RIS318958 Beantwoording SV De AVG is jarig maar we vieren nog geen feest

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

18 juni 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Butt, luidend: ‘De AVG is jarig maar we vieren nog geen feest’

DBV/10758722 RIS318958

Het raadslid mevrouw Butt heeft op 23 mei 2024 een brief met daarin vijftien vragen gericht aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. 1.

Kan het college inzichtelijk maken of de gemeente volledig in beeld heeft welke gegevens van burgers er worden verwerkt door de gemeente, met welk doel, of die verwerking rechtmatig en veilig is, met wie deze informatie wordt gedeeld en met wie er wordt samengewerkt? Zo ja, hoe wordt dit bijgehouden, hoe vaak wordt deze informatie geüpdatet, en met welke regelmaat wordt er nagekeken of de informatie nog compleet en actueel is?

De gemeente neemt de verwerkingen van persoonsgegevens op in het verwerkingsregister. In dit register wordt bijgehouden welke gegevens van burgers worden gebruikt, met welk doel, hoe de rechtmatigheid en veiligheid is geborgd en met wie de gegevens eventueel worden gedeeld. Met het Expertisecentrum Privacy heeft een gemeente een centrale privacy-organisatie die het register beheert en toeziet op de juistheid daarvan. Het verzamelen, bijhouden en controleren van deze informatie is dan ook een doorlopend proces. Hiervoor heeft het Expertisecentrum Privacy procedures ingericht en stelt het templates beschikbaar voor de gemeentelijke afdelingen. In het jaarverslag van de Functionaris Gegevensbescherming over het jaar 2022 (RIS316879) wordt het volgende beschreven: “In 2022 is er een inventarisatie gedaan van de processen waarbij persoonsgegevens worden verwerkt, wat heeft geleid tot een register met meer dan 900 verwerkingen. Door de inventarisatie hebben we een werkvoorraad bepaald van de uit te voeren privacy assessments, ofwel DPIA’s. Het rapport benadrukt dat nog niet alle verwerkingen inzichtelijk zijn en ook nog niet bij de geregistreerde verwerkingen een toets is gedaan op het voldoen aan de AVG. Het doel voor 2023 is om het verwerkingsregister te vullen en te valideren tot 85% à 90%.” 2.

Kan het college aangeven of het doel voor 2023 met betrekking tot het vullen en valideren van het verwerkingsregister gehaald is? Indien dit niet gehaald is, hoe staat het met de vordering hiervan?

Eind 2023 is uiteindelijk 67% van alle verwerkingen in het verwerkingsregister opgenomen. Per 1 mei 2024 staat dit percentage op 76%. Dat de doelstelling voor 2023 niet is behaald, komt omdat de gemeentelijke processen waarin persoonsgegevens worden verwerkt, nu steeds beter inzichtelijk worden voor de centrale privacy-organisatie. Dit geldt ook voor nieuwe processen waar voorheen geen centraal beeld van beschikbaar was. De informatiepositie komt dus steeds meer op orde. Dit betekent wel dat er nog steeds veel moet gebeuren om de nieuwe informatie in het verwerkingsregister op te nemen. Dit blijft een doorlopend proces.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DBV/10758722

3.

Kan het college aangeven hoe het staat met de werkvoorraad van uit te voeren DPIA’s? Is deze werkvoorraad al uitgevoerd? Zo nee, hoe staat het met de vordering hiervan?

In het verwerkingsregister zijn 416 verwerkingen opgenomen die als DPIA-plichtig zijn aangemerkt. Per 1 mei 2024 is voor 171 van deze verwerkingen een DPIA uitgevoerd. Eind 2023 heeft het Gemeentelijk Managementteam (GMT) een verbeterplan in werking gesteld om de achterstand in te halen. Hier wordt hard aan gewerkt en dit heeft prioriteit. Zo zijn er in de eerste vier maanden van 2024 30 extra DPIA’s uitgevoerd. 4.

Kan het college een overzicht geven met hoe vaak er sinds de invoering van de AVG een verzoek tot inzage is gedaan door (Haagse) burgers? Hierbij graag ook een overzicht met daarin vermeld of deze verzoeken binnen de wettelijke termijn werden ingewilligd.

Bijgaande tabel geeft een overzicht van de AVG-verzoeken, vanaf de inwerkingtreding van de AVG in 2018 tot nu toe. Sinds 2023 wordt met een adequaat registratiesysteem bijgehouden of deze verzoeken ook binnen de wettelijke termijn zijn afgehandeld. Vandaar dat de gegevens betreffende termijnafhandeling over voorgaande jaren niet staan vermeld. Jaar

Aantal

Binnen termijn

Buiten termijn

Nog in behandeling

2018

5

-

-

0

2019

22

-

-

0

2020

14

-

-

0

2021

55

-

-

0

2022

58

-

-

0

2023

95

68

27

0

2024

22

19

1

2

Totaal

271

87

28

2

5.

Uit de begeleidende brief bij het Jaarverslag van de Functionaris Gegevensbescherming 2022 (RIS316879) komt naar voren dat “Het laatste gegevensbeschermingsbeleid stamt uit 2018 en is aan vernieuwing toe, onderschrijft de FG. Een vernieuwd beleidskader kan namelijk helderheid scheppen over de governance in de privacy organisatie. Met dat doel wordt gewerkt aan een nieuw beleidskader, met de titel Mens Centraal Digitaal. De verwachting is dat dit begin 2024 wordt vastgesteld.”. Kan het college aangeven of deze tijdslijn nog steeds actueel is, en wanneer wordt dit beleidskader gedeeld met de raad?

Het hernieuwde privacybeleid met de titel Mens Centraal Digitaal is op 28 mei 2024 door het college vastgesteld en gepubliceerd in het Raadsinformatiesysteem (RIS318934). Sinds januari 2021 houdt de gemeente Den Haag een algoritmeregister bij, dat ook openbaar via Dataplatform Den Haag ingezien kan worden. Op dit moment staan hier 8 algoritmes in vermeldt. Met betrekking tot het algoritmeregister is te lezen dat hier de algoritmes in staan die door de gemeente worden gebruikt bij haar gemeentelijke dienstverlening.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DBV/10758722

Hier staan dus geen algoritmes in die wel actief zijn in Den Haag, en invloed hebben op Haagse inwoners, maar die door andere organisaties dan de gemeente Den Haag worden ingezet (denk hierbij aan de politie en de HTM, maar ook aan bijvoorbeeld uitvoeringsorganisaties van gemeentelijk beleid, zoals (jeugd)zorg organisaties etc). 6.

Kan het college aangeven hoe vaak het Haagse algoritmeregister geüpdatet wordt? Hoe vaak wordt nagegaan of het Haagse algoritmeregister nog volledig en actueel is?

Het Haagse Algoritmeregister wordt twee keer per jaar geüpdatet. Doorlopend wordt in de gaten gehouden of er sprake is van nieuwe algoritmes die aan het register moeten worden toegevoegd. 7.

Ziet het college de mogelijkheid om ook algoritmes die niet door de gemeente, maar door andere (wellicht in enige mate aan de gemeente gelieerde) Haagse instanties en organisaties gebruikt worden, ook in het Haagse algoritmeregister op te nemen? Zo nee, wil de gemeente deze organisaties en instanties dan aansporen om ook de algoritmes die zij al dan niet gebruiken openbaar te maken?

Andere Haagse instanties zouden hun eigen algoritmes moeten beschrijven en opnemen. Op 21 mei heeft de Europese Raad goedkeuring gegeven aan de AI Act. Deze Europese wetgeving verplicht organisaties onder meer om alle AI te beschrijven. Met AI worden de ‘slimmere’ algoritmes bedoeld. De Haagse organisaties zullen zich hieraan moeten houden. GroenLinks heeft eerder al aandacht gevraagd voor het gebruik van technologie die ontwikkeld wordt door bedrijven, of in landen, die het niet zo nauw nemen met mensenrechten, ook op het gebied van het recht op privacy. Meer hierover is onder andere te lezen in de brief rondom Camera's in de buitenruimte (RIS311731). 8.

Is het college bereid een overzicht te maken en te doen toekomen aan de raad met daarin alle camera's en sensoren van de gemeente Den Haag, met daarbij vermeld van welk merk/door welke fabrikant deze geproduceerd zijn, in welke landen deze merken/fabrikanten gevestigd zijn, of opnames van deze camera's worden opgeslagen, zo ja, waar dit wordt opgeslagen, en of opnames/gegevens van deze camera’s en sensoren door de fabrikant kunnen worden uitgelezen? Zo nee, waarom kan het college dit niet delen met de raad?

Zoals het college in de betreffende brief over camera’s in de buitenruimte heeft aangegeven, worden camera’s (en sensoren) verspreid binnen de gemeente toegepast en was er voorheen geen centraal inzicht en overzicht. De gemeente heeft in 2023 een inventarisatie uitgevoerd naar de IT in de Buitenruimte. Daarmee is centraal binnen de gemeentelijke organisatie bekend door welke afdelingen camera’s en sensoren worden gebruikt en voor welk doel. Er is echter geen overzicht beschikbaar met het detailniveau dat hier wordt gevraagd. De gemeente heeft dit jaar een nieuw team opgericht om de centrale regie op de gemeentelijke IT in de buitenruimte verder te vergroten. 9.

Kan het college bij het overzicht van alle camera’s ook per camera aangeven wat nut en noodzaak is van die camera’s? Zo nee, waarom niet?

Bijgaande tabel geeft een overzicht van de camerasystemen van de gemeente en het aantal bijbehorende camera’s. N.B.: Het cameratoezicht voor handhaving van de openbare orde wordt in Den Haag uitgevoerd door de politie. Deze camera’s staan daarom niet in het onderstaande overzicht.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DBV/10758722

Camerasysteem

Aantal camera’s

Cameratoezicht Gemeentelijke panden, incl. bodycams beveiligers Bodycams voor boa's Camera's in drie tunnels Verkeerscamera's Bereikbaarheid & Verkeersmanagement (druktemeting en beheer verkeer) Cameratoezicht sporthallen en zwembaden Verkeerscamera's stadsafsluitingen (pollers) Milieuzones i. vrachtverkeer, ii. diesel en iii. brom/snorfietsen Camera’s anonieme druktemeting boulevard Scheveningen Camera's in de Scheveningse haven Camera's op 3 beweegbare bruggen Parkeerscanauto met kentekenregistratie Camera's slagboom Zwarte pad Agressiespreekkamers Registratiesysteem haven

514 200 172 167 161 100 25 11 10 6 6 3 2 2

Op Dataplatform Den Haag wordt bij de dataset Sensoren in Den Haag vermeld dat “Aan een volledige inventarisatie van sensoren in eigendom van de gemeente Den Haag wordt gewerkt.” Ook in de brief over Camera's in de buitenruimte wordt vermeld dat er al sinds 2021 wordt gewerkt aan een sensorenregister. 10. Wanneer verwacht het college dat het sensorenregister openbaar gemaakt kan worden? De gemeente heeft een online kaart met sensoren gepubliceerd. Momenteel worden alleen de camera’s en sensoren van het Living Lab Scheveningen op deze kaart weergegeven. Vanaf het einde van het jaar wordt gestart met uitbreiding van deze kaart met de gemeentelijke camera’s en sensoren op andere plekken in Den Haag, zodat deze ook inzichtelijk zijn voor inwoners. Op 12 mei j.l. publiceerde Omroep West het artikel “Aantal 'gluurders’ met deurbel blijft maar stijgen: ‘Actie nodig’” (zie bijlage). 11.

Heeft het college kennisgenomen van dit artikel? Zo ja, hoe reflecteert het college hierop?

Ja. Het college ziet constateert dat de snel toenemende populariteit van deurbelcamera’s nieuwe vraagstukken met zich meebrengt. De deurbelcamera’s hebben hun waarde voor inwoners. Bijvoorbeeld om de pakketbezorger te woord te staan of voor het veiligheidsgevoel. Het college vindt het daarbij niet wenselijk wanneer de publieke ruimte wordt gefilmd waar dit niet is toegestaan. Ook zijn er zorgen over het opnemen van geluid en het opslaan van de beelden bij grote internationale techbedrijven. Wanneer mensen in Den Haag een (deurbel)camera plaatsen, moeten de regels uit de Algemene Verordening Gegevensbescherming worden gevolgd. Op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens is daarover meer informatie te vinden.

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DBV/10758722

12. In het artikel wordt genoemd dat het aantal klachten bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) rondom (deurbellen met) camera's blijft stijgen. Kent het college deze trend ook in Den Haag? Het college is niet bekend met het aantal klachten over (deurbel)camera’s in Den Haag. 13. In het artikel wordt genoemd dat de AP niet voldoende mensen in dienst heeft om alle klachten af te kunnen handelen. Ziet het college de mogelijkheid om ook zelf haar inwoners die klachten hebben over deurbelcamera's te ondersteunen? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet? Nee, een gemeente heeft geen instrumenten om op deze klachten te reageren. Dit is ook geen verantwoordelijkheid van de gemeente. Wel deelt het college de zorgen over de groei van de deurbelcamera’s. Om die reden is Den Haag aangesloten bij een onlangs gevormde coalitie van het AMS Institute, gemeenten en de VNG die zich richt op de vraagstukken van de ‘slimme deurbellen’. Met deze coalitie gaat de gemeente onderzoeken wat de beleving van inwoners is bij slimme deurbellen en welke acties kunnen worden ondernomen om de bewustwording over deze camera’s te vergoten, zowel bij inwoners als bij de fabrikanten. 14. In het artikel wordt ook genoemd dat de politie zelf mensen aanspoort om hun camera's op de openbare weg te richten, hoewel dit niet mag.

Is bij het college bekend of ook de Politie Haaglanden aan burgers deze oproep heeft gedaan? Zo ja, is het college bereid om hierover in gesprek te gaan met de politie en in dat gesprek nogmaals te benadrukken dat dit niet is toegestaan? Zo nee, waarom niet? De politie geeft desgevraagd aan dat het geen beleid is om mensen aan te sporen hun camera’s op de openbare weg te richten. Het is het college ook niet bekend dat de politie eenheid Den Haag deze oproep aan burgers doet. 15.

Is het college bereid om bewoners zelf proactief te informeren met betrekking tot hun rechten en plichten omtrent (deurbel)camera’s en privacy? Zo nee, waarom niet?

Op de pagina over cameratoezicht op www.denhaag.nl geeft de gemeente informatie over de rechten en plichten voor camera’s van burgers en bedrijven. Daarnaast is bewustwording over deurbelcamera’s onderdeel van het initiatief van de coalitie, genoemd onder vraag 13. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Robert van Asten

5/5