RIS318236 Toezeggingen commissie Bestuur 28-2-2024 inzake ongeregeldheden Eritrese gemeenschap

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Jan van Zanen Burgemeester

001

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Bestuur

BSD/10715020 RIS318236 Contactpersoon

Bernadette van der Wal Dienst

Bestuursdienst Afdeling

Directie Veiligheid Telefoonnummer

14070 Datum

12 maart 2024 Onderwerp

Toezeggingen commissie Bestuur 28 februari 2024

Geachte voorzitter, Tijdens de vergadering van de commissie Bestuur op 28 februari jl. is een aantal vragen (vooral van meer operationele aard) onbeantwoord gebleven. Toegezegd is om hier schriftelijk op terug te komen voorafgaand aan de raadsvergadering van 14 maart aanstaande. De vragen worden in deze brief beantwoord. Daarnaast is, zoals toegezegd in dezelfde vergadering, een concept-onderzoeksopzet voor een extern, onafhankelijk, deskundig onderzoek opgenomen. Beantwoording vragen Vragen fractie SP 1. Kan de burgemeester een reflectie geven op de keuze voor het geheim houden van de locatie en de mogelijke neveneffecten die hieruit voort zijn gekomen? Voor de bijeenkomst heeft de organisatie zelf een aantal keuzes gemaakt, waaronder het geheim houden van de locatie en het feit dat het om een besloten bijeenkomst ging. Hier ligt geen advies van de politie of een besluit van mij aan ten grondslag. 2.

Kan een indicatie worden gegeven van het bereik van de geplaatste video’s? Hoeveel mensen hebben de video’s gezien?

Uit navraag bij de politie blijkt dat dit niet mogelijk is. Niet alle social mediakanalen bieden inzicht in het aantal keer dat een video is bekeken. Voor de social mediakanalen die dit wel doen, geldt dat de teller door is blijven lopen tijdens en na de ongeregeldheden, waardoor niet kan worden vastgesteld hoeveel personen de video hebben bekeken voorafgaand aan de ongeregeldheden. 3.

Had de politie beschikking over voldoende middelen om de relschoppers uiteen te drijven, meer specifiek als het gaat om de inzet van traangas? Was aanvulling van middelen noodzakelijk geweest?

Uit navraag bij de politie is gebleken dat er voldoende traangas beschikbaar was. De ME van de eenheid Den Haag had traangas meegenomen en heeft de volledige voorraad gebruikt. Met het ter plaatse komen van het peloton ME uit Rotterdam werd ook de voorraad traangas weer aangevuld.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Telefoonnummer 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715020

Vragen fractie CU/SGP 4. De bewoners van de woonwagenlocatie aan de Viaductweg hebben zich onveilig gevoeld en hebben hun woonomgeving zelf moeten beschermen. Graag een reflectie van de burgemeester. De politie heeft tijdens de ongeregeldheden niet rechtstreeks meldingen ontvangen (noch via 112 noch via 0900-8844) van bewoners aan de Viaductweg. Desondanks is het verschrikkelijk dat mensen, onder wie de bewoners van de woonwagenlocatie aan de Viaductweg, buiten hun wil betrokken zijn geraakt bij de ongeregeldheden op 17 februari. In de dagen na de ongeregeldheden is diverse keren met deze bewoners gesproken. Ook ik heb hun op 21 februari een bezoek gebracht. De impact van de ongeregeldheden op hun veiligheidsgevoel is heel fors en dat betreur ik zeer. Omwonenden en ondernemers die schade hebben opgelopen, wordt geadviseerd om aangifte te doen. 5.

Is het college voornemens om een andere invulling te gaan geven aan het Haags integratiebeleid?

Het Haagse beleid ‘Inclusief Samenleven’ richt zich op alle inwoners van de stad. De gemeente heeft op dit moment geen categoraal beleid, maar onderneemt wel actie via verschillende activiteiten op het tegengaan van spanning en polarisatie in de samenleving. Vragen fractie Hart voor Den Haag 6. Is de burgemeester bereid in overleg te treden met het ministerie van Justitie en Veiligheid over eventuele consequenties voor de relschoppers vanwege hun mogelijke status? Nee, het bestraffen van relschoppers is geen bevoegdheid of verantwoordelijkheid van de gemeente. Vragen fractie D66 7. Kan een tijdlijn worden gegeven van de inzet van de politiehelikopter? Op welke wijze heeft de politiehelikopter de politiemensen op de grond ondersteund? Gaf hetgeen zij zagen reden tot ingrijpen? De politiehelikopter deelde om 17:46 uur het eerste beeld dat vanuit de helikopter wordt waargenomen. De politiehelikopter bleef actief tot 22.56 uur. Gedurende de inzet kon de helikopter een bijdrage leveren aan het informatiebeeld ter plaatse op basis waarvan eventueel actie ondernomen kon worden door de politie op de grond. Hierbij kan gedacht worden aan informatie over waar relschoppers zich naartoe bewegen. De beelden die de politiehelikopter die avond heeft gemaakt, zijn in het bezit van het Team Grootschalige Opsporing en worden in dat kader onderzocht. 8.

Op basis waarvan kunnen dergelijke hoog risico bijeenkomsten doorgang vinden? Is er aanleiding om de huidige exploitatievergunning te wijzigen?

Bijeenkomsten kunnen in beginsel plaatsvinden onder de doorlopende exploitatievergunning van Opera zalencentrum. Bijeenkomsten hoeven derhalve niet vooraf gemeld te worden noch moet een separate vergunning worden aangevraagd. Tussen de politie en Opera is een werkafspraak gemaakt dat zij risicobijeenkomsten vooraf actief meldt bij de politie. Die melding heeft in dit geval niet plaatsgevonden. Mede naar aanleiding van de ongeregeldheden op 17 februari jl. wil ik de mogelijkheden bezien voor het meer bestendigen van de werkafspraak om bijeenkomsten die aanleiding kunnen geven voor openbare orde problematiek in het vervolg verplicht vooraf te melden. Dat zou bijvoorbeeld kunnen door de voorwaarden van de exploitatievergunning aan te passen.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715020

9.

Wanneer is de analyse door de Haagse veiligheidsdriehoek gereed?

Naar aanleiding van het debat in de commissie Bestuur op 28 februari vindt u in deze brief een concept-onderzoeksopzet voor een extern, onafhankelijk, deskundig onderzoek. Het onderzoek zal met name gericht zijn op het trekken van lessen voor toekomstige bijeenkomsten. De veiligheidsdriehoek zal in de tussengelegen periode een interne reflectiesessie organiseren. De bevindingen zullen worden gedeeld met het onderzoeksbureau, zodat deze kunnen worden meegenomen in het onderzoek. Vragen fractie VVD 10. Kan de burgemeester een reflectie geven op de wijze van communiceren voorafgaand aan het evenement met betrokken partijen, waaronder Opera zalencentrum? Voorafgaand aan de bijeenkomst zijn de politie en de gemeente door de organisatie per mail geïnformeerd over het plaatsvinden van de bijeenkomst op 17 februari in Opera zalencentrum. Dergelijke bijeenkomsten kunnen in beginsel plaatsvinden onder de doorlopende exploitatievergunning van Opera zalencentrum en hoeven derhalve niet te worden aangemeld. De gemeente en politie maken alleen een risicoanalyse als daartoe aanleiding is, bijvoorbeeld als er (signalen van) risico’s zijn voor de openbare orde. Naar aanleiding van de informatie van de organisatie is door de politie een informatiebeeld opgesteld op basis van verschillende (online) bronnen.

Op basis van dit informatiebeeld zijn vervolgens de maatregelen en inzet van de politie bepaald. Het contact van de politie verliep in eerste instantie met de organisatie zelf. De organisatie was goed voorbereid en coöperatief. De organisatie had zelf meerdere gesprekken met Opera gevoerd. Hierdoor was er voor de politie geen noodzaak voor het plannen van een extra overleg met Opera. De politie heeft op zaterdagochtend een bezoek gebracht aan Opera om vroegtijdig het contact op te bouwen en te bezien of de zaken zoals afgesproken goed geregeld waren. De gemeente heeft in deze periode geen contact gehad met Opera. De communicatie tussen de betrokken partijen zal onderdeel uitmaken van het externe, onafhankelijke, deskundige onderzoek. 11.

Waarom is ervoor gekozen om zo laat op te schalen? Kan meer duidelijkheid worden gegeven wanneer de verschillende extra pelotons ME ter plaatse waren?

De opschaling naar meerdere pelotons ME heeft plaatsgevonden, zodra het informatiebeeld daar aanleiding toe gaf. Op het moment dat er wordt opgeschaald en er bijstand uit andere eenheden wordt gevraagd, dient rekening gehouden te worden met opkomst- en aanrijdtijden. De volgende tijdstippen geven een beeld van wanneer er hoeveel secties of pelotons ME actief waren. Om 16.40 uur besluit de politie, op basis van de signalen van ter plaatse aanwezige politiemedewerkers over de aantallen tegenstanders die aanwezig lijken te zijn, op te schalen en een extra sectie ME op te roepen, zodat in totaal 1 peloton ME kan worden ingezet. Om 17.39 uur vertrekt de extra sectie met spoed richting de locatie. Om 18.23 uur geeft de burgemeester toestemming voor de inzet van traangas. Om 18.43 uur wordt het traangas gebruikt. Om 19.30 uur was sprake van 1,5 peloton ME operationeel (waarvan één sectie vanuit Rotterdam) en één peloton ME aanrijdend vanuit Amsterdam en Midden-Nederland (beiden één sectie). Om 21.15 uur was 2,5 peloton ME actief en 1 peloton ME aanrijdend. Om 21.45 uur zijn tussen de 3,5 en 4 pelotons ME actief op straat.

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715020

Vragen fractie Forum voor Democratie 12. Hoe zag de beveiliging van de organisatie van de bijeenkomst eruit? Ging het om eigen mensen of waren het professionele beveiligers? Voorafgaand aan de bijeenkomst heeft de organisatie laten weten twintig beveiligers uit de gemeenschap te zullen inzetten, naast de dertien professionele beveiligers vanuit het zalencentrum. Inmiddels heeft Opera te kennen gegeven dat zij met de organisatie waren overeengekomen om zes professionele beveiligers vanuit het zalencentrum in te zetten.

Extern, onafhankelijk, deskundig onderzoek Tijdens de vergadering van de commissie Bestuur is toegezegd om een extern, onafhankelijk, deskundig onderzoek uit te laten voeren naar in ieder geval de feitelijke gebeurtenissen (de voorbereiding op de bijeenkomst, de dag zelf en de nasleep), de complexiteit van en bestaande spanningen binnen de Eritrese gemeenschap en de lessen die hieruit kunnen worden getrokken voor toekomstige bijeenkomsten en evenementen. Op basis van de beraadslagingen in de commissie Bestuur van 28 februari jl. wordt de onderstaande opdrachtformulering voorgesteld. Doel en scope Het is belangrijk om naar aanleiding van de ongeregeldheden op 17 februari jl. te bezien op welke wijze dergelijke gewelddadige ordeverstoringen bij (soortgelijke) bijeenkomsten of evenementen in de toekomst beter kunnen worden voorzien. Uit het onderzoek volgen inzichten en een reflectie op de volgende onderdelen: •

•

Informatiepositie: een tijdlijn van de gebeurtenissen in de voorbereiding op de bijeenkomst, de dag zelf en de nasleep. Daarbij wordt specifiek gekeken naar de informatiepositie van alle betrokken partijen op de verschillende momenten en de communicatie tussen de betrokken partijen. In samenhang met de initiatieven op landelijk niveau, waaronder het Kennisnetwerk Eritrese gemeenschap dat wordt onderhouden door de Expertise-unit Sociale Stabiliteit, worden ook de complexiteit van en bestaande spanningen binnen de Eritrese gemeenschap in Nederland meegenomen, met de focus op aanknopingspunten voor bestuurlijke en uitvoerende partners; Het handelen en de besluiten van de veiligheidsdriehoek: een samenvatting van het bestuurlijk handelen van de driehoek, ook in relatie tot de informatiepositie en de communicatie tussen de driehoeksleden.

Onderzoeksbureaus Gezien het doel en de scope van het onderzoek kan een aantal onderzoeksbureaus worden benaderd die (veel) ervaring hebben met dit type onderzoek. Mijn voorstel is om een offerte aan te vragen bij de onderstaande twee onderzoekbureaus: • COT Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement heeft meerdere evaluaties uitgevoerd gericht op incidenten en/of crises, waaronder de strandrellen in Hoek van Holland en de ongeregeldheden in Den Bosch naar aanleiding van de invoering van de avondklok tijdens COVID-19. • Berenschot heeft meerdere evaluaties uitgevoerd naar veiligheidsincidenten, waaronder de escalatie van pro-Palestina demonstraties op de Haagse campus van de Universiteit Leiden en de handhaving op veiligheid in de Utrechtse binnenstad. Beide bureaus hebben in een eerste verkennend gesprek aangegeven open te staan voor een offerte aanvraag. Na de selectie van het bureau kunt u, indien gewenst, in een informele werkbespreking de gelegenheid krijgen om met het bureau nader van gedachten te wisselen over de voorgenomen

4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10715020

onderzoeksopzet en bijbehorende onderzoeksvragen. Deze informele werkbespreking kan desgewenst besloten plaatsvinden. met vriendelijke groet, Jan van Zanen

5/5