RIS318954 Beantwoording SV Hoe blijft Den Haag bijdragen aan een menswaardige opvang van vluchtelingen

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

24 september 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Faïd, luidend: 'Hoe blijft Den Haag bijdragen aan een menswaardige opvang van vluchtelingen?

OCW/10781451 RIS318954

Het raadslid mevrouw Faïd heeft op 26 juli 2024 een brief met tien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op 17 mei 2024 publiceerde GroenLinks, PvdA, D66, Denk, PvdD, SP en CU een oproep aan het college om door te gaan met de taakstelling die voortvloeit uit de spreidingswet ook al heeft de beoogde nieuwe landelijke coalitie deze in het voorlopige akkoord geschrapt (zie bijlage). 1.

Heeft het college kennisgenomen van het persbericht waarin de bovenstaande partijen het college oproepen door te gaan met de taakstelling die voortvloeit uit de spreidingswet?

Ja, het college heeft kennisgenomen van het persbericht. 2.

Wat is het antwoord van het college op deze oproep?

In het Hoofdlijnenakkoord 2024-2028 (PVV, VVD, NSC en BBB) van 16 mei 2024 zijn meerdere maatregelen aangekondigd om in te grijpen op de acute asielinstroom en de opvangcrisis. Het intrekken van de Spreidingswet is één van de maatregelen die, als deze doorgang krijgt, veel impact heeft op het COA en de gemeenten. Dat geldt ook voor het verbod op de voorrang van statushouders voor de toewijzing van sociale huurwoningen. Op dit moment is er nog geen zicht op de procedure en termijn waarop de wet conform het Hoofdlijnenakkoord zal worden ingetrokken en of het voorstel hiertoe door de Tweede en Eerste Kamer aangenomen wordt. Ook premier Schoof, het Ministerie van Asiel en Migratie en het COA benoemen dat de Spreidingswet op dit moment nog steeds het wettelijk kader is en de wettelijke intrekkingsprocedure zal moeten doorlopen. Zowel het COA als het Ministerie van Asiel en Migratie benadrukken dat de noodzaak tot realisatie van plekken – gelet op de prognoses voor de instroom – voorlopig groot is. Zolang het grote tekort aan opvangplekken door het Rijk niet is opgelost is inzet van alle gemeenten noodzakelijk. Het college volgt deze lijn. Voor de opvang van asielzoekers houden we vast aan de uitvoering van de Haagse Aanpak Opvang Nieuwkomers (RIS316033) waar we ons in juli 2023 – toen de Spreidingswet nog niet in werking getreden was – al aan gecommitteerd hebben.

We hebben nog steeds tot doel om duurzame asielopvangplekken in multifunctionele locaties te realiseren, waar ook andere (zorg)doelgroepen opgevangen en/of gehuisvest worden en we in samenspraak met de wijken komen tot gemeenschappelijke functies voor de buurt. Van belang is wel dat de (financiële) randvoorwaarden vanuit het Rijk, waaronder met name de noodzaak van dekkende financiering, goed ingevuld zijn.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10781451

We houden de regie op dit vraagstuk door te blijven werken aan duurzame, structurele oplossingen. Hiermee willen we voorkomen dat grillig beleid vanuit het Rijk leidt tot terugkerende, onbeheersbare situaties in de opvangketen met bijbehorende ongewenste (neven)effecten voor onze stad (chaos, noodoplossingen, etc.). We nemen onze verantwoordelijkheid in het opvangdossier en blijven dit doen zo lang de situatie hierom vraagt. 3.

Is het college het eens met de uitspraak van het CU-raadslid dat “Nu stoppen een middelvinger is naar alle inwoners van Ter Apel en Budel.”?

Het college ziet dat het voornemen tot intrekking van de Spreidingswet nu al negatieve gevolgen heeft voor het landelijke asielopvangtekort. Sommige gemeenten houden hun plan- en/of besluitvorming voor de realisatie van opvangplekken aan, waardoor het tekort aan opvangplekken verder toeneemt, zo geeft het COA aan. Ter Apel en Budel blijven hierdoor te maken houden met overvolle opvanglocaties en we zullen als gemeente Den Haag geconfronteerd blijven worden met spoedverzoeken van het COA tot noodopvang. Nu stoppen met het bieden van opvang aan nieuwkomers ziet het college vanuit solidariteitsoogpunt dan ook niet zitten. Daarnaast ziet het college het als haar morele plicht om mensen die op de vlucht zijn voor oorlog en geweld opvang te bieden. Wat opvalt is dat bijna alle collegepartijen in de oproep vertegenwoordigd zijn. 4.

Klopt het dat er binnen het college verschillend gedacht wordt over het intrekken van de spreidingswet? Welke verschillende opvattingen zijn daarover?

Het gehele college staat achter de beantwoording zoals beschreven in vraag 2. 5.

Wat is het standpunt van het college nu landelijk het plan is de spreidingswet in te trekken?

Zie de beantwoording van vraag 2. 6.

Wat betekent het mogelijk intrekken van de spreidingswet voor de huidige opvang van vluchtelingen in onze stad? En op welke termijnen is dat dan?

De meeste gevolgen zullen pas in volle omvang merkbaar zijn als de wettelijke procedure tot intrekking daadwerkelijk is gevolgd en de wet wordt ingetrokken. Het is onduidelijk op welke termijn dit zal zijn en hoe dit eruit zal zien. Hierdoor kan het college nu nog geen uitspraken doen over de exacte gevolgen na de intrekking. Binnen de regio Haaglanden (en in de rest van het land) is er grote behoefte aan een landelijke richting voor voldoende opvang. Voor specifieke locaties zijn en blijven wij in gesprek om de financiële dekking vanuit het Rijk vast te leggen. Dit voorkomt onzekerheid in de toekomst. 7.

Op welke manier gaat het college, als vertegenwoordigers van de stad van Vrede en Recht, zorgen dat we solidair zijn met bijvoorbeeld Ter Apel en helpen de druk daar substantieel te verminderen?

Zolang de Spreidingswet en de taakstelling voor de huisvesting van statushouders van kracht zijn zet de gemeente Den Haag zich in om te voldoen aan haar wettelijke taken. Dit doen we samen met de gemeenten in de regio Haaglanden. Door de voortdurende zoektocht naar en het ontwikkelen van nieuwe opvang/huisvestingslocaties draagt Den Haag bij aan het verminderen van de druk op bijvoorbeeld Ter Apel en Budel.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10781451

8.

Op welke wijze gaat het college, ook na het intrekken van de spreidingswet, blijven bijdragen aan het menswaardig opvangen van vluchtelingen?

Zoals ook benoemd onder vraag 2 heeft het college zich voor de invoering van de Spreidingswet via de Haagse Aanpak gecommitteerd aan het realiseren van duurzame asielopvangplekken in multifunctionele locaties. Bij het intrekken van de Spreidingswet blijft dit doel staan. Belangrijk hierbij is dat de (financiële) randvoorwaarden vanuit het Rijk, waaronder met name de noodzaak van dekkende financiering, goed ingevuld zijn. 9.

Heeft de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) al een positie bepaald en wat was precies de inbreng van Den Haag op dit dossier?

De VNG pleit voor samenhangend beleid in de asielketen dat uitvoerbaar is voor gemeenten. Ze vraagt de Spreidingswet pas in te trekken als de asielketen op orde is, met voldoende (langdurig perspectief op) doorstroom en uitstroom. Deze resolutie is in de ALV van de VNG in juni in meerderheid aangenomen. 10. Kan het college deze vragen beantwoorden voor het “grote migratiedebat” in de commissie samenleving op 29 augustus 2024? De gewenste beantwoording voor 29 augustus 2024 is niet gehaald. Bij deze beantwoordt het college de vragen alsnog. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3