RIS318657 Stand van zaken vervangingsopgave natuursteen Stadhuis

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Robert Barker Wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10717727 RIS318657 Contactpersoon

Vesna Knezevic Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Opdrachtgeving Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

26 april 2024

Vesna.Knezevic@denhaag.nl

Onderwerp

Stand van zaken vervangingsopgave natuursteen Stadhuis

Geachte voorzitter, Hierbij ontvangt u de stand van zaken met betrekking tot de werkzaamheden, de planning en de financiën van de vervanging van het natuursteen rondom het Stadhuis. In de commissie Leefomgeving van 23 november 2023 is toegezegd om in Q1 2024 een update over de kosten van de werkzaamheden en de mozaïek van kleuren rondom het stadhuis te sturen. Die informatie is in deze brief verwerkt.

Aanleiding Eerder is de raad geïnformeerd over de werkzaamheden rondom het Stadhuis middels een raadscommissiebrief (RIS315273). In het komende jaar wordt er in fases gewerkt aan de vervangingsopgave natuursteen. De laatste werkzaamheden worden volgens de huidige planning in december 2024 afgerond.

Planning Fase 1 Voorzijde Stadhuis tussen Kalvermarkt en Turfhaven: Het natuursteen is aangebracht en deze fase is afgerond. De looproute vanaf de Kalvermarkt richting de Turfhaven is weer beschikbaar. Fase 2 Kalvermarktzijde: Het natuursteen is aangebracht en voor de kerst is het laatste straatwerk afgerond. Fase 3A Voorzijde Stadhuis/Bibliotheek: Tussen de Bibliotheek en het Stadhuis is het natuursteen aangebracht. Fase 3B Voorzijde Bibliotheek/Spui: De werkzaamheden zijn gestart en lopen door tot juni 2024. Fase 4A/B Turfmarktzijde: In maart is fase 4A afgerond. Naar verwachting is fase 4B in juni 2024 gereed. Fase 5A/B Voorzijde Stadhuis/Hulshof: mei t/m december 2024. De toegankelijkheid van het stadhuis wordt geborgd door gebouwbeheer in overleg met de aannemer.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10717727

Verwachte gevolgen van de werkzaamheden Totdat het werk klaar is eind december 2024, kunnen de werkzaamheden voor hinder zorgen. Zo wordt in iedere fase gestart met het slopen en verwijderen van het oude natuursteen en vervolgens het zagen en opbreken van de onderliggende betonplaat. Het zwaartepunt van de geluidshinder ligt daarmee met name in de eerste weken van de start van iedere nieuwe fase.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10717727

Communicatie De uitvoeringsplanning wordt wekelijks afgestemd met gebouwbeheer, bibliotheek en aannemer. Ook wordt dit gecommuniceerd met behulp van de communicatieadviseur naar collega’s en naar de ondernemers in en rond het Stadhuis. Omwonenden, collega’s en omliggende bedrijven/organisaties zijn via verschillende kanalen geïnformeerd over werkzaamheden. Op straat en online worden werkzaamheden en de gevolgen daarvan aangekondigd. Digitale kanalen die worden ingezet zijn Werknet, de Beeldbuis van het stadhuis en er is een BouwApp ingericht. Ook wordt men fysiek gewezen op de werkzaamheden middels bouwborden, omleidingsborden en wordt er een wekelijkse ronde langs de ondernemers gelopen. Kleurverschillen natuursteen In de commissie Leefomgeving is de vraag gesteld wat de oorzaak is van de kleurverschillen in het natuursteen rond het achterste deel van het stadhuis (fase 1). De kleurverschillen kennen twee oorzaken. Ten eerste kan de samenstelling van natuursteen licht veranderen door externe factoren zoals temperatuur, zeer hoge druk en vulkanische bewegingen. Dit natuurlijke proces leidt tot een kleurverschil in de geleverde tegels. Ten tweede zijn de tegels nat geworden door de aanhoudende regenval ten tijde van de vertraging aan het begin van het project. De tegels hebben water opgenomen en zijn daardoor nu donkerder van kleur.

Graniet is een heel hard materiaal met een dichte structuur waardoor het droogproces enige tijd in beslag neemt. In de loop van de tijd zullen de kleurverschillen daarom verminderen, maar nog zichtbaar blijven doordat het om een natuurlijk materiaal gaat. Financiën en scope aanpassing In februari 2022 heeft de raad een investeringskrediet van € 2,6 mln. verstrekt voor de vervangingsopgave van het natuursteen rondom het Stadhuis. In dat raadsvoorstel is tevens aangegeven dat er werk-met-werk wordt uitgevoerd, waarvoor al dekkingsbronnen beschikbaar waren (€ 1,3 mln.). Dit werk-met-werk betreft het vervangen van goten (lijngoten voor de hemelwaterafvoer en goten van de onderliggende parkeergarage). Het budget voor alle uit te voeren werkzaamheden was bij vaststelling van het VO € 3,9 mln. De werkzaamheden voor het uitvoeren van de vervanging van het natuursteen en het vervangen van goten zijn integraal aanbesteed. Het natuursteen is separaat door de gemeente ingekocht. Eind september 2022 zijn de werkzaamheden gestart met de vervanging van het natuursteen en de vervanging van de lijngoten. De werkzaamheden zijn eind 2022 gestaakt vanwege ernstige gebreken in de ondergrond waarop het natuursteen aangebracht moet worden.

In de ondergrond, het dak van etage -1 van het Stadhuis, bleken zwakke plekken te zitten die in de nabije toekomst tot risico’s en mogelijke ernstige gebreken kunnen leiden zoals lekkages aan het gebouw of tot scheuren in de nieuwe afwerking van het natuursteen. Bij het uitwerken van de oplossing is daarom ook gekeken hoe het dak zodanig gerenoveerd kan worden dat het dak van de garage en de onderlagen weer lange tijd mee kunnen. Het proces van afstemming met de aannemer over de beste technische oplossing en beoordeling van de kostenopgave door gemeente is tijdrovend geweest, omdat de technische oplossing niet eenvoudig bleek. Het vinden van een optimale oplossing voor een waterdicht dak met isolatiefunctie in combinatie met een gewapend betonplaat die goed steun biedt aan de natuursteen deklaag was complex.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10717727

Het werk is in april 2023 herstart. De scope van het project is daarmee veranderd. Naast de vervangingswerkzaamheden moet namelijk ook het dak van de parkeergarage gerenoveerd worden. Dat brengt zowel kosten van uitvoering van het werk zelf (sloop en heropbouw) met zich mee als tijdgebonden kosten. De kosteninschatting van de renovatie van het dak bedraagt € 3,8 mln. In 2023 is ook gebleken dat er sprake is van de noodzaak om betonplaten buiten de randen van de parkeergarage te slopen. De actuele inschatting daarvan is € 0,6 mln. extra. Samengevat geeft dit het volgende beeld: Omschrijving

Bedrag

Initiële vervangingswerkzaamheden natuursteen (incl. werk-met€ 3,9 mln. werk) Verwacht meerwerk op initiële werkzaamheden (incl. werk-met werk) € 0,6 mln. Scope aanpassing (noodzakelijke renovatie van het dak)

€ 3,8 mln.

Totale kosteninschatting einde project

€ 8,3 mln.

De verwachte kostenoverschrijding in 2024 op de initiële vervangingswerkzaamheden van het natuursteen van € 0,6 mln. wordt opgevangen binnen het programma 9 Buitenruimte, activiteit herinrichting Buitenruimte. Voor wat betreft het noodzakelijke onderhoud van het dak (€ 3,8 mln.) worden de gemaakte kosten volgens de geldende spelregels gedekt uit de reguliere onderhoudsbudgetten van het gebouw. Met vriendelijke groet, de wethouder van Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu Robert Barker

4/4