RIS318912 Voortgangsrapportage woningbouwproductie 2023

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Martijn Balster Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

Ons kenmerk

DSO/10736844 RIS318912

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

Contactpersoon

Gertjan Giele en Annemiek Stroosma Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Gebiedsontwikkeling & Projecten en Wonen Telefoonnummer

14070

E-mailadres

annemiek.stroosma@denhaag.nl Datum

21 mei 2024 Onderwerp

Voortgangsrapportage woningbouwproductie 2023

Geachte voorzitter, In deze brief ontvangt u de rapportage over de voortgang in de woningbouw over het jaar 2023. Bij de vaststelling van de Woonagenda 2020-2030 (RIS305711) in oktober 2020 is toegezegd dat het college de raad halfjaarlijks informeert over de kwantitatieve en kwalitatieve voortgang van het woningbouwprogramma. Op 13 juni 2023 stuurde ik u de derde voortgangsrapportage woningbouwprogrammering betaalbare woningbouw (RIS315804). In de nu voorliggende Voortgangsrapportage woningbouwproductie 2023 zijn naast de bouwproductie ook de nieuwste inzichten met betrekking tot de programmering opgenomen. Deze Voortgangsrapportage kijkt terug op de resultaten van 2023 en blikt vooruit op de komende jaren. Verder wordt op hoofdlijnen ingegaan op de ontwikkelingen en gerealiseerde voortgang. De gedetailleerde (cijfermatige) monitor treft u aan in de bijlage. Helaas is in Den Haag, analoog aan de trend in veel andere Nederlandse gemeenten, de bouwproductie in 2023 met 1.820 in aanbouw genomen woningen en 136 woon/zorgeenheden achtergebleven bij de gestelde ambities. Alhoewel voor ruim 5.000 woningen een bouwvergunning is verstrekt, staat de bouwproductie als gevolg van macro-economische- en geopolitieke omstandigheden onder druk. Ook andere knelpunten, o.a.

benoemd in de kritische succesfactoren in de Regionale Realisatieagenda Woningbouw Haaglanden (RIS314503), spelen hierbij een rol, zoals langlopende bezwaarprocedures. Den Haag is daarbij niet uniek. Elders in Nederland laten de bouwproductiecijfers een vergelijkbare ontwikkeling zien. Wel geven marktpartijen aan dat de complexiteit van projecten in combinatie met de stapeling van ambitieuze beleidsambities en de meer dan gemiddelde politieke dynamiek complicerende factoren zijn bij het ontwikkelen en realiseren van projecten in Den Haag. De woningbouwprogrammering voor de komende jaren is voor wat betreft de betaalbaarheidsambities (sociaal en middeldure huur), steeds meer in lijn met de gemeentelijke betaalbaarheidsambities (80%). De sturing op betaalbaarheid sinds 2020 begint daarmee vruchten af te werpen. In de aanstaande woonvisie zal een aantal maatregelen worden voorgesteld, om de sturing op betaalbaarheid nog wat verder te verstevigen. Dit is hard nodig omdat lage en middeninkomensgroepen het ongekend lastig hebben op de (Haagse) woningmarkt.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10736844

De planvoorraad tot 2030 is voor de korte termijn voldoende gevuld. Vanuit het Rijk en de Provincie wordt gestuurd op een planvoorraad van 130%. Dat betekent dat we voor de periode eind jaren twintig nog moeten zorgdragen voor aanvulling van de planvoorraad. De actuele situatie op de woningmarkt vraagt, vanuit het perspectief beschikbaarheid en betaalbaarheid grote inzet van alle bij de bouwopgave betrokken partijen. We blijven daarom, in lijn met het Doorbouwverbond (RIS315750) dat het college heeft gesloten met ontwikkelaars, beleggers, bouwers en woningcorporaties, samen met hen, onder andere aan de Haagse Tafel Wonen, onverminderd zoeken naar oplossingen om doorbraken te bewerkstelligen en projecten in aanbouw te kunnen nemen. Wijzigingen in rapportage n.a.v. aanbevelingen Rekenkamer Den Haag Naar aanleiding van de verkenning betaalbare woningbouw die de Rekenkamer Den Haag heeft uitgevoerd (RIS313641) heeft uw raad op 21 december 2022 het college opgedragen: ▪ in alle rapportages over de betaalbaarheidsambitie eveneens helder te maken wanneer het gaat om toegevoegde (gerealiseerde) nieuwbouwwoningen; ▪ in aanvulling op de huidige procentuele betaalbaarheidsambitie een betaalbaarheidsambitie in absolute aantallen te formuleren; ▪ alle toekomstige rapportages op de geformuleerde betaalbaarheidsambities te laten aansluiten.

Deze aanbevelingen zijn verwerkt in de vorige en de nu voorliggende voortgangsrapportage. Naar aanleiding van de tweede voortgangsrapportage heeft nog een gesprek met de Rekenkamer plaatsgevonden, waarbij is geconcludeerd dat de aanbevelingen zijn verwerkt, maar dat nog wel een aantal aanpassingen wenselijk is om volledig te voldoen: ▪ in het overzicht van de in aanbouw te nemen woningen niet alleen de betaalbaarheidspercentages stadsbreed maar ook op gebiedsniveau op te nemen; ▪ voor goedkope huur is vanuit de gemeente geen ambitie geformuleerd. Deze categorie dus ook niet meer meenemen in de cijfers en percentages betaalbare woningen; ▪ bij de tabellen met opleveringen en in aanbouw genomen woningen de ambities opnemen. Woningbouwproductie De woningbouwproductie zit in een dip. In heel Nederland laten de bouwproductiecijfers een terugval zien die samenhangt met macro-economische omstandigheden, geopolitieke ontwikkelingen en een aantal kritische succesfactoren die in de Regionale Realisatieagenda Woningbouw Haaglanden (RIS314503) zijn genoemd, maar ook in de woondeals met andere regio’s zijn benoemd, zoals stikstof, netcongestie en langdurige procedures.

Verschillende partijen, het ministerie van BZK, de koepelorganisatie van de corporaties (Aedes) en marktpartijen (vertegenwoordigd door de NEPROM) hebben medio 2023 aangegeven dat de woningbouwproductie landelijk sterk zal teruglopen en mogelijk zelfs halveert. Voor 2024 verwachten BZK en het Economisch Instituut Bouwnijverheid dat de dip nog zal voortduren. Den Haag ontkomt evenmin aan de dip. In de voortgangsrapportage kunt u zien dat we de ambitie om jaarlijks 4.000 woningen toe te voegen aan de voorraad, in 2023 niet gehaald hebben. Het college doet er alles aan om uit de dip te komen, bijvoorbeeld door de aanvraag Start Bouw Impuls (SBI) en waar dit mogelijk en te verantwoorden is, een aanpassing van de grondprijs. Ook corporaties springen in enkele projecten in het gat dat is ontstaan doordat beleggers zich terugtrekken. We gaan eerst in op de cijfers en nemen uw raad dan mee in de maatregelen die het college neemt om de productie naar het streefniveau te tillen.

2/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10736844

Productiecijfers In 2023 zijn in totaal 1.977 woningen aan de woningvoorraad toegevoegd: 1.349 door nieuwbouw en 628 woningen door toevoegingen anderszins. In 2023 zijn 1.820 woningen in aanbouw genomen alsmede 136 wooneenheden gericht op intensieve zorg in combinatie met bijbehorende faciliteiten. Na een stijgend verloop de afgelopen twee jaar, betekent dit een terugval in de groei van de woningbouwproductie. Figuur 1: Aantal in aanbouw genomen woningen per jaar in de periode 2011 t/m 2023

Bron: DSO/FCC en Basisbestand start bouw

Het aantal in aanbouw genomen woningen in 2023 (1.820) staat niet in verhouding tot het aantal bouwvergunningen dat in de afgelopen twee jaar is afgegeven. Den Haag heeft namelijk voor meer dan 5.000 woningen een bouwvergunning verstrekt waarvan de bouw nog niet is gestart. Deze vergunde bouwplannen komen als gevolg van verschillende omstandigheden (nog) niet van de grond. Dit heeft veelal te maken met zorgen over de afzet, minder animo bij beleggers, stijgende bouwkosten, dalende marktwaarden, en vraagstukken over de financiering met als gevolg verslechterende business cases. Naast de eerder genoemde factoren vormen lang lopende bezwaarprocedures een extra vertragende factor. De corporaties (samenwerkende sociale verhuurders Haaglanden) en huurdersverenigingen riepen dit voorjaar dan ook op om de stem van woningzoekenden zwaarder mee te laten wegen. Ook probeert het kabinet juridische doorlooptijden te verkorten. Toch zijn er ook lichtpuntjes. Zo merken wij op dat in de laatste maanden van 2023 de rentes en bouwkosten stabiliseren en inmiddels zelfs wat dalen. Tevens hebben wij kunnen vaststellen dat in december 2023 als gevolg van de inwerkingtreding van de nieuwe Omgevingswet op 1 januari 2024, er een opleving in het aantal bouwaanvragen zichtbaar was. De effecten hiervan zullen pas over enige tijd in mogelijke bouwproductie tot uitdrukking komen.

3/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10736844

Grote, betaalbare bouwprojecten vertraagd De belangrijkste projecten die in 2023 als gevolg van de genoemde factoren nog niet in aanbouw konden worden genomen zijn Waldorp Four (1.175 woningen) en The Grace (1.450 woningen), BoogieWoogie (580 woningen; nu BoogieWoogie) en Binck Blocks (295 woningen), Assumburgweg (548 woningen). In deze projecten is een aanzienlijk aantal sociale huurwoningen geprogrammeerd. Ontwikkelaars doen steeds vaker een beroep op de gemeente tot uitstel van termijnen en tot herziening van afspraken. Projecten vertragen en worden mogelijk zelfs stopgezet. Soms moeten plannen opnieuw ontwikkeld worden. Vanuit de gemeente wordt uiteraard maximaal inzet gepleegd om in overleg met de bij de ontwikkeling betrokken partijen (ontwikkelaars, beleggers, corporaties en aannemers) doorbraken te bewerkstelligen. De marktontwikkelingen zijn echter door de gemeente niet of nauwelijks te beïnvloeden. Het financiële gat in de business case kan de gemeente niet, of slechts beperkt vullen. In een enkel geval is dat wel gelukt. Zo heeft de gemeente met een aanpassing van de grondprijs het project Koningin Julianaplein vlot kunnen trekken. Daarnaast heeft Den Haag een aanzienlijke bijdrage uit de Start Bouw Impuls (SBI) bij het Rijk aangevraagd en ontvangen.

De SBI voorziet in een bijdrage aan bouwprojecten die ver genoeg zijn om uiterlijk in 2024 of 2025 te starten met bouwen, maar door de veranderde economische omstandigheden nog niet in aanbouw konden worden genomen. Den Haag heeft een aanvraag voor 22 projecten ingediend bij het Rijk. Op 20 november 2023 heeft het Rijk zes Haagse projecten aangewezen die voor een bijdrage in aanmerking komen. Met de SBI-bijdrage krijgen deze projecten een impuls, waarmee de realisatie van ruim 2.750 woningen een stap dichterbij komt. De volgende projecten zijn gehonoreerd: ▪ Beresteinlaanblok, De Venen fase 1 (64 woningen); ▪ Loosduinseweg 615-619 (56 woningen); ▪ The Grace Haagvliet (1.450 woningen); ▪ Waldorp Four (1.175 woningen); ▪ Walenburg (29 woningen); ▪ Zeezwaluwstraat 4 (16 woningen). Prijscategorieën Met deze projecten is onder meer een belangrijk aandeel in aanbouw te nemen sociale en betaalbare woningbouw doorgeschoven van 2023 naar 2024 en 2025. Wanneer we kijken naar de opleveringen, dan zijn van de 1.349 opgeleverde nieuwbouwwoningen 514 woningen sociale huurwoningen (38%) van een toegelaten instelling. Daarnaast zijn 266 middeldure huurwoningen opgeleverd (20%) en 90 betaalbare koopwoningen (circa 7%).

Voor de Overige toevoegingen (gaat het om woningen die om een andere reden dan nieuwbouw aan de voorraad zijn toegevoegd, bijvoorbeeld door verbouw van panden, splitsing of verandering van de gebruiksfunctie) zijn de prijscategorieën (nog) niet volledig bekend.

4/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10736844

Tabel 1: Nieuwbouw en Overige toevoegingen in 2023*, naar segment

Bron: 2021 en 2022: Den Haag in Cijfers en FCC, bewerking DSO; 2023: CBS/BAG en FCC, bewerking DSO, * voorlopig cijfer Tabel 1: Aantal in aanbouw genomen woningen 2021, 2022 en 2023, naar segment

Bron: DSO/FCC en Basisbestand start bouw

Het aandeel sociale huur door corporaties is in de in aanbouw genomen woningen in 2023 duidelijk achtergebleven bij de ambitie van 30%. Van de in aanbouw genomen woningen is circa 40% betaalbaar, en slechts 8% een sociale huurwoning van een corporatie. Wanneer de zorgwoningen, goedkope huur en sociale marktwoningen worden meegeteld (onder de woonagenda waaronder deze woningen geprogrammeerd werden, werden deze onder sociaal gerekend), komen we uit op ca. 20 procent onder de liberalisatiegrens. Voor het beperkte aantal corporatiehuur is een aantal oorzaken aan te wijzen: ▪

▪

Het project Maestro bevat intramurale woonzorgunits die betaalbaar zijn voor de doelgroep sociale gericht op intensieve zorg, conform het in 2019 vastgestelde Planuitwerkingskader. Omdat de woonzorgunits strikt genomen geen woningen zijn en niet door een corporatie worden verhuurd tellen ze niet mee als sociale huurwoningen. Naast de woonzorgunits omvat het project 125 middeldure huurwoningen en 127 dure koopwoningen. Op de Binckhorst is project One Milky Way met in totaal 253 woningen in aanbouw genomen. De sociale huurwoningen die op grond van het omgevingsplan in dit project gerealiseerd zouden moeten worden, zijn eerder gecompenseerd in het project Pegasus. In 2023 zijn in het project Pegasus 300 sociale huurwoningen opgeleverd. Bij het in aanbouw nemen van One Milky Way zijn derhalve geen sociale huurwoningen in aanbouw genomen.

5/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10736844

▪

▪

Voor het Koningin Julianaplein is in de tender in 2016 sociale huur niet als vereiste opgenomen maar konden inschrijvers punten verdienen door wél sociale huurwoningen toe te voegen in hun programma. De winnaar van de tender heeft 51 sociale huurwoningen in het bouwplan opgenomen waarvoor interesse was vanuit twee corporaties. Uiteindelijk is het niet tot een overeenkomst met een corporatie gekomen maar worden de sociale huurwoningen door een belegger afgenomen. Zie hiervoor afdoening motie ‘Reconstructie schrappen sociale woningbouw KJ-plein’ (RIS306670). Het college is voornemens de sociale huurwoningen die in dit project niet zijn ontwikkeld te compenseren elders in of nabij het CID. Het plan Vroondaal is in de eindfase en wordt conform eerdere besluitvorming ontwikkeld en gerealiseerd, waarbij er destijds geen sociale woningbouw is geprogrammeerd.

Met deze projecten is voor de in 2023 in aanbouw genomen projecten meer dan 60% van de ontbrekende sociale huurwoningen verklaard. De overige 40% wordt verklaard door projecten die kleiner zijn dan 80 woningen en waarvoor de norm van 30% sociale huur, conform de Woonagenda 2020 – 2023, niet van toepassing is. In de concept Woonvisie, die later dit jaar aan de gemeenteraad wordt voorgelegd, wordt een voorstel tot aanpassing van die minimale grens van 80 woningen gedaan. Er komt een lagere minimale grens en voor projecten onder die grens moet de initiatiefnemer zorgdragen voor compensatie. Perspectief voor de Haagse bouwproductie in 2024 en 2025 In het eerste kwartaal van 2024 zijn er steeds meer signalen die wijzen op herstel. De rente heeft een daling ingezet, de bouwkosten dalen weer en beleggers tonen, nadat ze in 2023 nog nauwelijks in wilden stappen in nieuwbouwontwikkelingen, weer meer interesse in huurwoningen. Tevens is recent een belangrijk signaal afgegeven door het ABP dat heeft aangegeven in Nederland extra “impactinvesteringen” te willen doen o.a. in nieuwe betaalbare huurwoningen. Het college ziet kansen om institutionele beleggers met een maatschappelijke en langere termijn betrokkenheid te binden aan de ambities van Den Haag om meer betaalbare woningbouw te realiseren. Het college zet zich bovendien op verschillende manieren in om de bouwproductie te vergroten.

Zo is bijvoorbeeld met de in Den Haag werkende corporaties en marktpartijen in juni 2023 het Doorbouwverbond gesloten (RIS315803). Ook aan de Haagse Tafel Wonen buigen de partijen zich over oplossingen om de huidige situatie te doorbreken. Daarbij zijn afspraken gemaakt om met een focusaanpak, gemeenschappelijke planteams, planningen en ‘reality checks’ meer plannen in uitvoering te krijgen. Het is goed om te zien dat mede door de inzet en inbreng van verschillende partijen er weer beweging begint te komen in enkele projecten die waren stilgevallen. Het belang om samen te werken met onze partners en platforms is evident. In de ‘Aanbiedingsbrief beoordeling Start Bouwimpuls’ van het ministerie van BZK wordt eveneens vooruitgekeken. Daarbij is aangegeven dat er landelijk naast de gehonoreerde projecten, in potentie nog een groep projecten resteert met een hoge mate van contractuele en/of planologische zekerheid. Gelet op deze status, zou met nog € 150 miljoen aan impulsbudget, landelijk voor nog 131 projecten met meer dan 14.000 woningen de realisatie in de komende twee jaar kunnen worden bevorderd. Den Haag heeft in deze categorie ook vergevorderde projecten die met een volgende financiële impuls van het Rijk over de streep getrokken kunnen worden.

Den Haag spant zich in haar overleggen met het ministerie in om het belang van een volgende SBI-stimuleringsregeling onder de aandacht te brengen.

6/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10736844

Ook is het college voornemens om met dekking uit de Impuls voor betaalbaar wonen (RIS304225) de grondprijs te verlagen voor het bouwplan Binck Blocks waar een groot deel van de vrije sectorwoningen zijn vervangen sociale huurwoningen. Corporatie Staedion heeft aangegeven deze woningen in haar portefeuille op te nemen. Een voorstel voor deze bijdrage is onlangs naar uw raad verstuurd (RIS318684). Naast Binck Blocks waar Staedion een groot deel van de woningen afneemt in het sociale en middeldure huursegment, zien we dat voor meerdere projecten waar tot nu toe de investeringsbereidheid van beleggers is uitgebleven, corporaties onderzoeken om meer woningen af te nemen en zo het gehele project alsnog in uitvoering te krijgen. Een van de voorbeelden hiervan is Boogie Wood waar Haag Wonen besloten heeft naast sociale ook de middeldure huurwoningen af te nemen. Naast het inzetten op rijksgelden bereidt het college ook subsidie aanvragen voor aan de Provincie die knelpuntenpotten voor sociale en middeldure huurwoningen heeft ingericht om projecten van de grond te krijgen. Met het doorschuiven van bouwproductie van 2023 naar 2024 in combinatie met de toegezegde middelen SBI en de bijdrage uit de Impuls Betaalbaar Wonen verwachten wij dat in 2024 de bouwproductie een flinke impuls zal krijgen en mogelijk zelfs boven de 3.000 woningen zal kunnen komen.

Deze opleving is afhankelijk van de vraag of, mede door de SBI-bijdrage, twee zeer grote projecten The Grace en de Waldorp Four in uitvoering gebracht kunnen worden. Aanvullen planvoorraad Naast het aanzwengelen van de woningbouwproductie op korte termijn, is het belangrijk om ook voor de middellange en wat langere termijn de bouwproductie zeker te stellen. De planvoorraad voor de tweede helft van dit decennium heeft nog aanvulling nodig om op het gewenste niveau van 130% te komen. Gelet op de lange doorlooptijd van planontwikkeling is dit een urgente opgave. Juist nu moeten we anticyclisch investeren in planvoorbereiding en projecten gereed maken voor het moment dat de investeringsmogelijkheden en investeringsbereidheid er weer zijn. Daarbij zullen we er bij de start van nieuwe plannen extra op moeten letten dat de nieuwe planvoorraad evenwichtig verdeeld wordt over de stad en beter bestand is tegen conjuncturele schommelingen: minder complex, beter faseerbaar en minder kapitaalintensief. De activiteiten van het college zijn zowel gericht op het identificeren van als de zoektocht naar concrete locaties waar (betaalbare) woningbouw en alle daarbij behorende functies zoals voorzieningen, mobiliteit, werkgelegenheid een plaats kunnen vinden. Breed draagvlak voor betaalbare woningbouw In het kader van programmabegroting 2024 – 2027 spraken wij op 6 december jl.

in de Commissie Ruimte over de woningbouwopgave waar Den Haag zich voor gesteld ziet. Het is goed om te zien dat tijdens de begrotingsbehandeling alle partijen de urgentie van de woningbouwopgave bevestigen. Door veel partijen is het belang van gemeentelijke regie en doorbouwen benadrukt. Uit veel monden klonk het parool “bouwen, bouwen, bouwen”. De ook in uw raad gesignaleerde uitdaging om binnen de gemeente voldoende mensen en middelen te koppelen aan de bouwopgave, heeft daarbij grote aandacht. Bij een verder stagnerend vertrouwen in de woningbouw zullen de legesopbrengsten verder teruglopen. Er ontstaat dan het risico dat planontwikkeling in een negatieve spiraal terecht komt hetgeen dan weer uitwerking heeft op de mogelijkheid om gemeentelijke capaciteit in te zetten op de voorbereiding van plannen. Een dergelijke stagnatie moeten we te allen tijde zien te voorkomen. Ook hierom is het belangrijk anticyclisch voor te investeren en meer integraal samen te werken met de marktpartijen en corporaties. Uiteraard zonder dat de regie uit handen wordt gegeven.

7/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10736844

Voor de verdere uitwerking van de bouwopgave zullen we de komende jaren, o.a. via de Haagse Tafel Wonen, actief inzetten op een op uitvoering gerichte samenwerkingsagenda met corporaties en marktpartijen. Het is daarbij onvermijdelijk met voorstellen te komen die schuren met andere belangen. Zoals de rechter nu al een aantal keer heeft bevestigd in recente zaken: het belang van een dak boven het hoofd, weegt zwaar. Urgentieprogramma betaalbare woningbouw In de Programmabrief Betaalbare woningbouw Haags samen wonen (RIS305713) is het Urgentieprogramma betaalbare woningbouw geïntroduceerd. Het Urgentieprogramma sociale en betaalbare woningbouw is opgesteld om een noodzakelijke inhaalslag en compensatie te bewerkstelligen, zodat het aandeel sociale woningbouw door een Toegelaten Instelling op het geambieerde niveau van 30% komt. Het Urgentieprogramma is gevuld met locaties waar nog beslisruimte is om sociale woningbouw te programmeren, of waar sociale woningbouw geprogrammeerd is maar de realisatie achterblijft. In de programmabrief sociale en betaalbare woningbouw (RIS305713) en in de Eerste en Tweede Voortgangsrapportage woningbouw (RIS309554 en RIS311729) zijn de eerste twee tranches van het urgentieprogramma geïntroduceerd. In de bijlage bij deze voortgangsrapportage is een stand van zaken gegeven van de verkenningen van de locaties van de eerste twee tranches.

De verkenningen hebben er ook toe geleid dat een aantal locaties vooralsnog is afgevallen. Voor de eerste tranche gaat het daarbij om de Daendelstraat 57, Fruitweg 100, Deelplan 26 en Neherkade/Stieltjesstraat. Voor de tweede tranche gaat het om de Spaarwaterstraat en station Mariahoeve. De ontwikkeling van deze locaties naar betaalbare woningen is om verschillende redenen (nog) niet haalbaar gebleken. Op basis van de huidige inzichten biedt het Urgentieprogramma (eerste en tweede tranche) ruimte voor circa 1.200 sociale huurwoningen. De noodzaak van voldoende planvoorraad (130%) en voldoende locaties voor sociale- en betaalbare woningbouw benadrukt het belang van een actieve inzet van de gemeente op nieuwe locaties in de stad. Dit kan bijvoorbeeld door inzet van het instrumentarium van actief grondbeleid. Het college zet de zoektocht naar nieuwe locaties in de stad dan ook onverminderd voort als onderdeel van het aanvullen van de planvoorraad en zet in op een derde tranche voor het urgentieprogramma. Daarbij zal het actief verwerven van locaties – zoals het college dit heeft gedaan bij het voormalig Rode Kruisziekenhuis aan de Sportlaan – niet worden geschuwd. Doorbraakplan: huisvesting kwetsbare groepen Het tekort aan woningen is met name schrijnend voor kwetsbare groepen zoals uitstromers uit zorginstellingen en statushouders.

Daarom is in 2021 het Doorbraakplan huisvesting zorgdoelgroepen en statushouders (RIS310114) vastgesteld. Door problemen op het gebied van financiële haalbaarheid en capaciteitsgebrek vielen de resultaten in 2023 tegen en hebben we slechts 28 personen vanuit de zorgdoelgoepen en statushouders kunnen huisvesten. In 2024 worden naar verwachting de volgende projecten opgeleverd: Koolwitjelaan (10), Hongarenburg (12), Parnassia Rosenburg (120). De Boylestraat (24) schuift naar verwachting door naar 2025. Daarnaast zijn veel opvangplekken voor asielzoekers en Oekraïners gerealiseerd, in het kader van de Haagse aanpak opvang nieuwkomers (RIS316033) vastgesteld. Eind 2023 waren er 1.010 opvangplekken voor asiel en 1.387 gemeentelijke opvangplekken voor Oekraïners. Met de Haagse aanpak nieuwkomers benutten of verwerven we nieuwe panden voor (betaalbare) huisvesting op de lange termijn en opvang / huisvesting van doelgroepen op de korte termijn.

8/9

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10736844

Ook dit moet uiteindelijk leiden tot toevoeging van betaalbare woningen aan de woningvoorraad. Met de Haagse aanpak nieuwkomers benutten of verwerven we nieuwe panden voor (betaalbare) huisvesting op de lange termijn en opvang / huisvesting van doelgroepen op de korte termijn. Ook dit moet uiteindelijk leiden tot toevoeging van betaalbare woningen aan de woningvoorraad. Nieuwe wegen onderzoeken Naast onze inzet op het in aanbouw nemen van lopende bouwplannen, o.a. via het Doorbouwverbond en de Start Bouw Impuls en het verder aanvullen van de planvoorraad, zullen we ook andere wegen moeten bewandelen om de ruimte in de stad optimaal te benutten. Vanuit de gemeente zal dan ook voortdurend gezocht worden naar nieuwe locaties en mogelijkheden. Denk daarbij aan nieuwe locaties in de bestaande stad door bijvoorbeeld expirerende erfpacht, transformatie van leegstaande gebouwen, optoppen van bestaande wooncomplexen, flexwoningen, nieuwe bewoningsvormen van bestaande (grote) woningen en zo nodig ook de mogelijkheden van splitsing van woningen weer verruimen. Verder kunnen we leren van de crisis 2009 – 2012. Tijdens die financiële crisis zijn, om de bouwproductie te stimuleren, nieuwe samenwerkingsvormen ontwikkeld met marktpartijen. Daarbij zijn er met zowel beleggers (bv. Syntrus Achmea) als corporaties (bv.

Arcade Wonen en Rijswijk Wonen) samenwerkingen aangegaan om de woningbouwinvesteringen op peil te houden. Ook in het huidige tijdsgewricht zoekt het college naar mogelijkheden om de investeringsmogelijkheden van institutionele beleggers en corporaties beter koppelen aan de bouwopgave. Wij verwachten met deze inzet de gevolgen van de actuele problematiek op de woningmarkt te kunnen verzachten en de betaalbare woningen in de pijplijn, spoedig ook te kunnen realiseren. Ik ga ervan uit u met de bovenvermelde toelichting voldoende te hebben geïnformeerd. Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Martijn Balster

9/9