RIS318364 Beantwoording SV Rijksmonument illegaal verbouwd

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

13 juni 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Faïd, luidend: ‘Rijksmonument illegaal verbouwd’

DSO/10748835 RIS318364

Het raadslid mevrouw Faïd heeft op 19 maart 2024 een brief met daarin drieëntwintig vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Het rijksmonument Herengracht 9 is recent ingrijpend verbouwd tot miljoenen kostende appartementen. 1. Kan het college bevestigen dat Herengracht 9 een rijksmonument is? Ja. Het pand Herengracht 9 is een rijksmonument. 2. Kan het college aangeven hoe bij verbouwingen aan rijksmonumenten wordt gehandeld? Is er een handleiding of zijn er werkafspraken voor de betrokken ambtenaren en het bouwtoezicht? Bij verbouwingen aan rijksmonumenten wordt erop toegezien dat de werkzaamheden conform de verleende omgevingsvergunning worden uitgevoerd. Zo nodig wordt er, als er aanpassingen wenselijk zijn, overleg gevoerd met monumentenzorg. Er wordt toezicht gehouden of er voldaan wordt aan de geldende regels. 3. Volgens de verkoopwebsite (www.herengracht9.nl) bestaat het onderste appartement ook uit een kelder (op bijlage 1 de ‘Family Room’). Kan het college aangeven of er voor deze ruimte een vergunning is afgegeven? Zo ja, waarom is deze niet gepubliceerd? Voor het bouwen van een kelder is geen omgevingsvergunning verleend.

De kelder heeft geen onderdeel uitgemaakt van de laatst verleende omgevingsvergunning van 22 augustus 2019. Tijdens de laatste toezichtscontrole ter plaatse in maart 2022 is geen kelder opgemerkt noch werkzaamheden om deze te realiseren. 4. In de opgevraagde stukken bij de afgegeven vergunning (verleend op 22 augustus 2019) zijn er geen plattegronden met daarop veranderingen aan en/of uitgravingen in de kelder te vinden. Kan het college dat bevestigen? Dat klopt. De kelder maakte geen deel uit van de verleende omgevingsvergunning.

Gemeente Den Haag Ons Kenmerk DSO/10748835

5. Het gebouw bevindt zich in een gebied met een grote archeologische waarde. Is de kelder uitgegraven? En zo ja, heeft er archeologisch onderzoek plaatsgevonden? Omdat de kelder geen onderdeel uitmaakte van de aanvraag om omgevingsvergunning, is de afdeling Archeologie niet om advies gevraagd over het uitgraven van een (eventuele) kelder. Er heeft dus ook geen archeologisch onderzoek plaatsgevonden. 6. Volgens de Omgevingsdienst Haaglanden is er mogelijk sprake van verontreinigde grond onder het perceel. Kan het college aangeven of dat klopt? Welke maatregelen zijn door de eigenaar genomen om de verontreinigde grond op legale en veilige wijze af te voeren? Ja, dat klopt. De Omgevingsdienst Haaglanden heeft aan de hand van het ingediende verkennend bodemonderzoek geconcludeerd dat er mogelijk sprake is van verontreinigde grond onder het perceel Herengracht 9. Bij het uitgraven van een kelder had de eigenaar nader bodemonderzoek moeten uitvoeren. Of dit nadere bodemonderzoek is uitgevoerd en/of er maatregelen zijn getroffen om de grond veilig af te voeren, is niet bekend. 7. Kan het college aangeven waar de mogelijk verontreinigde grond naartoe is afgevoerd? Nee. Zie beantwoording vraag 6. 8.

Is het gebouw voor oplevering gecontroleerd op uitvoering volgens de vergunning? Zo ja, zijn daarbij alle verdiepingen gecontroleerd? Zo nee, waarom niet? Tijdens de uitvoering van de vergunde werkzaamheden hebben wij steekproefsgewijs controles uitgevoerd naar aanleiding van de verleende omgevingsvergunning. Bij deze controles zijn alle verdiepingen gecontroleerd tijdens de bouw. 9. Aan de hand van de vergunningsstukken en de tekeningen uit de verkoopbrochure blijken er significante verschillen tussen aanvraag en oplevering (zie bijlage 1 – tekening BG uit de vergunning). Ziet het college die ook? Zo ja, op welke wijze wordt er gehandhaafd op het niet uitvoeren van de vergunde situatie? Tussen de verkoopbrochure en de vergunde situatie zitten inderdaad verschillen. Deze wijzigingen waren echter nog niet gerealiseerd ten tijde van de eindcontrole in maart 2022. Dit heeft ertoe geleid dat op 15 mei 2024 toezichthouders van de HPB (Haagse Pandbrigade), V&T (Vergunningen en Toezicht) en Monumentenzorg ter plaatse zijn geweest. Zij hebben de afwijkingen geconstateerd en de eigenaar van het pand is hierover middels een last onder dwangsom aangeschreven. 10. Kan het college uitleggen hoe dergelijke grote afwijkingen van de vergunning bij een rijksmonument zijn gemist? De wijzigingen zijn uitgevoerd na de eindcontrole in maart 2022. Verder zie beantwoording vraag 9.

Het gebouw is op staal gefundeerd. Door het uitgraven van de kelder vermindert de draagkracht. Normaal gesproken moet daarom met het uitgraven van een kelder ook de fundering worden aangepakt. 11. Is het college het met de Haagse Stadspartij eens dat er zo spoedig mogelijk onderzoek moet worden gedaan naar de constructieve veiligheid van het pand? Zo nee, waarom niet?

2/5

Gemeente Den Haag Ons Kenmerk DSO/10748835

Zoals genoemd bij de beantwoording van vraag 9 zijn wij op 15 mei jl. reeds ter plaatse geweest en hebben visueel aan de constructie van het pand geen gebreken waargenomen waaruit blijkt dat de kelder (en balkons) onvoldoende sterk is (zijn) uitgevoerd.

12. Kan het college aangeven of het betrokken bouwbedrijf constructieve maatregelen bij de liftput en de uitgegraven kelder heeft genomen om de stabiliteit en draagkracht te waarborgen? Zo nee, wat gaat het college doen om deze maatregelen alsnog af te dwingen als uit onderzoek blijkt dat deze nodig zijn? Zie beantwoording vorige vraag. 13. Is het college van plan Monumentenzorg en de Haagse Pandbrigade uitgebreid onderzoek te laten doen naar de ontstane situatie en de gang van zaken? Zo nee, waarom niet? Zie beantwoording vragen 9 en 11. 14. Kan het college aangeven of er voor de start van de werkzaamheden een saneringsplan, een correcte BUS-melding of een beschikking is afgegeven door het bevoegd gezag in verband met het vermoeden van de Omgevingsdienst Haaglanden dat er verontreinigde bodem onder het pand aanwezig is? Zo nee, waarom is dit niet gecontroleerd? Nee. Er is geen saneringsplan ingediend en BUS-melding gedaan omdat er volgens de verleende vergunning geen grondroerende werkzaamheden uitgevoerd zouden worden. 15.

Kan het college aangeven of de, in de vergunning gevraagde, constructieve gegevens en bouwveiligheidsgegevens drie weken voor de start van de bouw zijn aangeleverd en goedgekeurd? Zo nee, waarom is dit niet gecontroleerd? De constructeur van de gemeente heeft de constructie van het pand, naar aanleiding van ingediende constructiegegevens, op hoofdlijnen beoordeeld in de aanvraagfase van de omgevingsvergunning. Zie verder ook beantwoording van vragen 9 en 11. 16. De appartementen Herengracht 9 en 9C zijn veel groter dan in de aanvraag aangegeven (geen 150 m2 maar 200 m2). Zij overschrijden de maximaal toegestane oppervlakte van 150 m2 per woning ruim, waardoor er extra maatregelen op het gebied van brandveiligheid nodig zijn. Hoe is de brandveiligheid in deze woningen gewaarborgd? De woningen zijn groter dan vergund en zijn inmiddels gecontroleerd. Op basis hiervan behoeven de woningen geen aanpassingen in het kader van brandveiligheid. Het zonder vergunningen verbouwen van een rijksmonument is strafbaar. Zo werd een eigenaar in Zwolle veroordeeld tot een boete en een voorwaardelijke celstraf van een half jaar voor het zonder vergunning uitgraven van een kelder in een rijksmonument. 17. Is het college van plan bestuursrechtelijke middelen in te zetten tegen de eigenaar? Zo nee, waarom niet? Zie het antwoord op vraag 9.

3/5

Gemeente Den Haag Ons Kenmerk DSO/10748835

18. Is het college van plan om aangifte te doen tegen de eigenaar van het zonder vergunning verbouwen van een rijksmonument? Zo nee, waarom niet? Zie beantwoording vragen 9 en 17. 19. Is het college van plan aangifte te doen tegen de aannemer die de verbouwing heeft uitgevoerd voor het bouwen zonder vergunning? Zo nee, waarom niet? Zie beantwoording vragen 9 en 17. 20.Kan het college aangeven of de betrokken eigenaar nog meer panden in Den Haag bezit? Zo ja, is daar sprake van verbouwingen (geweest)? Voor zover wij dit hebben kunnen nagaan niet. 21. Kan het college aangeven of het betrokken bouwbedrijf nog meer projecten heeft (gedaan) in Den Haag? Ja, deze aannemer is bij ons bekend. 22. Is het college het eens met de Haagse Stadspartij dat deze panden extra gecontroleerd moeten worden? Zo nee waarom niet? Er is vooralsnog geen aanleiding om deze panden allemaal extra te controleren. Het aantal controlemomenten tijdens de (ver)bouwwerkzaamheden wordt in eerste instantie bepaald aan de hand van de complexiteit van de vergunde werkzaamheden. Bij al gerealiseerde projecten worden meldingen of andere signalen bij monumenten sowieso opgepakt in verband met een hogere prioritering van deze bouwwerken. Net als hier is gebeurd. 23.

Wat gaat het college doen om het zonder vergunningen verbouwen van rijksmonumenten in de toekomst te voorkomen? (Rijks)monumenten zijn al hoger geprioriteerd in de toezichts- en handhavingsaanpak. Helemaal voorkomen is helaas niet mogelijk. Onze inzet is gericht op het zoveel mogelijk voorkomen van dergelijke incidenten en als er meldingen of signalen binnenkomen worden die opgepakt. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/5