RIS318731 Toelichting raadsvoorstel groot onderhoud en verduurzaming DCR

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de raadscommissie Leefomgeving

DSO/10739771 RIS318731 Contactpersoon Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Centrale Vastgoedorganisatie Telefoonnummer

14070 E-mailadres

Datum

25 april 2024 Onderwerp

Toelichting raadsvoorstel groot onderhoud en verduurzaming DCR

Geachte voorzitter, Op donderdag 18 april 2024 stond de commissiebehandeling (Leefomgeving) van het raadsvoorstel: groot onderhoud en verduurzaming DCR (RIS318533) op de agenda. In de aanloop ernaartoe zijn door verschillende commissieleden vragen gesteld. Het uitstel van de behandeling in de commissie van 18 april naar een latere datum is aanleiding om via deze commissiebrief een uitgebreidere toelichting te geven. In samenwerking met de huurder/gebruikers van het pand De Constant Rebecque 20a/20b, is gewerkt aan een plan voor het verduurzamen van dit gebouw. Het plan is gereed, de definitieve kosten zijn bekend en de financiering van de kosten is vervat in het raadsvoorstel (RIS318533) dat bij uw commissie ligt ter beoordeling. Als het voorstel in de raad wordt aangenomen, kan de uitvoering van het plan nagenoeg direct aanvangen. Alle voorbereidingen zijn getroffen, o.a. definitieve omgevingsvergunning (verleend d.d. 8 april 2024), inclusief het selecteren van de aannemer om de werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Dit gebouw, vol met unieke bedrijfjes, een kunstgalerie en een theater, kan een voorbeeld worden van hoe we karakteristieke gebouwen kunnen behouden én duurzaam maken.

Ook ‘moeilijke’ panden moeten verduurzaamd worden Een gebouw uit 1930 met 75 verschillende gebruikers, van groot naar klein, van schilderatelier tot theater en tevens onderdeel van het beschermd stadsgezicht, is niet het makkelijkst om te verduurzamen. Dit gebouw moet verduurzaamd worden om de doelstellingen van het klimaatakkoord te halen. Het beste moment is om dat te doen is als dit aansluit op planmatig groot onderhoud dat moet gebeuren. Belangrijk hierbij is dat de gebruikers met elkaar hebben aangegeven de verduurzaming zo belangrijk te vinden dat de gebruikers meedenken, meebewegen en de tijdelijke overlast van de maatregelen accepteren. De gebruikers hebben eerder aangegeven dat een duurzame werkomgeving voor hen erg belangrijk is. Om de overlast te beperken voeren we alle maatregelen die mogelijk en nodig zijn in één keer uit in plaats van gefaseerd.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10739771

De gemeente heeft meer panden met de status beschermd stadsgezicht. De ervaring die we opdoen met het verduurzamen van de DCR kunnen we goed gebruiken. Daarnaast willen we nieuwe (biobased1) materialen toepassen, met de mogelijkheid om deze te hergebruiken. Met de DCR doet zich de gelegenheid voor Nu is het goede moment om de DCR te verduurzamen Het planmatig groot onderhoud van het pand moet in 2024/2025 worden uitgevoerd. Als we dit combineren met verduurzamingswerkzaamheden (werk met werk,) bespaart dat kosten en overlast. Voor dit soort gebouwen is de rijkssubsidie Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (Dumava) in het leven geroepen. Op basis van een ingediende aanvraag voor de DCR is de subsidie toegekend. Om deze subsidie daadwerkelijk te benutten moeten de maatregelen van de verduurzaming volgens de subsidievoorwaarden worden uitgevoerd. Dat betekent dat het project uiterlijk technisch en administratief gereed en afgewikkeld moet zijn in december 2025. Gegeven de complexiteit van het project en de risico’s van uitloop, is het belangrijk om in mei tot een besluit te komen, omdat anders de subsidie in gevaar komt. Het werk is aanbesteed en de werkelijke kosten zijn bekend. Dat betekent echter ook dat de opdracht binnen de gestanddoeningstermijn2 dient te worden verstrekt aan de aannemer. Eind mei 2024 is hiervoor de deadline.

We letten ook op hergebruik, gezondheid en natuurinclusiviteit We kozen de DCR om ervaring op te doen met circulaire en natuurinclusieve oplossingen. We passen hier onder andere toe: • Alle oude bouwstoffen dienen zo veel mogelijk te worden gerecycled. Deze worden ook apart verwerkt door de afvalverwerker. • Er worden ESB (Ecologische houtvezelplaat, 100% recyclebaar) platen gebruikt in plaats van gipsplaten of OSB (standaard houtvezelplaat). • Nieuw glas3 wordt geplaatst zonder kitvoegen maar met keramische voegen. Dit geeft minder afval wanneer dit wordt verwijderd in de toekomst. • Voor de isolatie van de gevels/vloeren wordt vlas gebruikt. Dit is volledig recyclebaar, heeft een positieve CO2 balans, is een natuurlijk product en het is vochtregulerend. • De daken krijgen isolatiewaarde RC8 met met Insus Recyclebare PIR platen. PIR is een materiaal met een hele hoge isolatiewaarde bij geringe dikte maar helaas ook een hoge impact op het milieu daar het een aardolieproduct is. Deze PIR-isolatieplaat heeft echter gerecyclede PIR als toevoeging en is vervolgens zo samengesteld dat deze plaat later ook weer nagenoeg volledig te recyclen is. • De begane grondvloer wordt opnieuw gegoten in verband met de vloerverwarming. Er wordt gebruik gemaakt van producten met een cradle to cradle Silver certifcaat.

Duurzaam geproduceerd van duurzame grondstoffen en kwalitatieve, hoogwaardige ingrediënten.

1

Biobased bouwmaterialen zijn bouwmaterialen gemaakt van dierlijk materiaal of van schimmels, planten, bacteriën die ecologisch

verantwoord geteeld, geoogst, gebruikt en hergebruikt worden. 2

Een gestanddoeningstermijn is de tijd dat een inschrijver (de aannemer) op een aanbesteding de voorwaarden/prijzen uit zijn offerte moet

nakomen. 3

BENG glas: Dit is dubbelglas waar de spouw niet is gevuld met gas maar vacuüm is gezogen. De isolatiewaarde is vergelijkbaar met

triple HR-glas, echter zonder de benodigde forse kozijnen.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10739771

•

Op het lage dak4 (dakvlak 2 in onderstaande foto) boven Nest komt een groen dak.

Sinds 2019 is het plan voor verduurzaming van de DCR verder uitgewerkt, gericht op energiebesparing (het gebruik van stadswarmte neemt fors af), maar ook op klimaatadaptieve maatregelen en goede werkomstandigheden (gezondheid). Het gebouw (gebruikers) heeft te maken met hittestress en het wordt niet mechanisch geventileerd (uitgezonderd de theaterzaal). Door de sterk verbeterde kierdichting daalt de “natuurlijke” ventilatie naar nul en is het toevoegen van balansventilatie en koeling onontkoombaar. Dit doen we duurzaam door middel van het aanbrengen van warmtepompen en warmteterugwinning waarbij de elektriciteitsvraag wel zal toenemen. Het totale resultaat blijft overigens positief met een jaarlijkse reductie van 91.389 kg CO². De gebruikers kunnen de inzet van vooral de koeling zelf inregelen om tot betere resultaten te komen. Bijkomend voordeel is dat dit gebouw in de toekomst aan de bruikbaarheidsvereisten voor een dergelijk gebouw voldoet (werkomstandigheden en comfort). Daarnaast kan elektriciteit groen ingekocht worden door de gebruikers. De investering voor verduurzaming bedraagt € 4 mln. De grootste investeringskosten van de verduurzamingsmaatregelen bestaan uit de vervanging en het aanbrengen van werktuigbouwkundige en elektrotechnische installaties.

Deze bestaan uit luchtbehandelingskasten met warmteterugwinning, warmtepompen, ledverlichting, koelinstallaties en klimaatregelingen. In bijlage 1 is een overzicht opgenomen van de kosten van verduurzaming. We verbouwen met zo min mogelijk overlast Bouwwerkzaamheden kunnen overlast veroorzaken. Het gebouw is vier verdiepingen hoog met daarin diverse culturele ondernemers in kleinere units. Op de begane grond zijn grotere eenheden waaronder de timmerwerkplaats, Nest en Loos. Tenslotte is er de zijvleugel waarin het theater “Zaal 3” is ondergebracht. Het theater moet tijdens een zomersluiting worden verbouwd. Dit zal daarom plaatsvinden in de zomer van 2025. Na instemming van de raad met het voorstel zullen in 2024 per verdieping werkzaamheden starten en afgerond worden voordat de volgende verdieping aan de beurt is, van boven naar beneden. Gebruikers krijgen 6 tot 8 weken vooraf de definitieve planning voor hun ruimte. Gebruikers hebben daarmee voldoende tijd om maatregelen te nemen.

4

Overige dakvlakken zijn niet sterk genoeg voor een groen dak maar worden wit (en waar mogelijk) met zonnepanelen uitgevoerd.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10739771

Uitzondering hierbij is de ruimte van Nest op de begane grond. Deze ruimte zal als interne bouwplaats gebruikt worden. Nest heeft daarom tijdelijk een alternatieve locatie gehuurd aan de Lulofstraat. Dit wordt financieel gecompenseerd door de gemeente. Tijdens de bouw wordt de ruimte van Nest gebruikt om de inventaris van de gebruikers op de hogere verdiepingen veilig op te slaan. De rest van de ruimte wordt gebruikt als interne bouwplaats. Om het bovenstaande voor elkaar te krijgen is er al lange tijd nauw overleg met de gebruikers. Omwonenden worden indien de raad instemt met het voorstel schriftelijk geïnformeerd over de aanstaande werkzaamheden waarbij bekend wordt gemaakt waar men terecht kan voor vragen, klachten en dergelijke. Hoofdboodschap is dat de bouwwerkzaamheden niet van dien aard zijn (geen funderingswerkzaamheden, uitbreidingen of iets dergelijks) dat schade aan omliggende gebouwen te verwachten valt. Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10739771

Bijlage 1 overzicht investeringskosten verduurzaming

Stut en sloopwerk

€

75.000,00

Ruwbouwtimmerwerk

€

370.000,00

Kozijnen, ramen en deuren

€

661.000,00

Permanente valbeveiliging

€

35.000,00

Beglazing

€

337.000,00

Na-isolatie o.a. vloeren / wanden

€

90.000,00

Bouwkundige voorzieningen

€

60.000,00

Dekvloeren en vloersystemen

€

75.000,00

Afwerking o.a stuc en schilderwerk

€

225.000,00

Werktuigbouwkundig en elektrotechnisch

€

1.400.000,00

Bouwplaats kosten

€

320.000,00

Metselwerk

€

115.227,00

Alg. bijkomende kosten

€

200.000,00

TOTAAL

€

3.963.227,00

5/5