RIS318258 Bijlage Rapport VVN

Verkeersveiligheidsadvies Van Hogenhoucklaan Locatie: Van Hogenhoucklaan Datum uitgifte: Eindadvies 15 januari 2024 Opsteller: Wim Serné, Verkeerskundig consulent VVN

Rol Veilig Verkeer Nederland Veilig Verkeer Nederland is een vrijwilligersorganisatie, die van mening is dat iedereen veilig over straat moet kunnen. Verkeersonveiligheid, objectief en subjectief, zorgt ervoor dat dit niet voor alle weggebruikers is weggelegd. Veilig Verkeer Nederland wil de burger, die geconfronteerd wordt met verkeersonveiligheid, en daardoor in zijn bewegingsvrijheid wordt beperkt, ondersteunen. Daarin nemen wij een bemiddelende rol. Met andere woorden: Veilig Verkeer Nederland geeft melders en vrijwilligers handvatten over hoe ze de verkeersonveilige situatie kunnen aanpakken en hoe ze verkeersveiligheid in het algemeen kunnen verbeteren.

Algemeen Veilig Verkeer Nederland beoordeelt situaties op verkeersveiligheidsaspecten. Alle andere factoren, zoals ruimtelijke ordening, financiën e.d., worden – voor zover deze geen directe invloed hebben op de verkeersveiligheid – niet meegewogen; • Aan de adviezen die door Veilig Verkeer Nederland worden uitgebracht zijn geen kosten verbonden; • Adviezen zijn onafhankelijk en onpartijdig. De enige toetsing is de algemene verkeersveiligheid; • Aan de adviezen die door Veilig Verkeer Nederland worden uitgebracht kunnen geen rechten worden ontleend;

•

Uitgangpunt van de advisering vormt de verkeersveiligheidsvisie “Duurzaam Veilig” en de daaruit volgende ontwerprichtlijnen.

Aanleiding Dit advies is opgesteld naar aanleiding van een melding bij het VVN Participatiepunt met het verzoek om advies en ondersteuning. De melding heeft betrekking op het voornemen van de gemeente ’s Gravenhage om de Van Hogenhoucklaan te reconstrueren en in te richten als een verblijfsgebied (30km/h zone). Uitvoering is gepland in 2025. De gemeente heeft een Voorlopig Ontwerp (VO) opgesteld. Het is de bedoeling de definitieve versie van dit VO begin 2024 vast te stellen en een zienswijzeprocedure van 6 weken te starten. De gemeente heeft de melders op 9 november 2023 hierover geïnformeerd. Afstemming tussen de gemeente, bewoners en overige belanghebbenden vindt sinds 2021 plaats in een klankbordgroep. Deze heeft haar opmerkingen op het VO eerder kenbaar gemaakt aan de gemeente. Het is een lang en ingewikkeld proces geweest, waarbij allerlei varianten zijn besproken en beoordeeld. De zorgen van de bewonersgroep spitsen zich met name toe op het wegvak van de Van Hogenhoucklaan tussen de Wassenaarseweg en de kruising Floris Grijpstraat. Dit deel van de Van Hogenhoucklaan ligt strategisch in het verblijfsgebied en heeft een poortfunctie voor het verkeer naar de Wassenaarseweg. Daarnaast ontsluit dit wegvak de direct aanliggende woningen en een aantal grootschalige sportvoorzieningen. Met name de ontsluiting van deze sportvoorzieningen baart zorgen.

De speelschema’s en trainingsmomenten van de sportverenigingen zijn goed terug te zien in de verkeersbelasting en de parkeerdruk.

Situatie De gemeente ´s Gravenhage heeft de Van Hogenhoucklaan tussen de Ruychrocklaan en de Wassenaarseweg benoemd als veilige snelheden project.

De Van Hogenhoucklaan ligt in de wijk Benoordenhout en maakt als 50km/h weg onderdeel uit van een groot 30 km/h verblijfsgebied, begrensd door de Ruychrocklaan, de Oostduinlaan, de Van Alkemadeweg en de Wassenaarseweg. In dit gebied is in een groot aantal zijstraten van de Van Hogenhoucklaan een 30km/h zone ingesteld. De verkeerscirculatie in het gebied wordt geregeld door een stelsel van straten met éénrichtingverkeer.

Het huidige wegprofiel van de Van Hogenhoucklaan tussen de Wassenaarseweg en de kruising Floris Grijpstraat is ca. 9,5 m breed en bestaat uit een rijbaan van ca. 6m met aan weerszijden 1.80m brede langsparkeerplaatsen. In 2009 zijn op de rijbaan 2 fietsstroken aangebracht van ca.1.50m, in rood asfalt en voorzien van fietssymbolen. De effectieve ruimte (rijloper) voor rijdende (vracht)auto´s bedraagt daardoor ca.3m.

Probleemstelling De klankbordgroep ervaart de Van Hogenhoucklaan als een verbindingsweg met een ander karakter dan andere woonstraten in het gebied. Behalve woningen bevinden zich aan dit stuk van de laan een grote sportclub met 1600 leden en een groot sportpark met diverse functies (tennis, padel, judo, fittness en een buitenschoolse opvang). Er fietsen ook veel kinderen naar diverse scholen in de wijk.

3

De sportclub en het sportpark hebben geen of zeer beperkte eigen parkeervoorzieningen. Spelers en bezoekers van de voetbalclub parkeren regelmatig voor inritten en soms op de stoepen. Verder worden er dagelijks goederen geladen en gelost voor het restaurant op het sportpark en de kantine van de sportvereniging. Dit levert gevaarlijke situaties op, omdat vrachtwagens op straat parkeren of achterwaarts de smalle inrit van het terrein moeten oprijden en daarbij de doorstroming voor het overige verkeer belemmeren. Er zijn plannen voor uitbreiding van de sportvoorzieningen in het sportpark. De verwachting is dat dit voor nog meer verkeer gaat zorgen. Er is beroep aangetekend tegen de vergunning. Door het smalle profiel van zowel de rijloper als de langsparkeerplaatsen ontstaan regelmatig conflicten tussen fietsers en overig verkeer. Zo moeten (vracht)auto´s soms uitwijken naar de fietsstroken. De fietsers op hun beurt houden veelal een veilige afstand tot de langsparkeerplaatsen om conflicten met in- en uitstappende automobilisten en al dan niet plotseling overstekende bezoekers (met name kinderen) te voorkomen. Zij komen dan al gauw terecht op de rijloper voor auto ´s. Men benadrukt dat het in veel gevallen maar net goed gaat. Objectieve gegevens over zowel snelheden als letsel ongevallen zijn weliswaar niet schrikbarend hoog, maar de risico´s zijn groot.

De klankbordgroep vindt dat de rode fietsstroken de verkeersveiligheid hebben bevorderd in de straat en is bang dat de fietser in deze straat wordt gebruikt als remmende factor als de fietsstroken verdwijnen. Dit kan zorgen voor nog meer onveilige verkeerssituaties.

Standpunt Gemeente Nu de riolering op een deel van de Van Hogenhoucklaan moet worden vervangen en deze weg niet meer wordt gezien als aanrijroute voor hulpdiensten, is de gemeente van plan de Van Hogenhoucklaan in te richten als een zogenaamde Erftoegangsweg met een 30 km/uur zone. Het eindbeeld is een Van Hogenhoucklaan waar 30 km/uur wordt gereden door toepassing van snelheidremmende maatregelen en klinkers. Met de herinrichting wordt tegelijkertijd bekeken of er extra vergroening kan worden aangebracht in de straat, zoals onder meer op de brede stoepen van het weggedeelte tussen de Wassenaarseweg en de Floris Grijpstraat. De gemeente onderschrijft het verkeersveiligheidsbeleid in Nederland, dat is gebaseerd op de landelijke visie Duurzaam Veilig Verkeer. Ze heeft als beleid om ontwerpen te maken die toekomstbestendig zijn en aansluiten bij de landelijke richtlijnen.

Basisontwerp VO Het basisontwerp van het huidige Voorlopig Ontwerp (VO) van de Van Hogenhoucklaan bevat de volgende maatregelen: • Het asfalt in de rijbaan wordt vervangen door klinkers. Dit geldt nog niet voor het deel van de Van Hogenhoucklaan tussen Ruychrocklaan en Goetlijfstraat. De drempels en plateaus in dit deel worden wel in klinkers aangebracht. • In het deel van de Van Hogenhoucklaan tussen de Wassenaarseweg en de Floris Grijpstraat worden aan beide kanten van de straat groenstroken aangelegd onder de bomen. Tussen de groenstroken en de parkeerstroken komt een uitstapstrook. • De huidige rode fietsstrook verdwijnt. Tussen de Wassenaarseweg en de Floris Grijpstraat wordt aan beide zijden van de straat een ‘stippelmarkering’ opgenomen in de bestrating als voorziening voor de fietsers. De parkeerstroken worden verbreed naar 2 meter waar ze nu 1,8 meter zijn. De nieuwe rijbaanbreedte wordt 5 meter overeenkomstig de CROW richtlijnen van Erftoegangswegen. • Verdeeld over de weg komen drempels. Bij de kruispunten met de Van Zaeckstraat, Van Montfoortlaan en Ridderlaan komen plateaus. Bij beide kruispunten met de Ridderlaan zijn plateaus ingetekend. Dit is gedaan om het verkeer af te remmen en beide kruisingen gelijkwaardig te maken. Op diverse plekken waar veel mensen oversteken zijn drempels gemaakt met een extra breed middenvlak, zodat mensen veilig kunnen oversteken.

4

• Er komen inritten bij de kruispunten met de Ruychrocklaan en Wassenaarseweg – ventweg. Op onderstaande tekening is het basisontwerp van het huidige Voorlopig Ontwerp (VO) weergegeven. De gemeente wil de definitieve VO tekening met alle juiste aanpassingen pas delen met de klankbordgroep wanneer de zienswijzeprocedure van start gaat.

Probleemanalyse Algemeen Het verkeersveiligheidsbeleid in Nederland is gebaseerd op de landelijke visie Duurzaam Veilig Verkeer. Het belangrijkste uitgangspunt hierbij is dat het gedrag van weggebruikers, de voertuigkeuze en de inrichting van de infrastructuur op elkaar zijn afgestemd. Weggebruikers moeten in één oogopslag aan de inrichting van een weg kunnen zien welk verkeersgedrag van hen wordt verwacht en welke andere soorten weggebruikers zij tegen kunnen komen. Binnen de Duurzaam Veilig Visie heeft iedere weg een bepaalde functie (wegcategorie) binnen het netwerk (stromen, ontsluiten, verblijven). De taak van de wegbeheerder is hierin te sturen en keuzes te maken die goed aansluiten bij het verwachte gebruik van de weg. Vervolgens dient de wegbeheerder de vormgeving op deze keuzes af te stemmen. Landelijke richtlijnen voor de inrichting van wegen zijn gebaseerd op een goed evenwicht tussen de functie van de weg, het gebruik en de vormgeving. Richtlijnen functionele inrichting 30km/h zone : In 30km/h zones staat de verblijfsfunctie centraal. De wegen behoren tot de Duurzaam Veilig categorie erftoegangswegen, waarbij langzaam en gemotoriseerd verkeer mengen.

Volgens de Duurzaam Veilig-visie moeten op erftoegangswegen alle verkeersdeelnemers (voetgangers, fietsers, automobilisten, etc.) veilig van dezelfde rijbaan gebruik kunnen maken, waarbij voetgangers vaak wel een eigen verkeersruimte wordt geboden in de vorm van een trottoir. Manoeuvres als keren, draaien, het laten in- en uitstappen van passagiers, het laden- en lossen van goederen en het oversteken moet

5

veilig kunnen gebeuren. Omdat deze zogenaamde verblijfsfunctie het belangrijkst is, moet de snelheid van het gemotoriseerde verkeer omlaag. Doorgaand autoverkeer wordt geweerd door een beperkt aantal toegangen (inritten) tot de gebieden, door het instellen van eenrichtingsverkeer of door het aanbrengen van een ´knip´ in een voorheen doorgaande route. Een lage snelheid wordt fysiek afgedwongen door bijvoorbeeld drempels, plateaus, wegversmallingen of zigzagverleggingen van de wegas. Binnen een 30km/h zone heeft verkeer van rechts voorrang; er zijn in beginsel geen voorrangswegen of -kruispunten. In het landelijke Duurzaam Veilig beleid is als richtlijn opgenomen, dat de maximale intensiteit voor een erftoegangsweg 3500-4500 mvt/etmaal bedraagt. Het begin en einde van een 30km/h zone moeten duidelijk herkenbaar zijn door een poortconstructie met borden, ondersteund door een in- en uitritconstructie. De hoofdstructuur van ontsluitingswegen is vanaf alle adressen binnen 2 minuten bereikbaar met de auto (ook hulpdiensten) en binnen 2 minuten met de fiets. Richtlijnen vormgeving erftoegangswegen Voor de erftoegangswegen in de verblijfsgebieden geldt dat deze zo moeten zijn vormgegeven dat ze herkenbaar zijn en gebruikt worden als verblijfsgebied: ‘30 km/h’= 30 km/h! ‘ Voor de maatvoering van de weginrichting zijn geen wettelijke bepalingen, maar richtlijnen (ASVV, CROW, NEN).

Ook bestaat hierover een aantal uitspraken van de Raad van State. Zo varieert de breedte van de rijbaan voor erftoegangswegen binnen de bebouwde kom volgens de richtlijnen tussen de 4,50 en 5,50 meter bij verkeer in 2 richtingen. Bij deze afmetingen is het mogelijk dat twee auto’s elkaar passeren. Bij veel vrachtauto’s en /of intensief (brom)fietsverkeer hoort uiteraard ook een bredere rijbaan. Erftoegangswegen worden in klinkerbestrating uitgevoerd. Voor de breedte van langsparkeerplaatsen wordt doorgaans 1,80m als minimum richtlijn aangehouden, maar wel 2,25m geadviseerd i.v.m. achteruit inparkeren. De breedte van de parkeerplaats moet zodanig zijn dat de parkeermanoeuvre in één keer kan worden uitgevoerd (zonder te steken). De richtlijn voor de lengte bedraagt 6m. Langsparkeerplaatsen voor gehandicapten moeten breder en langer zijn.

´Naam -Grave ,Van h ckl 23 sdossier nhag Hogeo aa 11 :e n u n, 15

vv / n. particip nl atiepun t

Huidige situatie en het VO De discussie tussen gemeente en klankbordgroep over het VO spitst zich toe op het verbeteren van de kwaliteit van de parkeerruimte en het handhaven van de fietsvoorzieningen op het wegvak van de Van Hogenhoucklaan tussen de Wassenaarseweg en de Floris Grijpstraat. Dit met name in het licht van de, mogelijk zelfs nog toenemende, verkeersdrukte op dit wegvak en het ook nu eigenlijk al te smalle wegprofiel van 9.5m. Dit wegprofiel blijft immers ongewijzigd, terwijl de huidige rijbaanbreedte van 6 m. tussen de langsparkeerplaatsen in het VO wordt versmald naar 5 m., mede als gevolg van de noodzakelijke verbreding van deze langsparkeerplaatsen en de toevoeging van uitstapstroken. Daarnaast heeft de klankbordgroep een aantal knelpunten in de berijdbaarheid en verkeersveiligheid benoemd van onderdelen van het VO, zoals onder meer bochtstralen en zebra´s. Voor één bewuste bocht ter hoogte van het voetbalveld is extra aandacht gevraagd. Gemeente en Klankbordgroep zijn tevreden met de huidige fietsvoorzieningen en willen er voor zorgen, dat de vele fietsers een eigen plek houden in de straat. Fietstellingen bevestigen het beeld dat in dit deel van de Van Hogenhoucklaan veel fietsers fietsen. Qua parkeerdruk zijn de speelschema’s en trainingsmomenten van de sportvereniging goed terug te zien in de cijfers.

Op zaterdag- en zondagochtend is de parkeerdruk het hoogst rondom de sportverenigingen. De in het ontwerp opgenomen Kiss & Ride plekken voorzien zeker in een

6

behoefte. Door de plannen voor uitbreiding van de sportvoorzieningen zal het verkeersaanbod naar verwachting toenemen.

De gemeente heeft zich bij het voorlopig ontwerp (VO) vooral gebaseerd op de landelijke CROW richtlijnen voor Erftoegangswegen en wil daar graag aan vasthouden. Vermeld moet echter worden, dat de inrichting van de huidige 30km/h zone straten in het verblijfsgebied ook niet aan deze CROW richtlijnen voldoet. Er is veelal slechts volstaan met plaatsing van het zonebord terwijl snelheidremmende voorzieningen als drempels en plateaus ontbreken. Het aangebrachte verkeerscirculatiesysteem zorgt daarbij wel voor een goede spreiding van het autoverkeer, waardoor de intensiteiten laag zijn.

De wijze waarop met name de wens voor het behoud van fietsstroken nu is vertaald in het ontwerp (stippelmarkering als op Willem de Zwijgerlaan) is een oplossing die geen recht doet aan deze wens. Ze zijn nauwelijks zichtbaar en ze hebben geen enkele juridische waarde. Een verarming dus t.o.v. de huidige situatie. Dit voorstel komt waarschijnlijk voort uit het feit dat echte fietsstroken 'niet mogen' volgens de CROW richtlijnen voor Erftoegangswegen (ETW). De ontwerpers van de gemeente voelen zich belemmerd door die richtlijnen en zijn op zoek geweest naar een compromis.

Het gevoel, dat de Van Hogenhoucklaan een bijzondere functie heeft, is begrijpelijk vanuit de strategische ligging centraal in het gebied en de ontsluiting van de sportterreinen. Voor de bewoners domineert de verblijfsfunctie. De straten maken tenslotte onderdeel uit van hun directe

7

woonomgeving. Sporters en toeschouwers komen veelal van buiten het gebied. Zij zijn ‘passanten’ en hechten minder waarde aan de beoogde verblijfsfunctie. De weg heeft dus nu en ook in de toekomst een meer gebiedsontsluitende functie voor de sportterreinen en voor het langzaam verkeer uit het hele verblijfsgebied richting Wassenaarseweg. Deze gebiedsontsluitende functie is echter strijdig met de wens van de gemeente om de CROW richtlijnen voor de inrichting van een erftoegangsweg toe te passen.

Conclusies en Aanbevelingen Onderkend moet worden dat de ‘ideale’ situatie in de praktijk soms lastig gerealiseerd kan worden. Er spelen tenslotte vaak meer belangen (economisch, ruimtelijke omgeving, financiën enz.) een rol. Een wegbeheerder zal dus altijd een afweging maken en kiezen voor een best passend compromis. Belangrijk hierbij is echter dat dit compromis tot stand komt in nauw overleg met de direct betrokken belanghebbenden en gebruikers. Een goed participatieproces biedt tenslotte de beste waarborg voor begrip en draagvlak. De gemeente heeft als beleid om ontwerpen te maken die toekomstbestendig zijn, aansluiten bij de landelijke visie Duurzaam Veilig Verkeer en voldoen aan de daaruit voortvloeiende richtlijnen voor de inrichting van wegen. Landelijke richtlijnen zijn gebaseerd op een goed evenwicht tussen de functie van de weg, het gebruik en de vormgeving. Bij de vormgeving van de huidige erftoegangswegen in het verblijfsgebied is dit echter niet altijd goed gelukt en ook het Voorlopig Ontwerp (VO) van met name het gedeelte van de Van Hogenhoucklaan tussen de Wassenaarseweg en de Floris Grijpstraat laat zien dat de beoogde verblijfsfunctie en de daarbij passende inrichting als erftoegangsweg eigenlijk niet goed aansluiten bij het huidige en verwachte gebruik. -

-

-

8

Verbreding van de langsparkeerplaatsen is, weliswaar beperkt, gelukt en de wegverharding met klinkers, drempels en plateaus voldoet aan de wens om de snelheid te verlagen. De rijbaanbreedte van 5m voldoet aan de richtlijnen voor erftoegangswegen. De wens echter van Gemeente en Klankbordgroep om de vele fietsers te beschermen en een eigen plek te blijven bieden in dit deel van de Van Hogenhoucklaan is lastig vorm te geven op een erftoegangsweg. De nu gekozen oplossing met stippelmarkering is creatief, maar niet toereikend. Eigenlijk is verbreding van het huidige wegprofiel noodzakelijk. Het verdient dan ook aanbeveling in ieder geval te onderzoeken of ruimte voor verbreding van de langsparkeerplaatsen bijvoorbeeld kan worden gevonden in de relatief brede trottoirs en/of groenstrook. Door 1 trottoirtegel te verwijderen kan de rijbaanversmalling al beperkt worden tot ca. 5,50m. Het beperken van het gebruik door het instellen van eenrichtingverkeer, al dan niet in samenhang met de route via de Floris Grijpstraat, lijkt ook kansrijk. Hoewel dit in het voorbereidende traject is onderzocht en niet als optie is gekozen, biedt het wellicht voor de toekomst toch mogelijkheden in samenhang met de uitbreidingsplannen van de sportvoorzieningen.

-

Vooruitlopend op toekomstige ontwikkelingen en kansen (zie ook GOW30) wordt sterk aanbevolen om in het huidige ontwerp in ieder geval fietsstroken op te nemen, duidelijk herkenbaar op de 5m (of liever 5,50/6m) brede rijbaan. De ideale breedte van goede fietsstroken is 1.75m. Ze zijn herkenbaarheid door bv. klinkers in een afwijkende kleur toe te passen en witte klinkers als streepmarkering te gebruiken.

Nieuw landelijk wegtype: GebiedsOntsluitingsWeg met 30km regime (GOW30) Het is begrijpelijk dat de ontwerpers van de gemeente moeite hebben alle wensen volgens de richtlijnen te vertalen in een ontwerp. Door de bijzondere functie van de Van Hogenhoucklaan tussen de Wassenaarseweg en de Floris Grijpstraat is de strikte toepassing van de richtlijnen voor Erftoegangswegen lastig. Richtlijnen houden weliswaar geen verplichting in, maar afwijkingen moeten wel goed worden onderbouwd. Het geniet dus altijd de voorkeur om eerst te zoeken naar oplossingen die wel goed aansluiten bij de landelijke richtlijnen en in dit geval bestaat die optie gelukkig sinds kort door een nieuwe landelijke ontwikkeling en de introductie van een nieuw landelijk wegtype, nl. de GebiedsOntsluitingsWeg met 30km regime, de GOW30. Met de introductie van deze GOW30 wordt een mooi compromis geboden tussen enerzijds de gemeentelijke wens tot snelheidsverlaging naar 30km/h en anderzijds het behoud van de huidige afwijkende gebiedsontsluitingsfunctie van dit deel van de Van Hogenhoucklaan tussen de Wassenaarseweg en de Floris Grijpstraat. Het betekent onder meer dat er op dit wegvak een RVV bord met snelheidsbeperking tot 30km/h geplaatst wordt. Op de rest van de Van Hogenhoucklaan kan het 30 km/h zonebord worden geplaatst.

Het huidige VO blijft dus grotendeels ongewijzigd en bovendien is de realisatie van fietsstroken volgens de voorlopige richtlijnen van een GOW30 toegestaan. -

aanbevolen wordt derhalve de functie van de Van Hogenhoucklaan tussen de Wassenaarseweg en de Floris Grijpstraat te wijzigen van Erftoegangsweg naar GebiedsOntsluitingsWeg met 30km regime, de GOW30.

De minister biedt met deze GOW30 een mooie kans voor de gemeente om hiermee, al dan niet als pilot, ervaring op te doen. De keuze voor een pilotfase biedt bovendien de gelegenheid om tijdig goede afspraken te maken over mogelijk verdere aanpassingen van de weginrichting van dit deel van de Van Hogenhoucklaan, mede in samenhang met de uitbreidingsplannen van de sportvoorzieningen.

Toelichting GOW30 Het nieuwe type GOW30 komt voort uit de landelijke zogenaamde ‘grijze wegen problematiek’ bij bestaande wegen met een dubbelfunctie of te weinig beschikbare ruimte. Deze problematiek is aanleiding geweest om op landelijk niveau te zoeken naar een oplossing die past binnen de visie Duurzaam Veilig Verkeer. Uit de landelijke analyses is geconcludeerd, dat de introductie van een nieuwe wegfunctie noodzakelijk is, namelijk een GebiedsOntsluitingsWeg (GOW) met een snelheidsbeperking tot 30km/h, aangeduid met het RVV bord De introductie van deze GOW30 categorie biedt de gemeenten meer handvatten om, met behoud van de huidige ontsluitingsfunctie, toch voldoende verkeersveiligheidsmaatregelen te treffen en de snelheid te verlagen naar 30km/h. Het ministerie ondersteunt gemeenten bij het toepassen van de GOW30. Zo heeft het CROW op verzoek van de minister in april 2023 een handreiking opgesteld met voorlopige inrichtingskenmerken van een GOW30. Het toepassen van deze inrichtingskenmerken door gemeenten draagt bij aan het creëren van een geloofwaardige inrichting, uniformiteit en herkenbaarheid voor de weggebruiker. Zo geeft de handreiking gemeenten handvatten hoe bij een GOW30 om te gaan met verharding van de weg, rijbaanbreedte en fietsvoorzieningen. In de handreiking worden de uitgangspunten van de inrichtingskenmerken toegelicht.

9

In de handreiking spreekt het CROW over voorlopige inrichtingskenmerken. De reden hiervan is het belang dat ervaring wordt opgedaan met de effecten in de praktijk. Voor evaluatiestudies kunnen wegbeheerders gebruik maken van het door de SWOV opgestelde ‘stappenplan evaluatie GOW30’. Het CROW neemt, op het moment dat voldoende praktijkervaring is opgedaan en evaluatiestudies zijn uitgevoerd, de (eventueel aangepaste) inrichtingskenmerken voor GOW30 op in de CROW richtlijnen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I en W) heeft de Uitvoeringsvoorschriften BABW op twee punten gewijzigd. Gemeenten krijgen met deze wijziging meer mogelijkheden om 30 km/h binnen de bebouwde kom toe te passen. Een eerste wijziging maakt het mogelijk dat wegbeheerders binnen de bebouwde kom ook 30km/h kunnen instellen op wegen die zich richten op doorstroming van verkeer. Een tweede wijziging zorgt ervoor dat wegbeheerders meer mogelijkheden hebben om voorrang in te stellen op een 30km/h weg.

10