RIS318723 Voorjaarsnota van het Rijk

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

BSD/10742530 RIS318723 Contactpersoon

Hein Hendrikx Dienst

Bestuursdienst Afdeling

DMC Telefoonnummer

014070 Datum

E-mailadres

25 april 2024

hein.hendrikx@denhaag.nl

Onderwerp

Voorjaarsnota van het Rijk

Op 15 april heeft het Rijk de Voorjaarsnota gepubliceerd. Na onderhandelingen met de VNG heeft het demissionaire kabinet in de Voorjaarsnota besluiten genomen over de financiën van de gemeenten. De Voorjaarsnota is dit jaar op verzoek van de informateurs vervroegd gepubliceerd. Vanwege deze vervroegde publicatie wordt u vooruitlopend op onze eigen Voorjaarsnota nu alvast geïnformeerd over de besluiten van het Rijk. Besluitvormingsproces van het Rijk De Voorjaarsnota is een voorstel van het demissionaire kabinet. Begin juni debatteert de Tweede Kamer over de Voorjaarsnota en vervolgens wordt er gestemd over de Voorjaarsnota. De voorgenomen besluiten zijn dus nog niet definitief. Een extra onzekerheid is dat er op dit moment onderhandelingen over een nieuw kabinet plaatsvinden, waarbij de onderhandelende partijen door het Centraal Planbureau, de Nederlandsche Bank en het ministerie van financiën zijn geadviseerd om € 17 miljard te bezuinigen. In deze onderhandelingen kunnen besluiten genomen worden die gevolgen hebben voor de financiën van gemeenten. Vooruitlopend op het debat over de Voorjaarsnota verwerkt het Rijk de Voorjaarsnota in de meicirculaire. Op basis van de meicirculaire wordt duidelijk hoeveel middelen Den Haag precies van het Rijk krijgt.

In de meicirculaire worden ook financiële ontwikkelingen meegenomen die niet in de Voorjaarsnota staan, zoals de reguliere actualisatie van de verdeelmaatstaven van het gemeentefonds. Voorjaarsnota van Den Haag In juni ontvangt u de Voorjaarsnota van Den Haag. In onze eigen voorjaarsnota wordt u geïnformeerd over het budgettaire kader voor de begrotingsvoorbereiding. Het gaat om het beleidsarme budgettaire beeld voor de meerjarenbegroting van de gemeente Den Haag. Een belangrijk onderdeel van het budgettaire kader zijn de uitkomsten van de meicirculaire die doorgaans eind mei wordt gepubliceerd; dit jaar waarschijnlijk eerder. Daarnaast gaat het onder andere om de rente, belastingopbrengsten, kapitaallasten en de hoogte van de algemene reserve in relatie tot het benodigde weerstandsvermogen. Het budgettaire kader uit de voorjaarsnota dient als uitgangspunt voor de verdere begrotingsvoorbereiding. In het vervolgtraject van de begrotingsvoorbereiding worden de financiële opgaven en mogelijke oplossingen afgewogen tegen dit budgettaire kader.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

dienst: afdeling-telefoon dienst: afdeling-website

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10742530

De uitkomst van de gemaakte keuzes zal landen in de programmabegroting 2025-2028, die in september aan de raad zal worden voorgelegd. Verwachte budgettaire consequenties voor Den Haag In onderstaande tabel zijn de verwachte budgettaire gevolgen van de Voorjaarsnota van het Rijk voor Den Haag weergegeven. Hierin is de reguliere accresbijstelling van de loon- en prijsbijstelling die we van het Rijk krijgen op basis van de meest recente raming van het Centraal Planbureau niet meegenomen. Onder de tabel is per regel een toelichting opgenomen. Zoals hierboven toegelicht vormen deze mutaties slechts een onderdeel van het totale budgettaire kader waarover u wordt geïnformeerd in de Voorjaarsnota van Den Haag. Bedragen in € 1.000

2024

2025

1. Opschalingskorting schrappen 2. Eerdere invoering nieuwe systematiek

-30.000

3. Demografie Wmo

PM*

4. Besparingsverlies Jeugd

21.500

Budgettair vertrekpunt

0

-8.500

2026

2027

30.000

30.000

PM*

PM*

30.000

30.000

1. Opschalingskorting schrappen In de begroting van 2023-2026 (pagina 12) heeft Den Haag de opschalingskorting reeds verwerkt. Dit in de geest van de regels budgetdiscipline die voorschrijven dat tegenvallers direct worden verwerkt en meevallers pas wanneer ze gerealiseerd zijn. Het schrappen van deze korting betekent een structureel voordeel van circa € 30 mln. vanaf 2026. Er resteert overigens nog een structureel tekort van € 19 mln. dat grotendeels wordt verklaard door de teruggang van het gemeentefonds (begroting 2024-2027, pagina 12). Dit is niet verwerkt in bovenstaande tabel. 2. Eerdere invoering nieuwe financieringssystematiek In de Voorjaarsnota 2024 heeft het Rijk besloten om de nieuwe BBP-systematiek al vanaf 2024 in te voeren. Dit levert een fors nadeel op dat wordt gecompenseerd door het Rijk, met uitzondering van een incidenteel nadeel van circa € 30 mln. in 2025. 3. Demografie Wmo De uitgaven voor de Wmo zullen de komende jaren door de vergrijzing sneller stijgen dan het BBP. Het Rijk gaat een passende indexering onderzoeken. Met de VNG wordt dit verder uitgewerkt. Vooruitlopend hierop heeft het Rijk binnen haar eigen begroting middelen gereserveerd voor een aanvullende indexering voor demografie bovenop de BBP-systematiek. Dit betreft een reservering van € 75 mln. in 2025 oplopend tot structureel € 300 mln. in 2029.

Op dit moment is nog niet duidelijk welk deel hiervan uiteindelijk voor Den Haag zal zijn. 4. Besparingsverlies jeugd In het coalitieakkoord Rutte IV is boven op de besparingen van de hervormingsagenda van ruim € 1 miljard euro een aanvullende besparing in het kader van Jeugdzorg vanaf 2025 opgenomen van € 500 mln. Deze aanvullende besparing van € 500 mln. wordt in 2025 teruggedraaid en de bijbehorende middelen aan het gemeentefonds toegevoegd. Aangezien de besparing in 2025 niet wordt gerealiseerd worden deze middelen als een taakmutatie toegevoegd aan de begroting voor jeugd om het besparingsverlies op te vangen.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10742530

5. Opschoonactie aantal specifieke uitkeringen (SPUKS) Ook is in de Voorjaarsnota het voornemen opgenomen voor een “opschoonactie” voor specifieke uitkeringen (de zogenoemde SPUKS). Gedachte hierachter is dat het voor stabiele gemeentelijke financiën de voorkeur heeft om Rijksmiddelen te ontvangen via de algemene uitkering van het gemeentefonds en niet via eenmalige incidentele uitkeringen met bijbehorende aanvraag- en verantwoordingsbureaucratie. Verdere inzet richting het Rijk De afgelopen twee jaar heeft het Rijk verschillende stappen gezet om de teruggang van het gemeentefonds in 2026 te verkleinen. Als eerste stap hebben gemeenten structureel € 1 miljard compensatie vanaf 2026 ontvangen. Vervolgens is afgesproken dat het gemeentefonds vanaf 2027 gaat groeien met het BBP. Dat nu besloten is de opschalingskorting te schrappen is een belangrijke volgende stap. Hiermee is de teruggang van het gemeentefonds in 2026 echter nog niet volledig gecompenseerd. Richting het Rijk zullen wij ons hiervoor blijven inzetten. Ook zullen we ons blijven inzetten voor een goede uitwerking voor een indexatie waarbij rekening wordt gehouden met de demografische ontwikkelingen (vergrijzing). In de Voorjaarsnota van Den Haag wordt u geïnformeerd over het volledige budgettaire beeld op basis van de meicirculaire en eventuele nieuwe ontwikkelingen uit de coalitieonderhandelingen van het Rijk.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3