RIS318971 Preadvies initiatiefvoorstel D66 Woningzoekendenraad

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

DSO/10802678 RIS318971 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Vivianne van Liebergen Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Wonen Datum

Telefoonnummer

29 november 2024

14070 E-mailadres

-

Onderwerp

Preadvies initiatiefvoorstel D66 Woningzoekendenraad

Op 27 mei 2024 is het initiatiefvoorstel van gemeenteraadslid, de heer Noorlander over Woningzoekendenraad aan de voorzitter van de gemeenteraad aangeboden. Hierbij biedt het college de raad het preadvies van het college over het initiatiefvoorstel aan. Het initiatiefvoorstel betreft de oprichting van een Haagse woningzoekendenraad. Dit orgaan moet woningzoekenden een grotere stem geven in bouw- en beleidsontwikkelingen. Het voorstel vraagt om twee belangrijke momenten van participatie: een woningzoekendenraad bij grote gebiedsontwikkelingen en advies van individuele woningzoekenden bij specifieke projecten. Dit moet zorgen voor een beter afgewogen beleid dat de belangen van woningzoekenden meeneemt. Het voorstel beoogt dat deze raad uiterlijk in Q2 2025 operationeel is en betrokken wordt bij de besluitvorming. Wij danken D66 voor het initiatiefvoorstel met betrekking tot de Woningzoekendenraad. Het college erkent dat dit een relevant voorstel is. We zien dat dit onderwerp zowel op lokaal niveau als landelijk, steeds meer aandacht krijgt. De meeste mensen wonen gelukkig en wonen gelukkig goed. We bouwen en voegen ook juist woningen toe voor o.a. ouderen en jongeren die niet meer vanzelfsprekend in Den haag kunnen wonen. Daarom is het zo belangrijk dat deze stem van woningzoekenden ook gehoord wordt bij bouwontwikkelingen en ook deze belangen worden meegenomen.

Het college waardeert dan ook het voorstel om de stem van woningzoekenden te betrekken bij gebiedsontwikkelingen en bouwprojecten. Het is essentieel dat bij elk project de verschillende belangen doorklinken en serieus worden genomen. Wij onderschrijven ook het idee om een woningzoekendenraad op te richten, zodat er een georganiseerde belangenvertegenwoordiging ontstaat. In dit preadvies gaan we kort in op wat er landelijk en regionaal al wordt ondernomen om de positie van woningzoekenden te versterken, wat we op lokaal niveau doen en vervolgens aan het einde van de brief geven we een reactie en preadvies op het initiatiefvoorstel. Landelijk Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening (VRO) heeft een actieplan ‘Versnellen processen en procedures Woningbouw’ opgesteld met als doel om de lange doorlooptijd van woningbouwprojecten te verkorten. Onderdeel van dit plan is om het belang van woningzoekenden beter te borgen in participatietrajecten, processen en procedures door woningzoekenden een stem en een gezicht te geven. Dit doen ze door

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10802678

o.a. door, samen met medeoverheden en andere partijen, een handreiking voor dit thema op te stellen. In de afgelopen tijd heeft het ministerie van VRO enkele inspiratiesessies gefaciliteerd en meerdere partijen, zoals diverse gemeentes, provincies, de Woonbond, corporaties en anderen, bij elkaar gebracht om over dit thema te spreken. Diverse partijen zijn namelijk (individueel) bezig met experimenten over hoe ze woningzoekenden een stem kunnen geven en beter kunnen betrekken. Tijdens dit soort sessies worden de praktijkervaringen met elkaar gedeeld wat het leerproces versnelt en er creatieve oplossingen ontstaan door te zien hoe anderen uitdagingen aanpakken. De Woonbond werkt bijvoorbeeld samen met de regio Utrecht aan een project voor woningzoekenden. We laten ons vooral inspireren door dit soort voorbeelden. Regionaal Ook in regio Haaglanden leeft dit onderwerp, zo is de Vereniging Sociale Verhuurders Haaglanden (SVH) ook bezig om de stem van woningzoekenden te versterken. SVH staat voor het bieden van perspectief op een woning voor de woningzoekende in de regio. Inmiddels staan bijna 200.000 mensen ingeschreven als woningzoekenden bij Woonnet Haaglanden.

SVH is samen met RIGO onderzoek aan het doen naar deze woningzoekenden, over bijvoorbeeld hoe ze de zoektocht ervaren en waar ze behoefte aan hebben (zie meer informatie via website van de SVH, De stem van woningzoekenden – Sociale Verhuur Haaglanden). Het onderzoek van RIGO hierover is nog niet gepubliceerd. De SVH wil de mensen achter de inschrijvingen in beeld brengen. De SVH heeft hiervoor een uitvraag gedaan onder ingeschreven woningzoekenden en er zijn veel reacties binnengekomen. Op dit moment wordt een selectie van deze groep af en toe benaderd door andere gemeenten en corporaties om hun persoonlijke verhaal in beeld te brengen en om ze te betrekken bij bepaalde relevante trajecten. We verkennen met de SVH of we dit ook met de gemeente Den Haag kunnen doen, bijvoorbeeld als het gaat om de Huisvestingsverordening en de woonruimte- verdeelsystematiek. De groep woningzoekenden zou dan bijvoorbeeld als klankbordgroep kunnen dienen. Gemeente Den Haag Voordat we nader ingaan op de dicta van het voorstel, geven we een korte beschrijving van wat er momenteel al in Den Haag in ontwikkeling is. De nog vast te stellen Inspraak- en Participatieverordening Den Haag 2024 en het bijbehorende "Handboek voor samenwerking met de stad vormen namelijk belangrijke nieuwe richtlijnen en eisen (RIS 319848).

Hiermee slaan we een nieuwe richting in en eisen we dat alle belangen goed mee worden genomen bij bouwprojecten en overige ontwikkelingen in de stad. Ook wordt het publiceren van een participatieplan en een participatieverslag een vereiste en kan de gemeenteraad daarop sturen. Deze stukken (RIS319848) zijn recent aan de raad aangeboden en wij gaan ervan uit dat de vaststelling spoedig zal zijn. Het nieuwe Haagse participatiebeleid is gebaseerd op inclusie, representativiteit en transparantie. Hierbij wordt gekeken naar verschillende belangen en wordt ervoor gezorgd dat alle relevante belangen, ook de minder zichtbare, worden betrokken. Verschillende manieren van participatie, zoals burgerberaden kunnen worden ingezet om een representatieve groep aan belanghebbenden te horen en mee te laten denken over de desbetreffende thema’s en projecten. In de (nog ontwerp) Woonvisie (RIS 319812) besteden we bewust aandacht aan de betrokkenheid van woningzoekenden. In speerpunt 4, bij actielijn 5 hebben we opgenomen dat we bewoners activeren en woningzoekenden een stem geven. Hieraan hebben we diverse acties gekoppeld, zoals bijvoorbeeld dat we woningzoekenden zoveel mogelijk betrekken bij nieuwe grote beleidsstukken, zoals de Woonzorgvisie of bij een eventuele herziening van de Woonvisie. Bij de totstandkoming van de concept Woonvisie (RIS 319812) zijn diverse straatinterviews gehouden.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10802678

Daarnaast hebben we samen met Platform Stad een stadsgesprek met woningzoekenden georganiseerd over de voornemens in de conceptvisie. Met ruim 30 woningzoekenden met diverse achtergronden zijn we in gesprek gegaan over de concept Woonvisie. In dit gesprek hebben we persoonlijke woonverhalen met elkaar gedeeld, wat maakt dat er woningnood is voor de deelnemers? Wat er moet gebeuren en in hoeverre deze concept Woonvisie daarop aansluit? Deze bijeenkomst heeft mooie input opgeleverd en zal worden herhaald in de toekomst onder meer bij de verdere uitwerking van de Woonvisie en Woonzorgvisie. Preadvies Samen met de indieners constateren wij dat woningzoekenden een niet-georganiseerde groep vormen die bij bouwplannen en in het politieke debat niet systematisch aan het woord komen. Daarnaast zien we dat deze groep binnen de diverse belangenorganisaties in ruimtelijke opgaven niet of nog niet goed georganiseerd is. Op dit moment zijn het vooral belangenorganisaties en individuen die negatief worden geraakt door nieuwbouwplannen die zich laten horen. Het college kan zich dan ook vinden het voorstel om de stem van woningzoekenden te betrekken bij gebiedsontwikkelingen en bouwprojecten. Het is essentieel dat bij elk project de verschillende belangen doorklinken en serieus worden genomen.

Wij onderschrijven ook het idee om een woningzoekendenraad op te richten, zodat er een georganiseerde belangenvertegenwoordiging ontstaat. Een dergelijke raad zou naar de mening van het college niet vanuit het stadhuis moeten worden opgezet. Idealiter ontstaat een woningzoekendenraad als een 'bottom-up'-initiatief, vergelijkbaar met bewonersorganisaties. Aangezien dit momenteel niet het geval is, zou een dergelijk initiatief 'top-down' moeten worden gestimuleerd. We zijn hiervoor in gesprek met partners in de stad, zoals de SVH en andere samenwerkingsorganisaties, die de oprichting van een woningzoekendenraad zouden kunnen ondersteunen. Dit vraagt echter tijd, omdat er nog verschillende vragen beantwoord moeten worden. Indien het initiatiefvoorstel wordt aangenomen, zal het college ernaar streven om in Q2 2025 een woningzoekendenraad te hebben opgericht. Mocht dit onverhoopt toch niet lukken, dan zullen we de raad hierover informeren. Zoals eerder in deze brief aangegeven, zijn we ook nauw betrokken bij diverse lopende initiatieven en experimenten, zowel op nationaal als regionaal niveau. We volgen de resultaten hiervan actief en zullen de raad in Q2 2025 per brief informeren over de voortgang. Concluderend geven we het volgende preadvies per dictum: I.

Dat het college uiterlijk in Q2 2025 een woningzoekendenraad instelt, waarin tenminste een evenwichtige verdeling wordt gemaakt van de vertegenwoordigers van de woningzoekenden. Advies: dictum gewijzigd overnemen Indien dit dictum als onderstaand wordt gewijzigd, kan het college deze aan de raad laten: I. Het college stimuleert de oprichting van een woningzoekendenraad die in Q3 2025 actief is. Het college zal zelf geen woningzoekendenraad oprichten, maar werkt samen met partners in de stad die deze raad kunnen organiseren. Op deze manier wordt de woningzoekendenraad een eigenstandige entiteit. Er is echter meer tijd nodig om dit proces goed te verankeren. In het tweede kwartaal van 2025 zullen we de raad informeren over de voortgang en de stappen die worden gezet voor de vormgeving van een Haagse woningzoekendenraad.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10802678

II. Deze woningzoekendenraad wordt betrokken bij beleids- en planvorming over stadsontwikkeling en wonen; Advies: aan de raad Met de kanttekening dat de woningzoekendenraad een van de belanghebbenden is en daarmee net als bewonersorganisaties en andere belanghebbenden wordt betrokken. III. In elk relevant plan of beleidsstuk wordt (in de participatieparagraaf) opgenomen hoe de woningzoekendenraad is geraadpleegd. Advies: aan de raad Met de kanttekening dat de woningzoekendenraad een van de belanghebbenden is en daarmee net als bewonersorganisaties en andere belanghebbenden wordt betrokken. IV. Over de voortgang en inrichting van de woningzoekendenraad wordt aan de raad gerapporteerd. Advies: aan de raad In Q2 2025 informeren we de raad per brief over de voortgang en de lessen die zijn getrokken uit de verschillende initiatieven en hoe er vorm wordt gegeven aan een Haagse woningzoekendenraad. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4