RIS318924 Bijlage 1 Jaarverslag Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden 2023 ZVHH

Jaarverslag 2023 Met zorg aangepakt!

Sommige bewoners in de regio Haaglanden hebben zulke complexe problemen, dat het noodzakelijk is dat meerdere organisaties uit verschillende domeinen (zorg, veiligheid en bestuur) samenwerken om gezamenlijk tot een oplossing te komen. Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden is een netwerkorganisatie die partners uit deze domeinen ondersteunt in hun samenwerking. Concreet houdt dat het volgende in: • Het zorg- en veiligheidshuis biedt procesregie in de meest complexe en domein-overstijgende casuïstiek. Onder leiding van een procesregisseur van het huis maken netwerkpartners gezamenlijk een plan van aanpak, om op die manier de zorg voor de cliënt (beter) op gang te krijgen, de veiligheid te vergroten en de criminaliteit terug te dringen. De procesregisseur monitort daarna de voortgang in de uitvoering; • Het zorg- en veiligheidshuis signaleert trends in de casuïstiek; • Het zorg- en veiligheidshuis fungeert als kennisknooppunt. Dit doen we bij voorbeeld door advisering in concrete casuïstiek en het aanbieden van trainingen en kennissessies. De afgelopen jaren pakt het stafteam van het zorg- en veiligheidshuis ook steeds meer de rol van netwerkregisseur; het stimuleert de samenwerking tussen organisaties. Deze rol komt onder andere naar voren in het secretarisschap van het Bestuurlijk Overleg Zorg en Veiligheid Haaglanden.

Dit is een breed regionaal overleg tussen partners uit de straf-, zorg- en gemeentelijk domeinen, dat ook functioneert als stuurgroep van het zorg- en veiligheidshuis.

Het beoogde resultaat van ons werk Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden probeert het leven van de cliënten van haar netwerkpartners te verbeteren en hiermee bij te dragen aan de veiligheid in de regio. Veel cliënten hebben in de eerste plaats zorg nodig, vaak op diverse gebieden. Dit kan ook zorg zijn binnen een verplicht kader. Onze integrale aanpak vergt afstemming van interventies van netwerkpartners uit de verschillende ketens en gezamenlijke verantwoordelijkheid van de partners aan de casustafel. Alleen samen kunnen we cliënten optimaal helpen en zo de veiligheid vergroten. Jaarverslag nieuwe stijl In vorige jaarverslagen blikten we vooral thematisch terug op het afgelopen jaar door dieper in te gaan op onze geprioriteerde en meerjaren-thema’s, in combinatie met praktijkvoorbeelden. Daarnaast brachten we ook een aantal cijfers in kaart, namelijk het aantal meldingen, type melders, aantal unieke personen besproken per aanpak en het aantal overleggen dat we hiervoor draaiden.

In het jaarverslag van 2023 bouwen we dit tweede deel, de cijfers, verder uit. We willen de cijfers gebruiken om meer informatie te bieden over hoe Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden haar beoogd resultaat behaalt. Dit is een nieuwe manier van werken die nog in ontwikkeling is. We werken eraan om onze rapportage in de komende jaren steeds verder te verbeteren. Naast cijfers geven ook de verhalen van de casussen goed weer wat Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden doet. We geven hiervan in dit verslag een tweetal voorbeelden. In de verhalenbundel Doorbraak (2023), gecreëerd naar aanleiding van het experiment ‘Van onmacht naar impact’ (zie blz. 4), wordt uitgebreid stilgestaan bij zeven casussen.1)

1) Op www.zorgenveiligheidshuishaaglanden.nl kan deze verhalenbundel worden gedownload.

Geprioriteerde thema’s 2023 1. Jeugd

• Daarnaast komt ook één keer per maand de regionale werkgroep rivaliserende jeugd(groepen) bijeen. Met de werkgroep is in 2023 hard gewerkt aan een interventiepalet en expertisepool op rivaliserende jeugd. Deze initiatieven zullen in 2024 in de praktijk worden gebracht. • Tot slot ondersteunt het zorg- en veiligheidshuis de gemeentelijke groepsaanpakken op dit thema in Den Haag en ondersteunen we sinds 2023 ook de groepsaanpak in de gemeente Zoetermeer. Dat doen we door een informatiecoördinator te leveren bij overleggen over deze groepen; de gemeenten houden de regie.

Ook in 2023 heeft Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden casuïstiek van jeugdigen opgepakt, bijvoorbeeld naar aanleiding van steekincidenten en (andere) incidenten rondom rivaliserende jeugd(groepen). In 2023 zijn binnen het thema jeugd de volgende stappen gezet:

Regionale aanpak rivaliserende jeugd(groepen)

Andere werkzaamheden op jeugd

• Rivaliserende jeugdgroepen laten zich niet tegenhouden door gemeentegrenzen. Daarom hebben de gemeenten Delft, Zoetermeer, Den Haag, het Openbaar Ministerie (OM), de politie en Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden de handen ineengeslagen om een integrale, regionale aanpak op rivaliserende jeugd(groepen) te starten. Met als doel te komen tot een samenhangende aanpak op rivaliserende jeugd(groepen) die boven de gemeente- en districtsgrenzen uitstijgt. Er is hard gewerkt om de regionale aanpak rivaliserende jeugd(groepen) te verstevigen. • Als onderdeel van deze regionale aanpak is er een zeswekelijks netwerkoverleg dat trends, ontwikkelingen en incidenten binnen dit thema samenbrengt. Hiertoe is een nauwe samenwerking tot stand gekomen met twee analisten vanuit de Dienst Regionale Informatie Organisatie van de politie (DRIO).

• Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden ondersteunt sinds medio 2023 de gemeenten Den Haag en Delft bij hun programma’s in het kader van ‘Preventie met Gezag’ waarmee beoogd wordt te voorkomen dat jongeren in aanraking komen met criminaliteit of daarin doorgroeien. Casuïstiek uit de Preventie met Gezagdoelgroep kan worden opgeschaald naar het zorg- en veiligheidshuis. Voor de Wijkrechtspraak in Den Haag Zuidwest, ook onderdeel van Preventie met Gezag, organiseert het zorg- en veiligheidshuis het casusoverleg voorafgaand aan de zittingen voor de zaakstroom ‘klein strafzaken’.

HET VERHAAL VAN AMIR (15) Amir is vijftien jaar oud en wordt door een aantal netwerkpartners geassocieerd met een jeugdgroep die rivaliseert met een andere jeugdgroep, al blijft hij zelf volhouden niet betrokken te zijn. Omdat hij ruzie heeft met leden van de andere groep, zijn betrokken netwerkpartners bang voor represailles als hij door hen in zijn huidige buurt wordt gezien. Het is daarom van groot belang dat Amir op een veilige plek kan worden ondergebracht en dat hij daar in rust naar school kan en richting zijn diploma kan werken. Omdat Amirs ouders huiverig zijn om met hem naar een andere locatie te verhuizen, besluiten betrokken partijen tijdens een casusoverleg om een ‘cliënt-aan-tafel gesprek’ te organiseren waarbij het hele gezin wordt uitgenodigd. Tijdens dit gesprek leggen netwerkpartners helder aan de ouders uit dat we uit meerdere casussen hebben geleerd dat letterlijk uit de situatie stappen een effectieve interventie kan zijn. Dat wordt hen daarom ook door ons ten zeerste geadviseerd. Nadat dit overleg heeft plaatsgevonden en Amir een tijdje bij een familielid heeft doorgebracht, geven de ouders uiteindelijk aan er toch voor open te staan om te verhuizen. Ze wonen nu in een andere gemeente buiten de regio, waar Amir weer naar school kan en het gezin veilig en rustig kan verblijven.

De casus is uiteindelijk bij het zorg- en veiligheidshuis afgesloten, maar de gemeente van bestemming is geïnformeerd en Jeugdbescherming blijft wel nog even betrokken totdat er met zekerheid van een stabiele situatie kan worden gesproken.

2

Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden | Jaarverslag 2020

• In 2023 vond er een pilot plaats tussen het RIEC (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) Den Haag en Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden, met als doel om de aanpakken van het huis en RIEC te stroomlijnen, in het bijzonder op het gebied van jeugd. Verschillende kennisdelingsbijeenkomsten tussen de beide samenwerkingsverbanden georganiseerd. Daarna zijn signalen waarbij (vermoedelijk) sprake was van zowel ondermijning als complexe multi-problematiek besproken. De pilot is afgerond, de samenwerking zal in 2024 verder worden voortgezet. • Tot slot hebben we eerste stappen gezet in het verbeteren van de samenwerking en verbinding met het onderwijs in de goed bezochte Kennisconferentie Zorg, Veiligheid & Scholen in oktober 2023. Hier werken we in 2024 samen met het onderwijs verder aan.

Kinderopvangtoeslagen-middelen). Deze middelen zijn bedoeld voor extra ondersteuning voor mensen in kwetsbare posities; personen die tussen wal en schip vallen. Deze financiën gebruikte het zorg- en veiligheidshuis in 2023 onder andere voor de langdurige inzet van onafhankelijke casusregisseurs. We zien dat hierdoor de overlastcijfers dalen (zie blz. 10 voor verdere toelichting hiervan). • In 2023 hebben we geïnvesteerd in de contacten en het intensiveren van de samenwerking met onder andere de reguliere en forensische ggz, het Zorgkantoor, de crisiscoördinatoren vanuit de Wet langdurige zorg, het Centraal Justitieel Incasso Bureau (CJIB) en het Landelijk Coördinatiepunt Beveiligde Bedden. • Mede om de politie op dit thema te ontlasten, is in het Bestuurlijk Overleg Zorg en Veiligheid Haaglanden van december 2023 besloten een bestuurlijke werkgroep te starten voor de regionale aanpak van personen met verward en/of onbegrepen gedrag. Doel hiervan is te komen tot een sluitende aanpak, knelpunten goed in kaart te brengen en deze op te lossen.

2. Personen met verward gedrag Intensieve Levensloopaanpak Risicovol en Verward gedrag

KNELPUNT WOONPLEKKEN

In de aanpak voor personen met verward en risicovol gedrag, signaleren we een terugkerend knelpunt. In de regio Haaglanden ontbreken op dit moment voldoende passende woonplekken voor personen met verward gedrag. Dit geldt in het bijzonder voor personen met verward gedrag die vanwege meervoudige problematiek ongeschikt zijn voor bestaande woonvormen. Denk hierbij aan een combinatie van ggzproblematiek, agressieve gedragingen, licht verstandelijke beperking en/of verslaving. We zien hierin diverse type indicaties (Wlz-ggz, Wlz-vg of Wmo).

Sinds 2018 heeft het Zorg- en Veiligheidshuis een specifieke aanpak voor personen met verward gedrag en een veiligheidsrisico: de Intensieve (Levensloop)aanpak (I(L)A). We zagen in 2023 dat er in een kwart van alle meldingen sprake was van verward gedrag, wat resulteerde in een groei van het aantal personen in deze aanpak en het aantal overleggen. Ook de inzet van de politie op deze doelgroep is in 2023 gegroeid. Het zorg- en veiligheidshuis heeft in 2023 de volgende zaken binnen de aanpak van personen met verward gedrag opgepakt: • Het zorg- en veiligheidshuis ontvangt voor de aanpak zogenaamde POK-middelen (Parlementaire Ondervragingscommissie

35 (48%) van de personen in de aanpak verblijven momenteel op een ongeschikte woonplek. We hebben geanalyseerd welke huisvesting wenselijk is voor die personen. In onderstaande grafiek is te zien waar in de aanpak behoefte aan is.

HET VERHAAL VAN DIANA (34)

14 12

Diana is opgenomen in de Levensloopaanpak vanwege aanhoudende geestelijke problematiek en wordt al zeven jaar in het zorg- en veiligheidshuis besproken. Zij verbleef langere periode in een gespecialiseerde kliniek buiten de regio. Toen deze opname afgerond was, bleek er een lange wachtlijst te zijn bij de enige geschikte vervolgplek in onze regio. Toevallig hoorden de Levensloopcoördinator en Casusregisseur van een casus waarbij een persoon vanuit deze plek juist naar de kliniek buiten de regio waar Diana verbleef, moest. Door de inzet van deze professionals werd een ruil geopperd en gerealiseerd. Diana is vervolgens geplaatst en doet het goed in deze langdurige behandelsetting.

12

12

10 6

8 6 4

3

2 0

2 Beschermd wonen

Housing First

Gewenste huisvesting

3

Long Care

Onbekend

Skaeve Huse

• Dit sluit aan bij wat we ook in casuïstiek buiten het experiment zien: snellere toegang tot sociale voorzieningen, en met name tot woonplekken, is nodig. De volgende fase van de ontwikkeling ligt dan ook niet bij uitvoerende professionals dicht op de casuïstiek, maar bij diegenen die daadwerkelijk bovenstaande punten kunnen realiseren.

Experiment ‘Van onmacht naar impact’

• Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden is in 2021, samen met het Instituut voor Publieke Waarden (IPW), het experiment ‘Van onmacht naar impact’ gestart. Dit experiment is in 2023 afgerond. • In de periode 2021-2023 hebben we bij twintig casussen gekeken of we tot een doorbraak kunnen komen, bijvoorbeeld door te zoeken naar creatieve oplossingen en/of nieuwe interventies. De nadruk lag op het creëren van rust en perspectief op het gebied van bestaanszekerheid. Om verder afglijden te voorkomen is zoveel mogelijk maatwerk geboden. • Het experiment laat zien dat met veel geduld, energie en hard werken er doorbraken mogelijk zijn die de bestaanszekerheid verhogen en daarmee bijdragen aan de veiligheid. Professionals moeten hier nadrukkelijk de ruimte voor krijgen. We zien dat dit mogelijk is vanuit het Haagse Doorbraaklab en soortgelijke ontwikkelingen in andere gemeenten. • Toch zagen we ook dat het gevoel van onmacht voor professionals – met name casusregisseurs en betrokken hulpverleners – niet kleiner, maar groter werd. De realiteit bleek dan ook weerbarstig. Een maatwerkbudget alleen is niet voldoende; bestaande tekorten aan behandelplekken en langdurige woonplekken zijn ook met maatwerk niet altijd op te lossen.

3. Kwaliteit De Projectgroep Kwaliteit heeft zich in 2023 gericht op het verbeteren van de basis van het proces rondom het casusoverleg en het opstellen van een plan van aanpak. In het kader hiervan zijn drie zaken opgepakt: • In 2023 hebben we de ‘leidende principes’ uitgerold. (zie figuur 1) Dit zijn gezamenlijk opgestelde richtlijnen voor hoe we binnen Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden samenwerken en met elkaar omgaan. Onze leidende principes zijn: heldere verwachtingen, plan van aanpak is leidend, gezamenlijk eigenaarschap, proactief en lef. Samen vormen ze de grondhouding waarmee we een casus oppakken. Deze principes gelden niet alleen in casusoverleggen, maar ook bij het Management Team en Bestuurlijk Overleg. • Daarnaast hebben we rollenboekjes opgesteld. Dit zijn beschrijvingen van de ideale invulling van de taak- en rolverdeling van de professionals in Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden.

Leidende principes voor samenwerking binnen Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden Proactief en lef

Heldere verwachtingen

Plan van aanpak is leidend

Gezamenlijk eigenaarschap

Figuur 1. De leidende principes

4

Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden | Jaarverslag 2020

Overige thema’s Huiselijk geweld, kindersmishandeling en stalking (inclusief MDA++)

ONZE OVERIGE AANPAKKEN Complexe multi-problematiek In deze aanpak staan personen die overlast geven of crimineel gedrag vertonen in combinatie met bijvoorbeeld schulden, dakloosheid en/of verslaving, centraal. Hieronder vallen ook de zogenaamde High Impact Crimes (HICs). Het doel is om de veiligheid van de persoon zelf, alle betrokkenen en de omgeving te verbeteren.

Een groot deel, 33% van de meldingen van professionals bij Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden, gaat over huiselijk geweld en kindersmishandeling, inclusief stalking. Dit aantal laat zien dat het een groot probleem is. Veel casuïstiek van huiselijk geweld en kindermishandeling wordt opgepakt in onze ‘reguliere’ aanpak van complexe multi-problematiek casuïstiek. Voor de meest complexe en langdurige problematiek is er een speciale aanpak, MDA++ genaamd. In 2023 is binnen de MDA++ het volgende opgepakt: • Steeds vaker lukt het de cliënt bij het casusoverleg te laten aansluiten. We proberen hierbij onze adviseurs cliëntperspectief intensief in te zetten, wat tot positieve doorbraken heeft geleid in het contact met de cliënt. • De afgelopen jaren is de aanpak MDA++ geïntroduceerd. In nauwe samenwerking met Veilig Thuis Haaglanden en de centrumgemeenten Den Haag en Delft, is MDA++ in de structuur van het zorg- en veiligheidshuis geborgd. Dat betekent dat MDA++ nu een van de standaard aanpakken is in het zorg- en veiligheidshuis. Kenmerkend voor deze aanpak is de inzet van een team van experts op dit thema vanuit diverse netwerkpartners. De financiering voor deze aanpak loopt tot en met 2025. Daarna moet er naar nieuwe financiering gezocht worden; dit zal ook t.z.t. in de daarvoor geschikte gremia worden geagendeerd. • In 2023 is weer hard gewerkt aan de doelen binnen MDA++.

In deze aanpak is zowel het aantal casussen als het aantal besproken personen toegenomen, evenals het aantal casusoverleggen. Femicide voorkomen heeft hierbij zeker onze aandacht. • Doordat er in die casussen sprake is van structurele veiligheid, hebben we in 2023 20 casussen succesvol kunnen afsluiten. • In een groot deel van de meldingen rondom huiselijk geweld en kindersmishandeling is sprake van stalking. Alle beslissingen over AWARE-trajecten (aansluiting, verlenging en afsluiting) worden in een gezamenlijk overleg op Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden genomen zodat direct kan worden gekeken of meer integrale samenwerking nodig is. Ook hebben we afgelopen jaar onderzocht hoe de aanpak stalking geïntensiveerd kan worden. In 2024 voeren partners samen een pilot uit ter verbetering van de aanpak (ex-)partner stalking.

Radicalisering en (gewelddadig) extremisme Voor alle negen gemeenten in Haaglanden voert Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden deze persoonsgerichte aanpak uit. Deze aanpak is bedoeld voor personen die radicaliseren of geradicaliseerd zijn en vanuit de radicale invulling van hun ideologie een (veiligheids-)risico (kunnen gaan) vormen voor de maatschappij. Het gaat om alle vormen van radicalisering of extremisme, waaronder rechts- en links-, religieus- of anti-overheid (soevereinen/ autonomen) extremisme.

Kennisknooppunt

• Professionals van netwerkpartners in het zorg- en veiligheidshuis die de rol van casusregisseur oppakken, kunnen de masterclass van het leeratelier Maatwerk en Regie volgen. Dit leeratelier is door de gemeente Den Haag (sociaal domein) en de hogescholen van Leiden en Den Haag met Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden ontwikkeld om het vak van casusregisseur door te ontwikkelen. In 2023 zijn er vier masterclasses georganiseerd waaraan, naast gemeenteambtenaren, ook andere professionals van de netwerkpartners vanuit Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden hebben meegedaan. • In 2023 hebben we ook reflectiesessies georganiseerd waarin netwerkpartners met elkaar van de casuïstiek leren. Dit levert nieuw handelingsperspectief op en meer kennis van elkaar zodat in de toekomst effectiever en efficiënter samengewerkt kan worden. We gaan hier in 2024 mee door.

5

BIJEENKOMSTEN EN KENNISSESSIES IN 2023

Thematische sessies • Cliëntperspectief centraal • Herkennen van - en omgaan met- een persoon met een licht verstandelijke beperking • Uitleg over de forensische ggz en werken met de forensische doelgroep • Uitleg over de Wet verplichte ggz en andere opties voor verplichte zorg • Gastcollege Extreem Rechts Excursies • Klinisch Centrum Nootdorp • Limor Housing First Jongeren Overig • Documentairemiddag “Look what you made me do” • Kick-off Regionale Expertisepool Rivaliserende Jeugd (bijeenkomst van de regionale aanpak rivaliserende jeugd (groepen) • Slotbijeenkomst experiment ‘Van onmacht naar impact’ • Kennisconferentie zorg, veiligheid en scholen

Algemene sessies • Introductiebijeenkomsten ZVHH (drie keer per jaar) • Lokale Kamer Bijeenkomst/Materiedeskundigen (twee keer per jaar) • Bewust omgaan met privacy bij ZVHH (diverse keren per jaar)

CLIËNT CENTRAAL

ze constructief adviseren in casusoverleggen door gedetailleerd te beschrijven welke zaken waarschijnlijk beter werken in de aanpak voor deze cliënten, en welke minder goed of niet. Tevens voeren zij gesprekken met de cliënt, om bijvoorbeeld een doorbraak of toeleiding te realiseren. Naast trainingen zoals cliënt-aan-tafel gesprekstrainingen voor onze procesregisseurs geven de Adviseurs Cliëntperspectief ook kennissessies aan de keten over thema’s die belangrijk zijn in het cliëntperspectief en daarmee het herstel van de cliënt. Denk hierbij aan intergenerationeel trauma, psychologische veiligheid, enz. Dit alles maakt dat ze voor de keten vaak ook een sparringpartner zijn als het gaat om advies en inzicht geven. “We zijn in 2022 begonnen door met Adviseurs Cliëntperspectief een nieuw concept te introduceren aan het stafteam en de netwerkpartners. Dit was een nieuwe werkwijze, en het duurde even voordat dit werd omarmd, maar ondertussen komen ketenpartners zelf op de lijn om te sparren en/of een cliëntgesprek te voeren. In 2024 gaan we het cliëntperspectief nog meer borgen en zal het eind 2024 niet meer weg te denken zijn aan de casustafel of uit de dagelijkse gang van zaken en werkwijzen”, aldus Adviseur Cliëntperspectief Jeffrey de Bies.

Sinds 2022 heeft Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden twee Adviseurs Cliëntperspectief in dienst. Deze professionals, met specifieke ervaringskennis, belichten het perspectief van de cliënt ten behoeve van een constructief herstel van de cliënt. Zij stellen de motivatie van het huidige (probleem)gedrag van de client vast en aan de hand daarvan voorspellen zij (mogelijk) toekomstig (probleem)gedrag. Aanvullend kunnen

6

Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden | Jaarverslag 2020

2023 2022 2021 2020 2019

2023 in cijfers Totaal aantal meldingen

Aantal meldingen per jaar, in totaal en per soort organisatie

500

Om inzichtelijk te maken uit welke richting de meldingen komen, zijn de melders gecategoriseerd naar de domeinen bestuur, straf, zorg en daarnaast ook jeugd. In onderstaande grafiek is zichtbaar uit welke domeinen de meldingen van het jaar 2023 kwamen en hoe dit zich verhoudt tot voorgaande jaren.

462

400

416

414

300

Opmerkelijk is dat er in 2023 minimale verandering is ten opzichte van 2022: 1% minder meldingen vanuit het strafdomein en 1% meer vanuit het zorgdomein. Het strafdomein (politie, het Openbaar Ministerie en de drie reclasseringsorganisaties) blijft de grootste aanmelder. Veruit de meeste meldingen komen van de politie (38,9%; 162 van de 416 meldingen).

200 100 0

2021

2022

2023

We zien dat het totaal aantal meldingen nagenoeg gelijk is aan 2022.

Meldingen uitgesplitst per soort organisatie 2023

11%

53%

2022

12%

54%

29%

2021

14%

50%

27%

2020

10%

2019

17% 0%

30%

43%

10% Bestuur

20% Straf

5% 8%

33% 57%

30%

40%

Zorg

Jeugd

5%

1% 18%

50%

60%

70%

Zorg- en Veiligheidshuizen

7

80%

13% 3% 5% 90%

100%

Uniek besproken personen – per aanpak In vergelijking met voorgaande jaren is het aantal besproken personen opnieuw in alle aanpakken toegenomen, met name bij de aanpak MDA++ is de stijging fors. Dit heeft onder andere te maken met een systeemgerichte benadering van de aanpak; systeemleden (gezinsleden) worden in tegenstelling tot voorgaande jaren

apart opgenomen in ons registratiesysteem en besproken tijdens de overleggen. Om informatie over alle betrokken personen op te kunnen vragen, wordt nu iedereen toegevoegd aan de casus in het registratiesysteem PGAx. Dezelfde werkwijze hanteren we bij de groepsaanpak.

Uniek besproken personen per aanpak 800

81

700

63

600 500 400 300 200 100 0

213

41

167

137

61

69

65

111

119

62 81

40 45 55 76

205

173

203

268

280

2019

2020

2021

2022

2023

91

Groepsaanpak

Intensieve (Levensloop) aanpak Risicovol en Verward gedrag

Aanpak MDA++

Aanpak radicalisering en (gewelddadig) extremisme Aanpak complexe multi-problematiek

Aantal overleggen - per aanpak In onderstaande staafdiagrammen is te zien dat er tussen 2019 en 2023 sprake is van een behoorlijke stijging van het aantal overleggen. Dit geldt voor alle aanpakken. Vooral het aantal overleggen binnen de Intensieve (Levensloop)aanpak en de Groepsaanpak zijn flink toegenomen. De toename van het aantal overleggen wijst erop dat de multi-problematiek zo complex is dat

het nodig is om vaker dan één keer per casus een overleg te organiseren. Voor de groepsaanpak geldt dat er in 2023 meer subgroepen zijn toegevoegd die tijdens aparte overleggen besproken worden, en dat er flexibeler wordt geagendeerd om op die manier in te spelen op acute situaties (zoals incidenten of een onverwacht eind van een detentie).

Aantal focus- en casusoverleggen per aanpak 900

101

800 700

14

20

600

102

81

27 81

116

141

222

268

171

143

142

2019

2020

2021

500 400 300

98 225

200 100 0

107 226

206

236

210

216

2022

2023

Groepsaanpak

Intensieve (Levensloop) aanpak Risicovol en Verward gedrag

Aanpak MDA++

Aanpak radicalisering en (gewelddadig) extremisme

8

Aanpak complexe multi-problematiek

Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden | Jaarverslag 2020

Cijfermatige trends en behaalde resultaten in 2023 Leefgebieden Sinds Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden met registratiesysteem PGAx werkt, wordt per leefgebied een cijfer gegeven over de situatie (1: veel problemen tot 5: geen problematiek). Zo is er inzicht te verkrijgen in hoe scores op leefgebieden veranderen gedurende de aanpak. Gedurende de looptijd van de casus wordt de monitoring diverse keren ingevuld. Naar aanleiding van de scores, wordt aandacht gegeven aan de leefgebieden die slecht(er) scoren en stil gestaan bij een achteruitgang in de situatie. Leefgebieden waarop geen problemen zijn worden gezien als beschermende factoren, waarbij het belangrijk is dat zij in stand blijven.

brengen is. Hier wordt zeker aandacht voor gevraagd in de casusoverleggen. Opvallend is dat na de derde monitoring, de situatie op sommige leefgebieden verslechtert of gelijk blijft. Dit kan komen doordat casussen waarbij sprake is van stabiliteit worden afgesloten. Ook kan het voorkomen dat we een persoon beter leren kennen gedurende de looptijd van de aanpak en de informatiepositie beter wordt, waardoor er meer zicht komt op de problematiek. Overlast meldingen bij Intensieve (Levensloop)aanpak Risicovol en Verward gedrag De politie kan in haar systeem registreren hoe bepaalde personen in beeld komen. Wij hebben geanalyseerd hoe vaak personen die in de Intensieve (Levensloop)aanpak Risicovol en Verward gedrag zijn opgenomen, geregistreerd zijn met overlast meldingen. Hierbij hebben we gekeken naar E33-meldingen: overlast door personen met verward gedrag, E38-meldingen: overlast in verband met alcohol/drugs en E41-meldingen: overlast zwervers.

In onderstaande grafiek staat aan aantal van de leefgebieden die wij bijhouden. Dit is de gemiddelde score van alle personen die zijn besproken in Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden, ongeacht de aanpak. Uit de analyse blijkt dat een groot deel van de personen geen goede startpositie heeft bij instroom. Gedurende de looptijd van de aanpak zien we op meeste leefgebieden een verbetering (stijging). Positief is dat er, ondanks de schaarste, een verbetering in de huisvestingssituatie komt. Dagbesteding blijkt een leefgebied te zijn waarop moeizaam een duurzame verandering teweeg te

Deze meldingen hebben we samengevoegd. In de grafiek op de volgende pagina zijn de trends in politie meldingen van overlast (E33, E38 en E41-meldingen) te zien.

Verloop in gemiddelde score (1-5) op leefgebieden 4 3,5 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0

Justitie en Politie 1e monitor

Wonen 2e monitor

Dagbesteding

3e monitor

4e monitor

9

Onderlinge relaties binnen het gezin

Veilig Thuis meldingen bij huiselijke geweld en kindermishandeling (MDA++) Bij Veilig Thuis kan iedereen een melding doen van (een vermoeden van) huiselijk geweld en/of kindermishandeling. In de MDA++ aanpak worden personen besproken die bekend zijn met deze problematiek. Het streven is om een veilige en stabiele situatie te creëren in deze casussen. We hebben onderzocht of, en zo ja hoeveel, meldingen er nog binnenkomen nadat personen in de aanpak zijn opgenomen. Dit hebben we vergeleken met het totaal aantal geregistreerde meldingen bij Veilig Thuis voordat de casus bij MDA++ besproken is.

Zoals goed zichtbaar is, daalt het aantal meldingen na opname in de aanpak. Dit aantal blijft redelijk laag, totdat weer een lichte stijging te zien is nadat personen twee jaar in de aanpak zitten. Dit is te verklaren: als personen stabiel zijn en de aanpak niet meer nodig is, sluiten we de casussen af. 178 personen zijn ingestroomd, maar na twee jaar zitten er nog 40 personen in de aanpak. We houden alleen de harde kern over. Deze personen zijn vaak zorgmijdend en hebben ernstige multiproblematiek: ggz-problematiek, middelengebruik, gedragsproblemen en/of een verstandelijke beperking. Zij zijn hierdoor moeilijk behandel- en plaatsbaar en blijven vaak met overlast in beeld komen. Deze personen zorgen gemiddeld voor meer meldingen dan personen die wel stabiel zijn geworden, waardoor het gemiddeld aantal overlastmeldingen stijgt.

We zien dat bij Veilig Thuis het gemiddeld aantal meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling afneemt na instroom in de aanpak. Gedurende de aanpak daalt het aantal verder. Ook hier zien we dat een fors aantal casussen wanneer er sprake is van duurzame veiligheid wordt afgesloten (34 bij instroom, en na 2 jaar nog maar 9). Het is logisch dat de casussen die we blijven bespreken, gemiddeld meer Veilig Thuis meldingen voortbrengen, er is immers nog geen stabiele veiligheid gecreëerd.

Verloop in gemiddeld aantal totale overlast-meldingen (E33, E38 en E41) 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 6 mnd voor instroom - instroom

Eerste 6 maanden

6 maanden 1 jaar

1 - 1,5 jaar

1,5 - 2 jaar

2 - 2,5 jaar

2,5 - 3 jaar

Verloop in aantal Veilig Thuis-meldingen per casus 10 9 8 7 6 5 4 3 2 1 0 Instroom Voor instroom

6 maanden Eerste 6 maanden

1 jaar 6 maanden - 1 jaar

10

1,5 jaar 1 - 1,5 jaar

2 jaar 1,5 - 2 jaar

Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden | Jaarverslag 2020

Aan ‘t woord: Dieuwertje van de Politie Eenheid Den Haag Zijn er ook nog uitdagingen? Waar samengewerkt wordt, krijg je soms ook te maken met uitdagingen. In de praktijk zie je soms dat netwerkpartners niet altijd dezelfde taal spreken of er zijn verwachtingen over en weer waar je het met elkaar over moet hebben. Zeker wanneer er sprake is van complexe casuïstiek waar men tegen onmogelijkheden aanloopt, vaak samen met de nodige emoties, is de grote uitdaging naast elkaar te blijven staan. We zijn als netwerkpartners betrokken met, als het goed is in grote mate hetzelfde doel: de veiligheid vergroten en zorgen dat de heftigheid van de problematiek afneemt. Het vraagt de vaardigheid om samen te werken en de brede context te kunnen zien om gezamenlijk de casus tot een goede afloop te brengen.

Tot slot geven we graag nog meer inzicht in het werk van het zorg- en veiligheidshuis door een van onze ketenpartners aan het woord te laten. Dieuwertje, waarom meld jij casussen aan bij het zorg- en veiligheidshuis? Wanneer ik geconfronteerd word met casuïstiek waarbij (grote) zorgen zijn om de veiligheid, de reguliere lijnen in het lokale veld niet toereikend zijn gebleken en/of er proces- en casusregie nodig is, meld ik aan bij het ZVHH. Samen met het stafteam en de netwerkpartners maken we dan een plan van aanpak. Wat voor mij het belangrijkste is, is dat we samen kijken wat nodig is binnen de casus. Het kan dus zo zijn dat een eenmalige bespreking voldoende is, om vervolgstappen af te stemmen en informatie uit te wisselen.

Kan je een voorbeeld noemen waarin een melding de cliënt, en hopelijk ook de politie, heeft geholpen? Een melding waar ik trots op terug kijk, betreft een casus waar sprake was van eergerelateerd geweld. Vanuit de politie maakten we ons ontzettend zorgen om een moeder en kinderen. We hadden in deze casus korte lijnen met de jeugdhulpverlening. We merkten echter dat er meer instanties betrokken moesten worden om met elkaar af te stemmen. Deze casus heeft het uiterste gevraagd van alle betrokken hulpverleners. Tijdens de casuïstiekoverleggen zijn er op inhoud pittige discussies gevoerd, maar we zijn altijd allemaal naast elkaar blijven staan. Juist deze casus maakte voor mij duidelijk hoe belangrijk het is om in je netwerkpartners te investeren. Elkaar te willen begrijpen om vervolgens met elkaar te proberen het allerbeste te bewerkstelligen voor de betrokkenen.

Wat kunnen het stafteam en de netwerkpartners voor je betekenen nadat je een melding hebt gedaan? De meerwaarde van het Zorg- en Veiligheidshuis is het faciliteren van de overleggen en het bundelen van informatie. Het helpt mij om scherp te hebben wie er betrokken zijn en wat eenieder doet. Dit maakt dat ik ook binnen mijn eigen organisatie goed uit kan zetten wat nodig is. Daarnaast speelt het stafteam een grote rol in het formuleren van een gezamenlijk doel en bij het kunnen spreken van een gezamenlijke taal. Wat zijn de voordelen van de casus samen oppakken? Het oppakken van een casus met alle betrokken netwerkpartners zorgt ervoor dat er een zo volledig mogelijk beeld kan worden gevormd. Iedere partner heeft zijn eigen verantwoordelijkheden. Door hier goed over af te stemmen, kunnen de juiste keuzes gemaakt worden. Dit maakt dat duidelijker is wie wat doet en er efficiënter gewerkt wordt, overzien door de casus- en procesregisseur. Daarnaast verkort het de lijntjes tussen de verschillende organisaties en weten de betrokken netwerkpartners elkaar sneller te vinden.

Hoe ervaar je de ketensamenwerking? Ik ben ontzettend trots op de ketensamenwerking in Den Haag. Ik heb de laatste jaren ervaren dat de betrokken organisaties steeds beter gaan samenwerken. De lijntjes zijn over het algemeen kort. Dat werkt prettig en komt de casuïstiek ten goede. Ik vind het mooi om te zien hoe er geïnvesteerd wordt in deze ketensamenwerking, middels bijvoorbeeld introductieen themabijeenkomsten.

11

Zorg- en Veiligheidshuis Haaglanden Bezuidenhoutseweg 179 2594 AH Den Haag 070 - 757 09 00

Melden, informeren, overleggen of vragen? Melden via: haaglanden-portaal.pgax.nl Informatie en advies: infocentrumvhh@zvhh.nl www.zorgenveiligheidshuishaaglanden.nl