RIS318192 Advies Haagse aanpak leegstand

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Martijn Balster Wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest

040

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Ruimte

DSO/10654257 RIS318192 Contactpersoon

Herman de Kievith Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

Wonen Telefoonnummer

14070 Datum

Emailadres

16 april 2024

herman.dekievith@denhaag.nl

Onderwerp

Commissiebrief Advies Haagse aanpak leegstand

Geachte voorzitter, Het afgelopen jaar heeft het bureau Public Result een advies voor een leegstandaanpak uitgewerkt. Met de huidige ruimtenood kan Den Haag zich geen leegstand permitteren. Het advies bevat naast een analyse van de leegstand een instrumentenkoffer om leegstand aan te pakken. Het college biedt het advies hierbij aan de raad aan. Met deze brief schetsen we hoe we mede op basis van het advies komen tot een effectievere aanpak van leegstand, uitmondend in een uitvoeringsplan dat we in kwartaal drie aan uw raad willen aanbieden. Analyse leegstand De leegstand in Den Haag is beperkt, zeker voor panden zonder woonfunctie. Het leegstandspercentage voor kantoren is het laagste van Nederland. Ook bij overige bedrijfsgebouwen is de leegstand gering. Dit komt door het grote tekort aan kantoren en bedrijfshuisvesting in onze stad. Een bepaalde mate van leegstand is nodig voor een gezonde (schuif)mogelijkheid voor vestiging van bedrijven die een bijdrage leveren aan onze lokale en regionale economie. Er staan iets meer dan 8.000 woningen langer dan een jaar leeg op een totaal woningbestand van 271.000. 6000 woningen staan langer dan 2 jaar leeg. Het betreft hier administratieve leegstand, dat wil zeggen dat de woningen zo geregistreerd staan, maar dat niet gecontroleerd is of ze daadwerkelijk leeg staan.

Naar verwachting is het feitelijk aantal woningen dat leeg staat aanmerkelijk lager. De administratieve leegstand woningen is in de periode 2015-2022 gedaald van 7,2 procent naar 5,6 procent. De bemoedigende dalende trend en de relatief beperkte leegstand in Den Haag, ontslaat ons niet van de noodzaak leegstaand vastgoed zo gericht mogelijk te benutten. Dit gezien de grote woningnood. Instrumentenkoffer en aanbevelingen In bovengenoemd advies voor een geïntensiveerde leegstandsaanpak worden de instrumenten beschreven die in de huidige marktsituatie met beperkte leegstand ingevoerd kunnen worden. In de bijlage bij het advies staan alle mogelijke maatregelen beschreven.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10654257

De belangrijkste aanbevelingen uit het advies: • De reguliere leegstandsverordening die in sommige gemeentes is ingevoerd wordt niet gezien als een effectief instrument om leegstand te bestrijden. De leegstandsverordening wordt gezien als een relatief zwaar middel, dat we niet gericht genoeg kunnen inzetten en dat veel capaciteit vraagt aan toezicht en handhaving. • Amsterdam heeft tot 1 januari 2025 een leegstandsverordening met een experimentele aanscherping, waardoor deze gemeente huiseigenaren tot meer kan verplichten. Deze vorm van leegstandsverordening kan interessant zijn voor de gemeente Den Haag en wordt op basis van de binnenkort te verschijnen evaluatie in Amsterdam op haalbaarheid onderzocht. • Een integraal leegstandoverleg kan zorgen voor een gemeentelijke aanpak waarbij alle soorten locaties (kantoren, winkels, woningen en overige bedrijfsgebouwen) met elkaar verbonden worden. Dit wordt overigens voor woningen reeds gedaan bij het onlangs gestarte project van de locatiezoekers, die de diversiteit aan doelgroepen en vraag rond wonen bij elkaar brengt en prioriteert. • Een afwegingskader leegstand zorgt voor houvast bij het beantwoorden van de vraag: welke functie is op deze plek en in dit gebied het meest gepast? Het weegt daarbij verschillende beleidsdoelen en -prioriteiten mee. • Er wordt een lans gebroken voor een up-to-date gemeenschappelijke leegstandslijst.

• Een vrijwillig meldpunt leegstand ontbreekt momenteel. De invoering kan zorgen voor meer inzicht in de leegstand in de stad. • Door steekproeven kan achterhaald worden in hoeverre administratieve leegstand ook daadwerkelijk leegstaande locaties betreft. • Samen met de stad kan het best vorm gegeven worden aan een Haagse aanpak leegstand. Een leegstandstafel met vastgoedpartijen in de stad wordt aangeraden. • Buurten en wijken varen er wel bij als leegstaande panden en braakliggende terreinen tijdelijk worden benut. Een mogelijkheid om dit te bevorderen is een digitaal makelpunt, waar vraag en aanbod naar ruimte bij elkaar komen. Korte termijn De gemeente onderschrijft bovenstaande punten. We beginnen met maatregelen die uit te voeren zijn met bestaande middelen en die naar verwachting het meeste opleveren. Het accent zal hierbij liggen op leegstand bij woningen. Hierbij is van belang dat het integraal leegstandsoverleg van start gaat, opdat de gemeente met onverdeelde aandacht leegstand kan aanpakken. In de gebiedsaanpak Zuidwest/Rustenburg-Oostbroek is extra aandacht voor ‘administratieve leegstand’ bij de controles van particuliere verhuur. Bijvoorbeeld als er ook aanwijzingen zijn van gebruik, zoals lichten aan, meldingen etc. Hierdoor krijgen we reeds meer inzicht in de daadwerkelijke leegstand in dit gebied.

Uitwerkingsplan In kwartaal drie stuurt het college een voorstel, uitwerkingsplan bestrijding leegstand, naar de raad. In dit uitwerkingsplan wordt omschreven wat het tijdspad is, wat de eventuele kosten zijn en hoe deze kosten op te vangen. In het uitwerkingsplan schenkt de gemeente aan drie zaken extra aandacht: • Het formuleren van een structurele aanpak voor beter inzicht in de daadwerkelijke leegstand Uit het project de Basis op orde van de Haagse Pandbrigade blijkt dat meer dan de helft van de woningen in Zuidwest die zij onderzochten bij nadere beschouwing niet leeg stonden.1 Uit

1

Gemeente Den Haag, Samenwerken aan een veilige en leefbare wijk. Integrale aanpak basis op orde in Den Haag Zuidwest, 2022.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10654257

•

•

onderzoek in andere steden komt ook naar voren dat ook daar woningen in de praktijk vaak niet leeg staan. Door deze aanpak willen we het verschil tussen administratieve en daadwerkelijke leegstand zoveel mogelijk verkleinen. Analyse van en aanbeveling naar aanleiding van de resultaten van de Amsterdamse evaluatie naar de leegstandsverordening met experimentele aanscherping In het coalitieakkoord is opgenomen de voor- en nadelen onderzoeken van het inzetten van een leegstandsverordening. Binnenkort komt Amsterdam met een evaluatie naar buiten van de daar toegepaste leegstandsverordening met experimentele aanscherping. Amsterdam heeft al wel aangegeven positief gestemd te zijn over de werking van de leegstandsverordening met experimentele aanscherping. De gemeente Amsterdam vindt dat zij met de nieuwe leegstandverordening een instrument heeft die in de meeste zaken afdoende is om een eigenaar te bewegen de leegstand binnen de opgelegde termijn op te lossen. Amsterdam en de gemeente Utrecht zijn nu reeds met het rijk in gesprek om de nieuwe leegstandsverordening verlengd te krijgen.

Het college wacht de officiële evaluatie van Amsterdam af, waarna de afweging gemaakt kan worden of de leegstandsverordening met experimentele aanscherping ook geschikt is voor de Haagse situatie en wat de invoering van een leegstandsverordening met zich meebrengt aan maatschappelijke en uitvoeringskosten. Als deze analyse positief uitpakt, zal de gemeente aan het rijk vragen of zij aan de verlenging van de leegstandsverordening met experimentele aanscherping kan deelnemen. Hardnekkige leegstandsituaties Het uitvoeringsplan zal ook een analyse bevatten van een aantal hardnekkige leegstandsituaties in verschillende gedeelten van Den Haag. Hierbij kijkt het college naar welke obstakels er zijn en hoe die het beste aangepakt kunnen worden.

Leegstand valt nooit volledig te voorkomen. Door geconcentreerde inzet van gemeente en Haagse partners kunnen we langdurige leegstand wel op de meest effectieve en efficiënte wijze bestrijden. Met vriendelijke groet, de wethouder van Volkshuisvesting, Welzijn, Wijken en Zuidwest Martijn Balster

3/3