RIS318615 Bijlage Voortgang opvolging adviezen burgerberaden
Tekst van het document
Voortgang opvolging adviezen burgerberaden Aanvullend op collegereactie zomer 2023
Burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk A C
Maart 2024
B
A C
Vooraf
Inhoudsopgave
Op 14 juli 2021 heeft de gemeenteraad de motie ‘Laat onze bewoners zelf
Adviezen burgerberaad Statenkwartier
3
beslissen: organiseer een burgerberaad over de energietransitie in twee
1. Wonen en energie
3
Haagse wijken’ (RIS309649) aangenomen. Deze motie roept het college op een
2. Kennis en informatie
6
burgerberaad te organiseren in twee wijken die van elkaar verschillen. Het
3. Alternatief vervoer
7
college heeft hier invulling aan gegeven door burgerberaden te organiseren
4. Autogebruik en parkeren
9
in het Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk over de energietransitie
5. Groen en openbare ruimte
12
Op verzoek van de gemeenteraad heeft het college in juni 2023 een reactie
Adviezen burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk
18
op de adviesrapporten aangeboden aan de gemeenteraad met daarin per
1. Duidelijke en betaalbare route naar een duurzaam huis
18
advies aangegeven of en op welke wijze er uitvoering kan worden gegeven
2. Informatie is toegankelijk en compleet
21
aan de adviezen van beide burgerberaden. In deze update is voor iedere actie
3. We doen het samen
24
aangegeven op welke manier de gemeente daar begin 2024 werk van heeft
4. Er wordt gebruik gemaakt van collectieve technische oplossingen
27
gemaakt of maakt. Bij iedere actie staat aangegeven hoe we ermee aan de slag
5. Verhouding tussen huurders en verhuurders in balans brengen
29
zijn.
6. Een Groene Wijk
31
en het klimaat. In december 2022 en januari 2023 zijn de adviesrapporten van beide burgerberaden (RIS 313047 & 314384) verzonden aan de gemeenteraad.
Geconcludeerd kan worden dat het merendeel van de adviezen inmiddels opvolging vinden of hebben gevonden. In het najaar van 2024 wordt opnieuw gekeken naar de stand van zaken met betrekking tot de uitvoering.
2 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
B
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Nee
Nee (op dit moment niet)
N.v.t.
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Onder de huidige wetgeving is het inderdaad niet toegestaan dat huishoudens energie delen. Daar zijn aanpassingen in de wet voor nodig. De Groene Mient maakt gebruik van een experimentregeling: ze mogen voor 10 jaar een ‘groot experiment’ zijn via een regeling van RVO. Klik hier voor meer informatie. Dit project valt daarmee niet onder de huidige wet.
Op website duurzamestad.denhaag.nl staat inmiddels duidelijke en uitgebreide informatie over energiecoöperaties in Den Haag en het starten van een coöperatie. Initiatieven die extra ondersteuning willen bij het opzetten van een coöperatie kunnen een mail sturen om hulp en advies te krijgen. Zie: Energiecoöperaties - Duurzame Stad Den Haag.
1. Wonen en energie 1
Zorg ervoor dat huishoudens in het Statenkwartier stroom kunnen delen op wijkniveau net als de Groene Mient. Gemeente moet lobby voeren op nationaal niveau om regelgeving aan te passen zodat dit mogelijk is. Voorwaarde is dat privacy gewaarborgd wordt.
Het is wel de bedoeling om dit in de nieuwe Energiewet mogelijk te maken. De nieuwe Energiewet is recent door de Raad van State teruggestuurd naar het ministerie van Economische Zaken en Klimaat met een negatief advies. Klik voor het volledige advies hier. Mocht de wet er volgend jaar komen, dan zal daar waarschijnlijk in staan dat het delen van energie (elektriciteit) lokaal mogelijk is onder de voorwaarde dat er een entiteit in de vorm van een coöperatie komt. Deze coöperatie treedt op als tussenpersoon tussen de deelnemende huishoudens. Vooruitlopend op de wetswijziging kunnen bewoners van het Statenkwartier zelf alvast een coöperatie oprichten. Het college stelt voor om bewoners(initiatieven) aan te bieden dat zij hiervoor bij de gemeente juridisch advies in kunnen winnen. Gezien de verwachting dat de Energiewet er volgend jaar komt, en de lobby die daar al aan vooraf is gegaan, lijkt het extra inzetten op lobby op dit moment niet nodig.
2
Bij verkoop / overdracht van vastgoed wordt het vervangen van enkel glas door dubbelglas verplicht, met behoud van monumentale uitstraling. De verplichting ligt bij de koper.
Nee
Nee
Nee
De mogelijkheid om deze verplichting te stellen bij de transactie van woningen heeft de gemeente op dit moment niet. Op landelijk niveau hebben woningcorporaties de inspanningsverplichting om voor eind 2028 alle woningen van een energielabel dat D of hoger is te voorzien. Een dergelijke maatregel zou waarschijnlijk op Rijksniveau vastgesteld moeten worden. Vanaf 2030 worden wettelijke eisen gesteld aan de verhuur van woningen. Woningcorporaties en private verhuurders mogen dan geen woningen meer verhuren met een energielabel E, F of G.
De koop van een nieuwe woning wordt nadrukkelijk benoemd als natuurlijk moment om duurzame maatregelen te treffen. Woningeigenaren kunnen daarvoor bij de VvE-balie en in de Hou van je Huis punten advies inwinnen en ondersteuning krijgen. We voeren samen met het Rijk een Nationaal Programma Stadsrenovatie uit om ondere andere in Laak tot woningverbetering en verduurzaming van de particuliere woningvoorraad te komen.
Wat we wél kunnen doen is bij transactie van een woning het verbeteren en isoleren van woningen stimuleren. Bijvoorbeeld door via de VvE-balie en de Hou van je huis informatiepunten (nieuwe) woningeigenaren te helpen.
3 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Nee en Ja
Nee
#
Advies
3
De gemeente moet isolatie tot op een bepaald niveau verplicht stellen. Er moet daarbij gebruik gemaakt worden van een generieke maatstaf, misschien het energielabel. Goedkope leningen moeten mogelijk zijn en blijven.
Ja
Bewoners van het Statenkwartier moeten weten dat er voorlopig geen collectieve warmteoplossing komt.
Ja
4
Bewoners ontvangen van een door de gemeente aangestelde en gefinancierde onafhankelijke partij advies op maat over alternatieven zoals (hybride) warmtepompen. Inwoners maken zelf een afweging.
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
De gemeente heeft (nog) geen juridische instrumenten om een bepaald isolatieniveau verplicht te stellen. Wel stelt het college voor om aan de slag gaan met het geven van informatie over het isolatieniveau dat nodig is om een gebouw aardgasvrij te maken. En met adviezen hoe bewoners en ondernemers dit isolatieniveau kunnen bereiken.
Dit doen we. Op de website duurzamestad.denhaag. nl staat uitgebreide informatie voor zowel huurders als woningeigenaren over isolatiemaatregelen. Ook de energiecoaches en adviseurs in de Hou van je Huis punten geven informatie over het isolatieniveau dat nodig is in het kader van de energietransitie. Zie: Uw woning isoleren - Duurzame stad Den Haag.
Verder sluit het advies aan bij (inter)nationaal beleid. In de verduurzamingsplannen staat dat het vanaf 2030 niet meer toegestaan is om woningen met een energielabel E, F of G te verhuren. De Rijksoverheid heeft met corporaties afgesproken dat zij vanaf 2028 geen woningen meer met energielabel E, F of G in hun bezit mogen hebben. Voor de overige categorie, die van eigenaar-bewoners (zowel particulieren als voor Verenigingen van Eigenaren (VvE's), is (nog) geen wetgeving voorzien.
Ja
Nee
B
Alle bewoners van Den Haag kunnen inmiddels de warmteoplossing voor hun buurt vinden op denhaag.nl/adreszoeker. De gemeente zal deze adreszoeker actief bij bewoners onder de aandacht brengen. Het college stelt voor om hiervoor onder andere informatie aan te leveren bij de bewonersorganisaties in het Statenkwartier. Daarnaast wil de gemeente aan de slag gaan met het verbeteren van het handelingsperspectief voor hybride warmtepompen. Zoals geadviseerd door het burgerberaad vragen we een onafhankelijke partij om dit onderzoek uit te voeren. Dit bureau kan bijvoorbeeld inzichtelijk maken hoe hybride warmtepompen het beste ingezet kunnen worden in appartementen (Haagse portiekwoningen). Maar ook andere vragen kunnen onderdeel worden van dit onderzoek. We werken daarvoor samen met de bij de gemeente bekende bewonersinitiatieven. De BES (Buurtenergie Statenkwartier, bewonersinitiatief) is hier al bij betrokken. Andere bewoners(initiatieven) uit het Statenkwartier of uit andere wijken zijn welkom om hier ook bij aan te sluiten. Er is geld beschikbaar voor de uitvoering.
4 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
Onlangs heeft er een stadsbrede campagne plaatsgevonden om bewoners bewuster te maken dat we gaan koken, douchen en verwarmen met schone energie. In deze campagne wordt actief verwezen naar website en adreszoeker. Deze campagne zal dit jaar worden voortgezet in verschillende wijken. De adreszoeker (als ‘routekaart’) zal dit jaar worden uitgebreid. Er wordt voor alle adressen de bouwperiode toegevoegd. En er komt informatie over isoleren, ventileren, opwekken van energie en koken op elektriciteit. Die informatie gaat uit van de bouwperiode en de warmteoplossing volgens de TVW. Aan de uitbreiding van de adreszoeker wordt samengewerkt met een werkgroep van bewonersinitiatieven. De ingebruikname van de vernieuwde adreszoeker is naar verwachting in het derde kwartaal van 2024. Daarnaast is er een werkgroep opgezet waarin samen met bewonersinitiatieven gewerkt wordt aan een beter handelingsperspectief voor (hybride) warmtepompen. Inmiddels heeft de werkgroep een onafhankelijke partij gekozen die het onderzoek zal uitvoeren. Het resultaat ervan wordt eveneens in het derde kwartaal van 2024 verwacht.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
5
Blijf als gemeente de rente vergoeden van de leningen van het Warmtefonds (Rijksregeling) en breng dit onder de aandacht op wijkniveau
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Ja
Ja
Nee
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het college moedigt de verduurzaming van woningen aan. Daarom betaalt de gemeente 1,5% van alle Energiebespaarleningen die in 2022 aangevraagd werden. Inmiddels biedt het Nationaal Warmtefonds zelf ook een rentekorting aan waar particulieren en Verenigingen van Eigenaren (VvE’s) gebruik van kunnen maken. Het college werkt aan het invoeren van een aanvullende rentekorting van 0,5% bij energiebespaarleningen voor VvE’s gemeente náást die van het Warmtefonds. Het college streeft ernaar dat deze rentekorting uiterlijk Q3 2023 ingaat. Het college zal er daarbij voor zorgdragen dat een toekomstige regeling actief onder de aandacht gebracht wordt van de doelgroep. Belangrijk daarbij is dat adviseurs, energiecoaches en dergelijke de mogelijkheid kennen en dat er een aanbod is om mensen te helpen die zelf niet uit de aanvraag komen.
De regeling voor de aanvullende rentekorting loopt sinds juli 2023. De regeling is gepubliceerd op verschillende webpagina’s. Daarnaast wordt deze regeling (en andere subsidiemogelijkheden) onder de aandacht gebracht bij relevante projecten en programma’s van de gemeente, Hou van je Huis dienstverlening en VvE adviseurs. Op verschillende evenementen worden bewoners hierover geïnformeerd.
5 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Ja
Ja
Mogelijk, afhankelijk van oplossing
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het advies van het burgerberaad laat zien dat er behoefte is aan een fysiek kenniscentrum voor onafhankelijk advies. Dat is voor het college een belangrijk signaal.
Op basis van het advies van het burgerberaad is er contact opgenomen met de BES, het bewonersinitiatief Buurtenergie Statenkwartier. De BES houdt iedere zaterdag spreekuur tussen 9.00 en 12.00 uur in café Doppio. De BES geeft aan tot nu toe goed in staat te zijn om alle vragen van bewoners te beantwoorden, indien nodig met hulp van de gemeente. Het bewonersinitiatief heeft goede contacten met deskundigen bij de gemeente.
2. Kennis en informatie 6
De gemeente Den Haag moet op korte termijn een fysiek kenniscentrum openen op de Frederik Hendriklaan waar inwoners altijd terecht kunnen voor onafhankelijk en objectief advies over verduurzaming/ de energietransitie/ klimaatadaptatie. Korte termijn • Locatie regelen, financiering; • Bemensing (eventueel met vrijwilligers) van de winkel met de juiste expertise; • De informatie in het centrum (naast bemensing ook aangevuld met informatie in boeken, filmpjes etc.); • Zichtbaarheid en bekendheid van het centrum (bijvoorbeeld door een brief in de bus bij inwoners); • Samenwerking tussen de BES en het centrum (want de BES doet zelf al veel informatieavonden, de BES geeft gratis energielabelchecks uit, kan eventueel helpen bij de bemensing); • In principe gratis advies, totdat het specifieke hulp bij inkoop o.i.d. wordt. Midden-lange termijn • Dit kenniscentrum moet er ook voor andere wijken, of combinaties van wijken komen.
Momenteel zijn er in het Statenkwartier een aantal initiatieven en plekken waar advies gehaald kan worden. Bewonersvereniging BES verzorgt bijvoorbeeld een wekelijks spreekuur op zaterdagochtend op de Frederik Hendriklaan. Daarnaast zijn er via de BES een aantal energiecoaches actief in de wijk. Ook buiten het Statenkwartier zijn er mogelijkheden om advies in te winnen. De gemeente heeft bijvoorbeeld vier ‘Hou van je huis’ informatiepunten. Daar helpen we iedereen met vragen over het verbeteren van het isoleren van de woning. De dichtstbijzijnde is de Hou van je Huiswinkel op de Goudsbloemlaan (nog geen 2km van het Prins Hendrikplein). Daarnaast zijn er informatiepunten te vinden op de Denneweg, Leyweg en Zwedenburg. Hoewel deze informatiepunten niet in het Statenkwartier zelf liggen, zijn uiteraard alle bewoners hier welkom. De gemeente zal op korte termijn de zichtbaarheid en bekendheid van deze informatiepunten vergroten, óók in de wijken waar geen informatiepunten zijn.
Wel geeft de BES aan dat zij graag hulp krijgen bij het onder de aandacht brengen van het spreekuur bij de bewoners. Uit het advies van het burgerberaad blijkt dat lang niet iedereen op de hogte is van de spreekuren die de BES organiseert. Daarom wordt nu in overleg met het bestuur onderzocht hoe de gemeente kan helpen met communicatie rondom het spreekuur.
Op basis van dit advies zegt het college toe om nog in de tweede helft van 2023 een keer op zaterdagochtend aan te haken bij het spreekuur van de BES en samen met bewoners(-organisaties /BES), verschillende beleidsafdelingen en het Stadsdeel kijken naar mogelijkheden om tegemoet te komen aan de wens voor een fysiek kenniscentrum in de wijk. Mogelijke vormen kunnen zijn: •P op-up loketten op herkenbare plekken in de wijk; • ( extra) inzet van het mobiele Hou van je huis informatiepunt in de wijk; • I nzet van experts die specifieke vragen van bewoners uit het Statenkwartier kunnen beantwoorden bij de bestaande Hou van je huis informatiepunten of op plekken in de wijk We onderzoeken welke oplossingen het beste aansluiten bij de behoeften uit de wijk. En we evalueren de oplossingen na een jaar. Er zijn mogelijk extra financiële middelen nodig voor de opzet en bemensing.
6 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Ja
Ja
Nee
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Dit advies sluit goed aan bij de plannen van de gemeente voor deelmobiliteit. De gemeente maakt dit jaar ongeveer 100 microhubs voor deelmobiliteit in Scheveningen, waaronder een aantal in het Statenkwartier. Bij een microhub wordt een parkeerplek ingericht voor het stallen van deelfietsen en -scooters. De werkzaamheden vinden in de loop van 2023 plaats en starten voor de zomer.
Het is de verwachting dat de eerste mobiliteitshubs in de tweede helft van 2024 worden aangelegd. De precieze planning is onder meer afhankelijk van de beschikbaarheid van het benodigde materiaal.
3. Alternatief vervoer 7
De gemeente moet op korte termijn er voor zorgen dat per 500m één parkeerplaats is gereserveerd voor deelauto’s.
Wat betreft de deelauto’s zijn er een aantal aanbieders actief. Greenwheels plaatst op basis van vraag deelauto’s op vaste plekken. MyWheels hanteert een ‘zone-based systeem’. Dat betekent dat een auto in een bepaalde zone is te vinden en daar weer moet worden achtergelaten. Ook Sixt en Amber bieden deelauto’s aan. Bewoners kunnen ook een eigen coöperatie starten voor deelauto’s en daar subsidie voor aanvragen bij de gemeente. Meer informatie daarover is te vinden op de website. Op dit moment is er geen beleid om elke 500 meter een parkeerplaats voor deelauto’s te realiseren, maar is het wél mogelijk. Op basis van aanvragen en animo van bewoners, worden de extra parkeerplekken gerealiseerd.
7 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
8
De gemeente moet op korte termijn faciliteren dat er een sneltram voor bezoekers naar het strand komt: • Vanuit het ADO-stadion; • Met tussenstops bij CS; • Parkeren is relatief goedkoop, bijv. 5 euro per dag en voor de tram is er een gereduceerd tarief.
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Nee
Onduidelijk
N.v.t.
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Als onderdeel van het Actieplan Kust werkt de gemeente aan maatregelen om het strand goed bereikbaar te houden. Denk aan het uitbreiden van P+R-mogelijkheden en de inzet van Park+Beach. Met Park+Beach parkeren bezoekers goedkoop in een parkeergarage in het centrum en reizen per tram of fiets verder naar het strand. Momenteel wordt Park+Beach aangeboden vanaf parkeergarages bij het Centraal Station, Malieveld en World Forum. Een intensieve campagne brengt Park+Beach bij potentiële gebruikers onder de aandacht. Park+Beach locaties moeten een goede bereikbaarheid voor de auto hebben en een directe OV-verbinding met de kust. Bij het ADO-stadion ontbreken deze voorwaarden. Ook de inzet van een pendelbus zou hier niet passen, gezien de locatie ver weg ligt en er geen busbaan tot aan de kust is.
In 2024 worden de eerdergenoemde maatregelen voortgezet. Het nieuwe actieplan 2024 volgt nog.
Er zijn geen plannen voor een (nieuwe) sneltram verbinding naar de kust.
8 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
B
4. Autogebruik en parkeren 9
Het burgerberaad wil meer ruimte voor groen, voetgangers en fietsers in het Statenkwartier.
Ja
Ja
Ja
Dit advies van het burgerberaad past bij het mobiliteitsbeleid. Zie hiervoor de Mobiliteitstransitie, Ruim baan voor de Fiets en de Parkeerstrategie. De uitvoering hiervan wordt momenteel zo veel mogelijk aangesloten op andere werkzaamheden in de wijk, zodat het kosten en overlast spaart (werk met werk heet dat). Meer ruimte voor groen of fietsers gaat vaak ten koste van parkeervakken. Bij verschillende projecten zoekt de gemeente samen met de buurt naar de goede balans. De Elandstraat is hier een voorbeeld van.
In het Staten- en Geuzekwartier worden binnenkort enkele fietsvlonders geplaatst, om zo meer fietsparkeerplekken te creëren. Daar is recentelijk een brief voor rondgestuurd. Bewoners kunnen hun mening over deze vlonders geven: bij genoeg positieve reacties maakt het parkeervak plaats (dan wordt de fietsvlonderlocatie definitief gemaakt), anders wordt de vlonder verwijderd en blijft het een parkeervak.
10
Maak van de wijk een milieuzone.
Ja
Ja
Nee
Het college zal nog deze collegeperiode beleid opstellen voor schone mobiliteit en zal daarbij rekening houden met het advies van het burgerberaad. Dit beleid wordt onder andere opgenomen in het nieuwe Actieplan luchtkwaliteit. Momenteel onderzoekt een extern bureau de verschillende varianten voor uitbreiding van de zeroemissiezone naar het kustgebied. Naar verwachting worden de resultaten van dat onderzoek in augustus 2023 met de gemeente gedeeld. Daaruit zal blijken of uitbreiding van de zone richting kust voldoende effect sorteren voor de stikstofreductie en of deze maatregelen juridisch houdbaar in het kader van de stikstof-uitspraak.
Het Actieplan luchtkwaliteit is naar verwachting voor de zomer van 2024 gereed. Over de uitbreiding van de zero-emissiezone naar de kust is in het coalitieakkoord aangegeven dat de variant tot aan de Laan van Meerdervoort wordt ingevoerd per 1 januari 2026.
9 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
11
Maak van de Fred een voetgangers- en fietserszone (uitgezonderd laden & lossen en minder validen).
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Nee
Onduidelijk
N.v.t.
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Volgens het huidige beleid zet de gemeente in op minder gebruik van de auto (mobiliteitsvisie). Dat past bij het advies van het burgerberaad. Volledig autovrij maken van deze route is niet zonder meer mogelijk. Dat heeft verschillende oorzaken: • O p een deel van de Frederik Hendriklaan rijdt een bus. Daarvoor zou dan een andere route beschikbaar moeten zijn. • B ewoners van de Frederik Hendriklaan maken gebruik van deze straat. Zij zouden dan geen mogelijkheid meer hebben om met hun auto bij hun woning te komen. Ook de bewoners van de zijstraten gebruiken de Fred. om hun straat in en uit te rijden. Bij het autovrij maken, zouden er keermogelijkheden in deze straten moeten komen. Daar is niet overal ruimte voor. • D e winkels moeten bevoorraad worden.
Geen nieuwe ontwikkelingen.
B
Er zijn dus nu geen plannen voor het autovrij maken van de Frederik Hendriklaan. Inzetten op minder gebruik van de auto is wel onderdeel van het beleid van de gemeente (o.a. Strategie Mobiliteitstransitie 2022-2040).
12
Vaste tijden voor laden en lossen op de Fred, en handhaving hiervan.
Ja
Ja
Nee
In de Frederik Hendriklaan zijn al vaste tijden voor laden en lossen. Er staan borden bij de laad- en losvakken. Handhaving van de venstertijden ligt bij de handhavingsorganisatie (HHO) en bij de politie. We brengen HHO op de hoogte van dit advies van het burgerberaad Statenkwartier en zullen daarbij het belang benadrukken van handhaving voor het laden en lossen in de Frederik Hendrikstraat.
10 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
Het verzoek tot handhaving is onder de aandacht gebracht bij de handhavingsorganisaties.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
13
Ontwikkel een alomvattende visie voor mobiliteit en ruimte voor het Statenkwartier, waarbij het doel is om de wijk grotendeels parkeervrij te maken (met een uitzondering voor minder validen en voor laden & lossen).
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Nee
Nee
N.v.t.
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
De gemeente heeft een algemeen mobiliteitsbeleid, en maakt in principe geen visies/beleid op wijk- of buurtniveau. Dat komt, omdat het vervoerssyteem in de hele stad met elkaar samenhangt. In 2016 is de Verkeersvisie Scheveningen (RIS295689) vastgesteld, daarin staat ook op hoofdlijnen de visie voor het Statenkwartier. Verder is er de in 2021 vastgestelde Parkeerstrategie Den Haag 2021-2030 (RIS308711). Daarin staat het parkeerbeleid. Daarnaast werkt de gemeente aan een netwerkstrategie voor de stad. Het doel van de strategie is om de verschillende netwerken (voet, fiets, OV en auto) zo goed mogelijk met elkaar samen te laten werken. Zodanig dat deze elkaar ontlasten en versterken. Dit vergroot de bereikbaarheid, veiligheid en leefbaarheid van de stad.
De komende tijd wordt nog gewerkt aan de netwerkstrategie. Er wordt daarvoor gekeken naar de hele stad, maar de gemaakte keuzes kunnen wel van invloed zijn op het Statenkwartier. Bijvoorbeeld als het gaat om waar fietsers prioriteit krijgen boven auto's.
11 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
We adviseren om de groen-blauwe structuur van de stad te versterken, om klimaatadaptatie te bevorderen, meer waterberging te realiseren en de leefbaarheid van de stad te vergroten.
Ja
Ja
Ja
We hebben het rapport ‘Haagse Iconen’ uit 2018 gezien, we vinden het een heel waardevol rapport dat interessant is voor de hele stad Den Haag. Om de groene structuren in Den Haag te versterken, te werken aan biodiversiteit, waterberging, hitte-eilandeffect, (groene) aansluiting aan de ommelanden en leefbaarheid: • Maak waar nodig een update van het rapport – korte termijn; • Kies enkele icoonprojecten om mee te starten om de groenblauwe netwerken in de stad te verbinden en te versterken; • Ontwikkel concrete plannen voor deze icoonprojecten met inwoners – middellange termijn.
Ja
Advies
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het college herkent de urgentie van dit advies. De gemeente werkt bijvoorbeeld aan het versterken van de groenblauwe structuren. Dat wordt zichtbaar in de nota Stadsbomen en de nota Ecologische verbindingszones. In de wegwijzer staan de ambities, eisen en aanpak om de stad klimaatadaptiever te maken. Het vergroten van de leefbaarheid en waterbuffering zijn daarin uitgangspunten.
In 2024 staat een kansenstudie naar vergroening voor het Geuzen- en Statenkwartier gepland. Daarbij wordt per straat bekeken wat de kansen zijn voor extra groen en bomen om de ecosysteemdiensten van groen in de wijk te bevorderen.
5. Groen en openbare ruimte 14
15
De beperkte middelen (bijvoorbeeld uit EU subsidies) zetten we in, in de buurten die het meest kwetsbaar zijn voor hitte en wateroverlast. (Het Statenkwartier hoort daar overigens niet bij. Dit is al één van de meest klimaat robuuste buurten van de stad.) Daarnaast zorgt de gemeente ervoor dat bij projecten in de openbare ruimte altijd wordt nagedacht over hoe het project kan bijdragen aan klimaatadaptatie en groen. Ja
Ja
Er zijn 7 icoonprojecten. 6 Van deze projecten zijn onderdeel van gebiedsontwikkelingen. Bij de uitwerking wordt gekeken wat er haalbaar is voor het betreffende icoonproject. Daarbij is aandacht voor participatie van inwoners. Verder is er geen geld en capaciteit om het rapport te updaten.
12 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
Geen nieuwe ontwikkelingen.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
16
Waar het kan een groene verbinding maken tussen bomen, bijvoorbeeld langs de Frankenslag. Denk bomen, bijvoorbeeld langs de Frankenslag. Denk hierbij aan planten of struiken om groene verbindingen te maken, hierbij wel aandacht voor voldoende doorgangen om over te steken. Het groen zou door bewoners onderhouden kunnen worden, vraag aan de gemeente om voor de eerste aanplant te zorgen.
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Nee, maar het kan wel
Ja
Ja
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het college heeft dezelfde ambitie; om met het groenbeleid bij te dragen aan een zo hoog mogelijke leefkwaliteit in de stad. Door in te zetten op het verbeteren van de ‘ecosysteemdiensten van onze stadsbomen’ werken we aan deze ambitie. In de nota Stadsbomen (2021) zijn belangrijke ‘hoofdboomstructuren’ aangegeven. De Frankenslag wordt hierin niet genoemd. Maar het college staat open voor extra kansen om andere groenstructuren te verbeteren.
In 2024 wordt een studie gedaan voor vergroeningskansen in het gehele Statenkwartier. Daarvoor wordt per straat bekeken wat de mogelijkheden zijn om de straat te vergroenen. De Frankenslag is hier onderdeel van. Met het uitvoeren van een kansenstudie weten we waar de kansen in de wijk aanwezig zijn voor extra groen. Dit kan ook aansluiten op bestaande groene verbindingen. Met de uitkomsten van de studie weten we waar de kansen zijn en kunnen we doorpakken zodra er financieel budget beschikbaar is.
De Frankenslag willen we verder vegroenen door de aanleg van groenvakken. Bomen staan hier al. Het is een lange straat en het gaat dus om een groot oppervlak dat vergroend moet worden. Voor het maken van het ontwerp en voor de aanleg is een aanvullend budget nodig. Dit is niet voorzien in het huidige budget van de groenbeheerder. Het beschikbare groenbudget wordt ingezet voor het vergroenen van versteende wijken. Het vergroten van boomspiegels tot groenvakken is op dit moment geen beleid. Ook op andere plekken in het Statenkwartier kunnen boomspiegels vergroot worden tot groenvakken, maar ook daarvoor is extra budget nodig. Het betreft maatwerk. Er zijn meerdere plekken in Scheveningen waar bewoners zelf het groen beheren, met wisselende resultaten. Bij grote oppervlakten vraagt het om een grote groep van bewoners die zich voor een lange termijn willen committeren. Het college gaat op zoek naar budgettaire ruimte om de Frankenslag te vergroenen. Dan zal ook worden geïnventariseerd worden of er bij de aanwonenden voldoende animo is om dat groen in zelfbeheer te nemen.
17
Geef inwoners inspraak bij het vernieuwen van straten, met een keuzemenu uit: • Minder straatbetegeling; • Versterken van groen in de stad; • Waterdoorlatend wegdek; • Minder parkeerplaatsen; • Meer buurttuinen / stadsjungle / speelplekken.
Ja
Ja
Ja
Het college hecht grote waarde aan participatie en daarmee dus ook de mogelijkheid tot inspraak bij het vernieuwen van straten en de keuzes die daarbij gemaakt worden. Het advies geeft een belangrijk signaal dat er niet altijd (voldoende) inspraak is of wordt ervaren. En dat de gemeente dit beter zou kunnen doen in de toekomst. Het college blijft hiervoor aandacht vragen binnen de organisatie.
13 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
Er is aanhoudend aandacht voor participatie, ook bij vernieuwingen in de openbare ruimte. De gemeente werkt aan een nieuwe participatieverordening met regels over participatie. Dit gaat over hoe bewoners, ondernemers en organisaties kunnen meedenken en meebeslissen over wat er in de stad gebeurt. De nieuwe participatieverordening wordt naar verwachting in de zomer van 2024 aan de raad aangeboden.
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
#
Advies
18
Kies bij het vernieuwen van het wegdek van straten en parkeerplekken voor waterdoorlatende bestrating, denk daarbij ook aan kinderkopjes als bestrating.
Ja
Ja
19
Bij het verleggen van tramlijn 16 bij de Mauritslaan de vrijgekomen ruimte herontwikkelen tot groene zone, denk hierbij aan een multifunctionele zone met speelruimte, buurttuinen en algemeen groen à planning is om de herinrichting in 2023 te starten, graag op korte termijn de wijk hierbij betrekken.
Ja
Ja
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Nee
De gemeente maakt er in 2023 nog werk van om dit type bestrating toe te voegen aan het Handboek Openbare Ruimte. Zodra dat is gebeurd passen we dit waar wenselijk toe. Dat zal naar verwachting vanaf eind 2023 zijn. Voor die tijd kijken we of er alvast met een pilot gestart kan worden op een locatie in het Statenkwartier.
De afgelopen periode is gewerkt aan een ontwerprichtlijn over het toepassen van waterdoorlatende en -passerende bestrating. Deze is eind maart gereed. Een pilot in het Statenkwartier is mogelijk nádat de ontwerprichtlijn definitief is en moet dan in overeenstemming met de richtlijn zijn.
Ja
Vanuit de werkzaamheden aan tramlijn 16 wordt enkel het spoor en bijbehorende constructie verwijderd, en wordt er groen (gras) teruggebracht. Dit is ook zo opgenomen in het vastgestelde voorontwerp: (https://denhaag.raadsinformatie.nl/modules/13/Overige%20 bestuurlijke%20stukken/669787).
In juli 2023 is bekend gemaakt dat er geen budget is om het voorstel uit te voeren. De aanleg van de groene promenade kan alleen tegelijk met grote werkzaamheden aan de straat, zoals rioolonderhoud of onderhoud aan het wegdek. Dergelijke klussen staan in de komende jaren niet gepland, maar bij verbouwingen van de straat in de toekomst zal worden gekeken naar het plan voor de promenade.
De werkzaamheden zijn vorig jaar gestart en zijn begin dit jaar afgerond. In oktober 2022 is er een gesprek geweest met de Groene Kansen commissie (GSK) over het initiatief om een groene wandelpromenade aan te leggen op de Prins Mauritslaan. De GSK heeft ook een petitie aan de wethouder aangeboden. De invulling en planning moet nog worden bepaald. Daarnaast moet nog extra financiering worden gevonden voor de uitvoering, maar het college staat welwillend tegenover dit initiatief.
14 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
20
Als experiment een GFTcontainer bij bijvoorbeeld het afvalstation op de Prins Mauritslaan om te zien of het werkt, de compost wordt gebruikt voor het groen in de wijk.
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Ja
Ja
Ja
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
De gemeente is niet bekend met een GFT-container die geschikt is voor zowel de inzameling als de verwerking van GFT tot compost en die in buitenruimte geplaatst zou kunnen worden. Maar als gemeente stimuleren we buurtinitiatieven voor de verwerking van GFT. Onder andere met de subsidie Duurzame Wijkactie. Daar kunnen bewoners subsidie aanvragen voor bijvoorbeeld een wormenhotel. Een wormenhotel kan een alternatief zijn voor de gevraagde GFT-container. De subsidieaanvraag moet voldoen aan een aantal voorwaarden en de subsidie dekt niet de volledige kosten. Het vraagt dus om een bijdrage van bewoners, maar de gemeente is alleszins bereid te helpen met de aanvraag om het mogelijk te maken. Bovendien biedt de gemeente vanuit het Stadslandbouwloket bewoners de mogelijkheid om deze initiatieven te koppelen aan ondernemers en specialisten, zoals de Compostbakkers.
Geen nieuwe ontwikkelingen.
B
Een andere mogelijkheid is het plaatsen van een composteertrommel of -machine. Deze zijn er in vele soorten en maten. Hoewel de gemeente hier nog weinig ervaring mee heeft, steunen we bewoners graag door ze via het Stadslandbouwloket te koppelen aan kennis buiten de gemeente. Ook hier is het mogelijk om subsidie aan te vragen via subsidie Duurzame Wijkactie. Het college kan niet garanderen dat de subsidie voor een composteertrommel of -machine wordt toegekend.
21
Een actie van 6 maanden van de gemeente om een regenton af te halen als je een tuin hebt. Om waterberging te stimuleren en overstroming van het riool te voorkomen.
Nee
Ja
Ja
De gemeente heeft een subsidie voor de opvang van regenwater. Niet alle wijken komen voor deze subsidie in aanmerking. Op Den Haag - Subsidie klimaatadaptatie aanvragen (voor opvang regenwater) staat welke wijken gebruik kunnen maken van deze subsidie. (Het Statenkwartier valt hier niet onder.)
Geen nieuwe ontwikkelingen.
Fonds 1818 steunt nog wel eens bewonersactivititeiten voor regentonnen.
15 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
22
Het Statenkwartier wil meedoen aan het NK tegelwippen en meegenomen worden in de campagne van Duurzaam Den Haag.
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Ja
Ja
Nee
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het college is verheugd om het enthousiasme om mee te doen aan het NK tegelwippen. De gemeente zal Duurzaam Den Haag er extra op attenderen dat vanuit het burgerberaad de wens is om het Statenkwartier mee te nemen in de campagne voor het NK Tegelwippen. In opdracht van de gemeente wordt dit georganiseerd door Duurzaam Den Haag. Via ‘Operatie Steenbreek’ worden bewoners gestimuleerd om tegels om te ruilen voor gratis planten. Deelname is heel laagdrempelig en kan als individu, straat, school of (bewoners-) organisatie. Meer informatie is te vinden op de website van Duurzaam Den Haag. Duurzaam Den Haag ondersteunt en faciliteert ook bij straatacties of grotere acties. Dat is ook al eens gedaan in het Statenkwartier.
Geen nieuwe ontwikkelingen. De gemeente heeft Duurzaam Den Haag erop geattendeerd dat het burgerberaad Statenkwartier deelname aan het NK tegelwippen graag gepromoot ziet in de wijk.
Duurzaam Den Haag houdt bij hoeveel tegels en jaarlijks worden verwijderd tbv planten. De acties en aantallen tegels die via Operatie Steenbreek zijn vervangen worden ingevoerd bij het NK-Tegelwippen. Ook voert Duurzaam Den Haag de tegels in die de gemeente zelf in de openbare ruimte vervangen worden. Duurzaam Den Haag blijft dan ook graag op de hoogte van de verschillende acties om deze te ondersteunen of op z’n minst de aantallen door te voeren bij het NKTegelwippen.
16 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Statenkwartier A C
#
Advies
23
Start een campagne om mensen te informeren en te stimuleren om geveltuintjes aan te leggen en boomspiegels te beplanten.
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Ja
Ja
Nee
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Ook dit juicht het college bijzonder toe en gaan we doen. Duurzaam Den Haag promoot en ondersteunt in opdracht van de gemeente de actie Operatie Steenbreek (en aanleg van geveltuintjes) in heel Den Haag. De campagne is dan ook al op de hele stad (inclusief Statenkwartier) en haar inwoners gericht. De ervaring van Duurzaam Den Haag is tot nu toe dat in andere wijken veel bewoners of bewonersorganisaties de weg naar Duurzaam Den Haag goed weten te vinden. In wijken die versteend zijn en/of waar bewoners zich niet altijd gemakkelijk zelf verenigen heeft Duurzaam Den Haag een extra opdracht.
Duurzaam Den Haag heeft in de periode maart-oktober 2023 vijftien vergroeningsacties georganiseerd in Stadsdeel Scheveningen, waaronder de Keizerstraat. De actie in de Keizerstraat vond plaats op 20 augustus. Maar liefst 60 bewoners namen daar aan deel. Zij leverden 1150 tegels in. In totaal zijn in Scheveningen ruim 5.000 tegels ingeleverd tijden de tegelwip acties.
Operatie Steenbreek richt zich op het vergroenen van privé tuinen en geveltuinen. Deze acties kunnen een mooie activator zijn om mensen te betrekken. In de versteende wijken is er echter meer nodig: een groencoördinator met extra aandacht en een intensieve aanpak om bestaande initiatieven verder te brengen en nieuwe bewoners te betrekken. Waarbij initiatief wordt genomen en onderzoek wordt gedaan om kansen in de openbare ruimte, zoals het vergroenen van parkeerterreinen en pleinen, te benutten. Hier voor is een groencoördinator actief Momenteel heeft Stadsdeel Scheveningen Duurzaam Den Haag een extra opdracht gegeven. Het gaat om bewoners die in en rondom de Keizerstraat wonen pro-actief te benaderen en een intensieve campagne te voeren om geveltuinen aan te laten leggen en hun achtertuinen te onttegelen.Dit om de bewoners te compenseren voor de overlast die zij mogelijk hebben ervaren door de aanleg van (infiltratiebuizen). Meer informatie hierover is te vinden op de website van Duurzaam Den Haag.
17 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het college vindt een duidelijke route naar een duurzaam huis voor iedereen erg belangrijk en maakt hier werk van in deze collegeperiode.
De adreszoeker (als ‘routekaart’) zal dit jaar worden uitgebreid. Er wordt voor alle adressen de bouwperiode toegevoegd. En er komt informatie over isoleren, ventileren, opwekken van energie en koken op elektriciteit. Die informatie gaat uit van de bouwperiode en de warmteoplossing volgens de TVW. Aan de uitbreiding van de adreszoeker wordt samengewerkt met een werkgroep van bewonersinitiatieven. Publieke ingebruikname van de vernieuwde adreszoeker is naar verwachting in de zomer van 2024. Daarnaast is er een werkgroep van bewonersinitiatieven opgezet die zich richt op handelingsperspectief voor (hybride) warmtepompen. Inmiddels heeft de werkgroep een onafhankelijke partij gekozen die het onderzoek zal uitvoeren. Het resultaat ervan wordt n het derde kwartaal van 2024 verwacht.
1. Duidelijke en betaalbare route naar een duurzaam huis 1
Duidelijke route naar een duurzaam huis Wat zien we: Mensen weten nu niet waar ze moeten beginnen op weg naar een duurzaam huis. Er is veel informatie beschikbaar, maar het is te veel en te verspreid. Wat willen we: Dat de informatie voor mensen toegankelijk en zinvol is en dat de stap naar een eerste actie te overzien is. Hoe kunnen we dat bereiken: Maak voor elk woningtype een routekaart waarin de mogelijkheden van isolatie en alternatieve energiebronnen staan beschreven. Met als einddoel afsluiten van aardgas. De routekaart moet voor elk woningtype – op basis van de huidige mogelijkheden – in Laak in 2024 beschikbaar zijn. Elke vijf jaar wordt de routekaart herijkt, of eerder vanwege nieuwe mogelijkheden. De routekaart maakt onderscheid in huurders en woningeigenaren.
Ja
Ja
Nee
Veel informatie over het verduurzamen van huizen staat bij elkaar op duurzamestad.denhaag.nl. Via een adreszoeker (www.denhaag.nl/adreszoeker) kunnen bewoners vinden welke aardgasvrije warmteoplossing er komt voor hun buurt. Hierbij staan ook adviezen voor het verduurzamen. De gemeente onderzoekt op dit moment of de adviezen specifiek gemaakt kunnen worden voor woningtype en/of bouwjaar. Daarbij houden we rekening met adviezen voor huurders en woningeigenaren. Deze ‘routekaart’ zal regelmatig herijkt worden. Bovendien wordt nadrukkelijk ingezet op het stimuleren van laagdrempelige, concrete maatregelen. De ervaring leert namelijk dat mensen eerder bereid zijn te starten met een enkele, eenvoudige maatregel en van daar uit stap voor stap verder gaan. En vaak pas bij een verhuizing meerdere maatregelen tegelijk te nemen. Verder komen er uitvoeringsplannen per buurt, wijk of gebied. Daarin nemen we nadrukkelijk de input en wensen van het burgerberaad mee. Dit jaar worden uitvoeringsplannen opgesteld voor een deel van Zuidwest, de Binckhorst en Mariahoeve. In een uitvoeringsplan komt in detail te staan wat de schone warmteoplossing wordt, welke mate van isolatie er nodig zal zijn en wanneer de gaskraan in het gebied dichtgaat. Daarnaast gaat de gemeente aan de slag met het verbeteren van het handelingsperspectief voor hybride warmtepompen.
Het plan is om een onafhankelijke partij in te schakelen die inzichtelijk maakt hoe hybride warmtepompen ingezet kunnen worden in appartementen (Haagse portiekwoningen). Daarbij zal worden samengewerkt met bij de gemeente bekende bewonersinitiatieven. Er is geld beschikbaar voor de uitvoering.
18 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
2
Een betaalbare route naar een duurzaam huis Wat zien we: Een duurzaam huis is een flinke investering voor bewoners. Niet iedereen heeft de financiële slagkracht om de investering te doen. Dit geldt ook voor met name de kleine VvE’s. Wat willen we: Een duurzaam huis moet voor iedereen betaalbaar zijn. Hoe kunnen we dat bereiken: Maak in het financieringsstelsel (bijvoorbeeld subsidies) onderscheid rekening houdend met inkomen, waarbij meer subsidie naar de lagere inkomens gaat.
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Ja
Ja
Nee
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het college erkent en herkent dat niet iedereen de financiële middelen heeft om de eigen woning te verduurzamen en over te stappen op schone energie. Daarom heeft de gemeente de gemeentelijke subsidieregelingen voor de verduurzaming van woningen gewijzigd (RIS 314544). Naast subsidies waar iedereen gebruik van kan maken, komen er subsidies voor bepaalde gebieden. Deze gebiedsgerichte subsidies zijn voor huiseigenaren met de minst energiezuinige woningen (label E, F of G), een lage leencapaciteit en weinig spaargeld. Dit kan hen helpen hun woning te verduurzamen. Er wordt bovendien gewerkt aan een bredere aanpak dan enkel subsidies, hierbij valt te denken aan een isolatiebrigade, vouchers, en directe ondersteuning en begeleiding. In de brieven over de aanvraag van de de gelden uit het Nationaal Isolatie Programma en de aanvraag van de Volkshuisvestingsmiddelen gaat het college in op de aanpak voor kwetsbare wijken.
Dit advies van het burgerberaad is meegenomen in de uitvoering van de pilot ‘Fijn Wonen in Laak’. Er heeft een pilot plaatsgevonden waarbij bewoners van Laak een voucher van € 2000,- konden krijgen voor isolatiemaatregelen van hun huis. Energiecoaches helpen bewoners om hier een beroep op te doen. De persoonlijke benadering en ondersteuning bij het mobiele informatiepunt en door de energiecoaches zijn belangrijk geweest voor het informeren van bewoners. Bovendien is er voor de subsidies waar iedereen gebruik van mag maken, ook differentiatie op inkomen. Zo krijgen Ooievaarspashouders bij bijna alle subsidies een hoger bedrag dan nietooievaarspashouders.
Voor isolatie zijn landelijk subsidies beschikbaar (ISDE, SVVE). De gemeente werkt actief aan een beter overzicht hiervan en ondersteuning bij aanvraag. De gerichte subsidies zijn stapelbaar met de landelijke subsidies.
19 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
3
Warmtevisie Laakkwartier & Spoorwijk Wat zien we: De gemeente Den Haag heeft een burgerberaad ingesteld om de gemeente advies te geven. Zelf heeft de gemeente een Transitievisie Warmte waarin staat beschreven wat voor elke buurt in Den Haag goede technieken zijn voor verwarmen met schone energie. De kaarten geven aan dat voor Laakkwartier-Spoorwijk tot 2040 er geen visie is. Wat willen we: De kaarten in de visie zijn de basis voor gesprekken met partners van de gemeente zoals de woningcorporaties, grotere particuliere eigenaars, bewonersorganisaties, energiebedrijven en netbeheerders, en ze dienen als onderbouwing voor de gemeentelijke ondersteuning van initiatieven van partners. De invulling van de visie kan in de loop der jaren iteratief aangepast worden. De bewoners van Laakkwartier-Spoorwijk verwachten een (warmte) visie over de wijk Laakkwartier-Spoorwijk voor 2025.
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Nee
Nee
N.v.t.
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het college begrijpt de wens voor een duidelijke route en warmtevisie voor deze buurten. Laakkwartier en Spoorwijk zijn volgens de transitievisie warmte hybride warmtepompbuurten (gele wijken). Het is nog niet duidelijk welke uiteindelijke warmteoplossing er komt voor deze buurten. Hybride warmtepompbuurten zijn geen logische plekken om te starten met collectieve warmtenetten of aardgasvrije individuele systemen. Dat betekent niet dat bewoners niets kunnen doen. Het handelingsperspectief is: isoleren, koken op inductie, aanschaf van zonnepanelen en een hybride warmtepomp. Over genoemde handelingsperspectieven en bijbehorende subsidies worden wijkgerichte campagnes opgezet om bewoners op het passende manier te informeren.
In december 2023 is de stadsbrede campagne ‘Groen bezig!’ gestart om bewoners bewuster te maken dat we gaan koken, douchen en verwarmen met schone energie. In deze campagne wordt actief verwezen naar de website en de adreszoeker. Na de stadsbrede campagne volgen in de loop van 2024 enkele wijkgerichte campagnes, waaronder in Laak. In die campagne zal ook het Woon- en Duurzaamheidsspreekuur extra gepromoot worden. Zie ook de reacties bij advies #4 en #5.
De TVW wordt minimaal één keer per vijf jaar herijkt. Bij elke herijking wordt voor meer buurten de uiteindelijke oplossing duidelijk. Voor 2025 komt er echter geen aanvullende (warmte) visie voor Laakkwartier en Spoorwijk.
De adreszoeker (als ‘routekaart’) zal dit jaar worden uitgebreid. Er wordt voor alle adressen de bouwperiode toegevoegd. En er komt informatie over isoleren, ventileren, opwekken van energie en koken op elektriciteit. Die informatie gaat uit van de bouwperiode en de warmteoplossing volgens de TVW. Aan de uitbreiding van de adreszoeker wordt samengewerkt met een werkgroep van bewonersinitiatieven. Lancering van de vernieuwde adreszoeker is naar verwachting in het derde kwartaal van 2024.
Hoe kunnen we dat bereiken: De gemeenteraad geeft de makers van de transitievisie warmte opdracht om voor 2025 invulling te geven aan de warmtevisie Laakkwartier & Spoorwijk, zodat ook daar een solide basis is voor gesprekken over gemeentelijke ondersteuning van initiatieven van en met woningcorporaties, grotere particuliere eigenaars, bewonersorganisaties, energiebedrijven en netbeheerders. Dit moet haalbaar zijn op basis van de routekaart (zie advies ‘duidelijke route naar een duurzaam huis’).
20 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Ja
Ja
Mogelijk, afhankelijk van oplossing
B
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Het advies van het burgerberaad laat zien dat er behoefte is aan een centrale en herkenbare plek in de wijk waar alle informatie over de energietransitie en het verduurzamen van huizen bij elkaar komt en dat hier regelmatig over gecommuniceerd wordt. Dat vindt het college een belangrijk signaal om op te pakken.
Er is in Laak sinds februari 2024 een Woonspreekuur waar bewoners terecht kunnen met vragen over rechten en plichten als inwoner in Den Haag, huren- en verhuren, VvE's en het verduurzamen van de woning.
2. Informatie is toegankelijk en compleet 4
Regelmatig communiceren en verwijzen naar centrale adviesplek Wat zien we: De beschikbare informatie is een wirwar en ontoegankelijk. Het is te ingewikkeld en mensen hebben angst voor dure oplossingen. Wat willen we: Het moet allemaal veel eenvoudiger en persoonlijker. Een laagdrempelige, herkenbare adviesplek in de buurt waar alle informatie beschikbaar is. Regelmatig worden bewoners daarover Huisaan-huis op de hoogte gebracht. Herhaling is belangrijk, zodat mensen weten waar ze terecht kunnen. Hoe kunnen we dat bereiken: Richt een centrale plek(ken) in in de buurt, waar mensen terecht kunnen voor informatie. Er is een menukaart met alle besparingsoplossingen. Middels aantrekkelijke flyers of brieven worden bewoners op de hoogte gebracht hierover. Herhaling is essentieel.
De gemeente heeft verspreid over de stad vier ‘Hou van je huis’ informatiepunten. Daar helpen we iedereen met vragen over het verbeteren van het isoleren van de woning. De informatiepunten zijn te vinden op de Denneweg, Goudsbloemlaan, Leyweg en Zwedenburg. Hoewel de informatiepunten niet in Laak zelf liggen, zijn uiteraard alle bewoners hier welkom. Online is er een centrale plek ingericht. Op de website https://duurzamestad.denhaag.nl/ kunnen inwoners en ondernemers de Wegwijzer voor hen passende adviezen vinden. De gemeente zal dit platform verder promoten, zodat het goed vindbaar en herkenbaar is. Het benodigde budget is beschikbaar. Het Stadsdeel Laak heeft ook een pagina over de verschillende wijken en zal hier op korte termijn ook verwijzingen opnemen naar initiatieven met betrekking tot duurzaamheid. Duurzaam Den Haag is in opdracht van de gemeente aan de slag in zowel het Laakkwartier als Spoorwijk. Sinds kort wordt er in beide wijken een wekelijks spreekuur gehouden waar bewoners welkom zijn met alle vragen over duurzaamheid en de energietransitie. Als actie uit het Actieplan Laak zal er een spreekuur komen waar bewoners terecht kunnen voor vragen over o.a. rechten en plichten rond (ver-)huur, maar ook over vragen over het verduurzamen van woningen.
Het spreekuur vindt wekelijks vijf keer plaats op kernlocaties in Laak, zoals bij Wijkz, het Vadercentrum en in de Bibliotheek. Waar mogelijk wordt aangesloten bij bestaande spreekuren van Duurzaam den Haag en het Mobiele Informatiepunt. Door de aansluiting met het laatstgenoemde spreekuur is er een directe link naar de Bulgaarse en Poolse gemeenschap. Ook is er verbinding met de ‘Hou van je huis’-informatiepunten en de VvE- en huurbalie. Bovendien is er een directe lijn met de afdeling Energietransitie, zodat bij vragen daarover meteen geschakeld kan worden. Het Woonspreekuur wordt onder de aandacht gebracht met een communicatiecampagne in samenwerking met Dienst Publiekszaken en Actieplan Laak. De campagne is in de week van 4 maart 2024 gestart, waar het doel, tijden en locaties van het woonspreekuur worden gedeeld via een nieuwsbericht , social media, posters op kernlocaties en via diverse kanalen van belanghebbenden in de wijk. Er is daarbij speciale aandacht voor anderstaligen, minder digitaal vaardigen en laaggeletterde bewoners. In de geplande wijkgerichte campagne van ‘Groen Bezig!’ later dit jaar zullen de Woonspreekuren ook onder de aandacht gebracht worden.
Lees verder op volgende pagina.
21 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting juni 2023
4
B
Voortgang maart 2024
Vervolg van vorige pagina.
Op basis van het advies zegt het college toe om nog in de tweede helft van 2023 een aanvullend plan te maken en uit te voeren. Dit wordt gedaan in samenwerking met Duurzaam Den Haag, bewoners(-initiatieven), verschillende beleidsafdelingen en het Stadsdeel. Er kan bijvoorbeeld gekeken worden naar: •P op-up loketten op herkenbare, veelbezochte plekken, zoals wijkcentra of het Servicepunt XL; • Uitbreiding/versterking van het huidige spreekuur van Duurzaam Den Haag/ uit het actieplan Laak en de promotie ervan; • Extra inzet van het bestaande mobiele informatiepunt; •E xtra inzet van experts die specifieke vragen van bewoners kunnen beantwoorden; •E xtra inzet van energiecoaches. We onderzoeken welke oplossingen het beste aansluiten bij de behoeften uit de wijk. En we evalueren de oplossingen na een half jaar. Er zijn mogelijk extra financiële middelen benodigd voor de opzet en bemensing van deze informatiepunten.
5
Overkoepelend platform Wat zien we: Er zijn heel veel verschillende aanbieders en bronnen van adviezen en informatie met als gevolg dat bewoners de informatie niet kunnen vinden en beoordelen. Hierdoor komen bewoners niet tot actie. De informatie zou betrouwbaarder overkomen als de gemeente het bij elkaar brengt. Wat willen we: Een goedvindbare, complete en betrouwbare informatiebron.
Ja
Ja
Nee
Het college herkent dat bewoners informatie en adviezen ontvangen van verschillende onderdelen en afzenders van de gemeente en daarbuiten, en dat dat ten koste gaat van de eenduidigheid en actiebereidheid. Voor alle informatie over de energietransitie is de website duurzamestad.denhaag.nl ingericht. De gemeente zal dit platform nog beter promoten. Het benodigde budget is beschikbaar. Wat betreft het fysieke informatiepunt, zie het voorstel bij advies #4. We maken hier nog in 2023 werk van.
Naast de spreekuren van Duurzaam Den Haag zijn, worden er sinds dit jaar ook Woonspreekuur gehouden, vijf keer per week en op diverse locaties. Deze zullen via een wijkgerichte campagne actief onder de aandacht worden gebracht. Voor Actieplan Laak en het programma VIEW werken betrokken partijen (gemeentelijke afdelingen én externe instellingen en organisatie) nauw met elkaar samen. Ook het digitale informatiepunt, de website duurzamestad.denhaag.nl, wordt geactualiseerd en gepromoot.
Hoe kunnen we dat bereiken: Een digitaal informatiepunt én een fysiek punt binnen het bestaande servicepunt XL. Promotie zo ingericht dat iedereen bereikt wordt en tot actie komt.
22 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
6
Duurzaamheidsspreekuur in de buurt Wat zien we: Mensen die niet digitaal vaardig zijn of de Nederlandse taal niet machtig zijn, worden onvoldoende bereikt met informatie op het gebied van duurzaamheid. Wat willen we: Dat alle doelgroepen daadwerkelijk aan de slag kunnen met verduurzamen van hun woon- en leefomgeving. Hoe kunnen we dat bereiken: Beter afgestemde informatievoorziening en benaderingswijze die passend is bij de belevingswereld en culturele achtergronden van bewoners. Bijvoorbeeld een spreekuur op locaties waar veel specifieke en niet bereikte doelgroepen samenkomen. En dat energiecoaches die mensen bezoeken en bij voorkeur uit de doelgroep zelf komen.
B
Advies sluit aan op beleid
Advies is juridisch/ technisch haalbaar
Extra financiële middelen benodigd
Reactie college en toelichting juni 2023
Voortgang maart 2024
Ja
Ja
Nee
Ook dit advies sluit aan bij het voorstel bij advies #4.
Geen nieuwe ontwikkelingen anders dan reeds genoemd in de reacties op adviezen #4 en #5.
Duurzaam Den Haag heeft ook enthousiaste buurtteams opgericht. Deze buurtteams zijn er om op een laagdrempelige manier verschillende doelgroepen in de wijk te bereiken en van informatie te voorzien. Daarnaast is de gemeente gestart met de pilot: “Fijn Wonen Laak Centraal”. In deze pilot werken de gemeente, het stadsdeel en partners uit te wijk samen. Een onderdeel van deze pilot is de inzet van de energiecoaches in de wijk van Energierijk Laak. https://energierijklaak.nl/ Deze coaches zijn mensen uit de wijk, buren met tips. Zij vertegenwoordigen en kennen de wijk en hebben verschillende achtergronden. Ook houden we met deze pilot de activiteiten in de wijk in de gaten. Is er een Wijkfeest of bijeenkomst? Dan zorgen we dat er een energiecoach aanwezig is. Het is een grote uitdaging om alle doelgroepen in de wijk op de juiste manier te benaderen. Het college wil daarom beter inzicht krijgen in welke doelgroepen, waar en op welke manier te bereiken zijn en zegt toe om hier als onderdeel van de Pilot in 2023 en 2024 werk van te maken. We gaan verschillende middelen uitproberen en leren daar ook weer van voor in volgende projecten. We zullen ook kijken hoe de diversiteit onder energiecoaches nog verder bevorderd kan worden. Zowel de energiecoaches als het mobiele informatiepunt bezitten momenteel flyers in verschillende talen (o.a.
Engels, Bulgaars, Roemeens en Pools) over duurzaamheidsmogelijkheden. Als er behoefte is aan informatie in andere talen dan kan dat worden gemaakt.
23 | Voortgang opvolging van adviezen burgerberaden Statenkwartier en Laakkwartier & Spoorwijk
< INHOUD
Adviesrapport Burgerberaad Laakkwartier en Spoorwijk A C
#
Advies
Advies sluit aan op beleid