RIS318175 Notulen van de raad van 25 januari 2024

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op donderdag 25 januari 2024 (Geopend te 13.30 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda (afscheid vertrekkend raadslid Van Meijeren) B. Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemd raadslid C. Beëdiging van het nieuw benoemd raadslid Schorsing D. Stad in de raad E. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken F. Vaststelling van de notulen van 30 november en 14 december 2023 G. Vaststelling van de besluitenlijst G.1 Voorstel van het presidium inzake Verordening tot wijziging van de Verordening rekenkamer (RIS317528) G.2 Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (APV) (RIS317242) G.3 Voorstel van het college inzake Vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Verordening interferentiegebieden bodemenergiesystemen Den Haag 2020 (RIS317226) G.4 Voorstel van het college inzake Zienswijze concept wijziging gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RIS317442) G.5 Voorstel van het college inzake Noodzakelijke investering luchtbehandelingskanalen en brandmeldinstallatie Kerketuinenweg 24 (RIS317241) G.6 Voorstel van het presidium inzake benoeming van een lid en plaatsvervangend lid van de Adviescommissie Vervoersautoriteit MRDH (RIS317744) G.7 Voorstel van het college inzake Opheffen deel van vertrouwelijkheid Bijlage commissiebrief ‘Nadere informatie Bellevue’ (RIS317753) H.

Datumbepaling initiatiefvoorstellen H.1 Initiatiefvoorstel HvDH: Gemeente pak regie, nu een taskforce ouderenhuisvesting (RIS317560) H.2 Initiatiefvoorstel HvDH: Geef de Zeehond nu echt een rustplek (RIS317689) H.3 Initiatiefvoorstel CU-SGP & PvdD: Er staat een paard in het portiek (RIS317746) Beraadslaging over I. Voorstel van het college aan de raad inzake Vaststelling Voorontwerp Verlengde Velostrada schakel 2 (onderdeel No-Regret) (RIS317169) J. Gewijzigd voorstel van het college inzake Zienswijze gemeente Den Haag op Ontwerp PIP en Ontwerp MER WarmtelinQ Rijswijk - Leiden (RIS317713) K. Voorstel van het college inzake Incidentele subsidies stichting Amare 2024 (RIS317324) L. Gewijzigd voorstel van het college inzake Verordening jeugdhulp Den Haag 2024 (RIS317115) M. Gewijzigd initiatiefvoorstel Voor een veilig Moerwijk (SP) (RIS315300) N. Gewijzigd initiatiefvoorstel Stuur op het klimaat (D66 - PvdD) (RIS315607) Afronding debat commissie O. Haagse preventieaanpak (RIS316587) P. Convenant bewonersorganisaties (RIS314977) Q. Parkeerdebat R. Bestemmingsplan 'Residentie Parkzicht’ Wassenaar 1

S. Evaluatie Eyeline & Skyline (RIS314363) T. Uitspraak Raad van State inzake bestemmingsplan Steenzicht Ruimzicht (RIS317743) U. Aanbieding rapport onderzoek opkomstbevordering "Mooipraters, maar ze luisteren niet" (RIS316720) V. Parkeerregeling Den Haag Zuidwest (RIS317162) AGENDAPUNT VERVALT W. Burgerberaden (RIS316075) De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 45 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Etalle (FVD) (vanaf beëdiging), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (VVD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), Van Meijeren (FVD) (tot beëdiging Etalle), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Schmeets (PvdD), Sewtahal (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Verduin (D66) en Çelik (DENK). De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Hierbij open ik de vergadering van de gemeenteraad van Den Haag op donderdag 25 januari 2024. Welkom allemaal, ook de mensen op de publieke tribune en de mensen thuis. Bericht van verhindering is ontvangen van meneer Van den Goorbergh in verband met ziekte. Als u kijkt of luistert: alle goeds en beterschap.

Ik vraag uw aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter; dat ben ik vandaag en voor een deel is dat Dennis Groenewold als plaatsvervanger. Eventuele overige gesprekken graag buiten de vergaderzaal, zodat we de insprekers en elkaar in het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Het debat is stevig op de inhoud, maar niet op de persoon. De insprekers weten het: drie minuten. Ik ga niet meer 30 seconden voor het einde iets zeggen, want daar werd wisselend op gereageerd. Drie minuten is drie minuten. Dan ben ik onverbiddelijk en moet u stoppen. U kunt ook op een meelopend klokje zien wanneer het zover is; ik heb hier ook een klokje liggen. De stemmingen zijn aan het eind van de vergadering. Daarna is er nog gelegenheid voor het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk om 0.00 uur af te sluiten. Dat betekent dat we dan ook hebben gestemd, want dat doen we helemaal aan het eind van de vergadering. Ik schat dus in dat we rond 23.00 uur de vergadering kunnen sluiten, maar ik hoop eerder.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

Arjen Dubbelaar (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag verzoekt om agendapunt V, de parkeerregeling Den Haag Zuidwest, door te schuiven naar de volgende vergadering. Ik heb iets meer tijd nodig om moties voor te bereiden over dit onderwerp. De voorzitter. Ik kijk de kring rond, ook naar het college. Ik zeg het nog maar weer een keer, in alle vriendelijkheid: het zou om des tijds wille helpen als de portefeuillehouder de volgende keer aan het begin van het debat beschikt over de moties. Anders gaat het heel veel tijd kosten. Ik zeg het gewoon 2

nog maar weer een keer, in alle vriendelijkheid. Ik constateer dat niemand bezwaar heeft tegen dit verzoek. Uw verzoek wordt dus ingewilligd. Dat scheelt weer een agendapunt: agendapunt V gaat van de agenda af. De agenda wordt aldus gewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: -

Afscheid vertrekkend raadslid Van Meijeren.

De voorzitter. Ik heb bericht ontvangen van het vertrek van onze collega de heer Van Meijeren van Forum voor Democratie. Ik zal hem nu toespreken. Ik ga het vanaf een papiertje lezen. Goedemiddag, meneer Van Meijeren. Geachte leden van de raad, dames en heren, beste Gideon. Sinds eind maart 2022 maakt u, meneer Van Meijeren, namens Forum voor Democratie deel uit van onze raad. Bij de installatie hier was u tevens lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland en van de Tweede Kamer. Eind maart vorig jaar verliet u de Provinciale Staten. Zo bleef u in het afgelopen jaar uw werk als lid van de Tweede Kamer combineren met dat voor onze raad. Over het combineren van verschillende functies zei u zelf het volgende: 'Ik heb geen Netflix en geen kinderen en een dag telt 24 uur.' Terugblikkend constateer ik dat uw focus bij ons op de raadsvergaderingen lag en, in uw woorden, bij het hier laten horen van het FVD-geluid, het geluid van Forum voor Democratie. U diende onder meer moties in om nadere informatie te verkrijgen over de stikstofuitstoot in Haagse natuurgebieden en om de Haagse Referendumverordening te laten evalueren. U neemt afscheid van onze stad en daarmee van onze raad, maar u blijft nog wel lid van de Tweede Kamer. Ik wens u het allerbeste toe. (Applaus) De voorzitter. Ik geef u graag de gelegenheid voor een laatste woord. Gideon van Meijeren (FVD).

Hartelijk dank, meneer de voorzitter, voor deze mooie woorden. Het was mij een groot genoegen om hier twee jaar lang gemeenteraadslid te mogen zijn. Zoals de voorzitter al benoemde, heb ik dat gecombineerd met het lidmaatschap van de Tweede Kamer en in eerste instantie ook van de Provinciale Staten. Ik denk dat ik de lokale politiek, hier in de gemeente, toch het meest eervol vind. We staan hier het dichtst bij de burger. Ik heb inderdaad aangegeven dat een dag 24 uur heeft. Een van mijn belangrijkste doelen in het leven is om van die 24 uur nooit meer dan 1 uur te vergaderen. Ik weet dat u hier vanavond weer tot 0.00 uur aanwezig bent. Daar wens ik u heel veel succes mee, maar ik zou u allemaal op het hart willen drukken om vooral meer tijd buiten de raadzaal door te brengen en zich niet blind te staren op de kwantitatieve benadering van het aantal moties en het aantal schriftelijke vragen. De echte verandering wordt niet hier in de raadzaal bewerkstelligd, maar buiten op straat, onder de mensen. Dat is waar we invloed uitoefenen. Daar ga ik mee door. Ik draag het stokje met heel veel genoegen over aan onze fantastische nummer 2, Massimo Etalle, die zich hier al heel goed klaar heeft kunnen stomen in de commissies en die het onvervalste FVD-geluid zal blijven laten horen. Dank u wel. (Geroffel op de tafels)

Aan de orde is: B.

Verslag van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven nieuw benoemd raadslid.

3

De voorzitter. De fractie van FVD draagt Massimo Etalle voor als raadslid. Ik geef het woord aan de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, meneer Martinez van Andel, voor het verslag van haar bevindingen. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Het proces-verbaal van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven luidt als volgt. De commissie uit de raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op donderdag 25 januari 2024, in wier handen werden gesteld de geloofsbrieven en de verdere bij de Kieswet gevorderde stukken ingezonden door de heer Massimo Etalle, Forum voor Democrazia, benoemd tot lid van de raad van de gemeente Den Haag, rapporteert de raad van de gemeente Den Haag dat zij bovengenoemde bescheiden heeft onderzocht en in orde heeft bevonden. De commissie adviseert tot zijn toelating als lid van de raad van de gemeente Den Haag. De voorzitter. Mille grazie.

Aan de orde is: C.

Beëdiging van het nieuw benoemde raadslid.

De voorzitter. Ik verzoek u allen om te gaan staan en ik nodig de heer Etalle uit voor de beëdiging. Goedemiddag! De tekst van de eed luidt als volgt: 'Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen.' De heer Etalle. Zo waarlijk helpe mij God almachtig! De voorzitter. Van harte gefeliciteerd en veel succes! (Applaus) De voorzitter. De vergadering is geschorst. De vergadering wordt van 13.42 uur tot 13.48 uur geschorst.

Aan de orde is: D.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn acht insprekers aangemeld. Zoals ik net zei, hebben de insprekers drie minuten. Zij kunnen zelf naar de tijd kijken. Na drie minuten zeg ik dat de tijd voor het inspreken voorbij is. We krijgen eerst een inspreker over het voorstel inzake Vaststelling Voorontwerp Verlengde Velostrada schakel 2. De heer De Kroes (I). Goedemiddag. In de commissie heb ik al veel gezegd over de Verlengde Velostrada. Ik ga dus niet weer hetzelfde praatje houden als het praatje dat ik toen heb gehouden. Er zijn een paar punten waar ik nog een extra vraag over wil stellen. Ik ben de eigenaar van BINK36 en ik spreek ook namens mijn huurders. Een van de punten is het podium, de tribune of hoe je het ook wil noemen, die ze willen aanleggen bij het fietspad. Niemand vraagt om deze tribune. Iedereen wil het niet, maar puur de gemeente wil het wél. Mijn vraag is dus waarom dit er komt. De vraag aan de wethouder is dus waarom dit wordt gecreëerd, want dat gaat overlast veroorzaken. Daarop wordt 4

gezegd: we gaan het eerst creëren, daarna gaan we pas kijken of er overlast is en dan gaan we pas maatregelen nemen tegen die overlast. Maar als dit er niet komt, hebben we helemaal geen overlast. Wat betreft de trap die ernaartoe moet leiden om naar de BINK te komen: als je aan de overkant naar de BINK wil komen, is het een halfuur lopen naar de eerste woningen die daar liggen. Niemand gaat een halfuur lopen naar zijn kantoor. Dan pakken ze de fiets. Ik begrijp dus niet waarom het er moet komen. Dan is er nog een ander punt: waarom wordt er niet naar de goedkopere optie gekeken? Als je het fietspad direct over de Binckhorstlaan heen doortrekt en geen afrit naar de BINK maakt, scheelt dat miljoenen euro's, die veel beter besteed kunnen worden. Waarom wordt daar niet naar gekeken? Ik heb dat aangegeven. Daarop is gezegd: nee, daar kijken we niet naar. Waarom niet? Dat is toch iets raars? Want het is goedkoper. Heel veel dingen hoeven dan niet verplaatst te worden en ik kan mijn parkeerplaatsen en mijn fietsenstalling allemaal behouden. Zoals jullie merken, zijn er nog heel veel open eindjes. Waarom moet dit plan er nu zo snel doorheen gedrukt worden? Waar is die haast voor nodig, terwijl we nog genoeg tijd hebben? We moeten ook nog wachten op de trambaan, op de HOV. Dus waarom die haast? Nog één ding betreffende participatie.

Ik ben al meerdere jaren aan het praten over de HOV, over de prostitutie en over meerdere dingen. Nu is er tot het allerlaatste moment gewacht om met mij in gesprek te gaan over het sluiten van een deal. Een of twee weken daarvoor wordt dan even gezegd: dit is het plan, en klaar. De voorzitter. Dank u wel, meneer De Kroes. Dat waren uw drie minuten. Er is één inspreker over het agendapunt Parkeerdebat. De heer Drijver (Q). Ambities om de openbare ruimte niet te laten verstikken door wegen en parkeerplaatsen zijn mooi, maar de competentie om het kind niet met het badwater weg te spoelen, is beter. Bij de projecten Hofbadtoren en Assumburgweg hebben we u laten zien dat in de door u vastgestelde parkeerstrategie en parkeernota's een grote weeffout zit. De omgevingsvergunningen die het college uitgeeft, ontzeggen de bewoners het recht op een parkeervergunning en bezoekersvergunning op de openbare straat. Daarmee zijn de bewoners afhankelijk van de monopolist die de parkeerplaatsen op eigen terrein verhuurt of verkoopt. Daarnaast worden allerlei reductiefactoren toegestaan voor het aantal parkeerplaatsen, maar het college vraagt geen borg voor het daadwerkelijk aanbieden van deelauto's of deelbakfietsen. Greenwheels en felyx doen dat bijvoorbeeld niet bij sociale woningbouw. Daarmee is uw beleid wensdenken, dat toekomstige bewoners nodeloos in conflicten met u brengt.

Worden de weinige gerealiseerde parkeerplaatsen op eigen terrein door de verhuurder toegewezen aan mensen die de auto nodig hebben voor hun baan, bijvoorbeeld in de zorg, op een plek in de Randstad die praktisch onbereikbaar is voor openbaar vervoer, of aan warmtepompreparateurs die werkzaam zijn door de hele provincie en die gedwongen de leaseauto van de werkgever gebruiken? Worden de parkeerplaatsen toegewezen aan mensen die bejaard of slecht ter been zijn of die een gehandicaptenvergunning hebben? Worden de huurders van sociale huurwoningen sowieso uitgesloten van het gebruik van een stallingsplek? En kan de eigenaar van een fraaie maar roestgevoelige oldtimer die incidenteel wordt gebruikt, wel zo'n parkeerplek krijgen? Het college en de raad doen geen enkele uitspraak over hoe de verhuurder omgaat met het aan hem gegeven monopolie. Reken maar dat de schaarse parkeerplekken bij opbod verhuurd of verkocht gaan worden, want dat is de tucht van de markt die uw beleid heeft aangeroepen. De voorzitter. Er zijn vijf insprekers over het bestemmingsplan Residentie Parkzicht Wassenaar. Mevrouw Cohen Jehoram (R). Voorzitter. Fijn dat we hier kunnen inspreken. Dank aan de raad voor het agenderen van dit onderwerp. Met een zekere wanhoop richten wij ons ook tot u.

Wassenaar luistert niet naar de omwonenden van het gebied, die allemaal Hagenezen zijn, maar alleen naar haar eigen inwoners, die acht kilometer verderop wonen en die het plan niet zien. Wat is het probleem? Wassenaar wil hoogbouw plegen van 40 tot zelfs 47 meter aan de stadsrand van Den Haag, onzichtbaar vanuit Wassenaar maar wel zichtbaar voor de Haagse omwonenden. Voor ons is dit een doorn in het oog. Zo zagen we gisteren in een grote bijeenkomst in de kerk meer dan 150 bewoners van het Benoordenhout, waarvan er welgeteld één dit een goed plan vond. Ik kan u verzekeren dat de 5

rest zeer strijdbaar was. De geplande torens overschaduwen niet alleen het monument, maar ook onze huizen en het park Clingendael. Verder hebben we grote zorgen over de woonkwaliteit in het ontwerp, met name voor de sociale woningbouw, die ongetwijfeld helemaal onderin gaat komen en die, doordat de gebouwen zo dicht op elkaar staan, helemaal geen licht gaat krijgen. Wij als omwonenden voelen ons niet serieus genomen. In het AD zegt Wassenaar dat er draagvlak bestaat, 'want er zijn mensen die er willen wonen'. Ja, dat willen wij ook wel, want het is natuurlijk een prachtige plek, maar dan wel op een manier waarop ook mensen die erop uitkijken, er geen last van hebben. Het is daarboven natuurlijk fijn wonen, maar dan zie je die flat niet. Wij zien 'm wél. Maar we zijn vooral bezig met proberen om in gesprek te komen. Gisteravond was het ook echt de bedoeling om het gesprek aan te gaan met Wassenaar en de projectontwikkelaar. Tot onze spijt kwamen ze niet opdagen. Dit zien we de hele tijd. Daarom vragen wij hulp van de gemeente Den Haag, van u als raad van Den Haag: help Wassenaar nou dat gesprek aan te gaan.

We hadden gisteren een aantal sprekers, waaronder Ben Giesen, die bewoner is rond het Plesmancomplex, het oude ministerie van Verkeer en Waterstaat, waar samen met de bewoners gekeken is naar een betere invulling van het gebied en waar mensen nu dus wél instemmen met toch wel torentjes, maar die zijn net iets lager en net iets beter ingepast en er zijn ook betere zichtlijnen, tot tevredenheid van de omgeving. En het kán zoveel beter. Wij zijn niet uit op polarisatie. Gisteren waren er best een aantal bewoners die meteen naar de rechter wilden stappen, maar het laatste waarop wij zitten te wachten, is nog meer uitstel. Wij zijn er juist van overtuigd dat wij moeten proberen om dat gesprek aan te gaan en om daarmee juist meer snelheid te maken. Naar de rechter gaan betekent wachten, onzekerheid, leegstand en verloedering. Dat is niet waar we op zitten te wachten. We willen juist meedenken met alle expertise die er in de wijk is; er waren gisteren ook architecten aanwezig. We vragen Wassenaar dus om op die pauzeknop te drukken, om de tijd en de ruimte te nemen en om naar een grotere footprint op het gebied te kijken, waardoor je met dezelfde hoogte als het huidige monument evenveel woningen kunt bouwen, ook sociale woningbouw, want daar zijn we niet tegen. De heer Ter Avest (R). Geachte voorzitter, hartelijk dank voor de mogelijkheid om hier te mogen inspreken.

Ik begin graag met het volgende citaat: 'Keer op keer maken we dezelfde fout. Ik zit er echt met verbazing naar te kijken. De fout is dat draagvlak wordt gezien als een plichtmatigheid, iets wat nog even afgevinkt moet worden voordat het gewenste project doorgang kan vinden. De plannen zijn al uitgetekend, de berekeningen zijn al gedaan en pas dan wordt omwonenden om hun mening gevraagd of eigenlijk om hun instemming.' Het beeld dat dit citaat oproept, beschrijft treffend hoe wij als omwonenden de participatie hebben ervaren. Dit beeld staat ook voor wat er telkens verkeerd ging in de participatie. Alle voorstellen en plannen waren al uitgewerkt, zonder bijdragen van bijvoorbeeld ons als omwonenden. De focus was en is gericht op convergeren, afvinken en toewerken naar het gewenste resultaat. Die werkwijze laat geen tijd en ruimte toe voor ideeën en voorstellen van anderen. Ik mag u toevertrouwen dat het geheim van goede participatie juist de combinatie van divergeren en convergeren is. Betrek anderen en laat zien wat je daarmee doet; dan realiseer je plannen met draagvlak. Graag wil ik ook uw aandacht vragen voor een recente ontwikkeling. Vier verschillende personen hebben ons verteld dat de marechaussee in 2026 gaat verhuizen. Van de verantwoordelijk wethouder in Wassenaar hebben wij dit nog niet gehoord. We hebben het wel gehoord van de marechaussee én de Wassenaarse raad.

Als de marechaussee verhuist, zoals naar horen zeggen, gaat ze naar een groter terrein in Wassenaar. In ruil daarvoor komt het huidige marechausseeterrein zo mogelijk beschikbaar voor woningen. Als je dat tot je door laat dringen, zijn er prachtige, mooie woonalternatieven mogelijk voor de herontwikkeling van die locatie. Immers, de nieuwbouw hoeft dan niet zo dicht op de marechaussee gebouwd te worden. Geen geluidswerende maatregelen; die zijn nu wél nodig. En ook geen overkapping van de parkeerplaatsen van de marechaussee. En de nieuwbouw en het hoofdgebouw, het monument, hoeven minder dicht op elkaar te komen staan; niet 10 tot 15 meter tussen die bouwlagen. Als het zo krap is, is het gevolg dat de sociale woningen eigenlijk geen zonlicht krijgen. Let wel: die schaduwwerking is het gevolg van het monument. De voorzitter. Dank u wel, meneer Ter Avest. Uw drie minuten zijn voorbij. Het spijt me. 6

De heer Ter Avest. Ik dank u wel. De heer Zeilstra (R). Ik spreek namens de Wijkvereniging Benoordenhout. U zult een aantal argumenten horen die u eerder heeft gehoord; dat maakt ze overigens niet minder waar. Wij staan als wijkvereniging achter het initiatief van de omwonenden, van het Comité Herontwikkeling ANWBClingendael. U heeft daar zojuist twee sprekers over gehoord. Wij ondersteunen hun standpunten. De wijkvereniging telt ongeveer 2.000 leden, een flink aantal als je bedenkt dat het Benoordenhout ongeveer 15.000 inwoners heeft, waarvan ongeveer 35% expat is. In een recente algemene ledenvergadering werd de kritiek op de voorliggende bouwplannen ondersteund. Gisteravond waren er, zoals gezegd, tussen de 150 en 200 mensen, waaronder raadsleden van hier en van Wassenaar, wat zeer gewaardeerd is. Er is geen enkel bezwaar tegen de bouw van 425 woningen. Dat is een groot aantal; dat zijn ongeveer evenveel woningen als op de hele Wassenaarseweg vanaf de Koninginnegracht tot aan de Julianakazerne. Als wijkvereniging zijn wij vóór functiewijziging van kantoren naar woningbouw. Dat geldt in de toekomst ook voor andere leegstaande gebouwen in de wijk, natuurlijk mits ze goed worden ingepast en mits er aandacht is voor de druk op de omgeving.

Voor de ANWB-plannen geldt dat we ons natuurlijk zorgen maken over de verkeersafwikkeling en het grote beroep dat op de diensten - huisartsen, tandartsen enzovoort - wordt gedaan door onze nieuwe wijkgenoten. Ook zijn er zorgen over de recreatiedruk op Clingendael, die nu al groot is. De wijkvereniging vindt dat daar oplossingen voor zijn. Er is één hoofdbezwaar. Dat is natuurlijk weer die bouwhoogte van bijna 50 meter van die twee woontorens. Ze passen totaal niet in dit deel van het Benoordenhout. Het appel van de wijkvereniging is: laten we de tijd nemen voor bezinning, druk de pauzetoets in ga samen met de omwonenden komen tot een plan waar wél draagvlak voor is. We roepen wethouder Van Asten op om in zijn gesprek later deze week met zijn collega Bloemendaal in Wassenaar aan te dringen op uitstel van de behandeling van het bestemmingsplan. We willen graag dat de heer Van Asten niet de geschiedenis ingaat als de wethouder die het ANWB-monument en Clingendael heeft verknald. De voorzitter. Het gaat over college- en raadsbeleid. Geen personen graag. Mevrouw Bloemers (R). Geachte voorzitter, geachte raadsleden, geacht college. Ik spreek namens de AVN. Wij sluiten ons nadrukkelijk aan bij wat de actiegroep HAC van mevrouw Cohen en de heer Ter Avest naar voren heeft gebracht: het gebouw moet omlaag tot de huidige hoogte.

De aansluiting op nabuur Clingendael is schrijnend voor het cultuurlandschap en zijn belevingswaarde, zowel in massa als in hoogte. U hebt onze inspreektekst van 2 november 2022 - dus alweer ruim een jaar geleden - in de commissie Ruimte ontvangen; die hebben we nog een keer opgestuurd. Toen hebben wij - ik herhaal het maar weer - ten eerste de zorg benadrukt of Wassenaar budget beschikbaar stelt voor passende maatregelen tegen de negatieve effecten op de Haagse openbare ruimte. De overbelasting van het landgoed Clingendael is al enorm en wordt door de nieuwe inwoners en hun honden nog groter. De extra kosten ramen we op ongeveer een ton per jaar. Ten tweede heeft Wassenaar toegezegd om natuurinclusief te bouwen. Dat is mooi. Dat betekent dat binnentuinen en nestkasten aangebracht gaan worden. Dat maakt Den Haag schatplichtig om in de omgeving, dus in Clingendael, voldoende schuilen fourageerplekken voor vogels te bieden. De AVN is enorm geschrokken van het gemak waarmee uw college de uitstraling van deze nieuw te bouwen buitenproportionele kolos van bijna 50 meter hoog wegwuift. Ter illustratie: in uw commissievergadering van 17 januari, vorige week, heeft de Haagse wethouder beweerd dat er voor de nieuwe bewoners voldoende groenvoorzieningen zouden zijn, want op de huidige parkeerplaatsen van de ANWB komt daar meer ruimte voor.

Die juichen we natuurlijk toe vanwege de eerste behoeften, maar voor een wandeling, voor natuur en frisse lucht loop je niet een zogenaamd rondje parkeerplaats. Nee, dan loop je iets verder naar het landgoed Clingendael, nota bene onderdeel uitmakend van het Nationaal Park Hollandse Duinen, een voornaam en historisch landgoed en ook een rijksmonument. Dat moet geen pretpark worden, met ook nog een enorm gebouw dat zich als een soort cruiseschip in deze poel van rust naar binnen lijkt te dringen. 7

Kort en goed: gebouwen omlaag, aandacht voor groenvoorzieningen omhoog. De heer Wösten (R). Geachte raad, mijn naam is Valentijn Wösten van de Stichting Wijkbelangen Uilennest, direct naast park Clingendael. Fijn dat ik mijn inbreng kan leveren over dit onverkwikkelijke plan, waarmee de ANWB-woontorens park Clingendael bedreigen. Direct naast park Clingendael dreigen op het ANWB-perceel woontorens toegelaten te worden van 50 meter hoog. Voor uw beeldvorming: de huidige bouw is rond de 26 meter hoog. Kortom: ze zijn twee keer zo hoog. In de digitale versie van deze brief, via de griffier aan u aangeboden, staat een foto van een maquette, die volgens mij aardig visueel maakt wat daar dreigt te gebeuren. We hebben het over 1.000 bewoners, met grote gevolgen voor de bestaande omgeving, inwoners en park. Er dreigen ingrijpende gevolgen voor het lokale Haagse verkeer en de dienstvoorzieningen. Door Wassenaar is serieus overleg met de bewonersorganisaties echter geweigerd. We hebben als buurt geprobeerd constructief te zijn: akkoord met het woonvolume en het woningaantal, maar scherp gekant tegen de bouwhoogte van 50 meter. Er zijn met behulp van architecten zelfs alternatieve plannen ingediend bij Wassenaar. Het antwoord van de gemeente was: nee, no, non, njet.

Het is ook al genoemd door andere sprekers: op donderdag 24 januari was er in de Duinzichtkerk naast park Clingendael een protestbijeenkomst van tussen de 150 en 200 mensen. Er was een presentatie met twee architecten en er was een paneldiscussie over het gemeenteplan. De conclusie was: architectonisch een schandaal; het kan en moet beter. We hebben raadsleden en wethouders van Wassenaar en Den Haag nadrukkelijk uitgenodigd voor die bijeenkomst, evenals natuurlijk de projectontwikkelaar van de ABB. De wethouder en de ABB zijn niet verschenen. Kortom: kennelijk weigeren de wethouder van Wassenaar en de projectontwikkelaar hun plan te verdedigen bij het publiek dat ermee te maken heeft. We hebben nog vijf dagen voor het dreigende raadsbesluit van Wassenaar over het bestemmingsplan op 30 januari, nog vijf dagen om de bedreiging van het mooiste park van Den Haag af te wenden en nog vijf dagen om te tonen dat B en W van Den Haag werkelijk voor de Haagse belangen opkomen. B en W van Den Haag, let op uw zaak. Die pauzeknop moet worden ingedrukt. De voorzitter. Ten slotte een uitspreker over de uitspraak van de Raad van State inzake bestemmingsplan Steenzicht en Ruimzicht. De heer Drijver (T). Ik ga het hebben over de ANWB aan de andere kant van Den Haag, Den Haag Zuidwest. In Den Haag Centraal van vandaag staan vijf goede vragen met vijf goede antwoorden.

Het is niet onwaarschijnlijk dat de omgevingsvergunning voor het bouwplan Ruimzicht, dat al in uitvoering is genomen, op dezelfde gronden wordt stilgelegd en vernietigd als het bestemmingsplan. Er is een voorlopige voorziening aangevraagd en er is een beroepsprocedure gestart. De zittingsdatum is nog niet bekend. Naarmate we meer weten over hoe de vernieuwing van Zuidwest aan de vork is geprikt, worden we achterdochtiger. Het Grondbedrijf gaat de erfpachtcontracten oversluiten met veel meer woningen op de gemeentegrond, in veel duurdere categorieën dan alleen maar sociale woningbouw, met ook nog eens veel meer bebouwd oppervlak. Dat is een perverse prikkel voor het college om onder het mom van woningnood mee te werken aan plannen die niet het allerbest zijn voor dit stadsdeel. In het licht hiervan is het best begrijpelijk dat de wethouder, om de realisering van het bouwplan niet in gevaar te brengen, mee zou hebben gewerkt aan een geitenpaadje om een postzegelbestemmingsplan op het oude bestemmingsplan van 2015 te maken; dat is aangevraagd op 27 december jongstleden. De gemeente staat tenslotte in het krijt bij Heijmans en Staedion, nu ze niet in staat blijkt een rechtmatig bestemmingsplan voor dat bouwplan op te stellen en ze een omgevingsvergunning heeft afgegeven op niet-kloppende onderdelen. Of de aanvraag überhaupt ontvankelijk en compleet is, is de vraag.

We hebben de stukken gekregen. Wij vinden ze niet compleet. De meer dan teleurstellende opstelling van wethouder Balster vorige week in de commissievergadering wees erop dat de gemeente niets te maken heeft gehad met dit geitenpaadje van de vergunninghouder. Wethouder Balster wees erop dat een gesprek tussen de bezwaarmakers, Heijmans en Staedion - die waren daartoe bereid - niet mag leiden tot aanpassing van het bouwplan. See you in court.

8

Aan de orde is: E.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Bewonersorganisatie Havenkwartier d.d. 14 december 2023 inzake niet naleven sociaal woningbouwbeleid (10668003) Belanghebbende d.d. 16 december 2023 inzake sloop van gebouwen (10668247)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur

2

3

Belanghebbende d.d. 15 december 2023 inzake parkeervergunningen t.p.v. Escamplaan (10668273)

4

Belanghebbende d.d. 18 december 2023 inzake verzoek herziening besluit inzake wijziging Verordening straathandel Den Haag 2017 (10668332) Stichting Nederlands Eritrees Platform (SNEP) en anderen d.d. 20 december 2023 inzake petitie ‘Stop zinloos geweld tegen Eritrese Nederlanders!’ (10676953) Stichting Groot Sunny Court d.d. 28 december 2023 inzake bouwplannen Sunny Court (10677021) Belanghebbende d.d. 28 december 2023 inzake gevoel van onveiligheid op Den Haag Centraal n.a.v. demonstratie (10677434) Belanghebbende d.d. 4 januari 2024 inzake OV document HOV-verkenning Den Haag-Naaldwijk-Maassluis’s Gravenzande Monster-Rijswijk-DelftRotterdam (10677458) Belanghebbende d.d. 19 december 2023 inzake controles d.m.v. drones (10679909)

5

6

7

8

9

10

Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland d.d. 21 december 2023 inzake financieel toezicht begroting 2024 (10679957)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissies Bestuur en Ruimte In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur

9

Nr.

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Slachthuislaan-Neherkade

Voorstel voor afdoening

1

TenneT d.d. 28 december 2023 (10676978)

2

Belanghebbende d.d. 3 januari 2024 (10679859)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Nr.

Zienswijze ontwerp-bestemmingsplan Plesmanweg 1 – 6, ontwerpomgevingsvergunningen en ontwerpbeschikking Wet geluidhinder – hogere grenswaarde(n) geluid (gemeentelijke coördinatieregeling)

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 14 januari 2024 (10684381)

Te betrekken bij de behandeling van het desbetreffende raadsvoorstel

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

De Vrienden van de AquaJutter d.d. 18 december 2023 inzake voortzetting huisvesting AquaJutter in de Mallemok vanaf 1 januari 2025 (10667989) Belanghebbende d.d. 10 december 2023 inzake misstanden (10677600) Stichting Armoedefonds d.d. 4 januari 2024 inzake rapport Armoedefonds (10677622) De Buurt Bestuurt d.d. 4 januari 2024 inzake brief aan informateur: ‘Het leger de baas’ (10677654) Belanghebbende d.d. 5 januari 2024 inzake klacht over melding openbare ruimte (10677669) Johan Maasbach Wereldzending d.d. 9 januari 2024 inzake rappelbrief herinrichting Zevensprong met 2000 nieuwbouwwoningen (10680022) Belanghebbende d.d. 3 januari 2024 inzake kapot rijden nieuwe stoep en grasperken (10684452)

Voor kennisgeving aannemen

2 3 4

5

6

7

Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: F.

Vaststelling van de Notulen van 30 november en 14 december 2023.

De Notulen worden ongewijzigd vastgesteld.

Aan de orde is: G.

Vaststelling van de besluitenlijst.

10

G.1 G.2 G.3 G.4 G.5 G.6 G.7

Voorstel van het presidium inzake Verordening tot wijziging van de Verordening rekenkamer (RIS317528) Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene plaatselijke verordening voor de gemeente Den Haag (APV) (RIS317242) Voorstel van het college inzake Vaststelling van de Verordening tot wijziging van de Verordening interferentiegebieden bodemenergiesystemen Den Haag 2020 (RIS317226) Voorstel van het college inzake Zienswijze concept wijziging gemeenschappelijke regeling GGD en Veilig Thuis Haaglanden (RIS317442) Voorstel van het college inzake Noodzakelijke investering luchtbehandelingskanalen en brandmeldinstallatie Kerketuinenweg 24 (RIS317241) Voorstel van het presidium inzake benoeming van een lid en plaatsvervangend lid van de Adviescommissie Vervoersautoriteit MRDH (RIS317744) Voorstel van het college inzake Opheffen deel van vertrouwelijkheid Bijlage commissiebrief ‘Nadere informatie Bellevue’ (RIS317753)

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. Ik geef gelegenheid tot het afleggen van stemverklaringen. Carlos Martinez van Andel (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Hart voor Den Haag wenst geacht te worden tegen voorstel G.3 te hebben gestemd. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Hetzelfde geldt voor de PVV. De voorzitter. De fracties van Hart voor Den Haag en de PVV wordt op hun verzoek aantekening verleend dat zij geacht wensen te worden te hebben gestemd tegen voorstel G.3.

Aan de orde is: H.

Datumbepaling.

H.1. Initiatiefvoorstel HvDH: Gemeente pak regie, nu een taskforce ouderenhuisvesting (RIS317560). H.2.

Initiatiefvoorstel HvDH: Geef de Zeehond nu echt een rustplek (RIS317689).

H.3.

Initiatiefvoorstel CU/SGP en PvdD: Er staat een paard in het portiek (RIS317746).

De voorzitter. Voor alle drie initiatiefvoorstellen geldt dat aan het begin van het derde kwartaal een reactie van het college verwacht mag worden. Zeg ik dat goed? Nee, aan het begin van het tweede kwartaal. Dan heb ik het verkeerd opgeschreven. Dat scheelt drie maanden. Excuses voor de verwarring. Dank u wel, wethouder Barker.

Aan de orde is: I. Voorstel van het college aan de raad inzake Vaststelling Voorontwerp Verlengde Velostrada schakel 2 (onderdeel No-Regret) (RIS317169). De beraadslaging wordt geopend. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Ik heb al eerder aangegeven dat wij echt de autopartij zijn, maar wij van Hart voor Den Haag dragen natuurlijk ook de fiets een warm hart toe. Losliggende Velostrada's vinden wij dus ook mooi, omdat wij al jaren een warm pleitbezorger zijn van 11

het ontvlechten van het fietsverkeer. Alleen vinden wij dat de verhoudingen een beetje zoek zijn. Er gaat een behoorlijke bak geld naar de fiets, omdat dit college wil werken volgens het STOMPprincipe, terwijl in Den Haag al jaren en jaren het omgekeerde aan de hand is: een derde van de stad vervoert zichzelf met de auto en de helft daarvan met de fiets. Maar het is ook een nare bijkomstigheid dat dit ten koste moet gaan van parkeerplaatsen. Dat is ook hier weer het geval: ook hier verdwijnen 43 parkeerplekken bij BINK36. We hebben net gehoord dat BINK36 verhuurt aan creatieve hotspots, start-ups, scale-ups, architectenbureaus, techgerelateerde bedrijven, digitale designbureaus, fitnesscentra, een sportschool, horeca en overige kantoren. In totaal zijn er 3.000 personen werkzaam voor alle bedrijven. Die bedrijven hebben hun ruimte vaak gehuurd met een parkeerplek erbij. Hoe kun je die plekken dan in godsnaam weg gaan halen? Er liggen ook vier plekken op eigen grond. Waarom denkt de wethouder dat dit zomaar kan? Misschien kan de wethouder ook meteen reflecteren op de alternatieve route waar de heer De Kroes het net over had: waarom is daar niet naar gekeken? Je ziet dus dat men hier weer behoorlijk tekortschiet bij de participatie. De eigenaar kan nu nogmaals inspreken; dat heeft hij al heel vaak gedaan.

Dan communiceert hij wel, maar er gebeurt vervolgens weer helemaal niks mee. Dat kan ons als gemeente straks natuurlijk weer een hoop geld gaan kosten. Daarom heb ik twee moties. De eerste motie is de motie Neem bedrijfsbelangen mee in gebiedsontwikkeling, met als dictum: verzoekt het college om bij toekomstige grote projecten (vanaf € 2,5 mln.) die van invloed kunnen zijn op de bedrijfsvoering van omliggende bedrijven, de visie van de desbetreffende bedrijven op de planvorming nadrukkelijk mee te nemen. De volgende motie is de motie Een goede transparante communicatielijn, met een goed bereikbare contactpersoon, zal prachtig zijn! Het dictum luidt: verzoekt het college om in de toekomst bij grote projecten (vanaf € 2,5 mln.) een goed bereikbare contactpersoon toe te wijzen per project teneinde een transparante en betere communicatielijn te verkrijgen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik heb nog een vraag over de eerste motie. Excuus aan de heer Meinesz; ik was te laat met het knopje vinden. Wat gaat er, als die eerste motie wordt aangenomen, anders dan in de huidige praktijk? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Er wordt weleens van tevoren met de ondernemers gesproken. Daarna gaat men aan het plan werken, maar dan neemt men de ondernemer helemaal niet meer mee. Juist in dat traject kan zo'n ondernemer een heleboel aanwijzingen geven voor hoe daarmee kan worden omgegaan.

Dat zien we natuurlijk veel te weinig. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Mijn tweede vraag zou dan zijn: waarom is dit alleen voor de ondernemers? Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). We hebben het nu over de Velostrada en we zien dit gebeuren. Het gebeurt heel vaak. Ik heb deze twee moties eigenlijk ook geschreven naar aanleiding van een enquête bij het bedrijventerrein in die buurt, de BLF. Daar zijn twee aanbevelingen uitgekomen en die heb ik in moties gegoten. Ook daar is dus behoefte aan een betere inspraak. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Als de heer Meinesz vindt dat de inspraak bij de Velostrada misschien niet goed genoeg is verlopen, zou ik dat op basis van de inbreng van de inspreker best kunnen begrijpen, maar hij heeft nu twee algemene moties waarvan met name de eerste motie alleen is gericht op de ondernemers en niet op de bewoners. Dat zou dan bij alle projecten boven € 2,5 mln. gelden. Dat vind ik nogal een groot kanon voor een relatief klein probleem. Ik ben benieuwd hoe hij dit ziet: waarom niet voor bewoners en waarom alleen voor de ondernemers? De voorzitter. Daar hebben ze een hekel aan, aan kanonnen. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ja, er wordt hier gelijk geschoten; rustig aan! Ik wil ook best de bewoners erbij zetten als u de motie dan ondertekent.

12

De voorzitter. Nee, u mag niet meer, meneer De Vuyst. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). We zien dus dat er ook hier weer behoorlijk tekort wordt geschoten bij de participatie. Ik heb ook nog eens gekeken naar de plannen voor deze Velostrada, met zijn tribune, waarvan de wethouder bij god niet weet wat die gaat kosten. Ik ben van mening dat de informatie aan ons als raadsleden nogal summier is. Ook van dit soort tekeningetjes kan ik geen chocola maken. Voor een project van € 18,5 mln. vind ik het beschamend. Daarom de motie Bij projecten boven de € 2,5 mln. graag een animatiefilmpje doen!, met als dictum: verzoekt het college om bij projecten boven de € 2,5 mln. een animatiefilm toe te voegen hoe een toekomstig project eruit komt te zien en ook bij alle nieuwe projecten boven de € 2,5 mln. duidelijk in een satellietfoto de locatie in te tekenen met de namen erbij. Peter Mekers (D66). Het is een sympathiek idee om, als dat nuttig is, een animatie toe te voegen en beter aan te geven hoe iets eruit komt te zien en waar het ingepast wordt. Maar meneer Meinesz betrekt dit nu op hoe we als raad geïnformeerd worden. Voor mij waren de tekeningen duidelijk genoeg. Ik kon inzoomen. Ik vraag me dus af of het niet efficiënter is als u daarmee geholpen wordt in plaats van dat we nu voor alle projecten gaan afspreken dat er animaties en allerlei andere producties gemaakt worden.

Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Meneer Mekers, ik weet hoe een computer werkt en ik heb ook behoorlijk in lopen zoomen. Ik kan zoomen tot ik een ons weeg en dan staan er nog steeds geen straatnamen bij. Je geeft Rafael Nadal toch ook geen koekenpan? De voorzitter. Langzaam praten, met ondertiteling. Peter Mekers (D66). Dank voor deze reactie. Ik mag hopen dat de heer Meinesz net als de andere raadsleden Den Haag goed genoeg kent om dit ook zonder de straatnamen eruit te kunnen halen. Maar goed, ik snap zijn wens; ik vind de maatregel alleen een beetje overdreven. Laat ik het daarbij houden. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Ik hoorde geen vraag, maar ik wil gewoon even zeggen dat je, als je een huis van twee of drie ton koopt, een animatie krijgt. Dan zie je precies waar je helemaal heen loopt. Waarom is dat niet mogelijk bij dit soort grote projecten? We hebben het al druk zat en ik wil graag goede informatie. Caroline Peeck (VVD). Ik vraag me af of meneer Meinesz al in gedachte heeft welke Disneyfiguren hij een hoofdrol wil laten spelen in de animatiefilmpjes. Jelle Meinesz (Hart voor Den Haag). Daar heb ik nog niet over nagedacht, maar als u een paar goede suggesties heeft, nemen we die natuurlijk mee. De voorzitter. Door de heer Meinesz worden de volgende moties (I.1 HvDH, I.2 HvDH en I.3 HvDH) ingediend:

Motie I.1 HvDH Bij projecten boven de 2,5 miljoen , graag een animatiefilmpje doen! De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 25 januari 2024 ter afronding debat van agendapunt I Voorstel van het college aan de raad inzake Vaststelling Voortgang Verlengde Velostrada Schakel 2(onderdeel No-Regret) RIS (317169) Constaterende dat: • raadsleden bij de uitleg van projecten zoals deze Velostrada uiterst summier worden geïnformeerd;

13

•

tekeningen niet duidelijk zijn en totaal niet goed te zien is waar deze nieuwe fietspaden komen en niet duidelijk te zien is hoe deze projecten er in de toekomst uit komen te zien.

Overwegende, dat • wij als raadsleden nieuwe plannen goed moeten kunnen beoordelen en erover te kunnen besluiten en daarom van goede en duidelijke informatie moeten worden voorzien; • wij als raadsleden precies de locaties moeten weten waar een toekomstig project gaat komen en kunnen bepalen, wat het voor gevolgen heeft voor een bepaald gebied. Verzoekt het college, • om bij projecten boven de € 2,5 miljoen een animatie film toe te voegen hoe een toekomstig project eruit komt te zien; • ook bij alle nieuwe projecten boven de € 2,5 miljoen duidelijk in een satellietfoto de locatie in te tekenen met namen erbij. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie I.2 HvDH Een goede transparante communicatielijn, met een goed bereikbaar contactpersoon, zal prachtig zijn! De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 25 januari 2024 ter afronding debat van agendapunt I Voorstel van het college aan de raad inzake Vaststelling Voortgang Verlengde Velostrada Schakel 2(onderdeel No-Regret) RIS (317169) Constaterende dat: • bedrijfsbelangen vaak niet worden meegenomen aan de voorkant van een project of gebiedsontwikkeling; • men vaak met veel verschillende personen per project te maken krijgt. Overwegende, dat • veel obstakels weggenomen kunnen worden als de gemeente samenwerkt met ondernemers die te maken krijgen met ontwikkelingen in hun gebied; • veel kosten voorkomen kunnen worden als er geen verkeerde beslissingen worden genomen; • een constant en goed bereikbaar contactpersoon enorm zou helpen bij de communicatie tussen ondernemers en de gemeente. Verzoekt het college, • om in de toekomst bij grote projecten (vanaf € 2,5 miljoen euro) een goed bereikbaar contactpersoon toe te wijzen per project, teneinde een transparante en betere communicatielijn te verkrijgen. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie I.3 HvDH Neem bedrijfsbelangen mee in gebiedsontwikkeling De gemeenteraad van Den Haag in vergadering bijeen op 25 januari 2024 ter afronding debat van agendapunt I Voorstel van het college aan de raad inzake Vaststelling Voortgang Verlengde Velostrada Schakel 2(onderdeel No-Regret) RIS (317169) Constaterende dat: • bedrijfsbelangen vaak niet optimaal worden meegenomen bij een gebiedsontwikkeling;

14

Overwegende, dat • dit niet zelden lijdt tot (juridisch) gesteggel en schade oplevert voor het vestigingsklimaat van Den Haag; • deze (kostbare) gevolgen voorkomen kunnen worden door e bedrijfsbelangen op voorhand nadrukkelijker mee te nemen in de planvorming van gebiedsontwikkeling; Verzoekt het college, • om bij toekomstige grote projecten (vanaf 2,5 miljoen euro), die van invloed kunnen zijn op de bedrijfsvoering van omliggende bedrijven, de visie van de desbetreffende bedrijven op de planvorming nadrukkelijk mee te nemen. En gaat over tot de orde van de dag. De moties maken onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Sebastian Kruis (PVV). Voorzitter. Iedereen nog de beste wensen en dichte grenzen. Ik wil graag eerst mevrouw Peeck complimenteren met haar grapje van zojuist. Ik moet mezelf echt even herpakken; zo leuk vond ik het. Een x-aantal jaren geleden werd een mevrouw aangesproken op de markt in Purmerend. Haar werd gevraagd hoe ze haar stemkeuze bepaalde. Zij zei toen dat zij zich liet leiden door de toenmalige D66-fractieleider Pechtold: 'Als hij ergens voor is, ben ik tegen, en andersom.' Ik vind die beredenering voor onze PVV-fractie iets te kort door de bocht, maar in dit geval niet, want de D66fractie is voor en wij zijn dus tegen. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Voorzitter.

Ook ik zal het kort houden, want 'voor investeren in een fietssnelweg op hoogte kunt u de GroenLinksfractie altijd wakker maken'. Met die woorden begon onze nieuwe fractievertegenwoordiger Luuk Voncken zijn bijdrage over de Velostrada in de commissie. De vragen werden goed beantwoord door de wethouder, vond Luuk. Dat kan de wethouder in zijn zak steken, al vonden wij dat de Bomenbalans toch echt in het raadsvoorstel zelf hoort te staan en niet in een bijlage. Maar er horen ook complimenten bij over de financiën. Met de middelen uit het no-regretpakket dragen meerdere overheden stevig bij aan de fietssnelweg; een financiële hefboom. Dit laat meteen het belang zien van deze Velostrada, zeker op de middellange termijn. Ze maakt een fietsverbinding mogelijk voor Laak. Ze is niet alleen een sterfietsroute, maar ook een provinciale en regionale metropolitane fietsroute. Daar worden wij heel opgewonden van. We kijken ernaar uit en we zullen voorstemmen. Caroline Peeck (VVD). Voorzitter. Voor de Haagse VVD is een belangrijk onderdeel van fijn wonen in een stad dat je snel en veilig van je huis naar werk of school moet kunnen komen, of dat nu met de auto, de fiets, het ov of lopend is. Voor ons ligt een voorstel met een voorontwerp voor een prachtige fietsroute, waarmee voldaan wordt aan dit criterium.

Voor het aanleggen van deze route is alleen veel grond nodig, grond die niet overal van de gemeente is, die gehuurd wordt door ondernemers of die voor hen van belang is om te kunnen ondernemen. Hier wringt, net als eerder, de schoen. Zo loopt er al enige tijd een conflict tussen de ondernemers van de Kaapstraat en de gemeente over de gevolgen van de aanleg van de sterfietsroute van de binnenstad naar Wateringse Veld. De afsluiting van de Kaapstraat ten faveure van de fietsroute op de Schalk Burgerstraat kwam voor hen als een volledige verrassing. Ook bij dit voorliggende voorontwerp zijn er nog te veel open eindjes waar nog geen overeenstemming met de ondernemer uit BINK36 over is: de grond, de parkeerplekken, de fietsenstalling, de tribune. Volgens de gemeente, die er een parkeernorm naast legt, zijn er eigenlijk 145 parkeerplekken te veel en is compensatie dus niet nodig. Dat de ondernemer ze heeft toegezegd aan de werkenden bij de 336 bedrijven in de 50 ruimtes, komt nergens in een afweging van het college voor. Er komt een tribune, volgens de wethouder juist voor de mensen in BINK36, maar de ondernemer wil dat echt niet. We hoorden hem al eerder inspreken in de commissie en we bevroegen de wethouder daarover.

De antwoorden geven onze fractie begrip voor het onzekere gevoel van deze ondernemer, die nu door een projectmedewerker van de gemeente het talud op wordt gestuurd met een intentieverklaring. Er zijn nog geen afspraken gemaakt door iemand met mandaat. 15

Als er nog zulke wezenlijke vragen spelen, zijn wij als Haagse VVD van mening dat wij als raad in de gelegenheid moeten worden gesteld om de oplossingen van het college te bespreken voordat er onomkeerbare keuzes worden gemaakt in de aanbesteding. Daarom dien ik een motie in met als dictum: verzoekt het college de raad voor vaststelling van het definitieve ontwerp te informeren over de definitieve keuzes die het gemaakt heeft om de Verlengde Velostrada schakel 2 aan te leggen. De voorzitter. Door mevrouw Peeck wordt de volgende motie (I.6 VVD) ingediend:

Motie I.6 VVD Verbind de losse eindjes De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 januari 2024, ter bespreking van Voorstel van het college aan de raad inzake Vaststelling Voorontwerp Verlengde Velostrada schakel 2 (onderdeel No-Regret) (RIS317169). Constaterende dat: • er op meerdere locaties waar Sterfietsroutes doorheen gaan, ondernemers persoonlijk of zakelijk geraakt worden; • dit in het geval van de Verlengde Velostrada schakel 2 ook zo is. Overwegende dat: • er nog teveel losse eindjes in het voorontwerp van de Verlengde Velostrada schakel 2 zitten, die het zakelijk danwel persoonlijk belang van de ondernemer en indirect die van de huurders van Bink36 raken en waarover nog geen overeenstemming tussen beide partijen is; • de raad in de gelegenheid moeten worden gesteld om de oplossingen van het college voor deze losse eindjes te bespreken voordat er onomkeerbare keuzes worden gemaakt in de aanbesteding. Verzoekt het college • de raad voor vaststelling van het definitieve ontwerp te informeren over de definitieve keuzes die het gemaakt heeft om de Verlengde Velostrada schakel 2 aan te leggen. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Leonie Gerritsen (PvdD). Voorzitter. De Partij voor de Dieren is enthousiast over het versterken van het fietsnetwerk in Den Haag.

Hiermee wordt weer een knooppunt opgelost, wat voor veel mensen in de stad en in de regio de fiets als vervoermiddel weer aantrekkelijker zal maken. Wel had mijn fractie het op prijs gesteld als informatie zoals de Bomenbalans, de voorlopige uitkomsten van het vorige ecologische onderzoek en de Groenbalans waren opgenomen in het voorstel zelf. Mijn fractie vindt het nooit erg om een beetje extra onderzoek te doen, maar uiteindelijk is het zowel voor de raad als voor bewoners beter om zo volledig mogelijk te worden geïnformeerd. Zou de wethouder dat voortaan willen meenemen? Mijn fractie is ook blij dat er rekening wordt gehouden met de flora en fauna in het gebied en dat er zelfs een faunapassage wordt toegevoegd. Dat is een erg goede ontwikkeling. Aan de andere kant verdwijnt er met dit plan weer ruim 500 vierkante meter aan groen. Als er wordt gesneden in de kwantiteit, moet de kwaliteit omhoog. Een betonnen zitplek die mensen uitnodigt om in het groen te gaan zitten, draagt daar niet aan bij.

Daarom dien ik samen met de SP en de VVD de motie Geen onnodig groenverlies in, met als dictum: verzoekt het college bij de uitwerking van het definitief ontwerp de zitgelegenheid in de vorm van betonnen tribune-elementen te laten vervallen ten behoeve van hoogwaardig groen en bij de keuze voor de beplanting rekening te houden met bestaande ecologie, zoals aanwezige vogels, biodiversiteit en de sociale veiligheid bij de voetgangerstrap.

16

De voorzitter. Door mevrouw Gerritsen, daartoe gesteund door mevrouw Arp en mevrouw Peeck, wordt de volgende motie (I.5 PvdD) ingediend:

Motie I.5 PvdD Geen onnodig groenverlies De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 25 januari 2024, ter bespreking van Voorstel van het college aan de raad inzake Vaststelling Voorontwerp Verlengde Velostrada schakel 2 (onderdeel No-Regret) (RIS317169). Constaterende, dat: ▪ het voorontwerp verstening toevoegt in de vorm van een fiets- en voetpad, waardoor er ruim 500 vierkante meter groen verdwijnt in het gebied; ▪ ecologisch onderzoek in dit gebied laat zien dat er kleine zoogdieren en vogels leven in dit gebied. Overwegende, dat: ▪ het met het afnemen van de kwantiteit van het groen, het van belang is om zo veel mogelijk in te zetten op het kwalitatief versterken van de ecologie; ▪ de betonnen zitgelegenheid plus de verwachte gebruikers van de zitgelegenheid juist een negatieve impact zullen hebben op de ecologische kwaliteit. Verzoekt het college: ▪ bij de uitwerking van het definitief ontwerp de zitgelegenheid in de vorm van betonnen tribune elementen te laten vervallen ten behoeve van hoogwaardig groen; ▪ bij de keuze voor de beplanting rekening te houden met bestaande ecologie zoals aanwezige vogels, biodiversiteit en de sociale veiligheid bij de voetgangerstrap. En gaat over tot de orde van de dag. De motie maakt onderdeel uit van de verdere beraadslaging. Janneke Holman (PvdA). Voorzitter.

De PvdA is er een groot voorstander van dat we als stad investeren in nieuwe fietsverbindingen. Daarom kunnen we dit voorontwerp steunen. Wel heb ik in de commissievergadering mijn zorgen geuit over de sociale veiligheid. Dit fietspad loopt langs het spoor en door een gebied waar het 's avonds donker en stil kan zijn. Daarom moet er extra aandacht voor zijn dat het ook 's avonds veilig voelt en dat je hier bijvoorbeeld als jonge vrouw met een gerust hart kan fietsen. Gelukkig heeft de wethouder aangegeven dat hier zowel in het definitief ontwerp als daarna extra op gelet zal worden. Daar zijn wij natuurlijk blij mee. Peter Mekers (D66). Voorzitter. D66 is blij met de Velostrada en met het feit dat er zoveel partners zijn die meebetalen en dat het ons als gemeente eigenlijk maar een schijntje kost. Ik ben blij dat er meer ruimte is voor de fietser in Den Haag en zeker ook dat er in deze ontwikkelende wijk, de Binckhorst, weer ruimte is gevonden voor de fiets om dat straks een belangrijke vervoersmodaliteit te laten zijn voor de nieuwe bewoners. Het is ook goed dat er een ontmoetingsplek wordt gecreëerd. Ik kijk eigenlijk met jaloezie naar het Westerpark in Amsterdam, waar in de zomer veel mensen gebruikmaken van het talud tegen het spoor om elkaar daar te ontmoeten. Ik zie daar dus wel een meerwaarde in.

Als we het STOMP-principe hanteren - stappen, trappen, openbaar vervoer, deelvervoer en dan pas de auto - is het wat mij betreft goed uit te leggen dat hier parkeerplaatsen verdwijnen ten gunste van de fiets. Daarom zijn we volmondig voor. Wethouder Van Asten (D66). Voorzitter. Dank voor deze voortzetting van het commissiedebat. De Velostrada is een goede verbinding met de hele regio, die veel meer mensen in staat zal stellen om het dagelijks vervoer met de fiets voort te zetten. U kent allemaal de plek ongeveer. Nu is er een tunneltje onder het spoor door, dat door heel veel mensen als onveilig wordt gezien en daarom ook wordt 17

gemeden. Mensen willen daar niet doorheen. Dit geeft daar een goed alternatief voor, namelijk een mooie route boven het spoor in de openlucht. Zoals ik al zei in de commissievergadering, gaan we natuurlijk goed kijken hoe we het zo sociaal veilig mogelijk aan kunnen leggen met goede verlichting en zonder obstakels direct naast het fietspad. Dan blijven we dat goed monitoren om te zien of deze route ook zo ervaren wordt. Het is een goede samenwerking met de hele regio in het no-regretpakket, waar dit een onderdeel van is. Voorburg is zeer enthousiast en wil hier graag snel mee beginnen; dat geldt natuurlijk ook voor ons. We hopen vervolgens de Velostrada ook door te kunnen trekken naar Holland Spoor, want daar moet die uiteindelijk bij landen. Nu komt die in eerste instantie uit op de Binckhorstlaan en is daarmee gelijk ook een goede verbinding voor de ondernemers in BINK36, die hiermee ook vanuit de noordzijde van de stad goed bereikbaar worden. We hebben natuurlijk gekeken naar die parkeerplaatsen. Je gaat kijken naar de meest optimale invulling hiervan, omdat we natuurlijk niemand in de weg willen zitten. Dan kom je uiteindelijk op de vraag wat het algemeen belang is dat we hier dienen, namelijk die goede, veilige fietsverbindingen, tegen het individuele belang van die parkeerplaatsen.

Het is niet zo dat we die niet zien of niet waarderen, maar je moet het wel tegen elkaar afwegen. Dan zien we ook dat er op de locatie op dit moment volgens de Parkeerbalans in ieder geval voldoende parkeerplekken zijn. We willen graag meedenken over hoe we de huurders bijvoorbeeld ook nog kunnen helpen met eventuele andere mobiliteitsvormen. Dat hebben we vaker gedaan in dat gebied. Een mooie financiering: elk kwartje van ons levert een euro op door de bijdragen van het Rijk en de regio. In eerste instantie gaan er dagelijks 5.000 fietsers overheen. Op het moment dat we het hebben doorgetrokken, groeit dat uit tot 10.000 fietsers. Dat is echt een substantieel aantal, dat hopelijk ook zorgt dat de bereikbaarheid van dit gebied, hoewel het groeit, flink vooruitgaat. Door Hart voor Den Haag is gevraagd naar de alternatieve route. Daar zijn we in de commissievergadering natuurlijk al uitgebreid op ingegaan. Dit is de meest directe route. Je moet het zo zien dat je fietsers, als je ze een goed alternatief wil bieden voor bijvoorbeeld de auto, een directe route moet bieden. Die biedt deze route direct aan het spoor, want de route komt vanuit Leiden, gaat door Voorburg en gaat ook naar Den Haag Hollands Spoor. Er is enkele malen gezegd dat de participatie tekort heeft geschoten.