RIS318957 Beantwoording SV Gezondheidsgevaren vapes

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

24 september 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw Verduin en mevrouw Verdonk, luidend: ‘Gezondheidsgevaren vapes’

OCW/10793285 RIS318957

De raadsleden mevrouw Verduin en mevrouw Verdonk hebben op 23 mei 2024 een brief met daarin tien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Lood, ontsmettingsmiddel en heel veel nicotine.’ Onderzoek van RTL Nieuws 1 naar de inhoud van esigaretten (ook wel vapes genoemd) heeft tot schokkende resultaten geleid. Zo is er lood ontdekt in de dampen en vloeistof van vapes, waarvan wetenschappelijk onderzoek bevestigt dat lood in het menselijke lichaam leidt tot een rem op de hersenontwikkeling en een daling van het IQ. Er zitten zelfs vapes tussen met een hoeveelheid nicotine, een verslavende stof met lichamelijke en psychische gevolgen, van 200-400 sigaretten. Daarnaast is ook de kankerverwekkende stof formaldehyde gevonden in de vapes. 1 op de 5 Nederlandse jongeren tussen de 12 en 25 jaar heeft weleens gevapet. Vapen is dus geen onschuldige gewoonte en brengt de gezondheid van Haagse jeugd in gevaar. 1.

Is het college bekend met het onderzoek van RTL nieuws en deelt zij de zorgen van de vraagstellers over het effect van vapen op de gezondheid van Haagse jongeren?

Ja, het college is bekend met het onderzoek en deelt deze zorgen. 2.

Op welke wijze ziet de gemeente toe op illegaal verkoop (online en offline) van e-sigaretten en vapes, zoals vapes met smaakjes en gevaarlijke stoffen?

Vapes en e-liquids vallen onder de Tabaks- en rookwarenwet. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) controleert of de verkoper zich aan de verkoopeisen houdt. De NVWA is een van de vaste partners van het Haags Economisch Interventie Team (HEIT), en sluit op die manier aan bij bestuurlijke, integrale bedrijfscontroles, die vanuit het HEIT worden georganiseerd. Dit soort bestuurlijke controles vinden onder andere plaats bij diverse supermarkten en tabaksshops, binnen de gemeente waarover signalen zijn dat er wet- en regelgeving wordt overtreden. In deze ondernemingen kunnen onder andere vapes worden verkocht. Het HEIT voert samen met de NVWA controles uit bij de ondernemingen waarover signalen zijn. De NVWA treedt op bij overtredingen, zoals de verkoop van vapes met smaakjes en gevaarlijke stoffen.

1

https://www.rtl.nl/rtl-nieuws/artikel/5412114/vapen-vape-kopen-esigaret-online-verbod-social-telegram-insta-

snapchat

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10793285

3.

Is er een meldpunt waar ouders of jongeren melding kunnen maken van de verkoop van illegale vapes of de verkoop van vapes aan minderjarigen?

Via de website van de NVWA, kan er melding gemaakt worden van deze zaken. Ook kan er op de website van de gemeente Den Haag een contactformulier ingevuld worden; deze meldingen komen bij het HEIT terecht. Daarnaast kan er bij de politie en via Meld Misdaad Anoniem (MMA) melding gemaakt worden omtrent deze verkoop. 4.

Wat heeft het college reeds gedaan na eerdere signalen (RIS 316712) over de gevaren van vapen onder (minderjarige) jongeren?

Het college besteedt aandacht aan roken en vapen, middels extra voorlichting aan kinderen, ouders en docenten binnen het primair onderwijs. De interventie Helder op School (een integrale aanpak ontwikkeld door het Trimbos Instituut op het gebied van middelenpreventie, aan scholieren en studenten) is doorontwikkeld en wordt binnen het voorgezet onderwijs en mbo ingezet. In het uitvoeringsprogramma van het Haagse preventieakkoord is bij de focuslijnen ‘preventie van genotmiddelen’ voor tieners en jongvolwassenen opgenomen. Daarin zijn de volgende activiteiten benoemd: er wordt extra aandacht besteed aan roken/vapen bij jongeren; via social media komen extra voorlichtingen. Ook wordt ouderbetrokkenheid vergroot door intensiveren van online voorlichtingen; de wijkgerichte aanpak Opgroeien in een kansrijke omgeving (OKO-aanpak) wordt onderzocht in twee wijken. 5.

Kan het college concreet maken hoe de gemeente meer aandacht wil besteden aan roken/vapen bij jongeren en met welke partners zij dat doet? Betrekt het college daarbij de middelbare scholen, sportverenigingen en maatschappelijke organisaties zoals jongerenwerk?

Het college zet in op voorlichting via (online) bijeenkomsten vanuit Indigo Preventie, om jongeren bewust te maken van de gevolgen van roken en vapen. De interventie ‘Stoppen met Nicotine’ is door Indigo Preventie ontwikkeld en speciaal gericht op jongeren die willen stoppen met nicotinegebruik. Daarnaast worden er door Indigo Preventie maatwerktrainingen aangeboden op middelbare scholen, bij sportverenigingen en maatschappelijke organisaties. Ook wordt er ingezet op het creëren van meer rookvrije omgevingen waar veel kinderen en jongeren komen, zoals schoolpleinen, sportverenigingen en zwembaden. Daarnaast is het college blij met de aankondiging in de uitwerking van het nieuwe hoofdlijnenakkoord (Regeerprogramma (overheid.nl)) van een actieplan met een focus op jongeren, om het vapen terug te dringen. 6.

Is de extra voorlichting voor social media al van start gegaan? Welke social mediakanalen worden daarvoor gebruikt en welke boodschap wordt gedeeld?

Dit najaar start Indigo Preventie met het plaatsen van stellingen op een sociaal medium (Instagram), om jongeren te informeren over de negatieve gevolgen van vapen en roken. Het doel hiervan is om jongeren te prikkelen na te denken en in gesprek te gaan, wanneer ze het idee hebben niet te kunnen stoppen met roken en/of vapen en begeleiding nodig hebben hierin.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10793285

7.

Trimbos-instituut adviseert om niet alleen kennis te delen over gevaren van vapen ‘tussen beter weten en beter doen zit namelijk een flinke kloof’, maar ook de sociale normen te stellen die leerlingen ervaren. Is dat ook de aanpak van de gemeente in samenwerking met de middelbare scholen? En kan de rook- en vapevrije zone, zoals voorgesteld in de aangenomen motie (RIS 317919) daar ook onderdeel van zijn?

Ja, dat is ook de aanpak van de gemeente in samenwerking met de middelbare scholen. Tijdens mentale weerbaarheidstrainingen op middelbare scholen, is er speciale aandacht voor weerbaarheid tegen verleidingen, zoals roken en vapen. Door hierbij integraal samen te werken, wordt er gewerkt aan sociale normen en algehele weerbaarheid bij jongeren. Daarnaast is er in voorlichting over de verschillende nicotinehoudende middelen ook aandacht voor de schadelijke effecten op de gezondheid. Via nieuwsbrieven en schoolgidsen, wordt het belang van de sociale normen rondom roken en vapen voor leerlingen, docenten en ouders benadrukt. Scholen en schoolpleinen in Den Haag zijn rookvrij. Of de inrichting van rook- en vapevrije zones rondom schoolpleinen onderdeel van de aanpak kan zijn, blijkt uit de afdoening van de aangenomen motie. 8.

Trimbos-instituut biedt het lespakket de ‘Smokefree challenge’, dat een gezonde sociale norm vaststelt. Wordt daar gebruik van gemaakt in Den Haag?

Scholen worden gewezen op de Smokefree challenge en kunnen zich vrijblijvend aanmelden voor deze challenge. In de gemeente Den Haag doet op dit moment één vo-school mee aan deze challenge. 9.

Voor de lange termijn adviseert Trimbos-instituut een integrale inpak zoals Helder op School, wordt deze aanpak al toegepast in Den Haag?

Ja, deze aanpak wordt toegepast door Indigo Preventie en wordt tevens uitgebreid. Zie voor meer informatie vraag 10. 10. Zijn op dit moment docenten en andere schoolmedewerkers voldoende geïnformeerd over de gevaren van vapen en kunnen zij signalen van vapegebruik onder jongeren herkennen? Worden docenten hierover geïnformeerd met de meest actuele informatie? Het college heeft er geen zicht op of alle docenten en andere schoolmedewerkers in Den Haag geïnformeerd zijn over de gevaren en vapegebruik kunnen signaleren. Bij vragen van scholen over vapegebruik, verwijst de GGD naar Indigo Preventie en het programma Helder op School. Binnen het programma Helder op School is Indigo een nieuwe werkwijze gestart, waarbij (geïnteresseerde) scholen een breder ondersteuningspakket krijgen. De nadruk ligt hierbij op het signaleren, begeleiden en, indien nodig, toeleiden naar passende ondersteuning. Door preventiedeskundigen vanuit Indigo Preventie aan scholen te koppelen, die op vaste momenten aanwezig zijn, wordt de drempel tot het bespreken van vragen en zorgen voor leerlingen, ouders en docenten zoveel mogelijk verlaagd. Docenten in het onderwijs kunnen na deskundigheidsbevordering door Indigo Preventie de kennisoverdracht zelf op hun school uitvoeren. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3