RIS318732 Bijlage 1 technische vragen trainingsaccommodatie ADO Zuiderpark

Het raadsvoorstel inzake trainingsaccommodatie voor ADO Den Haag in het Zuiderpark (RIS 318492) heeft geleid tot veel technische vragen bij diverse fracties. Alvorens deze vragen te beantwoorden een korte inleiding, waarin de samenhang/context en historie van deze dossiers uiteen worden gezet. Inleiding en context In het recent gepubliceerde bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7 worden portiekflats vervangen door nieuwe bouwblokken waardoor de ecozone opschuift. Hierdoor ontstaat de noodzaak het sportpark Escamp I anders in te delen en elders sportintensiveringen te plegen om het inleveren van de sportgrond bij Escamp I te compenseren. In de eindsituatie komt er in Escamp een voor de wijk toegankelijk sportpark plus meer ruimte voor verenigingssport. Met de groei van Escamp is het enorm belangrijk dat de sportvoorzieningen meegroeien. Dit is dan ook onderdeel van de gebiedsontwikkeling. In Escamp I komt er 1,5 voetbalveld minder, maar dit wordt ruimschoots gecompenseerd met een nieuw hockeyveld in Wateringse Veld en twee sportvelden in Escamp III, op het nu braakliggend terrein. Daar zal HDV naar toe verhuizen. De herinrichting van het totale Sportpark Escamp (Escamp I, II en III) wordt uit verschillende bronnen gedekt.

Vanuit verschillende dekkingsbronnen, waaronder de grondexploitatie Dreven-Gaarden-Zichten, zal een bijdrage worden geleverd aan de totale herinrichting van het totale sportpark omdat deze ruimte creeert voor woningbouw. In het onderzoek naar de mogelijkheden rondom de verhuizing van het trainingscomplex van ADO Den Haag naar het Zuiderpark, is Escamp III gevonden als nieuwe bestemming voor HDV. Dit sportpark wordt weer voor de actieve voetbalsport ingericht en de voetbalvereniging HDV is geïnteresseerd om hier te gaan spelen. Zo wordt met de verplaatsing van HDV in het Zuiderpark ruimte gecreëerd om het trainingscomplex voor ADO Den Haag te realiseren. Met deze beslissing krijgt HDV de kans een mooie toekomst tegemoet te gaan op een nieuwe locatie. Eerdere afspraken rond het projectdocument Dreven-Gaarden-Zichten Op 9 februari 2022 is het projectdocument Dreven-Gaarden-Zichten door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin is in bijlage 5, het schetsontwerp De Zichten, het volgende verwoord (p. 8 en 9): ‘In de stedenbouwkundig opzet van de Zichten worden de portiekflats langs de sportvelden vervangen door bouwblokken waardoor een deel van de huidige ecozone bebouwd wordt. Uit deze opzet volgt een opgave voor de herindeling van het sportpark om een volwaardige ecozone te integreren in het ontwerp.

De herindeling gaat ten koste van maximaal 1 voetbalveld maar dit wordt zowel kwantitatief als kwalitatief met sportintensiveringen ruimschoots gecompenseerd door de aanleg van een extra hockeyveld in Wateringsveld en door in sportpark Escamp de gebruiksmogelijkheden te optimaliseren én te intensiveren.’

De maatregelen zijn: • • • • • •

Op Sportpark Escamp 1 worden de 4 voetbalvelden aan de zijde van De Zichten omgezet naar kunstgrasvelden om de bespeelbaarheid te vergroten; het gebruik van het sportpark diverser maken door nieuwe georganiseerde sport toe te voegen, bijvoorbeeld hockey; het sportpark meer geschikt maken voor recreatief sporten, bewegen, spelen en ontmoeten; het optimaal benutten van de ruggengraat op het sportpark en het verplaatsen van de opslagruimte, om voorzieningen voor ongeorganiseerd/informeel sporten toe te voegen (bijvoorbeeld bootcamp, een tiktok-podium, calisthenics, padel, basketball courts en outdoor gym); de groene wiggen tussen de bouwblokken in de Zichten door te trekken in het sportpark om enerzijds voorzieningen voor informeel sporten en bewegen ook de wijk in te trekken en anderzijds de wijken met beter te verbinden met het sportpark. de aanpak van sportpark Escamp III (naast de Gaarden) door twee kunstgrasvelden en een accommodatie op de plek van het niet gebruikte honk/softbalveld te realiseren.

Met de herinrichting van Escamp III wordt een eerste stap gezet in (een voorschot genomen op) de destijds afgesproken kwaliteitsimpuls voor sport en bewegen, voor zowel de georganiseerde alsmede voor de ongeorganiseerde sporters in Zuidwest. Er is in de afgelopen jaren een maximale inspanning geleverd door alle betrokken disciplines om tot een optimaal plan te komen voor Escamp I dat voorziet in de behoeften van de wijk en dat kan rekenen op draagvlak van zowel de omwonenden als gebruikers van het sportpark.

Dictum IV uit het raadsvoorstel is niet correct geformuleerd en wordt als volgt gewijzigd: Mede op grond van de vragen komt het college tot de conclusie dat dictum IV niet correct is geformuleerd. De raad ontvangt daarom nog een aangepast raadsvoorstel, waarin onderstaande wijziging wordt verwerkt.

Was: in te stemmen met de investering voor het herinrichten van sportpark Escamp III ten behoeve van HDV ad ± € 3 miljoen en deze te dekken uit de grondexploitatie Dreven Gaarden Zichten. Tot het moment deze is vastgesteld wordt deze tijdelijk gedekt uit het budget IHP-Sport.

Wordt: in te stemmen met de investering voor het herinrichten van sportpark Escamp III ten behoeve van HDV ad ± € 3 miljoen en deze, zolang er geen besluitvorming heeft plaatsgevonden over de herinrichting van Escamp I, ten laste te brengen van het IHP-Sportbudget.

Technische vragen SP ADO trainingsaccommodatie 1.

Waren op het moment van het ondertekenen van de intentieovereenkomst met ADO op 29 april 2022 al achter de schermen gesprekken gevoerd over de financiële dekking van de trainingsaccommodatie in het Zuiderpark en de verhuizing van HDV die hiervoor noodzakelijk is? Kan het college de raad de interne en externe afspraken en communicatie over de financiële dekking tot het moment van de publicatie van het raadsvoorstel ‘Voorstel van het college inzake trainingsaccommodatie voor ADO Den Haag in het Zuiderpark’ op 10 april 2024 doen toekomen? Kan het college hierbij expliciet maken wanneer de dekking van de verplaatsing van HDV uit de grondexploitatie Dreven-Gaarden-Zichten in beeld kwam en hoe de raad hier tot op heden over is geïnformeerd?

Omtrent het Zuiderpark. Uiteraard hebben in de voorbereiding van het ondertekenen van de intentieovereenkomst gesprekken met ADO Den Haag plaatsgevonden. Deze gesprekken betroffen de verkenning van mogelijkheden die wij als gemeente zagen om een trainingsaccommodatie voor ADO in het Zuiderpark te realiseren. Dit was enerzijds de bereidheid van HDV om vrijwillig te verhuizen en de mogelijkheid en bereidheid van ADO om de investering in het nieuwe trainingscomplex zelf te financieren. Omtrent Escamp III. De herinrichting van Escamp III wordt vooralsnog uit de beschikbare middelen voor het Integraal Huisvestingsplan Sport gefinancierd. Gelijktijdig met de behandeling van het bestemmingsplan (zomer 2024) wordt door het college een definitief dekkingsvoorstel gedaan voor het totale sportpark, waarbij meerdere bronnen zullen worden ingezet. Op 9 februari 2022 is het projectdocument Dreven-Gaarden-Zichten vastgesteld (RIS311093). Hierin wordt de compensatie voor het verlies aan sportgrond op Escamp I toegelicht. 2.

Kan het college zowel ten aanzien van de beoogde trainingslocatie als de beoogde nieuwe locatie van HDV aangeven wie eigenaar is van de grond?

Beide locaties zijn in eigendom van de gemeente. 3.

Indien de gemeente eigenaar is van de grond: gelden er nog bepaalde randvoorwaarden voor het beschikbaar stellen van deze grond aan een specifieke partij? Verschillen de randvoorwaarden voor het beschikbaar stellen van grond aan een specifieke partij wanneer deze partij een vereniging (in het geval van HDV) of een naamloze vennootschap (in het geval van ADO) betreft?

Ja, ADO krijgt de grond ter beschikking tegen een kostendekkend huurbedrag. HDV krijgt de accommodatie beschikbaar conform de gemeentelijke huurvoorwaarden die voor alle Haagse verenigingen gelden. 4.

⁠Geldt voor het overnemen van velden door ADO het Didam-arrest? Zo ja, wat wordt gedaan om hier invulling aan te geven?

Nee, het gemeentelijk beleid is dat deze locatie een sportbestemming heeft en blijft houden. 5.

⁠In hoeverre is sprake van staatsteun aan ADO?

Dit is niet aan de orde omdat ADO een kostendekkende huur gaat betalen. 6.

Kan aangegeven worden of er extern juridisch advies heeft plaatsgevonden inzake het staatsteun- en aanbestedingsrecht?

Er is de gebruikelijke juridische toets uitgevoerd. Er is geen sprake van steun aan ADO dus ook geen staatssteun.

7.

Indien de gemeente eigenaar is van de gronden: zou dan niet de formele route zijn dat de raad twee separate voorstellen toegestuurd krijgt (een voor de ontwikkeling van de trainingsaccommodatie en een voor de herinrichting van ‘Escamp III’), voorzien van een voorlopig ontwerp? Zo nee, kan het college beargumenteren waarom niet?

De twee ontwikkelingen hebben een directe relatie met elkaar. Daarom is er ook geen separate behandeling mogelijk. 8.

Kan het voorlopig ontwerp van het Zuiderpark worden gedeeld?

Het schetsontwerp wordt hierbij gevoegd. 9.

Indien niet de gemeente, maar een derde partij eigenaar is van de gronden: hoe voldoet het raadsvoorstel aan de eisen omtrent kostenverhaal uit het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten?

N.v.t. 10.

De investering in de velden (2,5 miljoen) wil de gemeente terugverdienen door middel van een jaarlijkse huursom van 120.000 euro. Hierbij is uitgegaan van een afschrijvingstermijn van 25 jaar plus rente. In hoeverre heeft de gemeente de risico’s op betalingsproblemen onderzocht, ook in samenhang met andere financiële verplichtingen die ADO heeft richting de gemeente (voortvloeiend uit het ADO stadion)? Kan deze risicoanalyse gedeeld worden met de raad?

In de samenwerkingsovereenkomst met ADO is vastgelegd dat ADO verantwoordelijk is voor het betalen van de te maken investeringen. De te betalen huursom wijkt weinig af van de huidige huursom die ADO betaalt voor de trainingsvelden in Rijswijk. Bij het niet nakomen van deze verplichtingen zal normaliter de overeenkomst voor het gebruik van de velden stoppen. ADO zal er dan ook alles aan doen om dit te voorkomen. Niet alleen omdat er dan geen trainingsaccommodatie beschikbaar is maar ook omdat hun gebouw, welke ze zelf financiert, dan geen toegevoegde waarde meer heeft. In het uiterste geval zullen de twee velden voor andere sportverenigingen weer worden ingezet. 11.

Kan het college een afbeelding naar de raad sturen van de huidige inrichting van de velden Escamp I, II en III?

In de bijlage zijn de huidige inrichting van Escamp I t/m III toegevoegd. 12. Kan het voorlopige ontwerp van Escamp I, II en III worden gedeeld (na de voorgenomen herinrichting van het sportpark en de herhuisvesting van HDV)? Het college moet nog een besluit nemen over de inrichting van Sportpark Escamp I. Dit ontwerp zal gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 aangeboden worden aan de gemeenteraad omdat de twee elkaar raken. Escamp II is het bestaande en niet aan te passen complex waar de voetbalvereniging BMT speelt Escamp III: hier wordt momenteel nog hard aan gewerkt. 13. In hoeverre krijgt HDV inspraak over de inrichting van hun beoogde nieuwe locatie? Met het bestuur van HDV is intensief overleg gevoerd over de inrichting van het sportpark Escamp III. Voor zover mogelijk is aan de wensen van HDV tegemoetgekomen.

14. Kan het college aangeven hoeveel m2 ruimte voor amateursport zich momenteel op de velden Escamp I, II en III bevindt in de huidige situatie en hoe dit zich verhoudt tot het aantal m2 na herinrichting en herhuisvesting van HDV? Op Escamp I zijn er na de herinrichting 1½ voetbalveld minder beschikbaar. Dit wordt o.a. gecompenseerd met de sportieve inrichting van het middendeel van Escamp I, 2 velden op Escamp III en een extra hockeyveld bij HCWv. Escamp II wordt niet aangepast. De vervanging van gras door kunstgras leidt tot een aanzienlijk hogere bespelingsgraad. 15.

Hoeveel extra vierkante meters amateursport voor Zuidwest levert instemming met het raadsvoorstel ‘Voorstel van het college inzake trainingsaccommodatie voor ADO Den Haag in het Zuiderpark’ op?

Zie antwoord op vraag 14 16. Hoeveel vierkante meters sportterrein voor breedtesport verdwijnt in het Zuiderpark door instemming met dit raadsvoorstel? Er worden 2 amateurvoetbalvelden ingeruild voor de 2 velden voor ADO 17.

Zijn er nog concrete plannen om het aantal vierkante meters aan amateursport dat door instemming met dit raadsvoorstel verdwijnt te compenseren in de directe omgeving van het Zuiderpark? Zo ja, waar en op welke termijn?

Binnen het Zuiderpark of de directe omgeving is hier geen compensatie beschikbaar 18. In hoeverre is het gangbaar om in het dictum van een raadsvoorstel voor te sorteren op dekking uit een dekkingsbron (in dit geval: bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7), terwijl de besluitvorming in de raad hierover nog niet heeft plaatsgevonden? Heeft het college geanalyseerd welke risico’s dit met zich meebrengt voor de financiering van de vestiging van de trainingsaccommodatie in het Zuiderpark, wanneer de raad niet zou instemmen met dit bestemmingsplan? Zo ja, wat zijn de uitkomsten van deze analyse? Een bestemmingsplan is geen dekkingsbron. De bijdrage vanuit de grondexploitatie Dreven-Gaarden-Zichten aan de totale aanpak van Sportpark Escamp is wel afhankelijk van het creëren van ruimte door de herindeling van Escamp I. Dit wordt geborgd in het bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 waardoor de bijdrage uit de grondexploitatie afhankelijk wordt van de vaststelling van het bestemmingsplan. Hier zit geen bijdrage in voor trainingsaccommodatie in het Zuiderpark. Op het moment dat de dekking van het voorstel daadwerkelijk moet worden gefinancierd uit het Integraal Huisvestingsplan Sport zal er een herprioritering plaatsvinden op de projecten die in de begroting 20242027 zijn opgenomen.

Overigens heeft dit geen consequenties voor de financiering van de aanpassingen van de trainingslocatie in het Zuiderpark. 19. In hoeverre kan de verplaatsing van HDV definitief gedekt worden uit het IHP (bijvoorbeeld wanneer de raad niet instemt met het bestemmingsplan)? Zie antwoord op vraag 18 20. Hoeveel geld zit er momenteel nog in het Olympisch Fonds? Per 1 januari 2024 is de stand van het Olympisch Fonds € 5,5 mln. en voor 2024 staat een onttrekking van in totaal € 3,6 mln. begroot: Tour de France Femmes: € 1,75 mln. (RIS315887); EK Beachvolleybal: € 0,80 mln. (RIS317729); TeamNL Sports Experience en Welkom Thuis: € 1,05 mln.

21. Is HDV de enige amateurclub die uit het Zuiderpark moet verdwijnen ten behoeve van de ADO trainingsaccommodatie? Hoe zit het bijvoorbeeld met WIK? Moet deze club ook op den duur verplaatst worden, en zo ja, waarheen en hoeveel bedragen de kosten hiervoor? Ja. Er bestaat momenteel geen intentie om WIK naar elders in Den Haag te verplaatsen. ADO is duidelijk gemaakt dat de gemeente hieraan ook niet, zonder vrijwillige medewerking van WIK, zal meewerken. 22. In het raadsvoorstel wordt ook verwezen naar de realisatie van een extra hockeyveld op het sportcomplex Wateringseveld, ter compensatie van inleveren van het voetbalveld VV Esdo. In de commissie Ruimte van 26 oktober 2023 heeft een inspreker te kennen gegeven dat de beoogde locatie van het hockeyveld (aan het Joke Smitpad) vanaf 2021 in beeld kwam als potentiële woonwagenlocatie en serieus is onderzocht door de gemeente. Op welk moment is besloten om deze locatie te schrappen als potentiële woonwagenlocatie en te gebruiken als hockeyveld? Hoe is deze afweging gemaakt? Bij de realisatie van het hockeycomplex aan de Noordweg/Leyweg is planmatig altijd rekening gehouden met een capaciteit van vier velden. Bij de oplevering in 2016 had de hockeyvereniging nog niet de omvang dat er vier velden nodig waren en zijn er drie velden aangelegd.

In het projectdocument Dreven Gaarden Zichten, vastgesteld in februari 2022 (RIS311092 en 311377) bijlage 5, is het vierde veld benoemd als compensatie voor het verlies van veldcapaciteit op Escamp I. De HCWV is de afgelopen jaren flink in teamaantallen toegenomen zodat de uitbreiding op dit moment nodig is. 23.

Dit hockeyveld ligt strikt gezien buiten het plangebied Dreven-Gaarden-Zichten. Hoe dicht bij de wijken dient een sportaccommodatie te liggen om voor het college in aanmerking te komen als sportvoorziening voor deze wijken? Liggen er bijvoorbeeld aannames ten aanzien van het animo uit deze wijken om gebruik te maken van dit hockeyveld en zo ja, kunnen deze gedeeld worden met de raad?

In Zuidwest Den Haag zijn geen andere hockeycomplexen beschikbaar. Bewoners uit Zuidwest gaan dan ook naar dit complex om te hockeyen. De relatie met de gebiedsontwikkeling is gelijk aan die bij Escamp III: het gaat erom dat er nu en in de toekomst in totaal voldoende areaal aan sportvelden in het stadsdeel komt/blijft. 24. Wordt ook de investering in dit hockeyveld bekostigd uit de grondexploitatie Dreven-Gaarden-Zichten? Zo ja, welke financiële consequenties voor de GREX zijn hiermee gemoeid? Nee. Er is een totaalplan gemaakt voor de revitalisatie van Sportpark Escamp, waarbij ook rekening is gehouden met de vraag naar de toekomst. Dit plan behelst dus naast de herindeling van Sportpark Escamp I en III ook de toevoeging van een hockeyveld in Wateringseveld. Voor al deze ingrepen is een totaal dekkingsvoorstel van € 9 mln. opgesteld die put uit verschillende bronnen. De bijdrage uit de grondexploitatie is slechts één van de dekkingsbronnen. Met deze bijdrage is al rekening gehouden bij de vaststelling van de grondexploitatie. 25. In de commissie Samenleving van 18 april 2024 heeft de wethouder aangegeven dat de locatie Steenwijklaan/Ons Eibernest in beeld is voor flexwoningen, zowel in het kader van het doorbraakplan als in het kader van de herhuisvesting van bewoners van Dreven-Gaarden-Zichten.

Wat voor invloed heeft dit plan op het aantal vierkante meters voor amateursport voor de omliggende buurten? Betreft dit een tijdelijke onttrekking van vierkante meters voor sport ten behoeve van wonen en zo ja, voor hoelang? Ja, hier is voor een periode van 10 jaar toestemming voor gegeven. Daarna komt het weer beschikbaar voor sportbeoefening. 26. Wat is de huidige stand van de GREX Dreven-Gaarden-Zichten? De financiële stand van de grondexploitatie wordt gerapporteerd via de MPG en de programmarekening. De afspraak over de verhuizing van HDV heeft geen invloed op de grondexploitatie.

27. Hoeveel bedraagt het verlies op de GREX Dreven-Gaarden-Zichten in het jaar 2023? Zie vraag 26 28. Hoeveel bedraagt het verlies op de GREX Dreven-Gaarden-Zichten sinds deze is gestart tot op heden? Zie vraag 26 29. Wat is de verwachte stand van de GREX na het aannemen van bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7 en de onttrekking van 3 miljoen ten behoeve van de inrichting van de nieuwe HDV-locatie? Zie vraag 26 30. In het projectdocument Dreven-Gaarden-Zichten wordt gesproken over het zogenaamde ‘groene assenkruis’ en de herinrichting van sportparken Escamp I en II. Er wordt niet gesproken over ‘Escamp III’, zoals vermeld in het raadsvoorstel over de ADO trainingsfaciliteit. Kan het college dit nader toelichten? In genoemd projectdocument is abusievelijk Escamp II genoemd in plaats van Escamp III (ten onrechte overgenomen uit Google Maps, waar dit verkeerd is opgenomen). Hier wordt het nu ongebruikte honkbalveld, naast de Gaarden, bedoeld. Zoals bij het antwoord op vragen 11 en 12 is dit verder toegelicht. 31. Wanneer krijgt de raad een voorstel voor de herinrichting van het sportpark? Wordt dit een raadsvoorstel en wordt deze gelijktijdig met bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7 aangeboden? Dit wordt gelijktijdig aangeboden, in een apart besluit. 32.

Er wordt in het projectdocument gesteld dat de herinrichting van Escamp I en II geen onderdeel is van de scope van Dreven-Gaarden-Zichten, maar hier wel een financiële bijdrage voor wordt geleverd van 4 miljoen. Wordt uit deze pot ook de herinrichting van ‘Escamp III’, zoals vermeld in het raadsvoorstel over de ADO trainingsfaciliteit, gefinancierd? Zo nee, waaruit dan wel? Er is een totaalplan gemaakt voor de revitalisatie van Sportpark Escamp, waarbij ook rekening is gehouden met de sportvraag in de toekomst. Dit plan behelst dus, naast de herindeling van Sportpark Escamp I en III, ook de toevoeging van een hockeyveld in Erasmusveld. Voor al deze ingrepen is een overkoepelend dekkingsvoorstel van € 9 mln. opgesteld, dat put uit verschillende bronnen. De bijdrage uit de grondexploitatie is slechts één van de dekkingsbronnen. De € 4 mln. genoemd in de grondexploitatie is dus een bijdrage aan de benodigde middelen voor de totale aanpak. 33. Kan het college aangeven hoe het budget van 4 miljoen voor de herinrichting van Escamp I en II is opgebouwd? Is dit budget nog actueel? De bijdrage van € 4 mln. (€ 3,89 mln. prijspeil 2021) is gebaseerd op een kostenraming van de benodigde ingrepen om de huidige vier velden in Escamp I te vervangen door twee nieuwe kunstgras seniorenvelden en één pupillenveld in Escamp I en twee nieuwe velden aan te leggen op een andere locatie (Escamp III).

34. Kan een uitsplitsing worden gegeven van de verschillende kosten die gedekt worden met de GREX Dreven-Gaarden-Zichten? Welk deel wordt gebruikt voor de herinrichting van de sportcomplexen? Zie voor de kostenverdeling van de grondexploitatie Dreven-Gaarden-Zichten het besluit hierover: RIS 311093. Hierbinnen is rekening gehouden met een bijdrage van € 3,89 mln. (prijspeil 2021) aan het Sportpark.

35. Hoeveel geld is het college in totaal van plan te investeren in de velden Escamp I, II en III? Kan het college dit bedrag opsplitsen in de verschillende dekkingsbronnen die hiervoor worden benut? Tot nu toe rekening gehouden met € 9 mln. aan investeringen: -

€ 4 mln. Grex Dreven-Gaarden-Zichten fase 1 € 2 mln. Eneco-middelen bestemd voor Zuidwest € 1 mln. uit grondhuur Steenwijklaan 16 € 1 mln. ten laste van Cofinancieringsfonds Zuidwest € 1 mln. uit de programmareserve Sport

Dit voorstel moet nog bekrachtigd worden. 36. Zal de trainingslocatie voor ADO exclusief gebruikt worden door ADO? Ja, voor de BVO is alleen gebruik noodzakelijk. 37. Is er met ADO gesproken over de mogelijkheden om de trainingslocatie te laten gebruiken door derden (bijvoorbeeld initiatieven uit de buurt, scholen of amateurclubs)? Wat is de uitkomst van deze gesprekken? ADO zal maatschappelijke activiteiten gaan verzorgen in Zuidwest en zo mogelijk in het Zuiderpark. 38. Klopt het dat het de intentie is om het vrouwenteam (vrouwen en meisjes) in de toekomst ook te laten trainen in het Zuiderpark? Wat zou dit betekenen voor de inrichting van de trainingslocatie? Hoeveel extra ruimte zou er bijvoorbeeld moeten worden toegevoegd aan de locatie en hoe denkt het college dit mogelijk te kunnen maken? Ondanks dat wij het mooi zouden vinden als ook de vrouwen van ADO in het Zuiderpark gaan trainen is dit, volgens ADO, met de beschikbaar te krijgen grond niet haalbaar. 39. Kunnen de parkeerplekken die worden toegewezen aan ADO wel door de buurt worden gebruikt om momenten dat ADO niet traint? Zo nee, waarom niet? De 40 parkeerplaatsen zijn ten behoeve van ADO zelf. Wanneer er in de Sportcampus grote evenementen plaatsvinden kan, in overleg met ADO, de gemeente hier gebruik van maken 40.

In een interview met Omroep West treft de wethouder Sport een vergelijking tussen het plan voor een trainingslocatie in het Zuiderpark en topsportcentrum Papendal in Arnhem. Kan dit nader worden toegelicht in het licht van het feit dat Papendal niet alleen een sportaccommodatie is, maar ook een leisurefunctie heeft (o.a. met hotel)? Het vergelijk ligt in het feit dat met de komst van ADO niet alleen in de Sportcampus topsport wordt bedreven maar nu ook op het buitensportcomplex.

De vragen van de Haagse VVD 1. Waarom is het bestemmingsplan Dreven Gaarden Zichten gekozen als financieringsbron voor dit project? Een bestemmingsplan is geen dekkingsbron. Volgens het, in het projectdocument vastgestelde (RIS311093), stedenbouwkundig plan voor de Zichten wordt de ecozone verlegd. De ecozone wordt teruggebracht aan de zijde van de sportvelden van Escamp I, waar een herindeling van de velden voor nodig is. Deze ingreep wordt planologisch geborgd in het bestemmingsplan “Zichten 2,3 en 7”. Om voldoende voetbalcapaciteit te borgen in de nieuwe situatie worden twee nieuwe velden aangelegd in Escamp III. Vanuit verschillende dekkingsbronnen, waaronder de grondexploitatie Dreven-Gaarden-Zichten, zal een bijdrage worden geleverd aan de totale herinrichting het Sportpark Escamp omdat deze ruimte creëert voor de woningbouw. 2. Wat is de relatie tussen de verhuizing van HDV naar Escamp III en de herinrichting van de velden Escamp I en II zoals beschreven in het projectdocument van het bestemmingsplan Dreven Gaarden Zichten? Zie VVD vraag 1. De twee velden die worden aangelegd in Escamp III zullen in gebruik genomen worden door HDV. 3.

Welke specifieke budgetten binnen het bestemmingsplan Dreven Gaarden Zichten worden gebruikt voor de verhuizing van HDV? Zijn deze middelen oorspronkelijk bedoeld geweest voor sportgerelateerde infrastructuur of worden ze herbestemd voor dit doel? Het bestemmingsplan bevat geen budgetten, maar maakt het planologisch mogelijk om uitvoering te geven aan de plannen die zijn vastgesteld in het projectdocument. Wel moet bij het vaststellen van een bestemmingsplan de economische uitvoerbaarheid worden aangetoond. Bij vaststelling van het projectdocument met bijbehorende grondexploitatie is een post opgenomen van € 3,89 mln. (p.p. 2021) als bijdrage aan de aanpassingen in het Sportpark om de gewenste woningbouw mogelijk te maken. Voor de overige dekkingsbronnen voor de herinrichting van het Sportpark zie SP vraag 35. 4. Hoe verhoudt het gebruik van middelen uit het bestemmingsplan Dreven Gaarden Zichten zich tot andere prioritaire projecten of doelstellingen binnen dit bestemmingsplan? Zijn er andere projecten die niet worden uitgevoerd door het gebruik van deze middelen voor de verhuizing van HDV om de trainingsaccommodatie van ADO Den Haag mogelijk te maken? Het bestemmingsplan zelf stelt geen middelen beschikbaar, maar maakt het planologisch mogelijk om uitvoering te geven aan de plannen die zijn vastgesteld in het projectdocument.

Er is in de grondexploitatie altijd rekening gehouden met deze bijdrage. Zie vraag 3. 5. Wat is de langetermijnimpact van het gebruik van middelen uit het bestemmingsplan Dreven Gaarden Zichten op de doelen en visie van het bestemmingsplan zelf? Wordt er rekening gehouden met toekomstige ontwikkelingen zoals stijgende (bouw)kosten? Zie antwoord op vraag 4. 6. Is vv ESDO akkoord gegaan met het inleveren van hun veld en wat is de impact ervan op hun programmering? Is uitgesloten dat dit kan leiden tot het verdwijnen van deze club? De verenigingen op Escamp I zijn allen intensief betrokken bij het ontwerpplan Escamp I. Ook GSC ESDO heeft geparticipeerd in het onderzoek en heeft ingestemd met het advies, dat door een extern adviesbureau (Sport en Ruimte) is uitgevoerd. Door nu ook de natuurgrasvelden om te bouwen naar kunstgras kan er intensiever gebruik worden gemaakt van deze velden en is er voldoende capaciteit om alle teams van deze vereniging te laten spelen.

7. Heeft de komst van HDV gevolgen voor de andere clubs die gehuisvest zijn op Escamp 1, Escamplaan II of Escamp III? Zo ja welke en wat zijn de gevolgen? Zo nee, hoe is de analyse daarvan gedaan? Nee. De leden van HDV komen grotendeels ook uit Zuidwest Den Haag. De komst van HDV naar Escamp III zal dan ook niet of nauwelijks invloed hebben op het ledenbestand van andere verenigingen. Maar zoals ieder jaar zijn er sporters die van vereniging veranderen, daar heeft de gemeente geen invloed op. 8. Als gevolg van de berichtgeving in de media is onrust ontstaan bij amateurclubs die ook staan te springen om een kunstgrasveld. Zo heeft voetbalclub BMT (Biedt Moedig tegenstand) naast Escamp 1 meerdere malen een verzoek ingediend om een (slecht) grasveld te vervangen door een kunstgrasveld. Zij hebben 150 kinderen op de wachtlijst. Met een extra kunstgrasveld kunnen ze doorvoetballen bij slecht weer en daarmee hun programmering zo inrichten dat er meer kinderen lid kunnen worden. Kan deze club ook aanspraak maken op de middelen? Zo nee waarom niet? Hoe gaat de gemeente om met deze onrust bij andere amateursclubs? BMT heeft op hun sportpark al één kunstgrasveld tot hun beschikking. Verenigingen hebben graag kunstgrasvelden omdat die intensiever bespeeld kunnen worden. Jaarlijks wordt bekeken of en waar er een (extra) kunstgrasveld kan worden aangelegd.

Het gaat dan onder meer over de bespelingsintensiteit van de velden, inclusief het medegebruik van derden, de ledenontwikkeling van de vereniging over de afgelopen jaren, de vitaliteit van de vereniging, de staat van onderhoud van de velden en het aantal kunstgrasvelden op het complex. Op basis van genoemde criteria en het beschikbare budget wordt een keuze gemaakt waar er (eventueel) een kunstgrasveld wordt aangelegd. Komende zomer wordt een keuze gemaakt welk(e) veld(en) in 2025 (eventueel) kunnen worden aangelegd. 9. Is bij de sportclubs op Escamp 1, Escamp II en Escamp III gevraagd naar hun wensen zoals kunstgrasvelden, speelcapaciteiten of anderszins? Ja, zie antwoord op vraag 6 10. Gaat een toelichting op de keuze voor het extra hockeyveld voor Wateringsveld met graag aangegeven of dit kunstgrasveld al op de planning stond en zo ja van welk budget. Bij de realisatie van het hockeycomplex aan de Noordweg/Leyweg is rekening gehouden met een capaciteit van vier velden. Bij de oplevering in 2016 had de hockeyvereniging nog niet de omvang dat er vier velden nodig waren en zijn er drie velden aangelegd. De HCWV is de afgelopen jaren flink in teamaantallen toegenomen zodat er uitbreiding nodig is. Daarom is in 2023 besloten op de nog beschikbare ruimte het vierde veld aan te leggen.

Omdat dit ook als een belangrijke voorziening wordt gezien voor de nieuwe woningen in Den Haag Zuidwest is dit meegenomen in het totale voorstel voor Sportpark Escamp I.

Technische vragen ChristenUnie/SGP bij raadsvoorstel inzake trainingsaccommodatie voor ADO Den Haag in het Zuiderpark (RIS 318492)

1.

“Als gevolg van de ontwikkelingen in de Zichten en de hiermee gepaard gaande herontwikkeling van sportpark Escamp I is onder andere compensatie gevonden door de herontwikkeling van het voormalige honk- en softbalcomplex aan de Dedemsvaartweg”. Wat wordt hier bedoeld met compensatie?

In het recent gepubliceerde bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 wordt ecozone verlegd naar de zijde van de sportvelden van Escamp I, waardoor het noodzakelijk is deze anders in te delen. Hierdoor is er in de eindsituatie 1,5 voetbalveld minder in Escamp I dan in de huidige situatie. Dit wordt o.a. gecompenseerd door twee nieuwe velden aan te leggen in Escamp III, op het nu ongebruikte honkbalveld. 2.

Waar wordt HDV exact naar verplaatst? Enerzijds staat er Escamp III (Beresteinlaan/Melis Stokelaan), anderzijds staat er Steenwijklaan/Dedemvaartweg (Escamp II)

HDV wordt verplaatst naar Escamp III. Dit is het voormalige honk- softbalcomplex aan de Steenwijklaan/Dedemsvaartweg 3.

Wordt pas met de accommodatie in het Zuiderpark aan de slag gegaan, als het voormalig honk- en softbalcomplex heringericht is en gereed is voor gebruik?

Hier wordt gestart op het moment dat duidelijkheid bestaat dat het complex voor HDV tijdig, dus voor de start van de nieuwe competitie speelgereed is. 4.

Is het reëel om te verwachten dat dit terrein augustus 2024 herontwikkeld en gereed voor gebruik is?

Ja 5.

Wanneer zou de raad uiterlijk moeten besluiten, om ervoor te zorgen dat het terrein in augustus 2024 gereed is voor gebruik?

Zo spoedig mogelijk. 6.

Wat zou het gevolg zijn als het terrein niet in augustus 2024 gereed is voor gebruik? Wat heeft de gemeente met HDV en met ADO hierover afgesproken?

Afspraak is dat HDV pas wordt verplaatst als het nieuwe complex speelklaar is. Dit is ook bekend bij ADO. 7.

Hoe verhoudt het plan om het honk- en softbalcomplex als voetbalaccommodatie met twee velden en bebouwing in te richten zich tot de ambitie om “de monocultuur van voetbal te doorbreken”, en de sportvelden “toegankelijker te maken voor recreatief sporten, bewegen, spelen en ontmoeten” en een diverser, veelzijdiger aanbod in het groene assenkruis te creëren?[1]

Hiervoor wordt sportpark Escamp I heringericht met de ambitie hier de rugbysport toe te voegen en om een proef te starten met hockey en wordt in de middenzone ruimte gecreëerd voor meer ongeorganiseerde sport en spelmogelijkheden.

8.

Waar is de verkenning sportpark Escamp I en II gebleven, waar in het kader van DGZ herhaaldelijk over gesproken is? Wat is de status van dit stuk? Hoe verhoudt dit zich tot de voorgenomen verbouwing van het honk- en softbalcomplex tot voetbalvelden?

Er is een verkenning naar verschillende varianten verricht door Lola Landscapes. Op basis van deze verkenning is door het bureau Sport en Ruimte een participatieproces gestart waarbij uiteindelijk een voorkeursvariant is voorgesteld. Een beschrijving van dit proces en de resultaten hiervan zullen met de gemeenteraad gedeeld worden bij de aanbieding van het ontwerp voor Sportpark Escamp. Dit zal een apart besluit zijn dat gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan Dreven Gaarden Zichten wordt aangeboden. 9.

Hoeveel vierkante meters sportgrond voegt dit plan toe aan Zuidwest? En hoe verhoudt zich dat tot de teruggang van sportgrond bij HKV Ons Eibernest, zoals bleek uit de vergadering van de commissie samenleving van 18 april jl.?

Door herinrichting, compensatie van velden en de aanleg van kunstgrasvelden wordt het bespelingspotentieel van de sportaccommodaties vergroot. Het sportveld bij Ons Eibernest wordt tijdelijk (voor 10 jaar) ter beschikking gesteld voor andere doeleinden, maar behoudt de sportbestemming. 10. “In het concept-plan is sprake van het inleveren van een voetbalveld van vv ESDO. Hiervoor zijn ter compensatie van het inleveren van sportgrond middelen gereserveerd om te investeren in sport en bewegen in dat gebied.” Over welke middelen gaat dit? En hoe groot wordt “dat gebied” geacht te zijn, over welk gebied gaat dit precies? Bij de herindeling van de sportvelden van Escamp I is er in de eindsituatie 1,5 voetbalveld minder in Escamp I dan in de huidige situatie. Dit wordt gecompenseerd door twee nieuwe velden aan te leggen in Escamp III, op het nu ongebruikte honkbalveld. Vanuit verschillende dekkingsbronnen zal een bijdrage worden geleverd aan de totale herinrichting van Sportpark. Zie SP vraag 35. 11. Kan er een kaartje komen met alle sportcomplexen Escamp met daarop duidelijk hoeveel sportgrond er nu is, hoeveel na de eventuele verhuizing van HDV en hoeveel na de herinrichting van de ecozone en het ingeleverde veld van vv ESDO? Zie SP11 en SP12. 12. Er wordt in de brief gesproken over een hockeyveld in Wateringse Veld.

Hoe verhoudt zich dat tot deze plannen? Op welke manier wordt dit gefinancierd? Is uitbreiding noodzakelijk? In Zuidwest Den Haag zijn geen andere hockeycomplexen beschikbaar. Bewoners uit Zuidwest gaan dan ook naar dit complex om te hockeyen. De HCWV is de afgelopen jaren flink in teamaantallen toegenomen zodat er uitbreiding nodig is. Daarom is in 2023 besloten op de nog beschikbare ruimte het vierde veld aan te leggen. Afgesproken is dat dit deel uitmaakt van de compensatie / kwaliteitsverbetering op het niveau van het gebied Zuidwest en de betreffende financiering. 13. Waarom is er niet gekozen deze verhuizing te bekostigen uit het IHP Sport of uit het budget voor Topsport? De herinrichting van Escamp III is ter compensatie van het verlies van sportgrond op het sportpark Escamp I. Daarom maakt ook dit deel uit van de compensatie / kwaliteitsverbetering op het niveau van het gebied Zuidwest en de betreffende financiering. Een bijdrage vanuit de programmareserve Sport maakt hier ook deel van uit.

14. Wat zijn juridische consequenties als het bestemmingsplan Zichten 2,3, 7 niet (tijdig) wordt vastgesteld? De bijdrage vanuit de grondexploitatie is bedoeld om ruimte te maken voor de woningbouw in de Zichten conform het vastgestelde projectdocument. Als de gemeenteraad niet instemt met een bestemmingsplan dat deze ruimte ook vastlegt in een publiekrechtelijk planologisch kader, zal er geen bijdrage vanuit de grondexploitatie mogelijk zijn voor de herinrichting van Sportpark Escamp I. Herinrichting van sportpark Escamp I moeten we dan ook heroverwegen. 15. Wat zijn de spelregels voor de inzet van geld uit grondexploitaties zolang een project lopende is? De bijdrage is onderdeel van de vastgestelde grondexploitatie. Voorheen was de bijdrage voor de herinrichting/herindeling van het sportpark als een bovenplanse voorziening in de grondexploitatie opgenomen, maar omdat de herindeling noodzakelijk is om ruimte te maken voor de woningbouw, is op aanraden van de GAD deze bijdrage aangemerkt als een post “verwerving”. 16. Waarom wordt de verplaatsing van een multifunctioneel veld van de Haagse hogeschool en de aanleg van een parkeerterrein betaald uit het sportbudget? Ook de gemeente ziet de positieve effecten van de komst van ADO naar het Zuiderpark. Het verplaatsen van het multifunctionele veld is nodig om ruimte te maken voor de nieuwe velden van ADO.

Dit veld is echter bijna aan vervanging toe waardoor de gemeente deze kosten toch zou moeten maken. Het parkeerterrein wordt deels door de gemeente gefinancierd omdat dit ook voor de exploitatie van de Sportcampus ten goede komt. ADO financiert wel het deel van de parkeerplaats dat ook bestemd is voor hun organisatie. Er zijn geen directe kosten ten behoeve van het trainingscomplex. 17. Waar wordt het multifunctionele sportveld van de Haagse Hogeschool naartoe verplaatst? Zie bijgaand schetsontwerp Zuiderpark. 18. Wat zijn de afspraken met ADO over het gebruik van de velden in het Zuiderpark? Zijn die buiten de trainingsuren toegankelijk voor andere sporten of verenigingen? De twee velden zijn specifiek voor ADO bestemd. Naast het feit dat ADO deze zelf financiert is het belangrijk dat de velden in topconditie moeten blijven om ook een goed vergelijk met het stadionveld te behouden. 19. Er wordt enerzijds gesproken over 100 extra parkeerplekken, maar in de tabel met de investeringsraming staan 120 parkeerplekken. Hoeveel worden er gerealiseerd? Wij gaan uit van een maximale uitbreiding. Maar de uitkomst is enigszins afhankelijk van het definitief ontwerp en de plannen van ADO. 20.

“Zowel ADO als de gemeente hebben de ambitie dat ADO voor al hun trainingsactiviteiten in het Zuiderpark komen.” Is het met de huidige uitbreiding mogelijk om ook de ADO-vrouwen in het Zuiderpark – in de nabije toekomst – te laten trainen? Of wordt onderzocht wat daarvoor noodzakelijk is? Wordt daar achter de schermen al over gesproken? Is het college voornemens meer (amateur)verenigingen daarvoor te verhuizen? Ondanks dat wij het mooi zouden vinden als ook de vrouwen van ADO in het Zuiderpark gaan trainen is dit, volgens ADO, met de beschikbaar te krijgen grond niet haalbaar. Wij zijn niet voornemens om de voetbalvereniging WIK uit het Zuiderpark te plaatsen.

21. In dictumpunt IV staat: "het herinrichten van sportpark Escamp III ten behoeve van HDV ad +/- €3 miljoen ... te dekken uit de grondexploitatie van Dreven, Gaarden, Zichten.” Wat betekent de “+/-” voor de €3 miljoen? Het exacte investeringsbedrag voor herinrichting van dit complex is uiteraard pas definitief als alles afgerond is. De bijdrage vanuit de grondexploitatie is slechts een deel van de totale dekking voor de herinrichting van het Sportpark en niet één op één toewijsbaar aan de herinrichting van Sportpark Escamp III. [1] 1 (raadsinformatie.nl)

Technische vragen trainingsaccommodatie ADO Den Haag Zuiderpark Partij voor de Dieren 1.

Kan het college onderbouwen waarom er circa 100 parkeerplekken moeten worden gerealiseerd voor de herinrichting van het ADO complex? Liggen hier verkeersonderzoeken aan ten grondslag? Zo ja, kunnen deze gedeeld worden?

De uitbreiding van het aantal parkeerplaatsen is noodzakelijk omdat bij evenementen in de Sportcampus er problemen bestaan met parkeren. Diverse organisatiebureaus zijn niet bereid een evenement in de Sportcampus te plannen in verband met de parkeerplaats-tekorten. Voor ADO worden er ‘slechts’ 40 parkeerplaatsen gerealiseerd. 2.

Wat wordt bedoeld met het feit dat 40 parkeerplaatsen kunnen worden ingezet bij publieksevenementen? Wordt het terrein dan ingezet als evenemententerrein of wordt het aantal parkeerplaatsen ingezet voor bezoekers van het event?

Dit aantal wordt dan ook ingezet voor het parkeren. 3.

Op welke plek in het Zuiderpark wil het college de (circa 100) extra parkeerplekken realiseren?

Zie bijgevoegd schetsontwerp. 4.

Is er sprake van een toename van verharding in het Zuiderpark als dit wordt uitgevoerd? Zo ja, hoeveel vierkante meter?

De uitbreiding van de parkeergelegenheid wordt door middel van, waar mogelijk, uitgevoerd in halfverharding. De uitbreiding is ongeveer 1.200 m². Daarentegen wordt het bestaande kunstgrasveld vervangen voor een (hybride) natuurgrasveld. 5.

In de tabel op pagina 2 van de brief (RIS318492) wordt gesproken over 120 parkeerplaatsen. Waar is deze 120 op gebaseerd?

Wij gaan uit van een maximale mogelijke uitbreiding. Maar de uitkomst is enigszins afhankelijk van het definitief ontwerp en de plannen van ADO. Indien er minder parkeerplaatsen gerealiseerd worden, is er dan plaats voor extra sportfaciliteiten? Nee, geen volwaardige sportvelden 6.

Is het toevoegen van parkeerplaatsen in het Zuiderpark toegestaan binnen de voorwaarden van het Rijksbeschermde Stadsgezicht Zuiderpark?

Het beperkt aanpassen van het sportcomplex heeft hier geen invloed op. 7.

Waar is de verdeling van financiering op gebaseerd tussen de gemeente en ADO voor de aanleg van de parkeerplaatsen?

Uitgaande dat er (maximaal) 120 parkeerplaatsen kunnen worden gerealiseerd en er voor ADO zelf 40 nodig zijn betekent dat ADO 1/3 van de investering zelf moet financieren. 8.

Kan worden aangegeven hoe de voorgestelde ontwikkelingen in het Zuiderpark zich verhouden tot het vigerende bestemmingsplan? Past alles binnen dit bestemmingsplan of worden er afwijkingen voorzien? Zo ja, wat zijn deze afwijkingen en wat voor procedure wordt hiervoor gevolgd?

Het herinrichten van de sportvelden past binnen het vigerende bestemmingsplan

9.

Gaat het bij de nieuw te realiseren velden in het Zuiderpark om kunstgras of natuurgras?

De velden voor ADO worden identiek uitgevoerd als het stadionveld. Dit zijn hybridevelden, natuurgras met enkele kunstgrasvezels. 10. Kan de tijdsplanning voor deze plannen in meer detail gedeeld en toegelicht worden? Zijn er fatale deadlines, zo ja, wat zijn deze? a. b. c.

Overeenkomst aannemer: Start werkzaamheden: Oplevering werk:

begin juni 2024; juli 2024; november 2024

In de intentieovereenkomst van 29 april 2022 (RIS312039) wordt nadrukkelijk gesproken over een vrouwenfaciliteit en een sportknooppunt voor de hele gemeenschap waarbij ook vrouwen welkom zijn. Ook in het IHP Sport 2022-2032 staat dat “De ambitie bestaat om de damesafdeling van ADO en de trainingsfaciliteiten voor de spelers van de BVO te koppelen aan de jeugdopleiding in het Zuiderpark” en “Ten behoeve van de ambitie ADO Den Haag om alle geledingen in het Zuiderpark te vestigen”. 11.

Klopt het dat het voorliggende voorstel alleen een investering is voor de ADO mannen? Zo niet, wat zijn de baten voor het vrouwenteam van ADO?

Het voorliggende voorstel is voor de komst van de ADO mannen. 12. Kan er geschetst worden wat de baten zijn voor de ADO jeugdteams? Voor de ontwikkeling van de jeugd werkt het positief als zij de mannenprofs kunnen zien trainen. 13. Kan worden toegelicht op basis van welke afwegingen besloten is om niet te investeren in faciliteiten van het vrouwenteam? Liggen hier analyses of haalbaarheidsonderzoeken aan ten grondslag? Kunnen deze gedeeld worden? Er is geen ruimte beschikbaar omdat ook voor de vrouwen separate velden beschikbaar moeten zijn. 14. Het college stelt dat HDV zal verhuizen naar het sportcomplex Escamp III aan de Steenwijklaan/Dedemsvaartweg. Wat zijn de gevolgen hiervan voor de bestaande verenigingen op Escamp III? Geen, het complex heeft momenteel geen sportveldbespeler. 15.

“Deze dekking maakt deel uit van het concept-bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 dat nog in procedure is.” Kan worden toegelicht hoe dekking deel uitmaakt van een concept-bestemmingsplan?

Een bestemmingsplan is geen dekkingsbron. De bijdrage vanuit de grondexploitatie Dreven-Gaarden-Zichten aan de totale aanpak van Sportpark Escamp is wel afhankelijk van het creëren van ruimte door de herindeling van Escamp I. Dit wordt geborgd in het bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7 waardoor de bijdrage uit de grondexploitatie afhankelijk wordt van de vaststelling van het bestemmingsplan. 16. Klopt het dat een bestemmingsplan een raadsbevoegdheid is die toeziet op ruimtelijke ordening, en niet een financieel instrument? Dat is correct.

17.

Indien voor de dekking verwezen wordt naar dekking middels een kostenverhaal, rijksmiddelen, anterieure overeenkomsten, of iets anders dat al dan niet samenhangt met het concept-bestemmingsplan, kan dit worden toegelicht? Waar komt de dekking vandaan en wat zijn de specifieke voorwaarden die bepalen dat deze middelen samenhangen met het concept-bestemmingsplan?

Zie vraag 16. 18. “Zo wordt er geïnvesteerd in Escamp I (aanleg van 3 1/2 kunstgrasvelden, intensivering bespeelcapaciteit, aanleg informeel sport en bewegen voor de buurt), de herinrichting Escamp III (het oude honkbalveld) en een extra hockeyveld op het sportcomplex Wateringsveld.” Is er een oud honkbalveld op Escamp III of wordt Escamp II bedoeld? In genoemd projectdocument is abusievelijk Escamp II genoemd in plaats van Escamp III. Het gaat dus om Escamp III. 19. Is het extra hockeyveld op het sportcomplex Wateringsveld al gerealiseerd? Ja, de oplevering van het veld is in mei van dit jaar. 20. Waar en wanneer is de raad geïnformeerd over het besteden van de middelen van Dreven, Gaarden, Zichten voor de realisatie van een extra hockeyveld op het sportcomplex Wateringsveld? Op 9 februari 2022 is het projectdocument Dreven-Gaarden-Zichten, inclusief grondexploitatie (RIS311093) door de gemeenteraad vastgesteld. Hierin wordt de compensatie voor het verlies aan sportgrond op Escamp I toegelicht. Op bladzijde 8 van bijlage 5 staat: “De herindeling gaat ten koste van maximaal 1 voetbalveld maar dit wordt zowel kwantitatief als kwalitatief met sportintensiveringen ruimschoots gecompenseerd door de aanleg van een extra hockeyveld in Wateringsveld en door in sportpark Escamp de gebruiksmogelijkheden te optimaliseren én te intensiveren.” 21.

Hoeveel geld is door de gemeente uitgegeven in het kader van de realisatie van een extra hockeyveld op het sportcomplex Wateringsveld? Dit veld is zgn. dryfield, een innovatief veld waar geen water meer op behoeft te worden gespoten, en dus milieuvriendelijker. De gemeente heeft ongeveer € 500.000 geïnvesteerd en de vereniging zelf € 145.000. 22. Klopt het dat het extra hockeyveld op het sportcomplex Wateringsveld buiten het plangebied van Dreven-Gaarden-Zichten ligt? Dat klopt maar ligt wel in het verzorgingsgebied Zuidwest Den Haag.

23. Is er een ‘profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid’ analyse gemaakt over het toerekenen van deze gelden aan de GREX Dreven-Gaarden-Zichten? Kan deze gedeeld worden? Zonder een herindeling van de sportvelden is het niet mogelijk om de woningbouw en de ecozone volgens het stedenbouwkundig plan te realiseren. De extra ruimte maakt het mogelijk om in Zichten 2,3 en 4 bouwblokken te maken, wat ruimte schept voor 300-500 extra woningen ten opzichte van een stedenbouwkundig model met bouwvolumes in “schijven”. Zowel het bouwplan als de sportvelden handhaven, zou betekenen dat er geen ruimte overblijft voor een ecozone. De bijdrage uit de grex is slechts een deel van de dekking voor de totale ingrepen in het Sportpark. De bijdrage zal, rekeninghoudend met de PPT-criteria, proportioneel moeten worden ingezet voor de herindeling van Escamp I en de compensatie velden in Escamp III. Deze verdeling ligt nog niet vast. 24. Wanneer wordt de raad geïnformeerd over de plannen voor de herinrichting van de sportparken Escamp I, II, III? Uiterlijk gelijktijdig met de vaststelling van het bestemmingsplan Zichten 2,3 en 7. 25.

Als HDV naar Escamp II verhuist, is hier dan nog voldoende ruimte voor het toegankelijker (voor de buurt) maken van het sportpark? Kan de ruimtelijke inpassing hiervan geschetst worden? Het meer toegankelijk maken van het sportpark maakt onderdeel uit van het ontwerp van Sportpark Escamp. Dit zal worden toegelicht in het ontwerp waar een apart collegebesluit over wordt genomen, die gedeeld wordt met de raad. Dit wordt uiterlijk ten tijde van de besluitvorming bestemmingsplan Dreven Gaarden Zichten inzichtelijk gemaakt. 26. Rondom Escamp I, II, III zijn ecologische verbindingszones welke deel uitmaken van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur. Kan voor elk van de sportparken aangegeven worden of er ingrepen in de ecologische verbindingszones voorzien worden? De ingrepen die worden voorzien bij de ecologische verbindingszone tussen Escamp I en de Zichten zijn toegelicht in het besluit over bestemmingsplan Zichten 2, 3 en 7 (RIS 317432). Rond Escamp II zijn vooralsnog geen ingrepen voorzien die mogelijk gevolgen hebben voor de ecologische verbindingszone. De herinrichting van sportpark Escamp III heeft geen invloed op de ecologische zone daar. 27.

Zo ja, kan dit toegelicht worden? Op welke manier is er sprake van het duurzaam in stand houden en waar mogelijk versterken van de ecologische verbindingszones? Zoals toegelicht in het besluit over het bestemmingsplan Zichten 2, 3, en 7 neemt de oppervlakte van de ecologische verbindingszone bij de Zichten ter hoogte van Escamp I toe. Daarnaast wordt de status van ecologische verbindingszone in het bestemmingsplan vastgelegd, waar dat nu nog niet het geval is. Rond Escamp II zijn, zoals aangegeven bij vraag 27, vooralsnog geen ingrepen voorzien. 28. Zo niet (geen ingreep van in de ecologische verbindingszones), kan aangegeven worden hoe er omheen gewerkt wordt (bijvoorbeeld bij Escamp II)? Dit is niet van toepassing omdat geen ingrepen zijn voorzien rond Escamp II.

29. Zijn er natuurkansenscans gedaan voor de sportparken? Zo ja, kunnen deze gedeeld worden? Voor de sportparken zelf zijn geen natuurkansenscans gemaakt. De natuurkansenscans voor de Gaarden en Zichten behandelen wel de aangrenzende ecologische verbindingszones, die deels op het terrein van de sportvelden liggen. 30. Klopt het dat de sportparken Escamp I, II en III in kaarten van de gemeente worden aangeduid als ‘overig groengebied’, bijvoorbeeld in de online kaart[1] die de gemeentelijke groengebieden aanduidt? 31. Nee, de sportparken zijn niet als ‘overig groengebied’, maar als ‘groengebied’ onderdeel van de Stedelijke Groene Hoofdstructuur (SGH). Met het aanwijzen van de SGH in 2018 (RIS 300506) heeft het gemeentebestuur zichzelf verplicht deze duurzaam in stand te houden en waar mogelijk te versterken. Het bijbehorende kaartmateriaal is ontsloten via www.kaartendenhaag.nl , zie https://arcg.is/1G0P8W . Hoe wordt omgegaan met het effect van de toename van verharding en kunstgras van de ‘overige groengebieden’ midden in het groene assenkruis, omringd door ecologische verbindingszones? Voor de sportvelden zal een watertoets in overleg met Delfland gedaan moeten worden. De gemeente onderzoekt de mogelijkheden voor waterberging onder de kunstgrasvelden. 32. Is in beeld wat de gevolgen zijn van o.a.

toenemende verharding, minder natuurgras, meer speelintensiteit en drukte, voor de kwaliteit en het functioneren van de ecologische verbindingszones? Is dit in kaart gebracht door een (stads-)ecoloog? Zo ja, kan dit gedeeld worden? De stadsecoloog is betrokken bij het ontwerp van het sportpark Escamp I, zie hiervoor het antwoord op vraag 33. 33. Zijn compensatiemaatregelen voor de ecologische zones voorzien (bijvoorbeeld versterking, uitbreiding)? Kan dit uitgebreid toegelicht worden? Ja. Door de ecologische verbindingszone tussen de Zichten en het sportpark zoveel mogelijk te vrijwaren van recreatief medegebruik vanwege de teruggebrachte breedtemaat en de middenzone van het sportpark om te vormen tot informele sportief/recreatieve zone, wordt veel kwaliteitswinst behaald. De heringerichte ecologische verbindingszone kent daardoor minder verstoring dan in de huidige situatie en kan ook kwalitatief beter worden ingericht met natuurvriendelijke oevers en hogere natuurwaarden. Ook de wiggen tussen de sportvelden, krijgen wel een op ecologie gerichte inrichting, met meer bomen en beplanting dan in de huidige situatie, die de functionaliteit van de naastgelegen ecologische verbindingszone versterkt. 34.

Kan een overzicht worden gegeven van de oorspronkelijk gereserveerde middelen in de GREX Dreven-Gaarden-Zichten (ten tijde van vaststelling van het projectdocument), de doelen van de gereserveerde middelen, met daarbij een overzicht welk deel van deze middelen al besteed is, welk deel in dit voorliggende raadsvoorstel uitgegeven zou worden (inclusief ontwerpbestemmingsplan Zichten 2, 3, 7) en welk deel nog resteert? De kostenverdeling van de grondexploitatie Dreven-Gaarden-Zichten ten tijde van de vaststelling, zijn terug te vinden in het raadsbesluit hierover: RIS 311093 bijlage 13 en 14. Hierbinnen is rekening gehouden met een bijdrage van € 3,89 mln. (prijspeil 2021) aan het Sportpark. De afspraak over de verhuizing van HDV verandert hier niets aan en heeft dus geen invloed op het saldo van de grondexploitatie. De financiële stand van de grondexploitatie wordt gerapporteerd via de MPG en de programmarekening. Via de voortgangsrapportage Dreven-Gaarden-Zichten wordt de raad geïnformeerd over de voortgang de verschillende onderdelen van het project Dreven-Gaarden-Zichten.

35. In de openbare GREX Dreven-Gaarden-Zichten[2] staat: “Om beiden mogelijk te maken dient het sportpark ruimte te geven en dienen de velden (gedraaid) heringericht te worden. Voor de verwerving van gronden en compensatie van kosten is er in de grondexploitatie een bijdrage aan OCW opgenomen in fase 1.” Ziet dit doel niet uitsluitend toe op Escamp I Zie VVD vraag 1 en PvdD vraag 24. 36. Kan worden toegelicht op welke manier Escamp II, III en de verhuizing van HDV hiermee te maken hebben? Is de beoogde dekking afkomstig uit dit deel van de GREX (bijdrage aan OCW)? Zie VVD vraag 1. 37. Waren de aanleg van de velden voor HDV, de verbouwing van het clubgebouw, en de nieuwbouw kleedkamers al voorzien in de genoemde bijdrage aan OCW? Zie SP vraag 33. 38. Is er een ‘profijt, proportionaliteit en toerekenbaarheid’ analyse gemaakt over het toerekenen van de gelden voor de verplaatsing van HDV aan de GREX Dreven-Gaarden-Zichten? Kan deze gedeeld worden? Nee, zie PvdD vraag 24. 39. Is het geld dat uit de van GREX Dreven-Gaarden-Zichten zou komen, afkomstig uit de genoemde bijdrage aan OCW of ook uit andere bronnen (bijvoorbeeld inrichtingskosten openbare ruimte)? De bijdrage aan het sportcomplex is in de grondexploitatie opgenomen onder “Overige kosten, bijdrage Sportpark”. Zie CU/SGP vraag 21. Naast de bijdrage uit de grondexploitatie zijn er ook andere dekkingsbronnen.

Zie SP vraag 35. [1] Stedelijke Groene Hoofdstructuur (arcgis.com)

[2] Microsoft Word - 20211208_Openbare_Grex_DGZ BIJGEWERKT ROL HEIJMANS.docx (raadsinfor-

matie.nl)

De vragen van GroenLinks: A.

De twee voetbalvelden voor ADO worden betaald door de gemeente a 2,5 miljoen.

- Uit welk programma en eventueel welke reserve wordt deze aanleg gefinancierd? Gaat de jaarlijkse huur ook weer terug naar deze bron? Ja, de investering wordt gedekt uit de middelen van het Integraal Huisvestingsplan Sport. De door ADO te betalen huur komt weer ten gunste van het IHP-sport. - Op basis waar van is de 1,5% rente gerekend? Wat was de afweging om op 1,5% heen te komen. Dit percentage is als voorlopige aanname ten behoeve van ADO meegegeven. Na vaststelling van de definitieve investering ontvangt ADO de overeenkomst met het dan geldende rentepercentage welke de gemeente op dat moment hanteert. - is 25 jaar de standaard afschrijvingstermijn voor een voetbalveld of zijn daar nog keuzes in te maken? Ja, dit is de gebruikelijke afschrijvingstermijn voor sportvelden en is ook voor het stadionveld gehanteerd.

B. De gemeente betaalt tweederde van de kosten voor de parkeerplaatsen. - Betekent dit dat er tachtig parkeerplaatsen openbaar zullen zijn? Dat is correct. - Vallen deze onder hetzelfde parkeerregime als de parkeerplaats bij de Meester Drooglever Fortuynweg? Ja. - Waar komen deze parkeerplaatsen en gaat dit ten koste van groen? Zie bijgevoegd schetsontwerp herindeling Zuiderpark.

C. Waar gaat het multifunctioneel veld naar toe? Wat vindt de Haagse Hogeschool daarvan? Zie schetsontwerp herindeling Zuiderpark. Hierover is goed overleg met de Haagse Hogeschool geweest.

D. het college stelt voor om het herinrichten van sportpark Escamp III uit de grondexploitatie Dreven Gaarden Zichten te halen - in hoeverre is het gebruikelijk om voorzieningen als sportvelden mee te nemen in de grondexploitaties bij de gemeente Den Haag? Worden de voetbalvelden gezien als een bovenwijkse voorziening of een die alleen voor de wijk bedoeld is? Zie VVD vraag 1. - hoe groot is de totale grondexploitatie Dreven Gaarden Zichten? Zie RIS 311093. De totale kosten in de grondexploitatie waren bij vaststelling nominaal € 97.900.000

- wat zijn de gevolgen van het voorlopig dekken uit het het budget IHP Sport? Betekent dit dat investeringen in IHP naar achteren worden geschoven? Zo ja, welke? Als de investering definitief gedekt moet worden uit het IHP-sport zal er een prioritering in de uit te voeren sportprojecten moeten plaatsvinden. Het college vraagt om de investering voor aanleg van sportvelden nu te nemen. Wanneer krijgt de raad de grondexploitatie voor de hele Dreven Gaarden Zichten te zien? Of moeten we dit voorstel zien als een wijziging van de grondexploitatie DGZ fase 1? Met dit voorstel is rekening gehouden bij de vaststelling van de grondexploitatie DrevenGaarden-Zichten fase 1, volgens RIS 311093. Er is dus geen sprake van een wijziging.