RIS318957 Gezondheidsgevaren vapes

RIS-nummer: 318957

Schriftelijke vragen: Gezondheidsgevaren vapes Indiener: Caroline Verduin (D66) en Rita Verdonk (HVDH) Datum: 23 mei 2024 Aan de voorzitter van de gemeenteraad, ‘Lood, ontsmettingsmiddel en heel veel nicotine.’ Onderzoek van RTL Nieuws 1) naar de inhoud van esigaretten (ook wel vapes genoemd) heeft tot schokkende resultaten geleid. Zo is er lood ontdekt in de dampen en vloeistof van vapes, waarvan wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat lood in het menselijke lichaam leidt tot een rem op de hersenontwikkeling en een daling van het IQ. Er zitten zelfs vapes tussen met een hoeveelheid nicotine, een verslavende stof met lichamelijke en psychische gevolgen, van 200-400 sigaretten. Daarnaast is ook de kankerverwekkende stof formaldehyde gevonden in de vapes. 1 op de 5 Nederlandse jongeren tussen de 12 en 25 jaar heeft weleens gevapet. Vapen is dus geen onschuldige gewoonte en brengt de gezondheid van Haagse jeugd in gevaar.

Overeenkomstig art. 30 van het Reglement van orde stellen de raadsleden Caroline Verduin (D66) en Rita Verdonk (HVDH) daarom de volgende vragen: 1.

Is het college bekend met het onderzoek van RTL nieuws en deelt zij de zorgen van de vraagstellers over het effect van vapen op de gezondheid van Haagse jongeren? 2. Op welke wijze ziet de gemeente toe op illegaal verkoop (online en offline) van e-sigaretten en vapes, zoals vapes met smaakjes en gevaarlijke stoffen? 3. Is er een meldpunt waar ouders of jongeren melding kunnen maken van de verkoop van illegale vapes of de verkoop van vapes aan minderjarigen? 4. Wat heeft het college reeds gedaan na eerdere signalen(RIS 316712) over de gevaren van vapen onder (minderjarige) jongeren? In het uitvoeringsprogramma van het Haagse preventieakkoord is bij de focuslijnen ‘preventie van genotmiddelen’ voor tieners en jongvolwassenen opgenomen. Daarin zijn de volgende activiteiten benoemd: - Er wordt extra aandacht besteed aan roken/vapen bij jongeren; - Via social media komen extra voorlichtingen. Ook wordt ouderbetrokkenheid vergroot door intensiveren van online voorlichtingen; - De wijkgerichte aanpak Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO-aanpak) wordt onderzocht in twee wijken. 5.

Kan het college concreet maken hoe de gemeente meer aandacht wil besteden aan roken/vapen bij jongeren en met welke partners zij dat doet? Betrekt het college daarbij de middelbare scholen, sportverenigingen en maatschappelijke organisaties zoals jongerenwerk? 6. Is de extra voorlichting voor social media al van start gegaan? Welke social mediakanalen worden daarvoor gebruikt en welke boodschap wordt gedeeld? 7. Trimbos-instituut adviseert om niet alleen kennis te delen over gevaren van vapen ‘tussen beter weten en beter doen zit namelijk een flinke kloof’, maar ook de sociale normen te stellen die Pagina 1 van 7

leerlingen ervaren. Is dat ook de aanpak van de gemeente in samenwerking met de middelbare scholen? En kan de rook- en vapevrije zone, zoals voorgesteld in de aangenomen motie (RIS 317919) daar ook onderdeel van zijn? 8. Trimbos-instituut biedt het lespakket de ‘Smokefree challenge’, dat een gezonde sociale norm vaststelt. Wordt daar gebruik van gemaakt in Den Haag? 9. Voor de lange termijn adviseert Trimbos-instituut een integrale inpak zoals Helder op School, wordt deze aanpak al toegepast in Den Haag? 10. Zijn op dit moment docenten en andere schoolmedewerkers voldoende geïnformeerd over de gevaren van vapen en kunnen zij signalen van vapegebruik onder jongeren herkennen? Worden docenten hierover geïnformeerd met de meest actuele informatie?

Caroline Verduin D66 Den Haag

Rita Verdonk Hart voor Den Haag

1) https://www.rtl.nl/rtl-nieuws/artikel/5412114/vapen-vape-kopen-esigaret-online-verbodsocial-telegram-insta-snapchat

Pagina 2 van 7

Onderzoek

Scholen geschokt door onderzoek vapes: 'Toch niet zo onschuldig' 20 uur geleden / Aangepast: 16 uur geleden / Beeld © RTL Nieuws

Geschreven door Karlijn Houterman / Meike van Roosmalen / Robin van Hijfte - RTL Nieuws In vapes die Nederlandse scholieren roken zitten giftige metalen, kankerverwekkende stoffen en veel te veel nicotine. Dat blijkt uit onderzoek van RTL Nieuws. Middelbare scholen verspreid door het land gaven hun in beslag genomen vapes aan RTL Nieuws. De scholen schrokken van de resultaten: "Nu wordt steeds meer duidelijk hoe schadelijk vapen eigenlijk is." De middelbare scholen die vapes aanleverden voor het onderzoek schrikken van de resultaten. Monique Branderhorst-Spek, directeur van de Schans in Sleeuwijk: "Nu bevestigd is dat ook de vapes die onze leerlingen gebruiken schadelijker zijn dan toegestaan in Nederland, zijn we wel geschrokken van de mogelijk schadelijke gevolgen voor hun gezondheid." Pagina 3 van 7

Bij de Baanbreker in IJsselstein hadden ze al wel verwacht dat er schadelijke stoffen gevonden zouden worden, maar ze zijn toch negatief verrast. Ellen Vos: "De hoeveelheden verschillende stoffen zijn wel groter dan verwacht. Het verschilt dus blijkbaar per vape. Je weet nooit echt wat er nou in zit."

Schadelijke stoffen in vapes Op veel middelbare scholen is het verboden om te vapen in het gebouw en op het schoolplein. Als er leerlingen betrapt worden, pakken scholen hun esigaretten meestal af. Tien middelbare scholen door het hele land deelden die afgepakte vapes met RTL Nieuws. Een selectie daarvan werd getest in een gespecialiseerd laboratorium in het Britse Liverpool, om te onderzoeken wat er precies zit in de vapes die Nederlandse scholieren roken. Daaruit blijkt het volgende: • • • • •

In 8 van de 20 vapes zat (veel) meer nicotine dan wettelijk is toegestaan In 7 van de 20 vapes is formaldehyde aangetroffen In 3 van de 20 vapes is lood aangetroffen Alle 20 vapes hadden een grotere inhoud dan wettelijk is toegestaan In verschillende vapes is ook nikkel, aceton, ijzer, acroleïne, valeraldehyde en butyraldehyde aangetroffen

Verslaggever Robin van Hijfte legt in onderstaande video uit hoe de vapes zijn onderzocht. Op de Hondsrug in Emmen zijn ze blij dat vapes van hun scholieren onderzocht zijn en ze schrikken van de resultaten. Gerwin Visscher: "Met name dat het op zoveel vlakken ongezond is. Dat er stoffen gevonden zijn die zo schadelijk zijn voor de ontwikkeling van de hersenen van jonge mensen, stoffen die kankerverwekkend zijn, maar ook dat elf maal de toegestane hoeveelheid nicotine is gevonden is echt onvoorstelbaar."

Populair bij de jeugd Eén op de vijf jongeren tussen 12 en 25 jaar blijkt vorig jaar te hebben gevapet, liet onderzoek van Trimbos zien. Om die populariteit de kop in te drukken zijn er steeds strengere maatregelen vanuit de overheid gekomen, Pagina 4 van 7

zoals het smaakjesverbod sinds 1 januari. Maar het blijkt nog steeds heel makkelijk om aan smaakjesvapes te komen, zien ook de scholen die meewerkten aan dit onderzoek.

Lees ook:

Beelden verborgen camera: vapes met smaakje kopen kan nog altijd Directeur Branderhorst-Spek van de Schans zegt dat die populariteit reden voor haar school was om mee te werken: "Het is een enorme hype onder jongeren en je moet sterk in je schoenen staan als je niet gaat vapen." De scholen geven aan al op verschillende manieren bezig te zijn om hun leerlingen te waarschuwen voor de gevaren van vapen. De Hondsrug in Emmen besteedt er bijvoorbeeld aandacht aan in de biologieles: "Tot op heden was al duidelijk dat vapen niet gezond is, maar het wordt steeds

Pagina 5 van 7

duidelijker hoe ongezond het is. Deze kennis maakt ons verhaal om leerlingen ervan te weerhouden ook sterker."

Meer in de illegaliteit Dat het lastig is om leerlingen te weerhouden om vapes te kopen ziet ook middelbare school Yuverta in Horst: "We zijn echt geschokt, vooral door die enorme overschrijding van nicotine. Maar eerlijk gezegd verbaast het ons ook niet, zeker nu het meer in de illegaliteit is verdwenen. En we zien in onze regio ook nog gewoon winkels waar smaakjesvapes worden aangeboden." Alle scholen gaan de resultaten met hun leerlingen en vaak ook met ouders delen. Branderhorst-Spek legt uit dat ouders ook een heel belangrijke rol hebben: "De jongeren overzien zelf de schadelijke gevolgen nog niet. Op school en als ouder zouden we aandacht moeten blijven houden om leerlingen voor te houden dat het niet normaal is dat tieners buiten op straat continu met een vape in hun handen staan."

Pagina 6 van 7

Lees ook:

Online verkoop vapes verboden, maar bestellen is kinderlijk eenvoudig Hoe heeft RTL Nieuws de vapes onderzocht? Tien middelbare scholen verspreid door het land deelden in beslag genomen vapes met RTL Nieuws. Alle vapes zijn na het ingaan van het smaakjesverbod op 1 januari in beslag genomen. Van die verzamelde vapes zijn 20 vapes onderzocht in Inter Scientific, een gespecialiseerd laboratorium in Liverpool. De vloeistof en damp uit de e-sigaretten zijn getest op verschillende stoffen, zoals zware metalen, formaldehyde en nicotine. De resultaten zijn vervolgens voorgelegd aan een aantal experts.

Pagina 7 van 7