RIS318920 bijlage 1 GAD-rapport indicatoren 2023
Tekst van het document
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
<Titel Rapport>
Rapport inzake overeengekomen specifieke 2023 Plan van aanpak RC-onderzoek indicatoren werkzaamheden indicatoren 2023 GAD
GAD
GAD/2024.28 25 april 2024 Spui 70, 2511 BT Den Haag Secretariaatgad@denhaag.nl www.denhaag.nl 1/10
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Inleiding Inleiding Onderwerp Uitkomsten Tenslotte
Inleiding onderwerp In dit rapport wordt antwoord gegeven op de vraag of er een aansluiting is tussen de waarde van de indicatoren die worden verantwoord in de programmarekening 2023 met de begroting 2023, de programmarekening 2022 en de brongegevens van 2023. De controleverordening geeft in artikel 3 aan dat in het verslag van bevindingen aandacht besteed moet worden aan de indicatoren. De uitkomsten van onze werkzaamheden zullen tegelijkertijd met het accountantsverslag aangeboden worden. Deze opdracht is ook besproken in de vergadering van de Rekeningencommissie van 14 december 2023. Wij geven eerst een korte toelichting op de indicatoren in de programmarekening en de plek die zij in nemen binnen de gemeente Den Haag. Vervolgens gaan wij in op het onderwerp van dit rapport. Daarna geven wij de uitkomsten van de werkzaamheden weer.
Soort indicator
Definitie
Prestatieindicatoren
Indicatoren die de directe voortgang van gemeentelijk beleid laten zien.
24
Effectindicatoren
Indicatoren die de gerelateerde effecten in de samenleving van gemeentelijk beleid laten zien.
52
Topindicatoren
Indicatoren die informatie geven over de ontwikkelingen in de output en/of effecten van een programma of product.
10
Beleidsindicatoren
Indicatoren die verplicht zijn gesteld door het Rijk. Door de vaste set beleidsindicatoren is het eenvoudiger om de eigen gemeente te vergelijken met andere gemeenten.
32
Kengetallen
Betreffen een maatschappelijke ontwikkeling waarop de gemeente Den Haag geen directe invloed kan uitoefenen door middel van beleid, maar die wel relevant zijn voor dat beleid.
70
De uitkomsten van onze werkzaamheden zijn op 25 april 2024 afgestemd met Regievoering. Introductie indicatoren Sturing op beleidsdoelstellingen vindt binnen de gemeente Den Haag mede plaats door middel van indicatoren. De indicatoren worden jaarlijks verantwoord in de programmateksten van de programmarekening. Soorten indicatoren
Aantal in de programmarekening
Voor 2023 zijn in de programmabegroting 2024-2027 in totaal 188 indicatoren opgenomen die naar aard kunnen verschillen. De definities zijn:
2/10
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Inleiding Inleiding
Per programma (programmabegroting 2024-2027):
Onderwerp 1. Topindicator
Uitkomsten Tenslotte
03. Duurzaamheid, Milieu en Energietransitie
6
2. Prestatieindicator
3. Effectindicator
4. Kengetal
2
1
23
1
33
3
3
5
11
1
10
2
2
1
04. Openbare Orde en Veiligheid 05. Cultuur en Bibliotheek 06. Onderwijs
6
2
5
9
8
6
5
19
2
3
5
1
11
2
6
4
1
13
6
12
3
21
08. Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid 09. Buitenruimte 10. Sport 11. Economie 12. Mobiliteit 13. Stadsontwikkeling en Wonen
4
14. Stadsdelen, Integratie en Dienstverlening
6
6
4
4
7
3
3
6
12 3
1
16. Overzicht Overhead 10
24
52
22 12
1
15. Financiën Bedrijfsvoering 3.2 Omvang en kosten formatie Eindtotaal
13 3
2
07. Werk en Inkomen
5. Beleids- Eindtotaal indicator
70
1
1
4
4
32
188
3/10
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Onderwerp Inleiding Onderwerp Uitkomsten Tenslotte
Doel en vraagstelling In de controleverordening van de gemeente Den Haag is in artikel 3 opgenomen dat de GAD als onderdeel van de accountantscontrole aandacht besteedt aan kengetallen en indicatoren in een verslag van bevindingen.
Uiteindelijk zijn er toch nog bronnen aangeleverd na de definitieve datum (22 maart 2024). Een deel hiervan is meegenomen in de aansluiting omdat dit in de tijd paste en qua complexiteit eenvoudig te beoordelen was. Uiteindelijk hebben wij van 30 indicatoren de bron niet beoordeeld.
In dit rapport beantwoorden wij de volgende vragen: Sluiten de waarden van de indicatoren in de programmarekening 2023 aan met: 1. de programmabegroting; 2. de programmarekening 2022; 3. de brongegevens 2023; én 4. zijn afwijkingen tussen realisatie en begroting van >10% toegelicht?
Per indicator is de aansluiting gemaakt aan de hand van de programmabegroting 2024-2027, de programmarekening 2022 (jaar t-1) en de achterliggende brondocumentatie 2023. Afbakening van het onderzoek De aansluiting van de indicatoren met de brongegevens vindt jaarlijks op álle indicatoren plaats. We sluiten ook de begrote waarde en de waarde 2022 van de indicatoren aan met de begroting en de programmarekening van 2022. Aanlevering Ondanks de eerdergenoemde communicatie hierover was de aanlevering van de brondocumentatie 2023 op 8 maart 2024 niet compleet voor alle 188 indicatoren. Van 72 indicatoren was op 8 maart 2024 geen brondocumentatie ontvangen. Na de tweede en laatste aanleverronde waren dit er nog 47. 4/10
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Uitkomsten Inleiding Onderwerp
Dit hoofdstuk geeft inzicht in de verschillende aansluitingen tussen de programmarekening en de begroting, de programmarekening 2022 en de brondocumentatie.
Uitkomsten
Aansluiting indicatoren
Tenslotte Sluit de begrote waarde aan met de begroting 2023? Voor het aansluiten van de begrote waarde 2023 van de indicator in de programmarekening 2023 zijn wij uitgegaan van de begrote waarde 2023 van de indicator uit de Begroting 2024-2027. Voor het beantwoorden van deze vraag hanteren wij de volgende variaties: 1. Ja, de indicator sluit aan met zowel de waarde over 2023 in de begroting 2023-2026 als de begroting 2024-2027. 2. Ja, de indicator sluit aan met de geactualiseerde waarde in de begroting 2024-2027 (indien deze afwijkt van de begrote waarde 2023 in de begroting 2023-2026). 3. Ja, de indicator is opgenomen in zowel de begroting als de programmarekening, maar hebben beiden geen waarde/waarde NUL/waarde NNB/etc. 4. Nee, de waarde staat in de begroting, maar in de programmarekening staat geen waarde/waarde NUL/waarde NNB/etc.
Uit onze werkzaamheden komt het volgende naar voren:
1. 2. 3.
Waardes sluiten aan Geactualiseerde stand begroting sluit aan Indicator is opgenomen, maar geen waarde TOTAAL
81 19 88 188
Na de bevindingen van 2021 heeft de Rekeningencommissie het college gevraagd in de jaarrekening voor iedere verantwoorde indicator het begrotingscijfer te vermelden. Ook dit jaar brengen wij in beeld in hoeveel gevallen dat niet zo is, het gaat om totaal 88 indicatoren waar geen begrote waarde is opgenomen. Hiervan zijn er 27 beleidsindicatoren en 61 kengetallen. Beleidsindicatoren zijn bedoeld om op een bepaalde peildatum vergelijking met andere gemeenten mogelijk te maken en hoeven niet te worden begroot. Kengetallen geven de stand van zaken per een bepaalde peildatum aan. Ook hier is een begroot cijfer niet noodzakelijk.
5/10
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Uitkomsten Inleiding Onderwerp Uitkomsten Tenslotte
In de begroting 2024-2027 is ook de begrotingswaarde 2023 opgenomen. Wij hebben geconstateerd dat het voorkomt dat deze waarde in een aantal gevallen niet overeenkomt met de oorspronkelijke waarde in de begroting 2023-2026. Zie de tabel hieronder.
In de collegereactie (RIS316629) op het rapport indicatoren 2022 is aangegeven dat bij actualisatie van begrotingswaarden, een raadsvoorstel moet worden opgenomen. In 2024 is dit gebeurd (bijlage 5, RIS316918). Bij de begroting 2025-2028 zullen de begrotingswaarden van 2024 echter op aangeven van de Rekeningencommissie niet meer aangepast worden (vergadering 2 november 2023).
Een deel van deze indicatoren komt niet voor in de begroting 2023, maar wel in de begroting 2024 en krijgt daardoor in deze begroting voor het eerst een waarde. De overige indicatoren zijn in de loop van 2023 geactualiseerd en hebben in de begroting 2024-2027 een andere waarde gekregen. Vergelijking begrotingswaarden 2023 in begroting 2023 en 2024 Programma 3. Duurzaamheid, Milieu en Energietransitie 9. Buitenruimte 9. Buitenruimte 9. Buitenruimte 10. Sport 10. Sport 10. Sport 10. Sport 11. Economie 11. Economie 11. Economie 11. Economie 12. Mobiliteit 12. Mobiliteit 12. Mobiliteit 13. Stadsontwikkeling en Wonen 13. Stadsontwikkeling en Wonen 13. Stadsontwikkeling en Wonen 16. Overzicht Overhead
Indicator Aantal woningen isoleren % gescheiden afval Aantal stadsbomen in de openbare ruimte Openbaar groen Vitaliteit Haagse vereniging - Vitaal Vitaliteit Haagse verenigingen - Krachtig Vitaliteit Haagse verenigingen - Kwetsbaar Vitaliteit Haagse verenigingen - Maatschappelijk Aantal hotelovernachtingen van binnenlandse gasten Aantal hotelovernachtingen van buitenlandse gasten Aantal hotelovernachtingen van zakelijke gasten Waardering van het gemeentelijk ondernemersklimaat door Haagse MKB ondernemer Aantal fietsparkeerplekken in Centrum, Scheveningen, stations en enkele RR halten Aantal gerealiseerde fietsparkeerplekken Jaarlijkse fietsindex (hoe vaak wordt de fiets gebruikt) gemeente Den Haag % in aanbouw genomen sociale huurwoningen onder liberalisatiegrens door corporaties Aantal in aanbouw genomen sociale huurwoningen onder liberalisatiegrens door woningcorporaties Aantal in aanbouw genomen woningen (nieuwbouw en transformatie) Overhead
Waarde begroting 2023 in begroting 2023 9.000
Waarde begroting 2023 in begroting 2024 7.000
Niet in begroting 121.000 14.129 Niet in begroting Niet in begroting 58% Niet in begroting 761.000 719.000 375.000 6,9
40% 123.000 14.459 41% 24% 27% 8% 1.088.000 1.246.000 577.000 6,6
30.265
28.065
400 140
1300 146
Niet in begroting
30%
Niet in begroting
1.200
Niet in begroting
4.000 6/10 11,5%
10,92%
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Uitkomsten Inleiding Onderwerp Uitkomsten Tenslotte
Sluit de waarde 2022 zoals opgenomen in de programmarekening 2023 aan met de programmarekening 2022? Voor het aansluiten van de waarde 2022 van de indicator in de programmarekening 2023 zijn wij uitgegaan van de programmarekening 2022. Dit doen wij omdat deze waarde destijds met de bron is aangesloten. Waarden die geactualiseerd zijn konden niet door ons met de programmarekening 2022 worden aangesloten.
Wij merken net als voorgaande jaren op dat het vergelijkend cijfer regelmatig geen waarde heeft, of in jaar T-1 geen waarde had en in 2023 (jaar T) wel. Indicatoren die na de conceptversie van de programmarekening niet aansloten, zijn aangepast in de definitieve versie. Éen indicator sluit niet aan. Het betreft “Vitaliteit Haagse verenigingen – Kwetsbaar” , doordat deze in 2022 een andere indeling had (sinds 2023 uitgesplitst, ook in de begroting).
De Rekeningencommissie heeft het college gevraagd om voor elke indicator historische informatie op te nemen zodat inzicht in de trend wordt gegeven. Uit onze werkzaamheden blijken de volgende variaties als antwoord op de vraag: Uitkomsten aansluiting waarde 2022 in programmarekening 2023 met programmarekening 2022 Uitkomst
Aantal
1.
Ja, de indicatorwaarde 2022 in de programmarekening 2023 sluit aan met de waarde 2022 in de programmarekening 2022.
142
2.
Ja, de indicatorwaarde 2022 heeft zowel in de programmarekening 2022 als 2023 geen waarde/waarde NUL/waarde NNB/etc., dus sluit aan.
12
3.
Nee, de indicator 2022 heeft een waarde in de programmarekening 2023, maar de indicator komt niet voor in de programmarekening 2022.
2
4.
Nee, de indicator heeft een waarde in de programmarekening van 2023, maar in de programmarekening 2022 heeft deze geen waarde/waarde NUL/waarde NNB/etc.
26
5.
Nee, de waarde van de indicator in de programmarekeningen 2022 en 2023 sluiten niet met elkaar aan.
1
6.
Nee, de indicator heeft een waarde in de programmarekening van 2022, maar in de programmarekening 2023 heeft deze geen waarde/waarde NUL/waarde NNB/etc. TOTAAL
5 188
7/10
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Uitkomsten Programma
Inleiding Onderwerp Uitkomsten Tenslotte
Sluit de waarde 2023 aan met de bron? Voor het aansluiten van de waarde 2023 van de indicator met de brondocumenten zijn wij uitgegaan van de programmarekening 2023 van 24 april 2024. De waarde van de indicator kan wel of niet aansluiten. Echter kan het voorkomen dat de aard van de bron ervoor zorgt dat de waarde van de indicator foutgevoelig is. In dit geval is de afgesproken kwalificatie ‘onzeker’. Dat speelt bijvoorbeeld wanneer de waarde van de indicator wordt berekend in Excel, soms met grote databestanden vanuit systemen waarbij selecties en/of (veel) bewerkingsslagen worden toegepast. Dit in tegenstelling tot de waarde van een indicator die wel rechtstreeks te herleiden is uit een systeem. In geval van ‘Nee – geen bron’, is er geen bron aangeleverd en/of is deze (nog) niet beschikbaar. In sommige gevallen, zoals bij de verhuurgegevens bij programma 13 en de BBP van programma 11, is de data nog niet beschikbaar. In 16 gevallen is er wel een waarde in de programmarekening opgenomen, maar is er geen bron aangeleverd.
03. Duurzaamheid, Milieu en Energietransitie 04. Openbare Orde en Veiligheid 05. Cultuur en Bibliotheek
Ja Bron sluit aan
Nee Geen bron
13
3
Nee – Niet meer beschikbaar
Nee – sluit niet aan
Onzeker Bron sluit aan
Eindtotaal
17
33
11
06. Onderwijs
11 4
9
13
1
5
6
2
9
1
19
07. Werk en Inkomen
7
08. Zorg, Welzijn, Jeugd en Volksgezondheid 09. Buitenruimte
16 11
1
10. Sport
12
2
11. Economie
6
2
11 1
15
13 21
12. Mobiliteit
1
11
12
13. Stadsontwikkeling en Wonen 14. Stadsdelen, Integratie en Dienstverlening 15. Financiën
14
6
2
22
1
1
10
12
1
1
16. Overzicht Overhead
1
1
Bedrijfsvoeri ng 3.2 Omvang en kosten formatie Eindtotaal
4
95
30
4
2
3
58
188 8/10
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Uitkomsten Inleiding Onderwerp Uitkomsten Tenslotte
Zijn afwijkingen tussen realisatie en begroting van >10% toegelicht? Voor alle programma’s hebben wij in kaart gebracht bij welke indicatoren de afwijking tussen de realisatie en de begroting >10% is en of deze afwijking is verklaard/toegelicht in de programmatekst. Wij hanteren een grens van 10% afwijking ten opzichte van de begrote waarde, omdat deze grens gebruikelijk is bij het toelichten van (financiële) verschillen in een jaarrekening. Uit onze werkzaamheden blijkt dat er bij 27 van de 188 indicatoren sprake is van een afwijking van meer dan 10% . Hiervan zijn er 21 toegelicht. Deze vergelijking is gemaakt tussen de realisatie en de begrotingscijfers. Bij 17 indicatoren hebben wij deze afwijking niet kunnen vaststellen door een verandering in de systematiek waarbij de realisatie en begroting bepaald wordt. Een voorbeeld is programma 13, waarbij de prestatie-indicatoren bepaald worden vanuit een andere bron en de vergelijking met voorgaande jaren niet meer te maken is. Bij 101 indicatoren kon de vergelijking niet gemaakt worden doordat de waarde in de begroting ontbrak (88 keer), er geen realisatiewaarde is (4 keer), of de realisatie niet te vergelijken is met de begroting (9 keer). Dit is het geval bij programma 5, waarbij de realisatie over 2022 aangeleverd wordt terwijl er wel een begroot cijfer is voor 2023.
9/10
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag
Tenslotte Inleiding
Vaktechnische voorschriften
Onderwerp
Doel van dit rapport inzake overeengekomen specifieke werkzaamheden
Uitkomsten Tenslotte
Wij hebben overeengekomen specifieke werkzaamheden verricht met betrekking tot Indicatoren 2023 in de jaarstukken 2023 van de gemeente Den Haag. De opdracht is bedoeld om de Rekeningencommissie voor haar controlerende taak te informeren over het aantal en het type indicatoren, de aansluiting van de kengetallen met de begroting 2023, met de jaarrekening 2022 en met onderliggende brongegevens. Tevens zijn we nagegaan of afwijkingen >10% zijn toegelicht. De overeengekomen specifieke werkzaamheden zijn overlegd met de Rekeningencommissie. Verantwoordelijkheid van de gemeente en de Rekeningencommissie De gemeente is verantwoordelijk voor het onderzoeksobject waarop de overeengekomen specifieke werkzaamheden zijn uitgevoerd. Van de Rekeningencommissie wordt verwacht dat zij een eigen afweging maken van de overeengekomen specifieke werkzaamheden en bevindingen die door ons zijn gerapporteerd en hun eigen conclusies trekken uit de door ons uitgevoerde werkzaamheden. Onze verantwoordelijkheid Een opdracht tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden houdt in dat wij de specifieke werkzaamheden uitvoeren die zijn overeengekomen met de Rekeningencommissie en de bevindingen rapporteren, die de feitelijke uitkomsten zijn van de uitgevoerde overeengekomen specifieke werkzaamheden. Wij doen geen uitspraken over de geschiktheid van de overeengekomen specifieke werkzaamheden.
Wij hebben de overeengekomen specifieke werkzaamheden uitgevoerd volgens het Nederlands recht, waaronder de Nederlandse Standaard 4400, ‘Opdrachten tot het verrichten van overeengekomen specifieke
werkzaamheden’. Deze opdracht tot het verrichten van overeengekomen specifieke werkzaamheden is geen assurance-opdracht. Derhalve brengen wij geen oordeel of assurance-conclusie tot uitdrukking. Indien wij aanvullende werkzaamheden hadden verricht, zouden mogelijk andere aangelegenheden onder onze aandacht zijn gekomen die gerapporteerd zouden zijn. Beroepsethiek en kwaliteitsmanagement Wij hebben de voor ons geldende relevante ethische voorschriften in de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (Vgba) nageleefd. Wij hebben de onafhankelijkheidsregels van de Verordening inzake de Onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) nageleefd. Wij passen de ‘Nadere voorschriften kwaliteitssystemen’ (NVKS) toe. Op grond daarvan beschikken wij over een samenhangend stelsel van kwaliteitsmanagement inclusief vastgelegde richtlijnen en procedures inzake de naleving van ethische voorschriften, professionele standaarden en andere relevante wet- en regelgeving. Ondertekening Wij verwachten u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zijn natuurlijk bereid een nadere toelichting te geven.
Gemeentelijke Accountantsorganisatie Den Haag, 25 april 2024 WAS GETEKEND drs. T.M. Gommans RO
10/10