RIS318024 Actieplan Wonen Boven Winkels

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

28 mei 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid de heer Ridder, luidend: ‘Actieplan Wonen Boven Winkels’

DSO/10748064 RIS318024

Het raadslid de heer de Ridder heeft op 14 februari 2024 een brief met daarin tien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In Nederland is een groot tekort aan betaalbare woningen, ook in Den Haag. Alle zeilen moeten worden bijgezet om voldoende woningen te hebben voor Hagenaars, Hagenezen, Scheveningers en Loosduiners. Al meer dan twintig jaar wordt ingezet om wonen boven winkels makkelijker mogelijk te maken, tot op heden met weinig resultaat. Immers, het AD* schrijft dat mogelijke woonruimte voor 70.000 woningen boven winkels onbenut blijft. 1.

Is het college bekend met het artikel van het AD van 12 februari 2024: “Ruimte voor zo’n 70.000 woningen onbenut”?

Ja. 2.

Kan het college aangeven hoeveel van de genoemde ruimte in Den Haag onbenut blijft, maar wel geschikt kan worden gemaakt voor wonen boven winkels?

Nee, op dit moment kan geen exact antwoord worden gegeven op de vraag hoeveel ruimte boven winkels nu onbenut is en geschikt kan worden gemaakt voor wonen. Een brede inventarisatie in de binnenstad moet nog plaatsvinden. 3.

Kan het college een overzicht geven van alle speciale regelingen zoals subsidies afkomstig uit het woonbeleid of anderszins, die stimuleren dat ruimte boven winkels getransformeerd wordt tot woningen?

Er zijn geen speciale regelingen die stimuleren dat ruimte boven winkels getransformeerd worden tot woningen. Er is binnen de gemeentelijke organisatie wel een vast aanspreekpunt om initiatiefnemers bij te staan en te informeren bij de reguliere stappen die ondernomen moeten worden voor dergelijke transformaties, zoals vergunningaanvragen en vooroverleggen met bijvoorbeeld beleidsafdelingen, monumentenzorg of welstand. 4.

Kan het college een overzicht geven van in aanvraag of uitvoering zijnde transformaties, waarbij ruimte boven winkels wordt getransformeerd tot woningen?

De focus op wonen boven winkels is op dit moment gericht op het kernwinkelgebied in het centrum. Hierbij gaat het met name om de volgende straten: de Spuistraat, Vlamingstraat, Nieuwstraat en Hoogstraat.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10748064

In de periode van januari 2022 tot en met april 2024 zijn er in deze straten circa 12 omgevingsvergunningen voor wonen boven winkels verleend. Hierbij gaat het om een gemiddelde toevoeging van twee tot vier woningen per adres. Daarnaast wordt het voormalige Priba warenhuis aan de Grote Markstraat/Raamstraat/Vlamingstraat ver(nieuw)bouwd. Hier worden 76 appartementen op de verdiepingen gerealiseerd. Ook op de bovenverdieping van delen van de Passage worden woningen toegevoegd en zijn er diverse initiatieven in onderzoek om de verdiepingen in gebruik te nemen als woningen. 5.

Kan het college aangeven of zij vindt dat het beleid tot nu toe succesvol is? Zo ja, graag een toelichting waarom? Zo nee, wat is het college van plan om het beleid wel succesvol te maken?

De inspanningen laten resultaten zien en tegelijkertijd sturen we bij om nog meer m2’s leegstand boven winkels te vullen met andere functies dan retail. Veranderende omstandigheden in vraag en aanbod in de retail- en woningmarkt maken het mogelijk om weer te investeren in ‘wonen boven de winkels’ en in diversiteit, een mix van functies, in de binnenstad. Wonen boven winkels zorgt niet alleen voor minder leegstand op de bovenverdiepingen en meer woningen in de binnenstad, maar ook voor een levendig straatbeeld en een toename van de sociale veiligheid; het eigenaarschap van de straten wordt namelijk ook door de bewoners opgepakt. Al enkele jaren wordt er aandacht besteed aan de lege vierkante meters op de verdiepingen van panden in de binnenstad. Het Binnenstadsplan 2033 (RIS316359) geeft richting aan de gezamenlijke inspanningen van partners die werken aan de Haagse binnenstad, met een focus op hoe Den Haag wil inspelen op maatschappelijke uitdagingen en veranderingen in de samenleving. Eén van de onderwerpen die in het Binnenstadsplan nu nadrukkelijk belegd is, betreft wonen boven winkels. Het streven is echter breder dan dat de leegstaande verdiepingen boven winkels ruimte bieden voor wonen: er zal de komende tijd ook geïnventariseerd worden welke andere functies op de verdiepingen toegevoegd kunnen worden zoals leisure, werken en studeren.

Niet alle locaties zijn geschikt voor woningen. In het uitwerkingsplan Aanpak leegstand zal worden aangegeven dat in de eerste helft van 2025 een inventarisatie wordt gedaan welke locaties er zijn in andere delen van de stad om de leegstand van woningen boven winkels aan te pakken. 6.

Is het college het met de Haagse VVD eens dat wonen boven winkels een mooie manier is om bestaande ruimte in de stad beter te benutten? Zo ja, kan het college aangeven wat er de afgelopen tijd is gedaan om pandeigenaren te verleiden deze ruimte te transformeren tot woningen?

Ja, dit is een mooie manier om bestaande ruimte beter te benutten. Er is binnen de gemeentelijke organisatie een vast aanspreekpunt aangesteld om initiatiefnemers bij te staan en te informeren bij de reguliere stappen die ondernomen moeten worden voor dergelijke transformaties, zoals vergunningaanvragen en vooroverleggen met bijvoorbeeld beleidsafdelingen, monumentenzorg of welstand. Dit is altijd maatwerk, omdat de technische aspecten in de vaak verouderde panden een uitdaging zijn. Zoals op het gebied van brandveiligheid, verduurzaming en diverse andere vereisten voor woningen in het Bouwbesluit. Zo kan vergunningverlening toch soms lastig blijken, ondanks het feit dat binnen het Omgevingsplan wonen op de verdiepingen boven winkels vaak wel al is toegestaan.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10748064

7.

Is het college het met de Haagse VVD eens dat winkelpanden op de begane grond niet zomaar onttrokken mogen worden om woningen van te maken? Zo nee, waarom niet?

Binnen de hoofdwinkelstructuur is transformatie naar wonen in de plinten in de winkelstraten niet aan de orde. In andere delen van de stad is het anders invullen van winkelpanden soms een oplossing.

8.

Kan het college aangeven, mogelijk in aanvulling op het gestelde in vraag 7, of het mogelijk moet zijn om (delen van) winkelpanden op de begane grond in winkelgebieden te gebruiken voor entreeën van boven de winkels gelegen woningen?

Het inpassen van andere functies boven winkels is altijd maatwerk. Daarvoor kan het soms wenselijk en mogelijk worden geacht om een deel van de retail m2 op de begane grond in te zetten als ontsluiting van bovengelegen functies. 9.

Is het college het met de Haagse VVD eens dat om woningen boven winkels op gang te krijgen het voor pandeigenaren iets moet opleveren? Zo ja, kan het college aangeven welke maatregelen zij gaan nemen om het aantrekkelijker te maken om leegstaande ruimte boven winkels te transformeren tot woningen?

Iedere ingreep of investering zal een vorm van meerwaarde moeten opleveren. Dat kan economisch zijn maar ook maatschappelijk of meer op het gebied van verduurzaming. In het kader van het Binnenstadsplan 2033 zal bekeken worden welke maatregelen in de uitvoeringsagenda kunnen worden opgenomen om het transformeren van leegstaande ruimtes boven winkels aantrekkelijker te maken. Deze maatregelen kunnen ook als voorbeeld of leidraad dienen voor andere delen van de stad. De Haagse VVD is van mening dat met de huidige krapte op de woningmarkt het wonen boven winkels meer aandacht moet krijgen. Dit kan door te starten met een actieplan: 'Wonen Boven Winkels'. Dit actieplan moet de problemen inventariseren en vervolgens met oplossingen komen, om te zorgen dat wonen boven winkels sneller mogelijk wordt en onnodige regels worden geschrapt of verduidelijkt. Een klankbordgroep van winkelpand-eigenaren, winkeliers, ontwikkelaars en ambtenaren moet in korte tijd met een plan van aanpak komen hoe we de duizenden vierkante meters leegstaande ruimte boven winkels gaan transformeren tot woonruimte. Als het nu niet lukt, gaat het nooit lukken! 10.

Is het college het met de Haagse VVD eens dat extra maatregelen genomen moeten worden om wonen boven winkels te stimuleren en dat een actieplan 'Wonen Boven Winkels' nodig is? Zo ja, op welke termijn kunnen we dit plan in werking stellen? Zo nee, waarom niet? Het college is van mening dat het Binnenstadsplan 2033 voldoende kader biedt om uitvoering te geven aan de ambitie om leegstaande m2 boven winkels beter te benutten en te transformeren naar functies die bijdragen aan de woningbouwopgave én de levendigheid in de binnenstad. Daar is geen apart actieplan ‘Wonen boven Winkels’ voor noodzakelijk. In de tweede helft van 2024 wordt gestart wordt een brede inventarisatie in samenwerking met de vastgoedeigenaren in de binnenstad. Als er inzicht is waar de leegstand op de verdiepingen zit, kan er conform het Binnenstadsplan 2033 worden bepaald welke functies waar gewenst en toepasbaar zijn. Elke locatie en situatie is uniek. Resultaten boeken en woningen of andere functies boven winkels realiseren vraagt om een goede samenwerking tussen de vastgoedeigenaren en de gemeente. Door de vastgoedeigenaren is aangegeven dat zij de inspanning van de gemeente waarderen.

3/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10748064

Wij gaan dan ook graag door om nieuwe initiatieven te faciliteren en waar mogelijk in samenwerking te stimuleren. Naar aanleiding van de bespreking van het Binnenstadsplan 2033 in de commissie Bestuur op 1 november 2023, is toegezegd om een update te verstrekken over de stand van zaken met betrekking tot wonen boven winkels. Deze update volgt nog in dit Q3 2024. Op basis van de uitkomsten van de voorbeelden in de Binnenstad kan ook worden bezien of dezelfde aanpak ook in de rest van de stad meer ingezet kan worden. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/3