RIS318219 Beëindiging samenwerkingsovereenkomst Reinigingsdiensten

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Arjen Kapteijns Wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Saskia Bruines Wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling

114

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Leefomgeving

DSB/10711333 RIS318219 Contactpersoon

Dienst

Stadsbeheer Afdeling

Beleidsafdeling Stadsbeheer Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

12 maart 2024

-

Onderwerp

Beëindiging samenwerkingsovereenkomst Reinigingsdiensten

Geachte voorzitter, Met deze brief informeren wij u over de beëindiging van de samenwerkingsovereenkomst Reinigingsdiensten 1998 (hierna SOK) tussen de gemeente, N.V. Haagse Milieu Services (hierna: HMS) en Renewi Overheidsdiensten B.V. (hierna: Renewi). In deze brief gaan wij ook in op de nog openstaande vragen uit de commissievergadering van 26 oktober 2023. Het college heeft samen met HMS een beëindigingsovereenkomst gesloten met Renewi. Hierdoor zal HMS met terugwerkende kracht vanaf 1 januari 2024 verder gaan zonder externe managementpartner. Achtergrond De verbonden partij HMS is opgericht in 1998 door de privatisering van de gemeentedienst die tot dat moment verantwoordelijk was voor de afvalinzameling. De reinigingstaak leende zich goed voor verzelfstandiging vanwege het afgeronde en strikt op de uitvoering gerichte bedrijfsmatige karakter. Het werkterrein van HMS omvat de uitvoering van meerdere wettelijke taken van de gemeente in de openbare ruimte. De grootste taak is het inzamelen van het huishoudelijk afval inclusief de exploitatie van drie afvalbrengstations. Daarnaast voert HMS enkele speciale taken uit, waaronder het bestrijden van plaagdieren en het bestrijden van gladheid. De gemeente is 100% aandeelhouder en nagenoeg de enige opdrachtgever van HMS.

Bij de oprichting van HMS zijn de gemeente Den Haag en NV Afvalverwerking Rijnmond (verder: AVR) een samenwerkingsovereenkomst aangegaan. De samenwerking met een marktpartij had tot doel een efficiënte en kwalitatief hoogwaardig resultaatgerichte bedrijfsvoering te realiseren tegen lagere kosten en een redelijk rendement voor AVR. De AVR, en daarmee ook de SOK, is uiteindelijk overgegaan in en naar Renewi. Doordat Renewi de rechtsopvolger is van AVR, zijn de afspraken in de SOK van toepassing op Renewi. Elke vijf jaar wordt de SOK geëvalueerd. Op grond van de laatste evaluatie heeft de gemeente aanvullend onderzoek gedaan. Het aanvullend onderzoek is uitgevoerd door een externe partij, waarbij geadviseerd is de SOK aan te passen of te beëindigen. De samenwerking is in het verleden succesvol gebleken en heeft tot het beoogde doel, een resultaatgerichte bedrijfsvoering en lagere kosten, geleid.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10711333

HMS is de afgelopen 24 jaar naar een professioneel gestuurd bedrijf gegroeid. De inbreng van een externe partner is niet langer nodig, zodat de HMS al een zelfstandige organisatie door kan gaan, zonder dat gebruik hoeft te worden gemaakt van de diensten van de samenwerkingspartner. Een conclusie die gedeeld wordt door Renewi en de gemeente. Op 20 december 2022 heeft het college het voornemen uitgesproken om de SOK te beëindigen tegen een nader te bepalen datum en met Renewi in gesprek te gaan over nadere afspraken hieromtrent. (RIS315192, 11 april 2023, 2 (raadsinformatie.nl)). Deze gesprekken zijn nu afgerond. Beëindigingsafspraken De SOK wordt beëindigd per 1 januari 2026 voor het onderdeel monostromen. Dit geeft de gemeente de gelegenheid om de markt voor de afzet van de monostromen te verkennen en op basis daarvan de aanbesteding van de monostromen voor te bereiden. De gemeente heeft in de beëindigingsovereenkomst de mogelijkheid opgenomen om dit deel van SOK (de verwerking van de momostromen) nog één jaar extra te laten doorlopen. Het resterende deel van de SOK wordt met terugwerkende kracht beëindigd per 1 januari 2024. Governance Als voorbereiding op dit besluit is Renewi per 1 januari 2024 teruggetreden als statutair bestuurder van HMS. Dit betekent dat de gemeente de directie van HMS kan aanstellen.

Het college heeft tijdelijk de bedrijfsdirecteur aangesteld om tijdelijk de volledige verantwoordelijkheid te nemen over HMS, de bedrijfsvoering en het uitvoeren van de taken van HMS. Continuïteit bedrijfsvoering HMS De diensten die door Renewi aan HMS geleverd worden onder de Service Level Agreements (SLA’s) , zoals ICT, HR en financiële systemen lopen door tot het moment dat HMS deze diensten vervangen heeft. Financiële afspraken Verder hebben de gemeente en Renewi afspraken gemaakt over de onderlinge vorderingen. De gemeente, HMS en Renewi hebben de afspraken vastgelegd in een Beëindigingsovereenkomst (BOVK). Continuïteit bedrijfsvoering HMS Vanaf 1 januari 2024 gaat HMS verder zonder externe managementpartner. De ontvlechting tussen HMS en Renewi is in gang gezet. De ICT, HR en Financiële diensten zijn door HMS aanbesteed en worden geïmplementeerd. De planning is dat deze transitie per 1 september 2024 is afgerond. Door de afspraken met Renewi over tijdelijke voortzetting van de levering van de diensten onder de SLA’s wordt de continuïteit van HMS gedurende deze transitieperiode gewaarborgd. Voor de dienstverlening en de medewerkers van HMS verandert niets. HMS is gebonden aan de CAO grondstoffen Energie en omgeving, services (GEO) en daar blijft HMS zich aan houden.

Wel zullen binnen HMS een aantal functies ingevuld moeten worden voor werkzaamheden die eerder door Renewi werden uitgevoerd. Over de herziene begroting 2024 van HMS zal het college separaat besluiten. In deze begroting worden ook de transitiekosten voor HMS verwerkt.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10711333

Monostromen Vanaf 1 januari 2026, of indien voor verlenging wordt gekozen vanaf 1 januari 2027, zal de gemeente, al dan niet via HMS, zelf zorgdragen voor de afzet van monostromen zoals oud papier en karton, textiel, hout, oud ijzer, chemisch afval en dergelijke. Vanzelfsprekend wordt hierbij aangesloten bij het Actieplan Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen. De kosten en opbrengsten zijn sterk afhankelijk van de marktsituatie. Toekomstige governance Uitgangspunt is dat de rechtsvorm van HMS niet wijzigt en HMS dus een zelfstandige NV blijft. HMS is een verbonden partij, meer specifiek een deelneming van de gemeente Den Haag. Een deelneming is privaatrechtelijke organisatie waarvan de gemeente in bezit is van (een deel) van de aandelen. De gemeente bezit 100% van de aandelen van HMS. Deelnemingen realiseren Haagse publieke belangen en hebben hierbij de ruimte om dit op een doelmatige en zakelijke manier te organiseren. HMS heeft een prikkel om doelmatig haar publieke doelen te realiseren en heeft de afgelopen jaren haar taken efficiënt en effectief uitgevoerd. De huidige structuur zorgt voor doelmatigheid, lage inzamelkosten en het optimaal benutten van expertise. Het veranderen van de structuur zou niet alleen uitermate complex zijn, maar het is ook zeer onduidelijk of dit tot meerwaarde leidt.

De gemeente staat bij de dagelijkse uitvoering op afstand waardoor HMS in de gelegenheid wordt gesteld om haar expertise te benutten. De gemeente bezit niet de vergaande expertise en in de de rolverdeling gaat de HMS over de dagelijkse bedrijfsvoering. De zeggenschap van de gemeente is beperkt tot het vennootschapsrecht en de statuten. De gemeente zorgt er in de nieuwe governance voor dat zij voldoende zeggenschap heeft en op hoofdlijnen kan sturen om haar publiek belang te realiseren. In de nieuwe statuten wordt de zeggenschap vastgelegd en worden de belangen van de gemeente geborgd. De zeggenschap van de gemeente richt zich onder andere op het vaststellen van jaarrekening en begroting, benoeming van directie en de inrichting van het toezicht. Daarbij ziet de gemeente als publiek aandeelhouder toe op haar maatschappelijk verantwoordelijkheid. Er worden met HMS bijvoorbeeld afspraken gemaakt over het realiseren van duurzaamheidsdoelen en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Voor 30 juni 2024 wordt de nieuwe governance op de NV HMS zonder Renewi uitgewerkt en wordt hierover geïnformeerd. Naast de toezichthoudende rol van de gemeente, is de gemeente ook opdrachtgever voor de HMS. Daarom zal met HMS een nieuwe samenwerkingsovereenkomst of een soortgelijke overeenkomst worden gesloten. Uitgangspunt is dat de bestaande dienstverlening van kracht blijft.

Daar waar de transitie van afval naar grondstoffen daarom vraagt, kan de dienstverlening en de rol van HMS daarin aangepast worden. Daarbij wordt bijvoorbeeld gedacht aan een rol van HMS bij de (na)scheiding, bewerking en uitgifte van grondstoffen of een rol in de inzameling van bedrijfsafval.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10711333

Verwacht wordt dat de nieuwe overeenkomst met HMS na de zomer gesloten kan worden. Tot die tijd blijven de huidige afspraken over de werkzaamheden, huisvesting, vergoeding en dergelijke van kracht. Met vriendelijke groet, de wethouder van Energietransitie, Mobiliteit en Grondstoffen Arjen Kapteijns de wethouder van Financiën, Cultuur en Economische ontwikkeling Saskia Bruines

4/4