RIS318777 Beantwoording SV Schuldenpilot Arnhem

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

18 juni 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de dames Baboeram, Holman en Faïd, luidend: ‘Schuldenpilot Arnhem’

SZW/ 10754748 RIS318777

De raadsleden de dames Baboeram, Holman en Faïd hebben op 25 april 2024 een brief met daarin dertien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Arnhem heeft aangegeven van ongeveer 50 huishoudens de schuld af te lossen. De pilot zal plaatsvinden in de wijk Immerloo. Dit is een wijk waar relatief veel mensen met schulden wonen. Ook is in deze wijk relatief veel sociale problematiek. De argumentatie van de gemeente Arnhem is dat andere problematiek als huiselijk geweld, verslaving, verwaarlozing en werkloosheid sneller en beter kan worden aangepakt als mensen geen schulden hebben. Hiernaast beargumenteert de gemeente dat we in Nederland 17 miljard uitgeven voor het oplossen van problematische schulden en er in totaal 3,5 miljard aan schulden wordt afgelost door middel van schuldhulpverlening. 1.

Is het college op de hoogte van het initiatief in Arnhem waarbij de schulden van veertig tot zestig huishoudens worden overgenomen door de gemeente?

Ja. 2.

Kan het college aangeven hoeveel euro aan schulden er jaarlijks afbetaald wordt door bewoners van Den Haag met assistentie van de gemeentelijke schuldhulpverlening?

Afgelopen jaar is er voor ca. 1,3 mln. aan saneringskredieten verstrekt aan 489 inwoners. Deze worden in 18 maanden afgelost door de schuldenaren. Eind 2023 stond er een bedrag van ca. 1,2 mln. open bij 1.037 schuldenaren. 3.

Hoeveel huishoudens in Den Haag kampen met schulden en meervoudige problematiek, en welke ondersteuning biedt de gemeente aan deze huishoudens? Een gedetailleerd antwoord wordt op prijs gesteld.

Om vast te stellen hoeveel mensen in Den Haag met potentieel problematische schulden te maken geeft op dit moment de schuldenmonitor van het CBS het beste beeld. Op dit moment heeft 15,1% van de Haagse huishoudens één of meerdere geregistreerde problematische schulden. In het beleidsplan Schuldhulpverlening 2020-2024 staat uitgebreid beschreven hoe de gemeente deze ondersteuning vormgeeft. Eind Q2, begin Q3 zal een nieuw beleidsplan aan uw raad worden voorgelegd.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/ 10754748

4.

Kan het college aangeven wat de gemiddelde kosten zijn die de gemeente maakt per cliënt in de schuldhulpverlening? Hoeveel hoger zijn de kosten bij meer complexe schuldenproblematiek?

Volgens benchmark resultaten van Divosa kost een schuldhulptraject van intake tot nazorg gemiddeld € 8.121,-. Een eenvoudiger schuldentraject zal lager uitvallen, een complexer hoger. Aangezien ook complexe dossiers flink kunnen verschillen (er spelen meerdere factoren een rol maar belangrijkste is de mate van medewerking van alle schuldeiser én de schuldenaar zelf) is het niet mogelijk om een gemiddeld bedrag te geven van de kosten van complexe schuldenproblematiek. 5. Is er sprake van een concentratie van schuldenproblematiek in bepaalde wijken of gebieden? Ja. In het kaartje hieronder staat de verdeling van door CBS geregistreerde problematische schulden over Den Haag. Waar in de Vogelwijk 3,6% problematische schulden heeft, is dit 28,8% in de Groenteen Fruitmarkt.

6.

In Arnhem is er voor gekozen om mensen in de armste wijk van Arnhem te helpen. Kan het college aangeven of de schuldenproblematiek in Den Haag ook zo'n wijkgerichte aanpak kent? Zo nee, kan het college dit onderzoeken?

De gemeente is actief en aanwezig waar het gaat om wijkgericht aanpakken van armoede en schulden. In de meest kwetsbare wijken zitten bijvoorbeeld de meeste locaties van de Helpdesk Geldzaken. Ook zoeken en vinden we de samenwerking met organisaties in de wijk, daarin investeren we actief (zie ook beantwoording vraag 11). Maar iedereen in Den Haag met geldzorgen en geldproblemen mag rekenen op goede schuldhulpverlening. Dat is niet wijkgebonden. In 2015 werd het Jongeren Perspectief Fonds (JPF) opgericht als een pilot waarbij de gemeente de schulden van jongeren overnam. De meest recente effectmeting dateert van 2021 (RIS309824). In de aanpak van Geldzorgen en Geldproblemen Den Haag (RIS 315197) wordt niet langer vermeld dat de schulden van jongeren worden overgenomen in het kader van het JPF.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/ 10754748

7.

Worden de schulden van jongeren nog steeds overgenomen door het JPF? Zo ja, om hoeveel jongeren gaat het jaarlijks? Zo niet, wat is hiervoor de reden?

Ja, op bladzijde 31 van de aanpak Geldzorgen en Geldproblemen (RIS 315197) kunt u lezen dat de JPF aanpak wordt voortgezet en voortaan voor alle jongeren geldt. Het afgelopen jaar zijn er 470 jongeren geholpen. Overigens is het overnemen van schulden niet in al deze gevallen noodzakelijk of wenselijk. Als de situatie hierom vraagt worden de schulden overgenomen. Dat is in ieder geval nodig bij jongeren zonder financiële draagkracht of erg hoge vaste lasten. 8.

Wat zijn op de langere termijn de effecten van het overnemen van schulden op jongeren? Een uitgebreid antwoord wordt gewaardeerd.

U verwijst in uw vraag naar de meest recente effectmeting (RIS309824). Deze valt ook online terug te vinden. Hierin staan de effecten van de aanpak duidelijk en uitgebreid omschreven: https://jongerenperspectieffonds.nl/wp-content/uploads/2022/04/2021-08-20-JPF-effectmeting2021-publieksrapportage.pdf. 9.

De gemeente heeft ook schulden overgenomen van ouders die betrokken waren bij het toeslagenschandaal in Den Haag. Is er geëvalueerd welke positieve gevolgen dit had voor de betreffende ouders? Zo ja, wat waren deze gevolgen?

Dit is niet lokaal geëvalueerd. De gemeente voert samen met een consortium kredietbanken de schuldregelingen uit voor gedupeerden. Deze regelingen worden verdeeld naar aanwezige capaciteit. De gemeentelijke kredietbank voert dus ook schuldregelingen uit voor gedupeerden uit andere gemeenten. Daarmee zorgen we ervoor dat er geen schulden uit het verleden meer zijn die drukken op de gedupeerde en verder herstel belemmeren. 10. Is het college het eens met de fracties van GroenLinks, PvdA en Haagse Stadspartij dat het overnemen van schulden leidt tot meer ruimte in huishoudens met meervoudige problematiek? Ja, zie hiervoor (onder andere) het onderzoeksrapport ‘Meetbare en merkbare waarde van financiële hulpverlening: een nieuw perspectief’ (NVVK, 2022). In Arnhem wordt de pilot bekostigd uit de SPUK Kansrijke wijk in het kader van het Nationaal Programma Arnhem-Oost. Ook het Nationaal Programma Den Haag Zuidwest heeft €8,7 miljoen toegewezen gekregen in het kader van deze SPUK. In het uitvoeringsplan Nationaal Programma Den Haag Zuidwest 2023-2027 staat dat in ‘23, ‘24, ‘25 er respectievelijk €510.000, €170.000 en €170.000 wordt uitgetrokken voor ‘armoede en schulden’. Wat er precies met deze middelen wordt gedaan, blijft in het uitvoeringsprogramma vrij abstract. 11.

Kan het college nader toelichten hoe deze middelen worden ingezet voor de aanpak van armoede en schulden?

Op pagina 27 van het uitvoeringsplan staan de maatregelen die armoede en schulden aanpakken in de linker kolom beschreven. Samen met woningcorporaties en welzijn wordt geïnvesteerd in schuldpreventie door middel van huisbezoeken. Daarnaast wordt geïnvesteerd in financiële educatie op scholen, schoolontbiit en noodhulp. De locaties van de Helpdesk Geldzaken worden versterkt en sluiten aan bij ontmoetingscentra in Zuidwest.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/ 10754748

12. Zijn alle middelen reeds belegd, of is er ruimte om nieuwe initiatieven of pilots zoals deze vanuit de SPUK te bekostigen? Alle middelen zijn aan bovenstaande maatregelen toebedeeld. 13. Is het college bereid om een soortgelijke pilot als in Arnhem op te zetten om schulden over te nemen van huishoudens met een laag inkomen en meervoudige problematiek? We onderzoeken de mogelijkheden voor een soortgelijke pilot, mits deze pilot aanvullende inzichten biedt op wat we al weten én als een dergelijke aanpak ook financieel haalbaar blijkt. Overigens is in Den Haag het afkopen van schulden om gezinnen, die te maken hebben met meervoudige problematiek, van perspectief te voorzien niet iets nieuws. In Den Haag worden vastgelopen casussen ‘losgetrokken’ met de Doorbraakmethode. Deze aanpak vindt zijn oorsprong in het Sociaal Hospitaal van Schuldenlab070. Dit was één van de projecten van de gemeente Den Haag vanaf 2017 voor maatwerk voor inwoners en gezinnen met problemen op meerdere levensdomeinen. Omdat de ervaringen met de Doorbraakmethode zeer positief zijn en het voor de inwoner zoveel waarde toevoegt, heeft de gemeente begin 2022 het Doorbraaklab opgericht en zo het gedachtegoed en methodiek duurzaam ingebed in de organisatie.

Het Doorbraaklab is de motor achter het verspreiden en verankeren van het gedachtegoed van de Doorbraakmethode en zorgt ervoor dat, door de juiste en snelle ondersteuning te bieden, er minder professionals en inwoners vastlopen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de locoburgemeester, Ilma Merx

Robert van Asten

4/4