RIS318160 Beantwoording SV Stop anti Oeigoerse propaganda in het Haagse Atrium

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

11 juni 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Butt, luidend: ‘Stop anti Oeigoerse propaganda in het Haagse Atrium’

BSD/10734847 RIS318160

Het raadslid mevrouw Butt heeft op 1 maart 2024 een brief met daarin 17 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op zaterdag 24 februari 2024 vond de landelijke viering van het Lantaarnfeest 1 plaats in het Atrium van Den Haag. Op beeldmateriaal, verspreid op sociale media, is te zien dat tijdens deze bijeenkomst een dansoptreden is gegeven door kinderen die waren gekleed in traditionele Oeigoerse kleding. Hier zijn zorgen over geuit vanuit de Oeigoerse gemeenschap in Den Haag, die GroenLinks Den Haag ook heeft gesproken. Tijdens het evenement heeft een persoon uit het publiek zich geuit op en/of richting het podium met de woorden “China Stop Genocide!”. Deze meneer is vervolgens door verschillende personen (van de organisatie) hardhandig meegenomen. Oeigoeren die naar Nederland zijn gevlucht worden zelfs in Nederland onderdrukt en in de gaten gehouden.2 Terwijl er in China genocide op Oeigoeren plaatsvindt, worden Oeigoeren in Chinese propaganda in het binnen- en buitenland bewust ‘vrolijk’ afgebeeld om de onderdrukking te verhullen. Die propaganda heeft nu ook het Haagse stadhuis bereikt.

De Oeigoeren zijn een Turkisch sprekend volk in het noordwesten van China, een meerderheidsgroep in de provincie ‘Xinjiang’ (de Oeigoerse gemeenschap spreekt liever over Oost Turkestan). Ze worden onder meer onderdrukt, gediscrimineerd, gesteriliseerd en in concentratiekampen gestopt door de Chinese regering onder andere vanwege hun godsdienst (Islam), contact hebben met het buitenland, een VPN hebben, gereisd hebben of het hebben van een paspoort. 1.

Kan het college aangeven wat de rol van de gemeente Den Haag was bij de organisatie van bovengenoemd evenement? Klopt het dat het Haagse logo was afgebeeld bij de medeorganisatoren?

De gemeente Den Haag heeft een subsidie van € 20.000,- verstrekt ten behoeve van de Landelijke Viering van het Chinees Nieuwjaar vanuit de subsidieregeling Publieksevenementen Den Haag (RIS317387). Eén van de subsidieverplichtingen is dat in alle opsommingen van partners, sponsoren en subsidiegevers het logo van de gemeente Den Haag moet worden vermeld. Daarnaast gelden de voorwaarden en verplichtingen die voortvloeien uit het evenementenbeleid en het toetsingskader dat is vastgesteld door de raad (RIS316059).

1 Met het Lantaarnfeest eindigt het Lunar Nieuwjaarsfeest (in de volksmond ook bekend als Chinees

Nieuwjaar). 2 https://www.amnesty.nl/oeigoeren-in-china.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10734847

2.

Kan het college aangeven wat voor voorwaarden de gemeente Den Haag hanteert bij het medeorganiseren van dergelijke evenementen, en hoe gaat het in het algemeen om met (organisaties gelieerd aan) staten die geassocieerd worden met ernstige mensenrechtenschendingen en misdaden tegen de menselijkheid? Hoe worden de mensenrechtenschendingen en genocide richting de Oeigoeren meegewogen in dergelijke samenwerkingen?

Vanuit de hoedanigheid van subsidieverstrekker is de gemeente geen medeorganisator. De gemeente Den Haag onderhoudt als gaststad van vele internationale organisaties, NGO’s en ambassades contacten met de vele ambassades in de stad, waaronder de Chinese. Deze contacten gaan over praktische zaken waar ambassades tegenaan lopen in de stad en over o.a. uitnodigingen van en voor het corps diplomatique. Verder zijn bilaterale betrekkingen met andere landen voorbehouden aan het Rijk (ministerie van Buitenlandse Zaken). 3.

Kan het college aangeven waarom deze bijeenkomst plaatsvond in het Atrium van de gemeente Den Haag? Is er sprake van een structurele samenwerking met de organisator rondom dergelijke vieringen, of was dit een incidenteel evenement?

De aanvrager stuurt het verzoek om het Atrium van het stadhuis te huren naar stichting Atrium. Stichting Atrium heeft deze aanvraag beoordeeld en heeft de aanvraag in dit geval goedgekeurd. Dit evenement vindt al ruime tijd plaats in het Atrium van het stadhuis. 4.

Kan het college aangeven in hoeverre deze bijeenkomst medegefinancierd wordt door de gemeente Den Haag? Waren er aan deze financiering voorwaarden verbonden?

Zie de beantwoording bij vraag 1. 5.

Kan het college aangeven in hoeverre deze bijeenkomst medegefinancierd is door (organisaties direct of indirect gelieerd aan) de Chinese overheid?

Nee, dit is niet inzichtelijk voor ons. In het dekkingsplan bij de subsidieaanvraag wordt gesproken over bijdragen vanuit de Chinese gemeenschap. Dit is niet verder gespecificeerd. 6.

Heeft het college gezien wat voor optreden er was met kinderen die waren gekleed in Oeigoerse traditionele kleren? Zo ja, wat vindt het college hiervan?

7.

Wat vindt de gemeente ervan dat Oeigoerse mensen op deze manier worden geportretteerd tijdens het evenement, en de bredere rol die dit speelt binnen de Chinese propaganda om de onderdrukking van Oeigoeren te verhullen?

8.

Heeft het college (op videomateriaal) gezien dat een persoon richting het podium liep en riep “China stop genocide!”?

9.

Wat vindt de gemeente ervan dat de persoon die zich uitte met de woorden “China stop genocide!” hardhandig werd meegenomen door allerlei mensen? Wie waren deze mensen? Wat is er gebeurd met deze persoon? Is de gemeente in contact met deze persoon? Waarom wel of waarom niet? Hoe is het gesteld met de veiligheid en gemoedstoestand van deze persoon? Is de beveiliging of de politie uiteindelijk betrokken? Waarom wel of waarom niet? Er zijn signalen dat de persoon in kwestie is of wordt beboet, klopt dit?

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10734847

Ad. 6, 7, 8 en 9 Het college heeft kennisgenomen van het filmpje maar heeft geen volledig beeld van wat zich precies heeft voorgedaan, wie hierbij betrokken waren en wat hun motief, veiligheidssituatie of gemoedstoestand is. De politie laat desgevraagd weten dat één persoon is aangehouden en beboet. Dit gebeurde op gezag van de Hoofdofficier van Justitie. Het college heeft hierbij geen rol en beschikt ook niet over nadere informatie. Het spelen voor eigen rechter en het daarbij toepassen van geweld keurt het college te allen tijde af. Zoals ook aangegeven in de beantwoording van de schriftelijke vragen van het raadslid mevrouw Van Basten Batenburg, luidend ‘Geen ruimte voor onderdrukking Oeigoeren in Den Haag’ (RIS318154), is het college van mening dat het Atrium geen plek is voor het uitdragen van (partij)politieke statements die botsen met het imago van Den Haag als Internationale Stad van Vrede en Recht. GroenLinks Den Haag heeft vaker aandacht gevraagd aan het college voor de Oeigoerse gemeenschap in Den Haag. 10. In 2022 was al geconstateerd dat China illegale politiebureaus heeft in Nederland, met sterke aanwijzingen dat gevluchte mensen door deze politiebureaus worden geïntimideerd.

3 Deelt het college de mening van GroenLinks Den Haag dat de gemeente Den Haag naast de Oeigoeren, die zijn gevlucht voor levensgevaar, moet staan in de strijd tegen onderdrukking en (buitenlandse) intimidatie? 11.

Op welke manier zet het college zich in voor de inclusie en veiligheid van de Oeigoerse gemeenschap in Den Haag?

Ad. 10 en 11 In 2021 heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die de behandeling van de Oeigoeren in China als een genocide bestempeld. Activiteiten die hieraan bijdragen passen niet bij het karakter van onze stad als ‘Internationale stad van Vrede en Recht’. In onze stad is geen plaats voor bedreiging en intimidatie, niet door inwoners onderling en niet door een buitenlandse statelijke actor. Het college benadrukt hoe belangrijk het is dat deze signalen worden opgepakt en dat de Oeigoerse gemeenschap de weg weet te vinden naar de politie om melding of aangifte te doen van dergelijke signalen. Onder dergelijke omstandigheden aangifte doen is niet gemakkelijk, om Nederlandse ingezetenen daarbij te helpen is er nationaal de aanpak ‘Ongewenste Buitenlandse Inmenging’ ontwikkeld. Lokaal werkt het college aan de veiligheid van de stad en haar inwoners langs de lijnen van het Integraal Veiligheidsbeleid 2023-2026 (RIS 313807). In dit veiligheidsbeleid zijn de prioriteiten van het college binnen de huidige collegeperiode vastgelegd; een belangrijk speerpunt is de inzet op versterking van de weerbaarheid in de stad en haar inwoners. Het college speelt daarbij uiteraard in op trends en ontwikkelingen. En doet dat ook in relatie tot activiteiten vanuit het Rijk.4 12.

Is het college in contact met organisaties of sleutelfiguren uit de Oeigoerse gemeenschap in Den Haag? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet?

3 https://nos.nl/artikel/2449767-china-heeft-illegaal-politiebureaus-in-nederland-aanwijzingen-voorintimidatie. 4 Op rijksniveau geldt dat het Ministerie van Buitenlandse Zaken op 20 oktober 2022 een toezegging deed aan de Tweede Kamer

om een verkenning naar een meldpunt Ongewenste Buitenlandse Inmenging (OBI) te starten. In april 2023 heeft de Minister een update hierover aan de Kamer gestuurd waarin werd aangegeven dat het kabinet werkt aan hoe de samenwerking en informatiedeling tussen de betrokken partijen, zoals de Nationale Politie, de NCTV, het ministerie van Buitenlandse Zaken, het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid en de AIVD precies vorm kan krijgen (zie Kamerbrief ‘Geïntensiveerde aanpak ongewenste buitenlandse inmenging’). Dit in het kader van de bestaande privacywetgeving en de grondrechten van Nederlandse burgers.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

BSD/10734847

Het college onderhoudt op vele manieren contacten met de diverse gemeenschappen in de stad. Zo vinden er bijvoorbeeld interreligieuze en levensbeschouwelijke ontmoetingsbijeenkomsten en werkbezoeken plaats met de vertegenwoordigers van de betreffende organisaties waarin ook de genoemde groepen deels zijn aangesloten. Op die manier blijft het college structureel in gesprek over zowel het thema veiligheid als ook andere maatschappelijke thema’s (zie ook RIS311517). Deze gesprekken hebben als doel om onderling begrip te vergroten, eventuele signalen van spanningen en onrust op te vangen en in te zetten op het stimuleren van initiatieven die onderlinge verbinding bevorderen. Uit het oogpunt van samenlevingsopbouw wordt op stadsdeel- en wijkniveau ingezet op regelmatig contact met verschillende gemeenschappen in de wijken. Naast deze inzet van het college voert de burgemeester periodiek gesprekken met vertegenwoordigers van diverse gemeenschappen in de stad, waarbij veiligheid als gezamenlijke opdracht in onze stad centraal staat (zie RIS318059). 13. Op welke manier zet het college zich in voor de veiligheid en vrijheid van de Oeigoerse gemeenschap in Den Haag? Zie het antwoord op vraag 11. 14. Heeft de gemeente Den Haag (steden)banden met Chinese steden? Zo ja, wat voor banden zijn dit en waarom zijn die banden er? De gemeente Den Haag onderhoudt geen stedenbanden.

In het verleden zijn er wel Memorandum of Understanding geweest met steden en/of deelgemeenten. Deze zijn niet meer actief. Op dit moment zouden MoU’s en stedenbanden niet meer passen bij het internationaal economisch beleid, dat vorig jaar is vastgesteld. Zie hiervoor de uitwerking internationaal economisch beleid (RIS314494). 15.

Is het college er bekend mee dat de Chinese organisatie (CPAFFC) die dergelijke stedenbanden coördineert direct gelieerd is aan de Chinese communistische partij, en is het bereid om dergelijke banden (om die reden) te verbreken?

Het college is bekend met de CPAFFC. Gezien er geen stedenbanden zijn kan er geen sprake zijn van het verbreken van stedenbanden. 16. Wat doet het college om ervoor te zorgen dat de Chinese gemeenschap nieuwjaar kan vieren zonder eventuele beïnvloeding vanuit de Chinese overheid? Heeft het college contact hierover met de Chinese ambassade bijvoorbeeld (deze staat online als medefinancier van de viering5)? Zie het antwoord op de vragen 1 en 2. 17.

Onderhoudt de gemeente Den Haag banden met de Chinese gemeenschap om hen weerbaarder te maken tegen subversie vanuit de Chinese communistische partij? Zo ja, op welke manier? Zo nee, waarom niet?

Zie het antwoord op vraag 12. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx Jan van Zanen

4/4