open antwoorden. ❖ Leden van de centrale vestiging bezoeken de bibliotheek vaker om kranten, tijdschriften of boeken te lezen en om er iets te eten of drinken; daarnaast komt men ook vaker om er even rustig te zitten, te werken/studeren en af te spreken met vrienden. ❖ Als het gaat om online bezoek: leden van de centrale vestiging maken vaker gebruik van de digitale databanken.

Tips & verder lezen ➢ Door de verbouwing van de centrale vestiging zijn er kritische opmerkingen van leden over de indeling en de vindbaarheid van materialen. Het is aan te bevelen om hier de komende tijd extra aandacht aan te besteden; wellicht kan een goede bewegwijzering en aanduiding op kasten al tot verbetering leiden. Zie ook verderop bij de module Third Place.

➢ Je kunt altijd inspiratie opdoen bij de best scorende bibliotheek, zie sheet 24, voor de aspecten waarmee je aan de slag wilt.

Geslacht ❖ Mannen zijn vaker dan vrouwen tevreden over het gebouw, de zitplekken, de werk- en studieplekken en de praktische zaken (Wifi, aantal beschikbare pc’s e.d.). ❖ Mannen bezoeken de bibliotheek vaker om er kranten, tijdschriften of boeken te lezen dan vrouwen. Leeftijd ❖ Leden van 55 jaar en ouder zijn relatief het meest tevreden over de openingstijden (circa 85% vs. rond de 70% bij de jongere groep). ❖ Rustig zitten/chillen in de bieb, kopiëren/printen en werken/studeren gebeurt het meest door de jongere groep tot 35 jaar. ❖ Leden tussen de 35 en 55 jaar lenen vaker luisterboeken (ruim een vijfde) dan de andere leeftijdsgroepen. Opleiding ❖ Laag opgeleide leden maken minder gebruik van de online diensten verlengen en reserveren van materialen en lenen ook minder ebooks. Deze groep zegt ook vaker dat ze van geen van de voorgelegde online diensten gebruik maken. Gezinssamenstelling ❖ De huishoudens met kinderen zijn relatief het minst tevreden over de openingstijden (69% is tevreden). ❖ Dit is de groep die het meest e-books en luisterboeken leent (32%/19%). ❖ Alleenstaande leden komen wat vaker naar de bibliotheek om een cursus of workshop in de bibliotheek te volgen (9%).

7

Module Third Place - Samenvatting resultaten Third Place Bijna alle leden voelen zich thuis in de bibliotheek • Bijna negen op de tien leden van Bibliotheek Den Haag voelen zich thuis in de bibliotheek; dit ligt in lijn met het totale BiebPanel. • Ook op andere onderdelen die betrekking hebben op ‘Third Place’ scoort Bibliotheek Den Haag rond het gemiddelde. Bijna tweederde van de leden ziet de bibliotheek als een plek om te ontspannen en eveneens een meerderheid, bijna zes op de tien, vindt dat de bibliotheek uitnodigt om er langere tijd te verblijven. Ruim vier op de tien leden vinden dat de bibliotheek een plek is om tussen de mensen te zijn en uitnodigt om andere mensen te ontmoeten. • Er zijn wel verschillen tussen de vestigingen, zie de sheet hierna.

Wensen voor aangenamer verblijf “Duidelijker indeling van de categorieën en de kasten.”

Leden zouden vooral een beter onderscheid tussen rustige en levendige ruimtes, betere horeca en een duidelijkere indeling waarderen • Een derde van de leden vindt dat er niets hoeft te verbeteren (iets minder dan gemiddeld), maar de rest geeft wel punten tot verbetering aan. Bovenaan staat een beter onderscheid tussen rustige ruimtes en levendige ruimtes (een vijfde), gevolgd door een betere horecagelegenheid en een duidelijkere indeling van de collectie; beide punten worden door een op zes leden genoemd. Een op de zeven noemt ook meer zitplekken, ruimere openingstijden en meer activiteiten. • Enkele verbeterpunten noemen leden van Bibliotheek Den Haag iets vaker dan gemiddeld, namelijk een beter onderscheid tussen rustige ruimtes en levendige ruimtes, een duidelijkere indeling van de collectie en het organiseren van meer activiteiten. • Ook uit de spontane reacties op de vraag wat de bibliotheek zou kunnen doen om het verblijf aangenamer te maken komen, bij de centrale vestiging, punten naar voren die gaan over de indeling van de collectie en de onrust op bepaalde plekken. • Daarnaast is er een variëteit aan suggesties gegeven, zoals een horecavoorziening, gezellige zithoekjes, ruimere openingstijden, een betere collectie, etc. Alle gegeven suggesties staan in de bijlage met open antwoorden.

• Sommige leden geven aan geen behoefte te hebben om langer in de bibliotheek te verblijven omdat ze alleen komen voor het lenen van boeken: “Ik kom naar de bibliotheek voor de boeken. Niet om mensen te ontmoeten, me te ontspannen en dergelijke.”

“De bibliotheek is te onrustig geworden. Er is weinig gedaan aan de akoestiek.”

“Werk-/ studieplekken gescheiden houden vd boeken.”

“Meer banken om op te chillen. De stoelen zitten niet heel lekker.” “Meer horeca. En een huiselijke sfeer.” “Ik zou wel een grotere, meer gezellige ruimte willen, maar die ruimte is er gewoon niet.” “Misschien iets meer activiteiten in de morgen.” “Op zondag graag eerder open :).”

8

Module Third Place - Doelgroepen en tips Doelgroepen uitgelicht

Tips & verder lezen ➢ Ga na of het mogelijk is een koffie- of theeautomaat of een eenvoudige horecavoorziening in de vestigingen die dat nu nog niet hebben te zetten.

Vestigingen ❖ Leden van de centrale vestiging vinden vaker, dan leden van de wijkbibliotheken, dat de bibliotheek uitnodigt om er langere tijd te verblijven en een plek is om andere mensen te ontmoeten en tussen de mensen te zijn. ❖ Leden van de wijkbibliotheken noemen relatief het meest een betere/gezellige horecagelegenheid als suggestie om de bibliotheek aangenamer te maken zodat men langer in de bibliotheek zou blijven. Bij de centrale vestiging noemt men vaker een beter onderscheid tussen rustige en levendige ruimtes, een duidelijkere indeling van de collectie en van de bibliotheek, meer zitplekken en meer stilte en rust.

Geslacht ❖ Mannen geven vaker dan vrouwen aan dat de bibliotheek uitnodigt om er langere tijd te verblijven en om andere mensen te ontmoeten. ❖ Vrouwen noemen vaker dan mannen als verbetersuggestie een betere/gezellige horecagelegenheid en een leukere presentatie van de boeken en andere materialen. Leeftijd ❖ 55-plussers zeggen vaker dan jongere leden dat er niets verbeterd hoeft te worden aan de bibliotheek. ❖ Jongere leden tot 35 jaar geven vaker als verbetersuggestie meer zitplekken en meer huiskamergevoel. Deze groep noemt ook het vaakst een beter onderscheid tussen rustige en levendige ruimtes, een duidelijkere indeling van de bibliotheek en comfortabelere meubels. Leden tot 55 jaar noemen ruimere openingstijden vaker dan oudere leden. Opleiding ❖ Hoogopgeleide leden zeggen minder vaak dat er niets verbeterd hoeft te worden. Ze noemen vaker, dan laag en middelbaar opgeleide leden, als verbetersuggesties meer zitplekken en comfortabelere meubels.

➢ Bekijk of het mogelijk is meer onderscheid te creëren in stille en levendige ruimtes. Dat komt vooral als behoefte naar voren bij de centrale vestiging. Evenals de behoefte aan een duidelijkere indeling; een goede bewegwijzering in de bibliotheek en aanduiding van de collectie kan daarbij helpen. Een aantal gesprekken met leden kan een goede stap zijn om meer zicht te krijgen op het probleem en mogelijke oplossingen. ➢ Op de website Third place | Probiblio vind je waardevolle informatie over het creëren van een third place en het optimaliseren van de indeling van je bibliotheek.

➢ Een voorbeeld van een bibliotheek die een hele herinrichting heeft gedaan om zo uit te groeien tot een third place, is Bibliotheek Barneveld: Bibliotheek Barneveld opnieuw ingericht – Rijnbrink. Een ander voorbeeld is Bibliotheek Uithoorn ‘Third place waar van alles gebeurt, en je kunt er nog boeken lenen ook’ - Artikel – Bibliotheekatlas ➢ Een verandertheorie (ToC) over de bibliotheek als Third Place is te vinden in het document Van KPI tot effect. Dit is een basis ToC die je als bibliotheek kunt aanpassen aan je lokale situatie en doelstellingen: Publicatie: Van KPI tot Effect: impactgericht werken (probiblio.nl)

9

Module Maatschappelijke waarde - Samenvatting resultaten Maatschappelijke waarde Leden ervaren veel waarde van de bibliotheek, vooral op kennis uitbreiden en geld besparen • Spontaan zeggen leden dat de waarde van de bibliotheek voor henzelf vooral ligt in het kunnen lenen en lezen van (veel en verschillende) boeken; daarbij wordt vaak genoemd dat ze daar dan relatief weinig voor hoeven te betalen; ze hoeven de boeken niet te kopen, het is duurzaam en ruimtebesparend. Ook wordt door sommigen gezegd dat het fijn is om ter plekke te lezen en te ontspannen. Alle reacties staan in de bijlage met open antwoorden. • Ook in de stellingen zien we terugkomen dat geld besparen en kennis uitbreiden belangrijke voordelen zijn (voor ruim driekwart van de leden; meer dan gemiddeld in het BiebPanel). Een op de zes voelt zich minder eenzaam en ruim een op de tien voelt zich meer digitaal redzaam door de bibliotheek. De bibliotheek is laagdrempelig en biedt veel waarde voor de maatschappij door kennis toegankelijk te maken • De waarde voor de samenleving zien leden onder andere in de laagdrempeligheid: de bibliotheek is laagdrempelig en voor iedereen beschikbaar. Ook noemen leden spontaan regelmatig de mogelijkheid om te lezen, om informatie en kennis op te doen, je te ontwikkelen, bevordering van de leesvaardigheid alsmede ontspanning en ontmoeting.

Alle genoemde antwoorden staan in de bijlage. • De grote maatschappelijke waarde blijkt ook uit de voorgelegde stellingen; bijna alle leden vinden dat de bibliotheek kennis toegankelijk maakt voor mensen met weinig geld en mensen de gelegenheid biedt om nieuwe dingen te leren (97%/90%). De bibliotheek heeft ook waarde voor de samenleving doordat mensen beter mee kunnen doen in de samenleving, waar ze met vragen terecht kunnen en kunnen ontspannen; ruim acht op de tien onderschrijven deze stellingen. Leesbevordering en laaggeletterdheid belangrijkste thema’s voor de bibliotheek • Uit een lijst thema’s waar de bibliotheek zich mee bezig zou moeten houden, worden het meeste de ‘klassieke’ thema’s leesbevordering en laaggeletterdheid gekozen (76%/61%), wel beide net iets minder dan in het totale BiebPanel. Ontmoeting en eenzaamheid vinden circa vier op de tien leden een belangrijk thema voor de bibliotheek; ook dit is wat lager dan gemiddeld. • Het thema duurzaamheid wordt door een kwart als een belangrijk thema gezien. Een vijfde van de leden vindt het onderwerp gezondheid een belangrijk thema voor de bibliotheek.

Persoonlijke waarde “Boeken en tijdschriften lenen.“ “Doordat ik kan lenen wat ik wil voor redelijk bedrag per jaar.” “Duurzamer & goedkoper dan alle boeken kopen.” “Even rustig lezen in tijdschrift of boek.” Maatschappelijke waarde “Toegankelijk zijn voor iedereen, of je nu leest of niet.” “Het bieden van betrouwbare informatie.” “Het vergroten van leesvaardigheid en kennis.” “Ontwikkeling en ontspanning voor de mensen.” “Ontmoetingsplek voor wie daar 10 behoefte aan heeft.”

Module Maatschappelijke waarde - Doelgroepen en tips Doelgroepen uitgelicht

Vestigingen ❖ Leden van de centrale vestiging noemen vaker dat het bestrijden van laaggeletterdheid een maatschappelijk thema is waar de bibliotheek zich mee bezig kan houden, dan leden van de wijkbibliotheken. Geslacht ❖ Mannen geven vaker dan vrouwen aan dat ze dankzij de bibliotheek hun kennis uitgebreid hebben; ook zeggen ze vaker dat zij zich beter kunnen redden op digitaal gebied.

Opleiding ❖ Laagopgeleide leden zeggen vaker dat zij zich dankzij de bibliotheek beter kunnen redden op digitaal gebied (een kwart). ❖ Hoogopgeleiden vinden vaker dan laag- en middelbaaropgeleiden dat het wenselijk is dat de bibliotheek zich bezig houdt met het thema laaggeletterdheid. Middelbaar- en hoogopgeleiden vinden daarnaast vaker dan laagopgeleide leden dat leesbevordering een belangrijk thema voor de bibliotheek is. Gezinssamenstelling ❖ Huishoudens met kinderen geven het vaakst aan geld te hebben bespaard dankzij de bibliotheek. Deze groep zegt ook het meest dat zij door de bibliotheek afstand hebben kunnen nemen van dagelijkse stress. ❖ Alleenstaande leden zeggen het vaakst zich minder eenzaam te hebben gevoeld dankzij de bibliotheek (maar liefst een kwart).

Tips & verder lezen ➢ Uit deze module blijkt dat de leden grote waarde toekennen aan de bibliotheek. Een aanzienlijk deel voelt zich ook daadwerkelijk minder eenzaam door de bibliotheek of kan zich digital beter redden. Dit zijn mooie uitkomsten om te delen met medewerkers en met stakeholders. ➢ In de landelijke Impact community, staat veel informatie, kun je ervaringen en vragen uitwisselen en worden bijeenkomsten georganiseerd: https://www.biebtobieb.nl/do/startpage?id=925627737461727470616765 ➢ Er is een e-learning Impactmanagement voor bibliotheekmedewerkers beschikbaar van circa 2,5 uur: bibliotheekcampus.nl/#/dashboard?ag=183 ➢ Meerdere verandertheorieën vind je hier: Publicatie: Van KPI tot Effect: impactgericht werken (probiblio.nl)

11

Module De online bibliotheek - Samenvatting resultaten De online bibliotheek E-books en luisterboeken bekendste online diensten van de bieb, meest gebruikt zijn de e-books • E-books lezen, podcasts luisteren en een online activiteit, zoals een lezing volgen zijn de top 3 online bezigheden van leden, d.w.z. bijna de helft van de leden doet dit wel eens. Als het gaat om podcasts en online activiteiten, is dat ook meer dan in het totale BiebPanel; dat geldt eveneens voor het luisteren van luisterboeken en het volgen van een online cursus/workshop. • Als we kijken naar de bekendheid van de online diensten van de bibliotheek dan zijn e-books en luisterboeken de bekendste; rond zes op de tien leden kennen deze. Bij ruim een vijfde zijn de online tijdschriften, cursussen/workshops en online activiteiten bekend. Digitale databanken (18%) en podcasts (11%) zijn in Den Haag iets bekender dan gemiddeld. Desondanks zijn de podcasts relatief het minst bekend van alle online diensten. • Wat betreft het gebruik van de online diensten van de bibliotheek: leden maken het meest gebruik van e-books. Drie op de tien leden lenen deze wel eens (net wat minder dan in het totale BiebPanel); 16% leent minimaal maandelijks. Luisterboeken staan op de tweede plaats: 17% van de leden leent wel eens luisterboeken; vijf procent maakt ten minste maandelijks gebruik van deze online dienst.

Als het gaat om het gebruik van podcasts: 11% zegt deze wel eens te gebruiken; het gebruik is daarmee dus net zo hoog als de bekendheid.

Wat leden missen in online aanbod “Wervende informatie over de mogelijkheden op digitaal gebied Hulp bij/uitleg over digitale dingen.”

Tevredenheid over online aanbod varieert • Bijna tweederde is tevreden over de hoeveelheid luisterboeken die de Bibliotheek aanbiedt. NB: We hebben het dan over de leden die daadwerkelijk van dat aanbod gebruik hebben gemaakt. Bij de online activiteiten (zoals lezingen en informatiebijeenkomsten) is de tevredenheid bijna 60%. Over de hoeveelheid e-books is 55% van de leden tevreden, wat lager is dan gemiddeld; een kwart is echt ontevreden. De helft is tevreden over de hoeveelheid online cursussen/workshops. • De tevredenheid over de actualiteit van de luisterboeken is hoger dan die van de e-books (55% vs. 42%), waarbij de tevredenheid over de e-books ook lager is dan gemiddeld. • Wat betreft de diversiteit, d.w.z. verschillende soorten onderwerpen van online activiteiten en online cursussen: daar is een kleine meerderheid tevreden over; resp. 67% en 59%. • Op de open vraag wat leden missen in het online aanbod van de bibliotheek zeggen leden vooral iets over het aanbod e-books; onder meer dat het te beperkt is, niet actueel genoeg, dat er genres en anderstalige e-books ontbreken. Ook noemen sommigen dat het lenen ervan moeizaam is. Enkelen geven een suggestie over ander online aanbod. Alle antwoorden zijn te vinden in de bijlage.

• Wanneer wordt gevraagd naar het gemak waarmee een account aangemaakt kan worden op onlinebibliotheek.nl, zien we dat ongeveer zeven op de tien leden met een mening hierover, het gemakkelijk vindt. Ruim een tiende vindt het juist niet makkelijk. Een vijfde zit daar tussenin.

“Bij een basisabonnement mag maar een zeer beperkt aantal ebooks worden uitgeleend per jaar.”

Meeste interesse voor online cursussen en online boekpresentaties • Bij een vijfde van de leden is er interesse in online boekpresentaties en online cursussen; de belangstelling voor een online cursus is ook groter dan in het totale BiebPanel. Dat geldt ook voor een online debat (over bv. boeken, politiek, etc.), door een tiende genoemd. Een kleine 40% vindt geen enkele online dienst van de bibliotheek interessant, wat lager is dan gemiddeld.

“Breder scala aan Engelstalige ebooks en luisterboeken.” “Tijdschriften lenen mag maar één per week. Dat is wel erg weinig.”

“Online vind ik het aanbod onevenwichtig en slecht ontsloten. Voor mijn gevoel veel vakantie literatuur.”

“Meer lezingen door schrijvers.”

12

Module De online bibliotheek - Doelgroepen en tips Doelgroepen uitgelicht

Vestigingen ❖ Als het gaat om online bezigheden, dan volgen leden van de centrale vestiging vaker wel eens een online cursus en beluisteren ze vaker een podcast, dan de leden van de wijkbibliotheken. ❖ Leden van de centrale vestiging zijn ook beter bekend met verschillende onderdelen van het online aanbod van de bibliotheek dan leden van de wijkbibliotheken; dat geldt voor de cursussen, de activiteiten, de tijdschriften, de digitale databanken en de podcasts. ❖ We zien hetzelfde bij het gebruik van online diensten van de bibliotheek: er wordt door leden van de centrale vestiging vaker naar een luisterboek geluisterd en een online cursus/workshop van de bibliotheek gevolgd. ❖ Leden van de centrale vestiging hebben ook meer interesse in bijna alle voorgelegde online diensten van de bibliotheek. Geslacht ❖ Qua online bezigheden luisteren vrouwen vaker dan mannen wel eens naar een podcast en volgen ze ook vaker een online cursus. ❖ Vrouwen zijn meer tevreden dan mannen als het gaat om de hoeveelheid e-books. Dat geldt ook voor de waardering van de diversiteit van online activiteiten, zoals lezingen. ❖ Mannen hebben meer belangstelling voor een online debat van de bibliotheek.

Tips & verder lezen

➢ Op Bnetwerk vind je elk jaar een overzicht van de ontwikkelingen en het gebruik van de digitale bibliotheek: De digitale bibliotheek | Bnetwerk (bibliotheeknetwerk.nl) ➢ Deze publicatie gaat in op hoe je als bibliotheek je digitale diensten ook toegankelijk maakt voor mensen met beperkingen: Publicatie: Digitale toegankelijkheid in de bibliotheek (probiblio.nl) ➢ Het landelijke Fieldlab fysiek-digitaal houdt zich onder andere bezig met het zichtbaarder maken van de digitale collectie van bibliotheken. Lees hier hoe de pilots verlopen: Fieldlabproject QR-codes: ‘We zijn nieuwsgierig of QR-codes een middel zijn om onze leden kennis te laten maken met de digitale collectie’ - Stichting SPN

Leeftijd ❖ Logischerwijs hebben oudere leden, en met name de 75-plussers, maar beperkt online bezigheden. Zij kennen veel van de voorgelegde online diensten van de bibliotheek ook het minst. ❖ De jongere groep tot 35 jaar heeft over het geheel genomen meer interesse in het online aanbod van de bibliotheek; 75-plussers logischerwijs het minst. Opleiding ❖ Als het gaat om online bezigheden dan zien we dat laag opgeleide leden minder vaak e-books lezen. Hoe hoger de opleiding hoe meer men luisterboeken en podcasts luistert (dat laatste doen zes op de tien hoogopgeleiden wel eens); dat geldt ook voor het volgen van een online cursus en online activiteit. ❖ Hoogopgeleiden weten beter dat de bibliotheek e-books en luisterboeken aanbiedt dan laag- en middelbaaropgeleiden. Ze hebben ook meer interesse in online boekpresentaties van de bibliotheek. ❖ Laagopgeleide leden lenen minder e-books en luisterboeken van de bibliotheek.

13

Module De online bibliotheek - Doelgroepen en tips Doelgroepen uitgelicht

Tips & verder lezen

Gezinssamenstelling ❖ Huishoudens met kinderen volgen vaker wel eens online een cursus/workshop als online bezigheid, evenals een activiteit, zoals een lezing. Deze groep luistert ook vaker naar luisterboeken. Zowel huishoudens met als zonder kinderen luisteren vaker e-books dan alleenstaanden.

14

Resultaten algemene module Deze module is ingevuld door leden van alle BiebPanel bibliotheken / clusters (39).

15

Bezoekmotieven

16

Gedaan in de bibliotheek in de afgelopen 12 maanden Bibliotheek Den Haag Lenen van boeken, tijdschriften of dvd’s

BiebPanel 92%

Lezen van kranten, tijdschriften of boeken

30%

93% 27%

Bezoeken van een activiteit, zoals een lezing, voorstelling

17%

10%

Iets drinken/eten

16%

12%

Kopiëren/scannen/printen

11%

7%

Rustig zitten/chillen

9%

8%

Werken of studeren in de bibliotheek

8%

4%

Gebruik maken van het internet

7%

4%

Even een praatje maken en onder de mensen zijn

5%

8%

Afspreken met vrienden

5%

4%

Informatiepunt bezoeken, bijv. van de gemeente, een instantie

3%

3%

Volgen van een cursus of workshop in de bibliotheek

3%

3%

Taalpunt of taalcafé bezoeken

3%

2%

Oefenen met nieuwe technieken en apparaten (bv 3D printer of laser… 0%

0%

Anders, namelijk ..

7%

9%

Vraagtekst: Wat heb je de afgelopen 12 maanden gedaan in jouw bibliotheek? (meerdere antwoorden mogelijk) Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=14765)

17

Online gedaan in de bibliotheek in afgelopen 12 maanden Bibliotheek Den Haag Online verlengen van materialen

BiebPanel 64%

Online reserveren van materialen

41%

Lenen van e-books

20%

Lenen van luisterboeken

10%

59% 57% 26% 11%

Raadplegen van digitale databanken, zoals bijvoorbeeld Literom, Delpher, Tijdschriftenbieb etc.

5%

4%

Volgen van een online activiteit, zoals een lezing, informatiebijeenkomst of podcast

2%

1%

Volgen van een online cursus of workshop

1%

1%

Anders, namelijk.. Geen van allen

5%

7% 20%

19%

Vraagtekst: Wat heb je de afgelopen 12 maanden online gedaan in jouw bibliotheek? (meerdere antwoorden mogelijk) Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=14765)

18

Beoordeling bibliotheek

19

Net Promotor Score (NPS)

Detractors 0-6

Passives 7-8

Promotors 9-10

Best practice – hoogste NPS

de Bibliotheek Venlo

+59

NPS Bibliotheek Den Haag

6%

41%

53%

+47

BiebPanel

7%

42%

51%

+44

De NPS meet de intentie tot het aanbevelen van de bibliotheek. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen Promotors (score 9 of 10), Passives (score 7 of 8) en Detractors (score 0 t/m 6). De Net Promoter Score (NPS) wordt bepaald middels Promotors - Detractors. De NPS loopt van -100 t/m 100. Hoe hoger de positieve score, hoe beter.

Vraagtekst: Zou je jouw bibliotheek aanbevelen aan vrienden of bekenden? Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=14765)

20

Toelichting NPS (beoordeling 8 of hoger)

“Vriendelijk en behulpzaam personeel. Ruimte is licht en prettig om te verblijven. Ruime keuze tijdschriften. Mogelijkheid om boeken te reserveren.” (Cluster wijkbibliotheken)

“Heerlijk om boeken in de wijk te kunnen lenen. Vriendelijk personeel een mooie ontmoetingsplek voor buurtbewoners en belangrijk in onze wijk vooral voor kinderen en ouderen.” (Cluster wijkbibliotheken)

“Personeel is altijd behulpzaam en weten alles te vinden.” (Cluster wijkbibliotheken) “Gebruiksgemak. Grote selectie aan boeken. Buurthuis functie.” (Cluster wijkbibliotheken)

“Alle onderwerpen kun je vinden, personeel is altijd behulpzaam, kop koffie drinken is ook oké.” (Cluster Centrale ) “Prima collectie, mooi gebouw, toegankelijke collectie, vele studieboeken, veel tijdschriften, café.” (Cluster Centrale) “Goede voorzieningen, goed aanbod boeken en tijdschriften, aanwezigheid van veel werkplekken.” (Cluster Centrale)

Vraagtekst: Kun je een toelichting geven op je cijfer? Basis: allen die een 8 of hoger hebben gegeven (n=372)

21

Toelichting NPS (beoordeling 7 of lager) “Het is soms op en neer gaan met de roltrap om de juiste afdeling te vinden en de juiste boeken te vinden.” (Cluster Centrale)

“De keus van de boeken is beperkt, vaak lawaaiig.” (Cluster wijkbibliotheken)

“De boekencollectie vind ik de laatste tijd erg achteruitgaan. Ook een boek dat niet elke dag uitgeleend wordt kan voor mij interessant zijn.” (Cluster Centrale)

“Kleine bibliotheek. Nodigt niet echt uit om langer te blijven om koffie te drinken en te lezen bijvoorbeeld.” (Cluster wijkbibliotheken)

“Wel erg veel werkplekken en minder overzichtelijke boekenkasten.” (Cluster Centrale)

“Specifieke boeken zijn regelmatig niet op voorraad. Het is wel lekker dichtbij.” (Cluster wijkbibliotheken)

“Recent voltooide verbouwing is voor mij een achteruitgang, studie stilte ruimte 5e etage is verdwenen. Verder lijken er minder boeken te zijn. Dus eigenlijk bezoek ik veel minder dan voorheen.” (Cluster Centrale)

Vraagtekst: Kun je een toelichting geven op je cijfer? Basis: allen die een 7 of lager hebben gegeven (n=86)

22

Beoordeling aspecten van de bibliotheek

Bibliotheek Den Haag

BiebPanel

De medewerkers

90%

9%

2%

89%

Het gebouw

85%

13%

1%

81%

De sfeer en inrichting

85%

12%

1%

81%

De zitplekken

81%

17%

16%

77%

De openingstijden

81%

15%

2%

83%

27%

72%

4%

De activiteiten van de bibliotheek

75%

23%

De collectie

75%

20%

5%

2%

71%

Vindbaarheid van materialen

74%

21%

5%

2%

74%

De werkplekken/studieplekken

72%

26%

40%

65%

De praktische zaken

71%

28%

38%

68%

51%

57%

De horecavoorzieningen

54% (Zeer) goed

38% Neutraal

8%

(Zeer) Slecht % weet niet/nvt

Vraagtekst: Als je denkt aan de bibliotheek. Wat vind je dan van: Grafiek exclusief weet niet/nvt. Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=14765)

23

Best practices In het overzicht hieronder staan welke bibliotheken best practice zijn op de verschillende aspecten.

97%

De activiteiten van de bibliotheek

Bibliotheek Hilversum

de Bibliotheek Gouda

93%

De praktische zaken

Bibliotheken Mar en Fean

De sfeer en inrichting

Bibliotheken Noord Fryslân

92%

De werkplekken/ studieplekken

de Bibliotheek Gouda

79%

De openingstijden

de Bibliotheek Venlo

95%

De horecavoorzieningen

de Bibliotheek Gouda

93%

De collectie

Bibliotheken Mar en Fean

80%

De vindbaarheid van materialen

Bibliotheek Voorschoten-Wassenaar

88%

De zitplekken

Bibliotheken Mar en Fean

86%

De medewerkers

Bibliotheken Noord Fryslân

Het gebouw

84%

78%

Vraagtekst: Als je denkt aan de bibliotheek. Wat vind je dan van:

24

Module Third Place

Third places zijn plekken – buiten de first place van thuis of de second place van het werk – waar mensen elkaar kunnen ontmoeten en zijn een 'home away from home’. Deze module is door 15 bibliotheken gekozen.

25

Mening over aspecten van Third Place

Bibliotheek Den Haag Ik voel me thuis in de bibliotheek

BiebPanel

86%

Mijn bibliotheek is een plek om te ontspannen

64%

Mijn bibliotheek nodigt uit om er langere tijd te verblijven

3%

84%

10%

13%

62%

11%

11%

54%

12%

26%

57%

32%

Mijn bibliotheek is een plek om tussen de mensen te zijn

46%

38%

16%

17%

48%

Mijn bibliotheek nodigt uit om andere mensen te ontmoeten

41%

43%

16%

22%

44%

(Helemaal) eens

Neutraal

(Helemaal) oneens

% weet niet/ geen mening

Vraagtekst: In hoeverre ben je het eens met de bovenstaande stellingen? Grafiek exclusief weet niet. Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6899)

26

Verbeterpunten voor bibliotheek als Third Place Bibliotheek Den Haag

BiebPanel

Beter onderscheid tussen rustige ruimtes en levendige ruimtes

19%

15%

Betere/gezellige horecagelegenheid bieden

17%

16%

Een duidelijkere indeling van de collectie

16%

12%

Meer zitplekken, om te kunnen zitten en lezen

14%

13%

Andere/ruimere openingstijden

14%

11%

Meer activiteiten organiseren

14%

11%

Meer huiskamergevoel

12%

11%

Meer stilte en rust

11%

9%

Een duidelijkere indeling van de bibliotheek

10%

9%

Comfortabelere meubels

9%

9%

Leukere presentatie van de boeken en andere materialen

8%

6%

Beter aanbod van tijdschriften en kranten bij de leestafel

6%

6%

Meer werk- en studieplekken

5%

4%

Betere of meer parkeergelegenheid

4%

5%

Een mooier gebouw/entree

3%

5%

Meer levendigheid

3%

4%

Anders, namelijk… Er hoeft niets te verbeteren

14%

13%

33%

40%

Vraagtekst: Wat zou de bibliotheek kunnen doen om het verblijf in de bibliotheek aangenamer te maken zodat je langer in de bibliotheek zou blijven per bezoek? (meerdere antwoorden mogelijk) Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6899)

27

Suggesties voor een aangenamer verblijf in de bibliotheek “Moet nog regelmatig zoeken naar een bepaalde categorie boeken; met een plattegrond van alle verdiepingen zou ik geholpen zijn.”

“Ik zou vaker en langer in de bieb verblijven als ik comfortabel kon zitten in een stille ruimte.”

“Een ontmoetingstafel waarbij als je er gaat zitten je dus ook een praatje wil.”

“Een plekje om een kopje koffie te kunnen drinken bij het lezen van een boek zou erg prettig zijn.”

“Werk-/studieplekken gescheiden houden vd boeken.” “Ik vind het leuk als er meer activiteiten zouden worden georganiseerd door deze bibliotheek.” “De verlichting boven de leestafel laat te wensen over.” “Creëren van meer hoekjes waar je even kijken kunt gaan zitten.”

Vraagtekst: Wil je nog een toelichting geven op wat de bibliotheek zou kunnen doen om je verblijf in de bibliotheek aangenamer te maken? Basis: allen (n=199)

28

Module Maatschappelijke waarde Deze module is door 20 bibliotheken gekozen.

29

Thema’s waar de bibliotheek zich mee bezig moet houden

Bibliotheek Den Haag

BiebPanel

Leesbevordering

76%

Laaggeletterdheid

61%

Eenzaamheid

45%

Ontmoeting

40%

Duurzaamheid

24%

Gezondheid

17%

Een ander maatschappelijk thema, namelijk .. Geen van deze

13% 6%

80% 68% 51% 54% 23% 20% 8%

“Huiswerkhulp.”; “Iets voor kinderen en lezen.”; “Armoedebestrijding.“

4%

Vraagtekst: Hierboven staan enkele ‘maatschappelijke thema’s’ waar bibliotheken zich mee bezig (kunnen) houden. Voor welke onderwerpen vind jij dat wenselijk? (meerdere antwoorden mogelijk) Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6986)

30

Beschrijving persoonlijke waarde van de bibliotheek

“Alle soorten informatie te vinden en zeer grote collectie boeken.”

“Gezondheid: lezen is mijn ontspanning.”

“Goedkoop heel veel kunnen lezen.”

“Ik mag graag grasduinen in de rekken om ideeën op te doen. Soms gaan mijn man en ik naar een voorstelling, tot nog toe vonden we deze altijd goed.”

“Boeken lenen, rondneuzen, nieuwe boeken zien en ontdekken. Boeken kopen is duur, en lenen is duurzamer, ik probeer te consuminderen.”

“Het is veel goedkoper om boeken te lenen dan alles te moeten kopen. Op die manier kun je ook in aanraking komen met literatuur waarvan je (nog) niet weet of het je ligt. Je kunt je daardoor breder oriënteren.”

Vraagtekst: Wat is voor jou het belangrijkste voordeel van de bibliotheek? Hoe is de bibliotheek voor jou van persoonlijke waarde? Basis: allen (n=446)

31

Positieve effecten van de bibliotheek afgelopen 12 maanden

BiebPanel

Bibliotheek Den Haag

De bibliotheek heeft ervoor gezorgd dat ik…

mijn kennis uitgebreid heb

78%

geld heb bespaard

76%

afstand heb kunnen nemen van dagelijkse stress

me beter kan redden op digitaal gebied

15%

50%

informatie of advies bij praktische problemen of vragen heb gevonden me minder eenzaam heb gevoeld

17%

29%

36%

11%

39% 37%

(Helemaal) eens

7%

71%

9%

8%

71%

15%

50%

23%

37%

21%

16%

26%

9%

21%

36%

17%

5%

27% 43% 52%

Neutraal

(Helemaal) oneens

% weet niet/ geen mening

Vraagtekst: In de afgelopen 12 maanden heeft de bibliotheek ervoor gezorgd dat ik… Grafiek exclusief weet niet. Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6986)

32

Best practices persoonlijke waarde van de bibliotheek In het overzicht hieronder staan welke bibliotheken best practice zijn op de verschillende aspecten.

Mijn kennis uitgebreid heb

Bibliotheek Rotterdam

81%

Informatie of advies bij Bibliotheken Noord Fryslan problemen/vragen heb gevonden

Geld heb bespaard

de Bibliotheek Krimpenerwaard

81%

Me minder eenzaam heb gevoeld

de Bibliotheek Krimpenerwaard

28%

Afstand heb kunnen nemen van dagelijkste stress

KopGroep Bibliotheken

58%

Me beter kan redden op digitaal gebied

Bibliotheek Rotterdam

15%

52%

Vraagtekst: In de afgelopen 12 maanden heeft de bibliotheek ervoor gezorgd dat ik…

33

Beschrijving maatschappelijke waarde van de bibliotheek

“Belangrijk punt waar ouderen en jongeren, de jongsten in aanraking komen met taal, het plezier van lezen.”

“Een plek waar iedereen gelijk is. Waar iedereen zich kan verdiepen in z'n interesses. Een plek die lezen en leren stimuleert.”

“Het motiveert mensen te lezen en daarnaast is de bieb een plek waar mensen samen kunnen komen.”

“Laagdrempelige manier om boeken te kunnen lezen.”

“De bibliotheek heeft een sterke sociale functie binnen de maatschappij. Literatuur beschikbaar maken voor iedereen (en gratis voor kinderen en jongeren) is daarvan een belangrijk element, maar taallessen en computerlessen zijn belangrijke aanvullingen daarop, zodat iedereen kan meedraaien in de maatschappij.”

“Het is een plek waar mensen zich verbonden kunnen voelen met de samenleving.”

Vraagtekst: Wat vind je voor de samenleving het belangrijkste voordeel van de bibliotheek? Hoe is de bibliotheek van maatschappelijke waarde? Basis: allen (n=396)

34

Waarde van de bibliotheek voor de samenleving De bibliotheek…

BiebPanel

Bibliotheek Den Haag

maakt kennis ook toegankelijk voor mensen met weinig geld

2%

95%

8%

7%

89%

97%

helpt mensen bij het leren van nieuwe dingen

90%

maakt mijn dorp/stad aantrekkelijker om te wonen

84%

13%

6%

86%

zorgt dat mensen beter mee kunnen doen in de samenleving

84%

14%

9%

83%

biedt mensen de mogelijkheid om te ontspannen

84%

14%

8%

88%

is een plek waar mensen met hun vragen terecht kunnen

81%

17%

11%

83%

(Helemaal) eens

Neutraal

(Helemaal) oneens

% weet niet/ geen mening

Vraagtekst: Welke waarde heeft de bibliotheek voor de samenleving? Grafiek exclusief weet niet. Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6986)

35

Best practices maatschappelijke waarde van de bibliotheek In het overzicht hieronder staan welke bibliotheken best practice zijn op de verschillende aspecten.

Maakt kennis ook toegankelijk de Bibliotheek Venlo voor mensen met weinig geld

Maakt mijn dorp/stad aantrekkelijker om te wonen

Bibliotheek VoorschotenWassenaar

Helpt mensen bij het leren van KopGroep Bibliotheken nieuwe dingen

99%

Biedt mensen de mogelijkheid om te ontspannen

de Bibliotheek Krimpenerwaard

92%

91%

Zorgt dat mensen beter mee kunnen doen in de samenleving

Bibliotheek Rotterdam

88%

93%

Is een plek waar mensen met hun vragen terecht kunnen

Bibliotheken Noord Fryslân

92%

Vraagtekst: Welke waarde heeft de bibliotheek voor de samenleving?

36

Module De online bibliotheek Deze module is door 17 bibliotheken gekozen.

37

Hoe vaak doe je de volgende online dingen? (algemeen)

E-book

Luisterboek

Bibliotheek Den Haag

9%

8%

BiebPanel

9%

7%

11%

9% 9%

9%

52%

9%

53%

Bibliotheek Den Haag

4% 6%

7%

78%

BiebPanel

4% 5%

8%

77%

9%

4%

13%

10%

7%

Bibliotheek Den Haag BiebPanel

Podcasts

7%

4% 6% 4% 6%

Bibliotheek Den Haag BiebPanel

Online cursus

5%

BiebPanel Iedere dag

13%

9%

8%

Bibliotheek Den Haag Online activiteit

11%

6%

Enkele malen per week

7%

6%

6% 14%

62% 63%

15% 14%

54%

69% 19%

11%

16%

Eens per week

Enkele malen tot eens per maand

54% 65% Eens per half jaar

Eens per jaar, minder vaak

Nooit

Vraagtekst: Hoe vaak doe je de volgende online dingen? Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6977)

38

Bekendheid aanbod online diensten eigen bibliotheek BiebPanel

Bibliotheek Den Haag E-books

63%

Luisterboeken

57%

67%

57%

Online tijdschriften

23%

24%

Online cursus of workshop

21%

24%

Online activiteit, zoals een lezing, informatiebijeenkomst

21%

20%

Digitale databanken, zoals Literom, Delpher;… Podcasts Andere online dienst, namelijk: Geen van deze

18% 11% 16% 13%

14% 8% 12% 14%

Vraagtekst: Ook bibliotheken bieden online diensten aan, het verschilt per bibliotheek welke. Welke online diensten biedt jouw bibliotheek aan volgens jou? Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6977)

39

Frequentie gebruik online diensten van de bibliotheek Bibliotheek Den Haag E-book

BiebPanel Bibliotheek Den Haag

Luisterboek

6%

7% 8%

70% 8%

65%

5%

4% 5%

Bibliotheek Den Haag

4%

83%

6%

82% 89%

BiebPanel

90%

Bibliotheek Den Haag

5%

89%

BiebPanel

4% 4%

87%

Online tijdschrift

Online activiteit

8%

13%

BiebPanel

Podcasts

Online cursus

11%

Bibliotheek Den Haag

5%

92%

BiebPanel

7%

90%

Bibliotheek Den Haag

8%

88%

BiebPanel

8%

88%

Iedere dag

Enkele malen per week

Eens per week

Enkele malen tot eens per maand

Vraagtekst: Hoe vaak maak je gebruik van de volgende online diensten van de bibliotheek? Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6977)

Eens per half jaar

Eens per jaar, minder vaak

Nooit

40

Tevredenheid over hoeveelheid online aanbod bibliotheek Bibliotheek Den Haag Luisterboeken

(n=88)

Online activiteiten, zoals lezingen/informatiebijeenkomsten

(n=61)

E-books

(n=157)

Online cursus of workshop

(n=44)

64%

69%

23%

58%

21%

50%

Best practice – Luisterboeken

14%

38%

55%

Neutraal

Bibliotheken Noord Fryslân

75%

4%

25%

39%

(Zeer) tevreden

Best practice – de Bibliotheek Gouda E-books

BiebPanel

11%

(Zeer) ontevreden

Best practice – Dbieb Online activiteiten

16%

64%

26%

62%

10%

63%

36%

57%

% weet niet/ geen mening

92%

Vraagtekst: Hoe tevreden ben je over de hoeveelheid van het aanbod van de bibliotheek als het gaat om: … ? Grafiek exclusief weet niet. Basis: heeft de betreffende online dienst van de bibliotheek gebruikt (Het aantal respondenten wisselt per categorie, zie grafiek. Aantallen weergegeven inclusief weet niet)

Best practice – de Bibliotheek Utrecht Online cursus of Dbieb workshop

75%

41

Tevredenheid over actualiteit online aanbod bibliotheek

Bibliotheek Den Haag

Luisterboeken

(n=88)

E-books

(n=157)

BiebPanel

55%

27%

42%

30%

(Zeer) tevreden

Best practice – E-books

Neutraal

de Bibliotheek Krimpenerwaard

18%

28%

(Zeer) ontevreden

68%

Best practice – Luisterboeken

25%

58%

17%

53%

% weet niet/ geen mening

de Bibliotheek Krimpenerwaard

Vraagtekst: Hoe tevreden ben je over de actualiteit van het aanbod van de bibliotheek als het gaat om: … ? Grafiek exclusief weet niet. Basis: heeft de betreffende online dienst van de bibliotheek gebruikt (Het aantal respondenten wisselt per categorie, zie grafiek. Aantallen weergegeven inclusief weet niet)

84%

42

Tevredenheid over diversiteit online aanbod bibliotheek Bibliotheek Den Haag Online activiteiten, zoals lezingen/informatiebijeenkomsten

(n=61)

Online cursus of workshop

(n=44)

BiebPanel

67%

28%

59%

(Zeer) tevreden

Best practice – Bibliotheek ZuidOnline activiteiten Hollandse Delta

31%

Neutraal

85%

5%

36%

61%

10%

34%

57%

(Zeer) ontevreden

Best practice – Online cursus

% weet niet/ geen mening

De Bibliotheek Utrecht

Vraagtekst: Hoe tevreden ben je over de verschillende soorten onderwerpen in het aanbod van de bibliotheek als het gaat om: ... ? Grafiek exclusief weet niet. Basis: heeft de betreffende online dienst van de bibliotheek gebruikt (Het aantal respondenten wisselt per categorie, zie grafiek. Aantallen weergegeven inclusief weet niet)

80%

43

Diensten/producten die men mist in online aanbod bibliotheek

“Actuele boeken niet altijd te lezen en assortiment is beperkt.”

“Een goed werkende zoekmachine, Engelstalig aanbod.”

“Een goede collectie is wel belangrijk. Online mag eigenlijk niet ver achterblijven qua collectie op de papieren collectie.”

“Het aanbod van e-books is zeer matig, en om ze dan op je telefoon te krijgen is bijna onmogelijk, zo ingewikkeld.”

“Het duurt lang voordat een net verschenen boek te lezen valt als e-book of te beluisteren als luisterboek.”

“Meer verschillende online tijdschriften.”

“Franse boeken en andere talen.”

Vraagtekst: Is er iets wat je mist in het online aanbod van de bibliotheek? Basis: allen (n=162)

31% van de ondervraagden geeft aan niets te missen in het online aanbod

44

Interesse online activiteiten van de bibliotheek Bibliotheek Den Haag

BiebPanel

Online cursus of workshop

21%

17%

Online boekpresentatie of lezing van een schrijver

20%

18%

Online informatieve bijeenkomst over bv actuele onderwerpen

12%

10%

Online leesclub

10%

9%

9%

5%

Online debat over bv. boeken, politiek, etc. Online spreekuur van een andere organisatie in de bibliotheek

5%

4%

Een andere online activiteit, namelijk:

3%

2%

Geen enkele online activiteit

62%

67%

Vraagtekst: Welke online activiteiten van de bibliotheek zou je interessant vinden? Basis: allen (Bibliotheek Den Haag n=520; BiebPanel n=6977)

45

Gemak aanmaken account voor online diensten

Redenen waarom het niet makkelijk is om een account aan te maken:

BiebPanel

Bibliotheek Den Haag

69%

(Heel) makkelijk

Niet makkelijk, niet moeilijk

20%

11%

(Helemaal) niet (zo) makkelijk

13%

% weet niet/ geen mening

64%

“Veel te veel handelingen” “Lijkt niet goed te werken. Heb het geprobeerd maar kreeg foutmelding toen ik e-book wilde lenen.” “Twee verschillende apps nodig, 1 voor de catalogus, ander voor het daadwerkelijk binnenhalen van het boek.”

Vraagtekst: Voor het lenen van e-books, luisterboeken en online tijdschriften moet je een account aanmaken op onlinebibliotheek.nl. Wat vind je van het gemak waarmee je een account kunt aanmaken? Grafiek exclusief weet niet. Basis: leent weleens een e-book, luisterboek, of online tijdschrift (Bibliotheek Den Haag n=187; BiebPanel n=2874)

46

Bijlagen

47

Onderzoeksverantwoording

Methode

Steekproef & Veldwerk

Online onderzoek

Doelgroep: leden van de bibliotheek.

Totaal vragen per respondent: circa 25 vragen

Steekproef: de steekproef voor het onderzoek is getrokken uit ledenbestanden van de deelnemende bibliotheken. Netto respons: n=520

Gemiddelde invulduur circa 15 minuten

Veldwerkperiode: 30-08-2023 t/m 12-10-2023 Het onderzoek is uitgevoerd in samenwerking met onderzoeksbureau MWM2.

48

Steekproefverantwoording Voor dit onderzoek is gebruik gemaakt van het ledenbestand van de deelnemende bibliotheken. In dit onderzoek is gekeken naar verschillen in vijf achtergrondkenmerken: geslacht, leeftijd, opleidingsniveau, gezinssamenstelling en cluster. De verschillen binnen deze groepen zijn aangegeven met de volgende iconen. Op de volgende pagina zijn de aantallen per cluster terug te vinden.

Bibliotheek Den Haag

BiebPanel

Man

26%

20%

Vrouw

72%

78%

Anders

0%

0%

Zeg ik liever niet

2%

2%

Totaal

520

14765

Geen of basisonderwijs LBO/VMBO (kader- of beroepsgericht) / MBO 1 / VBO

Bibliotheek Den Haag

BiebPanel

0%

1%

2%

4%

VMBO (theoretisch of gemengd) / MAVO / (M)ULO / HAVO of VWO (overgegaan naar 4e klas)

7%

MBO 2, 3, 4 of MBO vóór 1998

8%

14%

12%

12%

11%

Bibliotheek Den Haag

BiebPanel

Ik woon alleen

32%

21%

Ik woon bij mijn ouder(s)/verzorgers

1%

1%

HAVO of VWO (met diploma afgerond) / HBS / MMS

19%

19%

Ik woon samen met mijn partner

43%

50%

Propedeuse, HBO of universitair niveau

Ik woon samen met mijn partner en (kind)eren

15%

21%

Bachelor/kandidaats (HBO of universitair niveau)

13%

13%

Ik woon samen met mijn kind(eren)

4%

3% Master/doctoraal/postdoctora al (HBO of universitair niveau)

34%

21%

Zeg ik liever niet

5%

5%

Totaal

520

14765

Ik woon samen met andere personen (dan mijn partner of kinderen)

2%

1%

Zeg ik liever niet

3%

3%

Totaal

520

14765

Bibliotheek Den Haag

BiebPanel

Jonger dan 16 jaar

0%

0%

16-24 jaar

1%

1%

25-34 jaar

4%

3%

35-44 jaar

8%

8%

45-54 jaar

14%

14%

55-64 jaar

22%

23%

65-74 jaar

32%

32%

75 jaar of ouder

17%

17%

Zeg ik liever niet

3%

1%

Totaal

520

14765

49

Steekproefverantwoording Onderstaande tabel geeft weer hoe de respons per cluster voor de overkoepelende bibliotheek is verdeeld. Bibliotheek Den Haag Cluster Centrale (Den Haag)

194

Cluster Wijkbibliotheken

326

Totaal

520

50

Vragenlijst

2023

51

Vragenlijst

52

Vragenlijst

53

Vragenlijst

54

Vragenlijst

55

Vragenlijst

56

Vragenlijst

57

Vragenlijst

58

Meer informatie? Neem contact op via: onderzoek@probiblio.nl

59