RIS318526 Evaluatie jaarwisseling 2023-2024

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen Burgemeester

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10715634 RIS318526 Contactpersoon

Edwin Berg Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer Datum

14070

9 april 2024

E-mailadres

edwin.berg@denhaag.nl Onderwerp

Bijlagen

Evaluatie jaarwisseling 2023/2024

2

Geachte voorzitter, Op 1 januari jl. bent u geïnformeerd over het verloop van afgelopen jaarwisseling (RIS317696). Dit aan de hand van de eerste indrukken en cijfers die op dat moment voorhanden waren bij de politie, brandweer en GHOR. In deze evaluatie kijken we uitgebreid terug op de jaarwisseling en de voorbereiding daarvan. In de bijlage vindt u een infographic, met daarin een overzicht van de relevante cijfers van afgelopen jaarwisseling. Deze evaluatie is de start voor de voorbereiding op komende jaarwisseling. 1. Inleiding Net al vorig jaar zijn de vreugdevuren op Scheveningen, Duindorp met een dag vervroegd. Dit jaar is ook het vreugdevuur in de Paets van Troostwijkstraat met een dag vervroegd. Vorig jaar heeft hier geen vreugdevuur plaatsgevonden. Op 30 december bent u geïnformeerd over het verplaatsen van de vreugdevuren (RIS317695). In deze brief bent u er tevens over geïnformeerd dat de organisatoren van het vreugdevuur in Escamp in plaats van het organiseren van een vreugdevuur hebben gekozen voor het uitzenden van een ‘stream’ met entertainment. De reden voor het vervroegen van de drie bovengenoemde vreugdevuren was dat uit de weersverwachting van het KNMI op 30 december bleek, dat de windkracht tijdens oudejaarsnacht de limiet die gold voor het veilig kunnen aansteken van de vreugdevuren, zou overschrijden.

Ook bleek uit deze weersverwachting dat aan het begin van de avond van 30 december wel aan de vergunde limieten zou worden voldaan. Het besluit tot vervroeging kon niet later dan op 30 december in de ochtend worden genomen. Het risico bestond immers dat het anders helemaal niet meer mogelijk zou zijn om de vreugdevuren aan te steken. Met het nemen van het besluit op dit tijdstip kregen de bouwers nog voldoende gelegenheid om iedereen tijdig te informeren en de vereiste personele inzet te regelen. Ook konden op die manier de gemeentelijke veiligheidscontroles nog worden uitgevoerd voor het evenement. Ten aanzien van het aftelmoment bij de Hofvijver is in de brief aan de commissie Bestuur van 30 december (RIS317695) opgemerkt, dat op 31 december zelf wordt besloten of het vuurwerk gelet op de windkracht kan worden afgestoken. In tegenstelling tot de vreugdevuren kan de vuurwerkshow immers niet vervroegd worden. Wel is vooraf rekening gehouden met het scenario dat er geen vuurwerk kon worden afgestoken vanwege de te harde wind. Voor dat geval was voorzien in een lichten lasershow met muziek rond het aftelmoment.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

De vreugdevuren zijn druk bezocht en goed verlopen. Ook de toegestane kleinschalige feesten van de bouwers van Duindorp en Paets van Troostwijkstraat de dag erna, verliepen goed en conform de vergunning. Het was tot het laatste moment spannend of vuurwerk kon worden afgestoken tijdens de show op de Hofvijver. Gedurende oudejaarsdag werd duidelijk dat de windkracht minder was dan het KNMI aanvankelijk had verwacht. Hierdoor kon er toch vuurwerk worden afgestoken. Deze 10-minuten durende show leverde een mooi schouwspel op, trok veel mensen naar het stadscentrum en verliep conform de vergunning. In de rest van de stad was de jaarwisseling op veel plekken feestelijk. Evenwel moest de politie op een aantal plekken meermaals, kortstondig ingrijpen om de openbare orde te herstellen. Dit was het geval aan het begin van de avond op het Anna Blamanplein, Marktweg en Maarsbergenstraat. Er waren opnieuw veel harde explosieven te horen, afkomstig van illegaal vuurwerk. Ook zorgde illegaal vuurwerk in combinatie met brandbare vloeistof voor zeer gevaarlijke situaties op straat. Ondanks de extra preventieve maatregelen op diverse locaties is er veel schade ontstaan aan gemeentelijke eigendommen, zoals straatlantaarns, straatmeubilair, wegdek, kinderspeeltoestellen en parkeerautomaten.

Het schadebedrag was in totaal € 383.959-; zo’n € 7.500,- hoger dan vorig jaarwisseling Nieuw dit jaar was - bij wijze van proef - het verbod op het afsteken van consumentenvuurwerk in zes woonwijken op grond van de APV. Ten aanzien van de naleving van het verbod in de woonwijken is er sprake een wisselend beeld. Zonder dit echt hard te kunnen maken, bestaat op grond van de evaluatie de indruk dat de bewoners zich grotendeels aan het verbod hebben gehouden. Dit is op zich ook niet verrassend, nu er in deze zes wijken veel draagvlak bestond voor het instellen van een vuurwerkvrije wijk. Dit neemt niet weg dat er op diverse plekken in deze woonwijken wel vuurwerk is afgestoken. De jaarwisseling is voor de hulpdiensten met afstand de drukste dag van het jaar. Voorafgaand aan de jaarwisseling heb ik via social media aandacht gevraagd voor de veiligheid van de hulpverleners. Ze moeten ongestoord hun werk kunnen doen. Ook zijn er landelijk filmpjes van de taskforce van het ministerie van Justitie en Veiligheid online verspreid met dezelfde boodschap. Toch zijn diverse hulpdiensten geconfronteerd met geweld. De daders hebben daarbij in een aantal gevallen gebruik gemaakt van zwaar vuurwerk, of beter gezegd: explosieven. Dit is volstrekt onacceptabel.

Bij het kabinet zal ik onveranderd pleiten voor het doen van extra investeringen om deze daders op te sporen en te straffen, alsmede voor het weren van deze explosieven uit Nederland. De explosieven worden niet alleen tijdens de jaarwisseling gebruikt, maar ook tijdens rellen en bij gerichte wraakacties. Voor wat betreft de afgelopen jaarwisseling spreek ik mijn enorme waardering uit voor de politie, de brandweer, het ambulancepersoneel en de gemeentelijke diensten die zich in de nacht, met kans op letsel, hebben ingezet voor de veiligheid en leefbaarheid in de stad. Ook gaat mijn dank uit naar de zorgmedewerkers in de Haagse ziekenhuizen en in de huisartsenposten, die tijdens de nacht slachtoffers behandelden. Vanzelfsprekend bedank ik ook de bewoners(organisaties), ondernemers, bouwers van de vreugdevuren, jongerenwerkers en welzijnsorganisaties die zich in aanloop naar, tijdens en na de jaarwisseling ingespannen hebben voor een feestelijk en veilig verloop ervan.

2/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

2. Inzet hulpdiensten tijdens jaarwisseling Vooral voor de brandweer is de jaarwisseling verreweg de drukste dag van het jaar. Er werd veelvuldig uitgerukt voor het blussen van branden. Met 341 was het aantal meldingen voor de brandweer minder dan bij de vorige jaarwisseling (545). De meeste meldingen betroffen container- en voertuigbranden en kleinere vuren op straat. Meest in het oog springend was de brand in de Anne Frankschool in Escamp, die was ontstaan door een explosief. De brand was snel geblust, maar er was behoorlijk wat schade. Gelukkig had het geen gevolg voor de geplande lessen in dit gebouw. Voor dit misdrijf zijn begin februari twee tieners opgepakt door de politie. Direct na de jaarwisseling waren al vier verdachten opgepakt. Inmiddels zijn deze vrijgelaten, maar ze blijven wel als verdachten aangemerkt. Hoewel de politie het druk had, bleven grote incidenten uit en hoefde er niet grootschalig te worden opgetreden. De politie registreerde 250 meldingen en verrichte 32 aanhoudingen in de nacht zelf. Mogelijk dat nader onderzoek naar incidenten in de nacht zal leiden tot meer aanhoudingen. Enkele incidenten vroegen in de nacht extra aandacht. Het Anna Blamanplein in het centrum is voorafgaand aan de jaarwisseling aangemerkt als risicolocatie, net als verschillende andere plekken in de stad.

Om die reden waren voorafgaand aan de jaarwisseling diverse veiligheidsmaatregelen getroffen (extra surveillance politie, inzet particuliere beveiliging en plaatsen aanvullende verlichting). Toch ontstond daar aan begin van de avond een onrustige situatie. Jongeren bekogelden het surveillerende bewonersinitiatief veiligheid en de politie met vuurwerk. Dit leidde tot een kortstondig ME-optreden, waarna de rust op deze locatie weer terugkeerde. De ME trad eveneens kortstondig op in de Hazelaarstraat in Segbroek. Jongeren hadden een brandstapel aangestoken en hinderden de brandweer die het wilde blussen. Ook bij dit optreden werd vuurwerk afgestoken richting de ME. Nabij het Bokkefortpark, op de Dr. H.E. van Gelderenlaan in Loosduinen hadden jongeren een politieauto in brand gestoken en gooiden ze vuurwerk naar politiemedewerkers. Een korte en kleinschalige ME-optreden zorgde weer voor rust in de wijk. Voor het in brandsteken van de politieauto zijn twee personen aangehouden. Op de Maarsbergenstraat (Escamp) en de Marktweg (Centrum) waren grote illegale branden. Tijdens het blussen werden de politie en de brandweer gehinderd door omstanders, onder andere door het gooien van vuurwerk. Kleinschalig politieoptreden was voldoende om de rust te herstellen. Opvallend was dat in de avond na de jaarwisseling, op 1 januari in het Schipperskwartier nog een brandstapel is gemaakt.

Bij het blussen daarvan werd de brandweer bekogeld met vuurwerk, waarbij een medewerker van de brandweer gehoorschade opliep. Begin februari heeft de politie een verdachte aangehouden. De brandweer heeft aangifte gedaan. Op de locaties Damasstraat en Heeswijkplein vonden vorig jaar tijdens de jaarwisseling 2022/2023 ongeregeldheden plaats en was inzet van de ME noodzakelijk. Mede door het treffen van diverse maatregelen in aanloop naar de jaarwisseling is het tijdens de jaarwisseling op de locatie Damasstraat rustig gebleven. Ook op en rond het Heeswijkplein werden maatregelen getroffen. Deze hebben bijgedragen aan een meer beheersbaar verloop van de jaarwisseling daar.

3/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

De ziekenhuizen en de Haagse huisartsenposten hadden zich goed voorbereid op de jaarwisseling. Een indruk van die voorbereiding kreeg ik tijdens mijn bezoek aan het HagaZiekenhuis op 27 december. De jaarwisseling betekent voor de ziekenhuizen en de huisartsenposten dat ze bovenop de gebruikelijke dagelijkse stroom mensen die in die nacht hulp nodig heeft, ook aan vuurwerkgerelateerde slachtoffers zorg moeten verlenen. Dit vergt de inzet van extra personeel. Uit de telling van de ziekenhuizen en de huisartsenposten blijkt dat er 57 vuurwerkgerelateerde slachtoffers waren. Dit zijn er 21 minder dan tijdens de vorige jaarwisseling. Er waren 28 alcohol- en drugsgerelateerde zaken en 18 geweldszaken. 3. Geweld tegen hulpverleners Dit jaar waren er regionaal 22 meldingen van geweld tegen hulpverleners. Dat zijn er 9 minder dan bij de vorige jaarwisseling. Naast het oppakken van de daders blijft het van belang om het bewustzijn en de betrokkenheid van burgers te vergroten. Dat zal ik blijven doen vanuit mijn verantwoordelijkheid als burgemeester. Daarnaast zal ik pleiten bij de taskforce van het ministerie van Justitie en Veiligheid ‘Onze hulpverleners veilig’ om ook landelijk te blijven inzetten op de bestrijding van dit fenomeen. Landelijke acties hebben meer bereik en daardoor meer effect dan lokale. Vanzelfsprekend ondersteunt de gemeente Den Haag de landelijke acties. 4.

Accenten voorbereiding jaarwisseling en uitvoering maatregelen De voorbereiding jaarwisseling 2023/2024 startte direct na die van vorig jaar aan de hand van de evaluatie (RIS314925). In september vorig jaar bent u geïnformeerd via het beleidskader Jaarwisseling 2023/2024 (RIS316467) over de Haagse aanpak en de stand van zaken op dat moment. Eén van de accenten in de voorbereiding op de jaarwisseling 2023/2024 lag op de wijze waarop de bewoners van Den Haag aankijken tegen het vieren van de jaarwisseling en het afsteken van vuurwerk. In combinatie met de uitvoering van de motie: ‘Helft Den Haag vuurwerkvrij’ (RIS141193) resulteerde dit in het realiseren van zes vuurwerkvrije woonwijken. Ook lag het accent bij de voorbereiding op de vreugdevuren en de uitvoering van de motie: ’Breng de vuurwerkshow naar alle stadsdelen’ (RIS313968), waarbij is gekeken naar een verplaatsing van de vuurwerkshow Hofvijver naar een veilige locatie elders in de stad. Los van deze accenten zet het college ieder jaar ruim voor de jaarwisseling in op het treffen van maatregelen om schade, overlast en letsel zo veel mogelijk te voorkomen in de gehele stad. Mede op basis van ervaringen van het jaar ervoor zijn gezamenlijk met de hulpdiensten de risicolocaties bepaald en aan de hand daarvan de maatregelen getroffen.

Het gaat om maatregelen, zoals het plaatsen van tijdelijk cameratoezicht en extra verlichting. Daarnaast zijn afvalbakken, ondergrondse containers, speeltoestellen en parkeerautomaten beschermd of weggehaald. Er is fors ingezet op het schoon opleveren van de openbare ruimte voor de jaarwisseling, bijvoorbeeld door het (laten) weghalen van brandbaar materiaal en losliggende stenen. Verder zijn diverse gemeentelijke panden extra beveiligd en zijn samen met aannemers de bouw- en slooplocaties grondig gecontroleerd op het tijdig en goed afsluiten om de kans op gevaarlijke situaties te verkleinen. De preventieve maatregelen die worden ingezet ter voorbereiding op de jaarwisseling vergen een flinke inspanning van de verschillende gemeentelijke diensten. Om die reden zet het college erop in om zoveel mogelijk partners, waaronder bewoners(organisaties) en ondernemers te betrekken bij de voorbereiding.

4/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

Hieronder volgt een nadere toelichting op de genoemde accenten en specifieke onderdelen van de voorbereiding. Haags bewonersonderzoek jaarwisseling 2023/2024 Mede naar aanleiding van de motie ‘Helft Den Haag vuurwerkvrij’ heeft het bureau EMMA vlak voor de zomer in opdracht van de gemeente, opnieuw onderzoek gedaan naar hoe bewoners aankijken tegen het vieren van de jaarwisseling en het afsteken van vuurwerk. Het onderzoek is een vervolg op de eerder onderzoeken: ‘Haagse Knallers’ uit 2017 (RIS298226) en ‘Haags Jaarwisselingsonderzoek’ uit 2021 (RIS303764). Vanwege de motie: ‘Helft Den Haag vuurwerkvrij’ waren extra vragen opgenomen over vuurwerkvrije zones in eigen buurt en vrijwillige vuurwerkvrije buurten. Het aantal respondenten (4.914) was afdoende om betrouwbare resultaten te geven voor 33 van de 44 Haagse wijken. Kortweg kwamen de conclusies overeen met die in de vorige onderzoeken.

Veel respondenten vinden het nog steeds van belang dat er ruim aandacht is voor ordehandhaving en het oppakken van relschoppers, het in beslag nemen van illegaal vuurwerk, het organiseren van activiteiten voor jongeren, het in beslag nemen van illegaal vuurwerk en het organiseren van evenementen; Van de respondenten is 58,7% van meningen dat de (vergunde) vreugdevuren horen bij de jaarwisseling; Respondenten melden dat van troep op straat en geluidsoverlast door vuurwerk het meest hinder wordt ondervonden. Bewoners staan meer verdeeld tegenover het afsteken van vuurwerk dan in de eerdere onderzoeken: ‘Haagse Knallers’ uit 2017 en ‘Haags Jaarwisselingsonderzoek’ uit 2021. Zowel het aantal voor- (51,7%) als tegenstanders (42,9%) is toegenomen. In het beleidskader van de jaarwisseling 2023/2024 bent u uitvoerig geïnformeerd over de opzet en de resultaten van het onderzoek. Proef ‘Vuurwerkvrije woonwijken’ Naar aanleiding van de motie ‘Helft Den Haag Vuurwerkvrij’ heeft het college gekeken naar mogelijkheden om naast de jaarlijkse 52 vuurwerkvrije zones (o.a. rond ziekenhuizen, in natuurgebieden en bij stadsboerderijen), meer gebieden vuurwerkvrij te maken. De conclusie was dat als minimaal de helft van Den Haag vuurwerk moet zijn, ook woonwijken zouden moeten worden aangewezen.

Zoals beschreven in het beleidskader Jaarwisseling 2023/2024 zijn er juridisch risico’s bij het aanwijzen van woonwijken. Daarnaast is er geen capaciteit bij de politie en de handhavingsorganisatie om het vuurwerkverbod actief te kunnen handhaven. Om ondanks deze beperkingen toch zoveel mogelijk aan de wens van de raad tegemoet te komen, heeft het college aan de hand van het bewonersonderzoek bezien in welke wijken het meeste draagvlak is voor een vuurwerkverbod (in eigen woonwijk). Dit heeft geleid - bij wijze van proef - tot het instellen van een vuurwerkverbod in de zes woonwijken: Bohemen Bos Meer, Archipelbuurt, Zeeheldenbuurt, Vogelwijk, Regentessekwartier en Benoordenhout op grond van de APV. In tegenstelling tot de uitzondering in landelijke wetgeving, mocht in die wijken ook in de periode van 31 december 18.00 uur tot 1 januari 2.00 uur geen consumentenvuurwerk worden afgestoken. Andersoortig zwaarder (illegaal) vuurwerk was al niet toegestaan. Het in bezit hebben van consumentenvuurwerk (en de verkoop ervan) kon niet op grond van de APV worden verboden.

5/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

Om de proef te laten slagen is veel energie gestoken in het bekendmaken van het verbod en het oproepen om zich eraan te houden. Met het plaatsen van borden op straat en communicatie via diverse kanalen, waaronder social media en persoonlijk contact zijn de wijkbewoners(organisaties) op de hoogte gebracht. Hoewel de indruk is dat het overgrote deel van de wijkbewoners zich heeft gehouden aan het verbod, blijkt uit de evaluatie in de stadsdelen ook dat er toch vuurwerk is afgestoken op verschillende plekken in die wijken. Het is niet aantoonbaar of dat meer of minder is geweest dan vorig jaarwisseling. Zowel voorafgaand, als na de jaarwisseling zijn er enkele reacties van bewoners ingekomen over de vuurwerkvrije woonwijken. De reacties komen overeen met de constatering in de evaluaties in de stadsdelen. Kort samengevat hebben de bewoners aangegeven, dat niet alle woonwijken geheel vuurwerkvrij waren; er is op verschillende plekken in die wijken vuurwerk afgestoken. Verder gaven ze aan dat niet iedereen in de wijken op de hoogte was van het vuurwerkverbod. De evaluatie van de zes vuurwerkvrije woonwijken maakt duidelijk dat er bij het instellen van een vuurwerkverbod in een woonwijk nog winst te behalen valt, vooral op het vlak van communicatie en bewustwording. Verder geldt dat dit model ook de kans moet krijgen om nog meer te groeien.

Om die reden stelt het college voor om de proef te verlengen met twee jaar. Voorafgaand aan de komende jaarwisseling wordt extra inzet gepleegd op het helderder communiceren met wijkbewoners(organisaties) over het verbod. Waar mogelijk zal ook aan hen worden gevraagd hieraan een bijdrage te leveren. Eveneens zal samen met (bewoners)organisaties worden geprobeerd het draagvlak voor het vuurwerkverbod in die wijken te vergroten. Om de handhavingskracht elders in de stad en in de vuurwerkvrije zones rond ziekenhuizen, dierenopvanginstellingen en in natuurgebieden niet te laten verminderen, zal net als bij afgelopen jaarwisseling het geval was, geen capaciteit van de politie en gemeente beschikbaar worden gesteld om het verbod op afsteken van consumentenvuurwerk te handhaven. We zullen jaarlijks het verbod in de zes wijken evalueren en u van de uitkomsten op de hoogte brengen. Het college is van mening dat het nog te vroeg is voor een uitbreiding van het aantal vuurwerkvrije woonwijken tijdens de komende jaarwisseling. Allereerst is van belang, dat uit het laatste bewonersonderzoek van EMMA blijkt dat het draagvlak in de overige Haagse wijken voor een ‘vuurwerkverbod in eigen wijk’ lager ligt dan in de zes wijken waar afgelopen jaarwisseling een vuurwerkverbod gold.

Dit maakt in de overige wijken niet alleen de kans op een geslaagd vuurwerkverbod kleiner, maar maakt het tevens lastig om goed te motiveren waarom deze wijken als vuurwerkvrije woonwijken aangewezen zouden moeten worden. Verder is van belang, dat in de zes wijken waar voldoende draagvlak bestond voor een vuurwerkverbod toch op diverse plekken vuurwerk is afgestoken. Het lijkt dan ook raadzaam om ons nu eerst te richten op het verbeteren van de proef in deze zes wijken, voordat wordt overgegaan tot verdere uitbreiding van het aantal vuurwerkvrije woonwijken. Vuurwerkvrije zones in o.a. ziekenhuizen, natuurgebieden en dierenopvanginstellingen Buiten de proef met de zes vuurwerkvrije woonwijken, worden jaarlijks op grond van de APV vuurwerkvrije zones aangewezen rond ziekenhuizen, stadsboerderijen, dierenopvanginstellingen en in natuurgebieden. Op deze manier worden kwetsbare dieren en mensen beschermd. Dit jaar zijn er 52 zones aangewezen.

6/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

Deze zones zijn met borden aangegeven en er is zoveel mogelijk gecommuniceerd richting bewoners. In de praktijk blijkt dat bewoners inmiddels bekend zijn met deze verboden en zich er grotendeels aan houden. Gemeentelijke handhavers en politie hebben aandacht gegeven aan de naleving van de vuurwerkverboden. Dit met de vermelding dat de inzet van gemeentelijke handhavers en politie in de periode rond en tijdens de jaarwisseling op veel locaties in de stad nodig was en zodoende alleen op excessen is gehandhaafd. Vrijwillige vuurwerkvrije buurt De mogelijkheid bestaat voor bewoners om zelf het initiatief te nemen om voor hun eigen woonomgeving een ‘vrijwillige vuurwerkvrije buurt’ te organiseren. Om aandacht te vragen voor de vuurwerkvrije buurt is vanaf begin december hierover op diverse wijze stadsbreed gecommuniceerd. In deze communicatie is nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het experiment om nabij de vrijwillige vuurwerkvrije buurten ook afsteekplekken te creëren. Door het creëren van dergelijke afsteekplekken kunnen zowel voor- als tegenstanders van vuurwerk in hun buurt een feestelijke jaarwisseling hebben. Naast de stadsbrede communicatie hebben de medewerkers van de stadsdelen zich ingespannen om zoveel mogelijk vuurwerkvrije buurten te realiseren.

Met de organisatoren van de vuurwerkvrije buurten uit eerdere jaren is actief contact gezocht met de vraag of ze opnieuw een vuurwerkvrije buurt wilden. Ook bewoners- en welzijnsorganisaties en maatschappelijke initiatieven zijn verzocht de mogelijkheden van vuurwerkvrije buurten, inclusief afsteekplekken, onder de aandacht te brengen bij bewoners. Dit met het aanbod om ze daarbij te ondersteunen. In eerste instantie heeft het geleid tot meer aanmeldingen dan vorig jaar, namelijk 14. Om uiteenlopende redenen zijn er uiteindelijk zeven ‘vrijwillige vuurwerkvrije buurten’ gerealiseerd. De omstandigheid dat er tijdens de afgelopen jaarwisseling in zes woonwijken al een vuurwerkverbod gold, heeft er vermoedelijk aan bijgedragen dat de teller op zeven vrijwillige vuurwerkvrije buurten is blijven steken. Al deze zeven vrijwillig vuurwerkvrije buurten waren overigens zonder vuurwerkafsteekplekken. Voorbereiding vreugdevuren Voor het houden van de drie vreugdevuren op Scheveningen, Duindorp en Paets van Troostwijkstraat zijn evenementenvergunningen afgegeven, alsmede milieu-ontheffingen. Voor de vuren op Scheveningen en in Duindorp hebben, vanwege de locatie op het strand de provincie, het Hoogheemraadschap en Rijkswaterstaat hun toestemmingen moeten geven.

De bouwers van het vreugdevuur Purmerendstraat gaven in aanloop naar de jaarwisseling aan, dat ze het vreugdevuur niet meer wilden houden. In plaats daarvan hebben ze de afgelopen jaarwisseling een online-evenement georganiseerd voor hun achterban. Tijdens de vergunningprocedure zijn met de organisatoren van de vreugdevuren afspraken gemaakt over de voorwaarden waaronder de vreugdevuren zouden mogen doorgaan, waaronder maximale windsnelheid, maximale grootte van de vuurstapels en maximale geluidsproductie tijdens (de opbouw van) het evenement. In de voorbereiding zijn er schouwen geweest met de bouwers en de hulp- en gemeentelijke diensten. De schouwen leerden dat de vuurstapels en de rest van het evenemententerrein voldeden aan de verschillende vergunningen en aan de ontheffing Milieubeheer, waaronder de maximale afmetingen en het gebruik van onbehandelde, droge, niet geïmpregneerde en niet herbruikbare pallets. Eveneens zijn er continue geluidsmetingen uitgevoerd, mede op verzoek van enkele bewoners. De resultaten zijn zowel gedeeld met de bouwers als de bewoners en worden betrokken bij de komende vergunningprocedures. Na de jaarwisseling zijn de restanten van de vuurstapels opgeruimd en zijn de spijkers uit het zand gehaald, mede met behulp van een speciale magneet.

7/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

Op dit moment vindt er een evaluatie plaats van de subsidieregeling voor de vreugdevuren. Hierbij wordt ook gekeken naar de hoogte van het bedrag. Dit mede naar aanleiding van de ophoging van de subsidie in oktober 2023 (RIS316722). De uitkomsten van de evaluatie worden aan uw raad voorgelegd. Vuurwerk- en lasershow Hofvijver Om aan de motie: ’Breng de vuurwerkshow naar alle stadsdelen’ te voldoen, is vanaf het voorjaar gezocht naar een geschikte en veilige locatie nabij de Leyweg in Escamp voor de verplaatsing van de 10-minuten durende professionele vuurwerkshow op de Hofvijver. Er bleek vanuit organisatorische en veiligheid technische redenen geen geschikte locatie voorhanden in Escamp. Hierna is overleg gevoerd met de organisator en de hulpdiensten over een aantal mogelijke opties elders in de stad, waarbij alleen de Verademing naar voren kwam als mogelijk geschikte locatie. Dat de Verademing in de vuurwerkvrije woonwijk Regentessekwartier ligt, was bekend. De gedachte hierbij was dat de vuurwerkshow eraan zou kunnen bijdragen dat vuurwerkliefhebbers af zouden zien van het zelf afsteken van vuurwerk in de naast elkaar gelegen vuurwerkvrije woonwijken: Regentessekwartier en Zeeheldenkwartier.

Nader locatie-onderzoek door de organisator en diverse reacties vanuit buurtbewoners leerden echter dat er te weinig draagvlak was onder de omwonenden voor het houden van een vuurwerkshow op de Verademing. Daar er ook geen andere mogelijke optie was elders in de stad en de tijd begon te dringen, is aan uw raad voorgelegd om de vuurwerkshow te laten plaatsvinden op de Hofvijver. De ervaring van afgelopen jaar leert dat er in de stad nauwelijks geschikte locaties zijn voor het organiseren van een professionele vuurwerkshow tijdens de jaarwisseling en dat het vervolgens nog maar zeer de vraag is of de doelgroep van dit evenement, de wijkbewoners, hier wel op zitten te wachten. Gelet op deze ervaring kan worden geconcludeerd dat een rondtrekkende vuurwerkshow door de stadsdelen, zoals met de motie van uw raad werd beoogd, vermoedelijk praktisch niet haalbaar is. Tegelijkertijd kan worden geconcludeerd, dat de vuurwerkshow op de Hofvijver goed bezocht wordt en succesvol is. Het college stelt daarom voor de locatie Hofvijver de komende jaren te blijven gebruiken voor de vuurwerk- en lasershow. Wel met de kanttekening dat, zoals ook gemeld in het beleidskader Jaarwisseling 2023/2024 voor het jaarlijks houden van deze show geen structurele financiering beschikbaar is. Het afgelopen jaar kostte de vuurwerk- en lasershow op de Hofvijver € 282.000,-.

Voor komende jaren wordt nader bezien hoe hier mee om te gaan. Het college gaat op korte termijn met het Rijksvastgoedbedrijf en de brandweer in gesprek om te bezien in hoeverre het afsteken van professioneel vuurwerk vanaf een ponton op de Hofvijver uit het oogpunt van brandveiligheid nog mogelijk is. Dit gelet op de omstandigheid dat de renovatie van het Binnenhof dit jaar een nieuwe fase ingaat. Een alternatief zou anders kunnen bestaan uit een licht- en lasershow met muziek, waar ook de afgelopen jaarwisseling al op kleine schaal mee is geëxperimenteerd. We komen hier zo spoedig mogelijk bij u op terug. Inzet bewoners en bedrijven In alle Haagse stadsdelen hebben bewoners zich vrijwillig en op diverse wijzen ingezet voor de stad in aanloop naar en tijdens de jaarwisseling. De bewonersinitiatieven veiligheid (Biv’s) waren in samenspraak met de politie en de gemeente, de extra oren en ogen in de wijk. Ze meldden verdachte zaken, maar ook kapotte verlichting, losliggende stenen en brandbaar materiaal. Zij spraken buurtbewoners aan op risico’s en consequenties en hebben meerdere keren bijgedragen aan het voorkomen van excessen.

8/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

In de dagen na de jaarwisseling hebben veel bewoners zich ingezet voor het schoonmaken van hun buurt. Daarnaast werden er samen met kinderen en jongeren kerstbomen ingezameld. Aan ondernemers(organisaties) is verzocht maatregelen te treffen ter bescherming van hun bedrijven, zoals het aanbrengen van extra verlichting aan hun winkels en het verwijderen van brandbaar materiaal op straat of op een bouwterrein. Daarnaast is op diverse wijzen aan ondernemers verzocht geen brandversnellers aan (jonge)klanten te verkopen. Voorbeelden van communicatie zijn de gemeentelijke nieuwsbrief Den Haag Onderneemt, Facebook, X en het gebruik van persoonlijke contacten in de wijken. We kunnen niet genoeg blijven benadrukken dat de inzet van bewoners en bedrijven onmisbaar is voor een feestelijk en veilig verloop van de jaarwisseling. Extra activiteiten voor (jonge)bewoners Net als het voorgaande jaar is bij het organiseren van extra activiteiten voor de jeugd vooral ingezet op het fysieke contact. Vooral in de kerstvakantie was er een uitgebreide programmering met onder andere veel buiten (sport)activiteiten en activiteiten in buurthuizen. Deze zijn in alle stadsdelen zeer goed bezocht. Op risicolocaties zijn extra outreachend jongerenwerkers ingezet.

Hoewel er minder financiële middelen beschikbaar waren, vanwege het stopzetten van de Haagse corona-aanpak, is dit jaar opnieuw een stedelijk onlineprogramma samengesteld onder de naam Den Haag Inside Out (DHIO). De reden hiervoor is dat met het onlineprogramma een andere en wat oudere groep jongeren kan worden bereikt in de leeftijd tussen 16 en 27 jaar. Vanwege het beperktere budget is aangesloten bij (internationale) programmering met livestreams en interactieve activiteiten. Het programma liep tijdens de kerstvakantie (van 27 december tot en met 7 januari). Momenteel wordt de kijkdichtheid en het bereik van de doelgroep nader bezien. In het beleidskader van de jaarwisseling 2024/2025 laten we weten of dit onlineprogramma wordt gecontinueerd. Persoonsgerichte aanpak (PGA) Voorafgaand aan de jaarwisseling zijn de overlastgevers in kaart gebracht. Dit gebeurt in nauwe samenwerking met de politie. In de persoonsgerichte aanpak (PGA-jaarwisseling) zaten 11 personen vanwege het veroorzaken van overlast. Deze personen zijn met een brief van de burgemeester aangesproken op hun gedrag. De brief is, al dan niet in het bijzijn van hun ouders, uitgereikt door medewerkers van de politie en gemeente. Naast deze PGA-aanpak zijn aan 34 notoire overlastveroorzakers bestuursrechtelijke gebiedsverboden opgelegd die tijdens afgelopen jaarwisseling van kracht waren.

Strafrechtelijke handhaving Uit informatie van het Openbaar Ministerie (OM) blijkt dat er in de week voorafgaand aan de jaarwisseling geen personen in aanmerking zijn gekomen voor een gedragsaanwijzing, zoals het verplicht thuis zitten met de jaarwisseling. Hetzelfde geldt voor wat betreft de gerechtelijke gedragsmaatregel, zoals een strafrechtelijk gebiedsverbod. Dergelijke verboden worden opgelegd op basis van een gerechtelijk veroordeling voor het gedrag tijdens de vorige jaarwisseling. Er zijn nog zaken die onder de rechter zijn. Mogelijk volgen daaruit nog strafrechtelijke gebiedsverboden voor de komende jaarwisseling. Verder blijkt uit de informatie van het OM dat er geen Haagse zaken waren die konden worden afgedaan met (super)snelrecht.

9/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

Vuurwerkvoorlichting Voorlichting over de risico’s en gevaren van vuurwerk is elk jaar weer een belangrijk onderdeel van het pakket aan preventieve maatregelen. Extra aandacht was er voor herkennen van signalen van illegaal vuurwerk en het melden daarvan bij de politie. In samenwerking met de politie zijn Hagenaars op diverse manieren hiervan bewust gemaakt, zoals het verstrekken van informatie op straat, via social media en flyers. Halt heeft op 28 scholen 65 vuurwerk- en voorlichtingslessen gegeven aan leerlingen tussen de 11 en de 14 jaar. Eveneens zijn jongeren in diverse buurthuizen voorgelicht over de risico’s en gevaren van vuurwerk. Zowel op de scholen als in de buurthuizen is aandacht besteed aan het belang van respectvol gedrag richting hulpverleners tijdens Oud- en Nieuw. En zijn er vuurwerkbrillen uitgedeeld. Vuurwerkinleveractie Op 27 december konden bewoners bij het ADO-stadion straffeloos hun vuurwerk inleveren. Hoewel dit breed is uitgedragen, is er minder (illegaal) vuurwerk ingeleverd (13 kilo) dan vorig jaar (25 kilo). Toch streven we opnieuw naar het organiseren van een vuurwerkinleverpunt voor komende jaarwisseling, omdat we ons moeten blijven inspannen om deze explosieven van straat te krijgen. Het is de enige manier voor spijtoptanten, al dan niet onder druk van verontruste ouders, om illegaal vuurwerk straffeloos in te leveren.

Samen met het Openbaar Ministerie en de politie bezien we aan de hand van de landelijke richtlijnen van het Openbaar Ministerie de mogelijkheden. In het najaar komen we bij het beleidskader Jaarwisseling 2024/2025 hierop terug. Opslag van zwaar en illegaal vuurwerk Opslag van illegaal en zwaar vuurwerk in woningen is zeer gevaarlijk en vanwege (brand)veiligheidsen leefbaarheidsaspecten niet te tolereren. Bij constatering van overtredingen treedt de gemeente hiertegen op, op grond van de Woningwet en het Besluit Bouwwerken Leefomgeving. Per 1 januari 2022 is de Woningwet in die zin aangepast dat aan overtreders een bestuurlijke boete kan worden opgelegd. Tot op heden zijn er voor drie adressen bestuurlijke boetes uitgedeeld en op twee adressen kregen de bewoners een waarschuwing. Er lopen daarnaast nog strafrechtelijke onderzoeken die mogelijk leiden tot het opleggen van meer bestuurlijke boetes. Sinds enige tijd heeft de politie-eenheid Den Haag een aanjager vuurwerkcriminaliteit. Het centrale vuurwerkteam en de rechercheteams op districtsniveau hebben gezamenlijk binnen de Eenheid Den Haag 4.465 kilo in beslag genomen in de periode van 1 september tot 6 januari. Dat was iets minder dan rond de vorige jaarwisseling (4.503 kilo). Het betrof veelal kleine hoeveelheden in woningen en voertuigen.

Maatregelen tegen voertuigenbranden Om voertuigenbranden te voorkomen is een aantal maatregelen ingezet. Voorbeeld hiervan is dat voertuigwrakken en andere gevaarlijk of hinderlijk geplaatste voertuigen gedurende het hele jaar worden geïnventariseerd en waar mogelijk weggehaald. In aanloop naar de jaarwisseling is hier extra aandacht voor. In dat kader zijn er 34 autowrakken van straat gehaald. Eveneens zijn afspraken gemaakt met de aanbieders van deelscooters om de scooters zoveel mogelijk op veilige plekken te stallen tijdens de jaarwisseling, maar in ieder geval uit de risicogebieden. Daarnaast konden autobezitters in zes parkeergarages hun auto’s veilig stallen tegen gereduceerd tarief. Het aantal parkeerplaatsen betrof in totaal 3.450. Er hebben 618 autobezitters gebruik gemaakt van de actie om voor €10.- de auto te parkeren en twee HTM-kaartjes te ontvangen. Het gebruik van de parkeergarage in Scheveningen was net zoals in andere jaren gratis.

10/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

Zoals eerder gemeld, zetten we ook in op het voorkomen van het verkopen van brandversnellers aan (jonge)klanten, waarbij de indruk bestaat dat ze kwade bedoelingen hebben. Als gevolg van hogere prioriteiten elders in het land is er geen inzet geweest van een drone van de politie of het onbemensde vluchtsysteem van defensie. De brandweer meldde dat het aantal voertuigbranden is gedaald van 65 naar 50. In het landelijke systeem van de brandweer kan geen onderscheid meer worden gemaakt om welk voertuig het ging bij dit soort branden. Uit informatie van de aanbieders van deelscooters blijkt dat een deel van die branden hun deelscooters betrof. Kerstboomactie: Verloot je Boompje Verloot je Boompje is een actie van Stichting Sociaal Werkend, vooral gericht op kinderen, waarbij tegen inlevering van een kerstboom een lootje wordt afgegeven. Met het lootje maakten kinderen (en anderen die een kerstboom inleverden) kans op mooie prijzen, beschikbaar gesteld door Haagse sponsoren. De actie vond plaats van 27 december tot en met 7 januari in samenspraak met de gemeente en de politie. De organisatie zette ongeveer 100 jongeren in tussen de 16 en 27 jaar die tegen een vergoeding op diverse plekken in Den Haag de kerstbomen innamen en vervoerden naar het verwerkingsbedrijf.

Het hoofddoel van de actie is om rondzwervende kerstbomen en daarmee brandbaar materiaal, op straat te voorkomen en kinderen en jongeren mee te laten helpen met een plezierig en veilige jaarwisseling. Ook wordt er in samenwerking met de gemeente illegaal grofvuil van straat gehaald. Dit jaar werden er 30.019 kerstbomen ingenomen bij de 45 inleverpunt. Dat is minder dan vorig jaar (31.303). 5. Schade aan gemeentelijke eigendommen De schade aan gemeentelijke eigendommen bedroeg dit jaar in totaal € 383.959,- (zie onderliggend tabel). Dat is een hoger bedrag dan vorig jaar. Een van de reden daarvan is het relatieve hoge aantal beschadigde afvalbakken in combinatie met de verhoging van prijs voor nieuwe afvalbakken met 19 procent. Opvallende kostenpost is de grote houten klimconstructie op het Bonbonplein in het Zeeheldenkwartier (€ 43.500,-). Als gevolg van een in de brandend gestoken scooter ging de klimconstructie in vlammen op, waarmee ook de ondergrond beschadigd raakte.

Tabel: gemeentelijke schadeoverzicht van jaarwisseling 2019/2020 tot en met jaarwisseling 2023/2024 Schadepost Specificatie 2019/2020 2020/2021 2021/2022 2022/2023 2023/2024 Openbare Afvalbakken, € 407.601 € 176.788 € 272.329 € 245.550 € 267.409 ruimte overig bestrating, straatmeubilair, speeltoestellen, groen en ondergrondse afvalcontainers ParkeerautoParkeerauto€ 211.393 € 190.000 € 165.500 € 113.751 € 91.550 maten maten Openbare verlichting Totaal

Openbare verlichting, verkeerslichten

€ 43.270

€ 11.000

€ 27.000

€ 17.000

25.000

€ 662.264

€ 377.788

€ 465.129

€376.301

€ 383.959

11/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

Schadeverhaal gemeentelijke schade Uiteraard is het in alle gevallen ontoelaatbaar om zaken te vernielen en is iedere schade er één te veel. Er vindt altijd schadeverhaal plaats bij schade aan gemeentelijke eigendommen, waar een dader bekend is. De gemeente heeft aangifte gedaan van de schades. Er zijn vooralsnog geen daders bekend. Het is dus nog niet te zeggen of en zo ja hoeveel schades er verhaald kunnen worden. 6. Milieueffecten Het afsteken van vuurwerk heeft effect op het milieu. Het zorgt voor hogere concentraties fijnstof voor korte periodes in de lucht en zware metalen in bodem en oppervlaktewater. Luchtkwaliteit Tijdens de jaarwisseling van 2023/2024 waren de concentraties fijn stof (PM10) gedurende enkele uren sterk verhoogd. Verspreid over het land meten 50 meetstations van het RIVM de luchtkwaliteit. In Den Haag wordt op vier plaatsen de luchtkwaliteit gemeten, aan de Amsterdamse Veerkade, de Constant Rebecquestraat, de Bleriotlaan en sinds vorige jaarwisseling de Neherkade. Gedurende oudejaarsdag (tot 18:00 uur) bedroeg de concentratie fijnstof nabij de Haagse meetstations gemiddeld 30 µg/m3. Tijdens de nieuwjaarspiek tussen 24.00 en 02.00 uur bedroegen de concentraties voor deze meetstations respectievelijk 598, 771, 580 en 733 µg/m3. De concentraties waren op alle stations hoger dan vorig jaar.

Concentraties fijnstof tijdens de jaarwisseling zijn mede afhankelijk van windrichting, windkracht en van wat er buiten de stad komt. Vroeg in de ochtend waren de fijnstofconcentraties weer gedaald tot normale waarden. Bodemkwaliteit Door het afsteken van vuurwerk bestaat de kans dat schadelijke zware metalen en chemische stoffen in de bodem en het oppervlaktewater terecht komen, zoals koper, barium en cadmium. Exacte cijfers en data over het veroorzaken van bodemverontreiniging door vuurwerk zijn niet bekend. De bodemkwaliteitskaart voor Den Haag laat geen hogere concentraties zien dan die historisch te verwachten zijn. 7. Communicatie Via verschillende communicatiekanalen zijn de door de gemeente genomen preventiemaatregelen en beschikbaar gestelde middelen thematisch en steeds herkenbaar als jaarwisselingscommunicatie (in taal en beeld) bij de verschillende doelgroepen onder de aandacht gebracht. De inwoners en ondernemers zijn via diverse thema’s niet alleen geïnformeerd, maar ook op een positieve manier bewogen om mee te werken aan een feestelijke en veilige jaarwisseling voor mens en dier. Speerpunten waren hierbij: de proef van de vuurwerkvrije woonwijken, de vuurwerkvrije zones, de vrijwillige vuurwerkvrije buurten, het herkennen van illegaal vuurwerk en het tegengaan van geweld tegen hulpdiensten.

Er is gebruik gemaakt van www.denhaag.nl, de gemeentelijke social mediakanalen (vanaf 23 december tot en met 31 december dagelijks een bericht), de muurkranten in de stad, de stadskrant en er is een gedrukte flyer verspreid onder de bewoners met daarin informatie over de jaarwisseling. 8. Landelijke ontwikkelingen vuurwerk met het oog op jaarwisseling 2024/2025 Wat betreft het initiatiefvoorstel ‘Landelijke Vuurwerkverbod’ van de Tweede Kamerfracties van GroenLinks en de Partij voor de Dieren is er op dit moment geen ontwikkeling. Samen met de andere drie G4-steden en de regio blijven wij onvermoeid pleiten bij zowel de Tweede Kamer als het nog te vormen kabinet voor een permanent landelijk verbod op consumentenvuurwerk.

12/13

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715634

Een permanent vuurwerkverbod houdt in, dat inclusief tijdens de huidige uitzonderingsperiode van 31 december 18.00 uur tot 1 januari 2.00 uur er geen consumentenvuurwerk mag worden afgestoken, verkocht of bij zich gehouden. De G4-steden en onze regio zullen blijven benadrukken dat bij het invoeren van het verbod, de uitvoering ervan en de handhaving erop aandachtspunten zijn. Dit gelet op de ervaringen van de jaarwisseling 2021/2022 dat het landelijk vuurwerkverbod vanwege corona, massaal werd overtreden en het vuurwerk buiten de landsgrenzen te verkrijgen was. Ook heeft de G4 gepleit voor financiële middelen om een goed alternatief te kunnen bieden aan de liefhebbers van vuurwerk. Met in gedachten de explosieven tijdens afgelopen jaarwisseling, de resultaten van het Haagse meldpunt vuurwerkoverlast van de Partij voor de Dieren en diverse bewonersreacties, blijven wij samen met het Rijk vol inzetten op het weren van het illegale vuurwerk uit Nederland. Dit om harde knallen, die overlast veroorzaken bij mens en dier, tegen te gaan. Ik houd u op de hoogte van de landelijke ontwikkelingen. Met vriendelijke groet, Jan van Zanen

13/13