RIS318896 Toezicht en handhaving energielabel C

Typ tekst Typ tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Martijn Balster Wethouder van Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving I.a.a. de commissie Ruimte

Ons kenmerk

DSO/10636284 RIS318896 Contactpersoon

G.P.L. de Bock Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Haagse Pandbrigade Telefoonnummer

14 070 Datum

E-mailadres

21 mei 2024

gijs.debock@denhaag.nl

Onderwerp

Toezicht en handhaving energielabel C

Geachte voorzitter, In de commissie Leefomgeving van 24 augustus jl. is toegezegd (nr. 14) de raad te informeren over het toezicht op en de handhaving van energielabel C bij kantoren. Voorts heeft u gevraagd om specifieke informatie over handhaving van de informatieplicht/energiebesparingsplicht. Hieronder treft u deze nadere informatie. Tenminste energielabel C voor bepaalde kantoorgebouwen De handhaving van energielabel C voor bepaalde kantoorgebouwen is belegd bij de Haagse Pandbrigade en betreft de uitvoering van bouwwetgeving. In 2018 is aan het Bouwbesluit 2012 een artikel toegevoegd dat bepaalde kantorengebouwen per 1 januari 2023 tenminste een energielabel C moeten hebben om gebruikt te mogen worden. De volgende kantoren vallen niet onder het gebruiksverbod: Kantoren met een (rijks-)monumentale status of een aanwijsprocedure daartoe. Kantoren kleiner dan 100 m². Kantoren, die nog twee jaar of korter in gebruik zijn als kantoor. Kantoren die leegstaan. De verplichting voor energielabel C geldt enkel voor kantoren die in gebruik zijn. Kantoren die worden onteigend of aangekocht in het kader van de Onteigeningswet. Kantoren waarvoor geen energie gebruikt wordt om het binnenklimaat te regelen. Tot slot is er een hardheidsclausule in regelgeving waarmee wordt voorkomen dat er in specifieke gevallen onredelijk hoge investeringen worden gevraagd.

Om een beroep te doen op deze hardheidsclausule moet de eigenaar aantonen dat alle maatregelen zijn genomen met een terugverdientijd tot en met 10 jaar. Er moet daarbij een geldig en op basis van die maatregelen verstrekt energielabel zijn. Om hoeveel kantoren gaat het?

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 T 14070 2500 DJ Den Haag www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10636284

Er is geen sprake van een statische voorraad kantoren doordat zich allerlei wijzigingen voordoen binnen die voorraad, zoals verbouwingen, functiewijzigingen en veranderingen in leegstand. Daarnaast zijn niet alle energielabels in de bestaande registraties opgenomen, vanwege vergunningvrije wijzigingen en het op een adres registreren van labels door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO). Vóórdat tot handhaving kan worden overgegaan is onderzoek naar juistheid van beschikbare informatie per pand nodig. In beeld is gebracht hoeveel kantoren er zijn, naar welke kantoren we gaan kijken en of zij voldoen aan de plicht. Samengevat rust er nu op 2.002 kantooradressen een plicht voor energielabel C en is er op 1.018 adressen met een kantoorfunctie nog geen juist label geregistreerd. Het aantal juist geregistreerde energielabels C of hoger is tussen 1 januari 2023 en 1 januari 2024met 292 toegenomen (van 692 naar 984). Op deze aantallen is verdieping aan te brengen. De aantallen zijn daarom verder uitgewerkt in bijlage I. Handhavingsresultaten tot nu toe Er is in de maanden voor de invoering van het verbod ambtelijk gecommuniceerd naar diverse partijen dat gehandhaafd ging worden. Er is gezien de aard van de overtreding gekozen om dit administratief uit te voeren.

Vlak voor de start van het verbod en vlak daarna kwamen diverse eigenaren zelf bij de gemeente op de lijn met de mededeling dat ze het helaas net niet tijdig gingen redden met enkele kantoren en met een concrete planning wanneer dan wel. Nader onderzoek van het bezit van deze eigenaren wees uit dat de meeste “overtredingen” bestonden uit een administratieve onvolkomenheid of een ogenschijnlijk oprechte misvatting bij de kantooreigenaar. Er is aan het begin van het jaar ingezet op het aanpassen van de brieven aan de voorkant van het proces. Het proces kan niet anders dan ingezet worden met een nadere informatie-uitvraag via een waarschuwingsbrief. De onzuiverheden in de registratie van het RVO zijn zo structureel aanwezig, dat direct starten met een besluit te kwetsbaar en onbehoorlijk is. Ook worden eigenaren geïnformeerd hoe zij de registratie kunnen aanpassen. De registratie kan bij het RVO enkel aangepast worden door degene die het energielabel heeft afgegeven. Deze bovenstaande situatie komt – tot nu toe - veel vaker voor dan een handhaafbare overtreding.

De inzet van de Haagse Pandbrigade (HPB) sinds de invoering van de wettelijk plicht tot 1 januari 2024 levert het volgende beeld op: Er is voor 199 kantooradressen een waarschuwingsbrief de deur uitgegaan 30 adressen zijn zonder waarschuwingsbrief afgedaan na administratief onderzoek (bijvoorbeeld bekend bij RVO als kantoor, maar middels eerdere fysieke controle door de gemeente vastgesteld dat het woningen zijn). Bij 173 kantooradressen is een reactie gekomen op de waarschuwingsbrief. Uit deze reacties bleek bij 141 adressen dat deze al in het bezit waren van een correct label. Bij vijf eigenaren (met bij elkaar 25 adressen) is een (concept) last onder dwangsom opgelegd. Deze adressen hebben bij elkaar een oppervlakte van: 9.594 m². Er zijn nog geen dwangsommen ingevorderd of boetes opgelegd. Er is één keer een bezwaarprocedure gestart.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10636284

Financiële middelen en capaciteit Om met de kantoren zonder een juist geregistreerd label aan de slag te gaan was er voor de Haagse Pandbrigade incidenteel jaarlijks (2023, 2024 en 2025) een bedrag van € 58.800,- beschikbaar. Er is daarom ingezet op een traject van drie jaar. De inzet op energielabel C is aangevuld tot één fte uit andere middelen voor de Haagse Pandbrigade. Dat bedrag was nog steeds niet voldoende om de volledige voorraad intensief te controleren. Versterking handhaving en verwachtingen Op 7 september 2023 is een motie ingediend om de handhaving te versterken (RIS 316508). De aanpak wordt tijdelijk met 2,0 fte versterkt uit de Eneco-reserve Duurzaamheid/Energietransitie. Dit past bij de tijdelijke aard van de inzet. Deze versterking is in lijn met het nieuwe coalitieakkoord: Haags Akkoord 2023-2026 waarin de handhaving van energielabel C expliciet genoemd staat.

Bij de aanpak met deze extra middelen gaan we: Alle eigenaren een waarschuwingsbrief sturen De zuiverheid van de registratie op orde krijgen Een handhavingstraject starten bij vrijwel alle eigenaren die in overtreding zijn, ook bij meer complexe zaken en eigenaren met weinig bezit Een meer grondige toetsing doen bij eigenaren die een beroep doen op de hardheidsclausule Het effect van consequent handhaven en het doorzetten bij bezwaar en beroep is groter dan het oplossen van individuele handhavingszaken zelf, waarmee losse overtredingen worden beëindigd. Het is voor anderen een signaal om aan de slag te gaan met verduurzaming voordat het handhavingstraject start. Mogelijk komen er in de toekomst ook nog andere duurzaamheideisen voor gebouwen. Eigenaren zullen eerder en harder aan de slag gaan als bekend is dat er actief op gehandhaafd wordt en zij dit ook al eerder hebben meegemaakt. Handhaving informatieplicht/energiebesparingsplicht De handhaving van de informatieplicht is bij de Omgevingsdienst Haaglanden belegd. In juli 2023 heeft het Rijk de wetgeving (Activiteitenbesluit) zodanig gewijzigd dat alle bedrijven waar nog niet was voldaan aan de informatieplicht vanaf 1 juli 2023 formeel niet meer in overtreding zijn. Dit betekent dat lopende handhavingstrajecten gesloten moeten worden bij een gebrek aan een overtreding van een wettelijk voorschrift.

Dat zijn op dit moment 36 dwangsomprocedures die de ODH moet staken en een veelvoud aan hercontroles die de ODH alsnog afdoet. Per 1 december 2023 moeten alle bedrijven met energieverbruik groter dan 50.000 kWh elektriciteit en/of 25.000 m3 gas, (wederom) voldoen aan de informatieplicht/energiebesparingsplicht via het Eloket van het RvO. Daarnaast is er een onderzoeksplicht/ energiebesparingsplicht voor de zeer grote energieverbruikers (>10 milj. kWh electra en/of >170.000 m3 gasverbruik). Het toezicht op energiebesparingsplicht richt zich primair op het reduceren van energieverbruik. Energie die niet wordt gebruikt, hoeft niet te worden opgewekt. Bij regulier toezicht wordt met name gekeken naar naleving van de administratieve plichten (informatieplicht en onderzoeksplicht) terwijl duurzaamheidstoezicht inhoudelijk kijkt

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10636284

naar alle mogelijke energiebesparende maatregelen. Naleving van de informatieplicht en onderzoeksplicht wordt tijdens de duurzaamheidscontroles eveneens gecontroleerd. Daarnaast worden gericht stimuleringsbrieven gestuurd naar ondernemers/vastgoedeigenaren als vermoed wordt dat nog niet is voldaan aan de informatieplicht of onderzoeksplicht. De inzet van de toezichtscapaciteit van duurzaamheid richt zich vanaf 2024 met name op het al dan niet voldoen aan de energiebesparingsplicht (zijn de directe maatregelen vanuit de EML gerealiseerd of niet) en het beoordelen van ingediende onderzoeksplichten. Vervolg De huidige aanpak werpt al vruchten af: Meer panden hebben een correct label en gemiddeld is dit label ook hoger van tussen C en B in naar net boven B (ruim een halve labelsprong gemaakt). Het aantal kantorenadressen zonder label is afgenomen van 1.423 naar 810. Zoals hiervoor aangegeven vraagt handhaving meer dan het vergelijken van enkele bestanden en vervolgens het opleggen van sanctiemaatregelen. Met de aanstaande versterking van de Haagse Pandbrigade verwachten we de resterende voorraad op te kunnen pakken en ook te kunnen doorzetten richting de kleinere kantoren, waar de handhavings-opgave naar verwachting groter is. Ook kunnen we krachtiger doorzetten bij eigenaren die niet meewerken en de verduurzaming van kantoren verder vorm geven.

Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns de wethouder van Volkshuisvesting, Wijken, Welzijn en Zuidwest Martijn Balster

4/4