RIS317975 Notulen van de raad van 20 december 2023

Vergadering gemeenteraad Den Haag gehouden op woensdag 20 december 2023 (Geopend te 10.00 uur) Voorzitter: de burgemeester, mr. J.H.C. van Zanen Griffier: drs. C.G.C.M. Blankwaard-Rombouts

Agenda A. Vaststelling agenda B. Stad in de raad C. Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken D. Vaststelling van de besluitenlijst D.1 Voorstel van het college inzake Normen-en toetsingskader rechtmatigheid 2023 (RIS317056) D.2 Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Eigenaren Den Haag Centrum 2024 (RIS317074) D.3 Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Chinatown Den Haag 2024 (RIS317100) D.4 Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Bankastraat Den Haag 2024 (RIS317101) D.5 Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Eigenaren BIZ Buurtschap 2005 Den Haag 2024 (RIS317102) D.6 Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene verordening financieel beheer en beleid gemeente Den Haag 2019 (RIS317114) D.7 Voorstel van het Presidium inzake vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Controleverordening gemeente Den Haag 2014 (RIS317191) Beraadslaging over E. Voorstel van het college inzake strategische verwerving voormalig Haga locatie Sportlaan 598-600 (RIS317173) Agendapunt wordt verschoven naar de raadsvergadering van 21 december 2023 Agendapunten F en G worden gezamenlijk besproken F. Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027 (RIS316918) G.

Tariefvoorstellen G.1 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot tiende wijziging van de Algemene legesverordening Den Haag 2021 (RIS316887) G.2 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening leges Omgevingswet Den Haag 2024 (RIS316888) G.3 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening rioolheffing Den Haag 2021 (RIS316889) G.4 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing Den Haag 2021 (RIS316890) G.5 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot zesde wijziging van de Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting (Verordening toeristenbelasting Den Haag 2016) (RIS316891) G.6 Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot intrekking van de Verordening hondenbelasting Den Haag 2021 (RIS316906) G.7 Voorstel van het college inzake Verordening tot vierde wijziging van de Verordening binnenhavenbelasting Den Haag 2021 (RIS316907)

1

G.8 G.9 G.10

G.11 G.12 G.13

Voorstel van het college inzake Verordening tot derde wijziging van de Verordening onroerendezaakbelastingen Den Haag 2021 (RIS316908) Voorstel van het college inzake Verordening tot derde wijziging van de Verordening liggeld voor woonschepen en bedrijfsschepen Den Haag 2021 (RIS316910) Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (RIS316923) Voorstel van het college inzake Vaststelling van de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Den Haag 2024 (RIS317027) Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening begraafrechten Den Haag 2021 (RIS317076) Voorstel van het college inzake verordening tot wijziging van de verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Den Haag 2016 (RIS317184)

Stemmingen De voorzitter. Ingevolge het Reglement van orde open ik de vergadering.

Presentielijst Aanwezig zijn 44 leden: Ahraui (PvdA), Arp (SP), Assad (D66), Baboeram (GroenLinks), Van Basten Batenburg (VVD), Bingöl (CDA), Bom (Hart voor Den Haag), Bos (GroenLinks), Butt (GroenLinks), De Vuyst (GroenLinks), Van Doorn (D66), Dubbelaar (Hart voor Den Haag), Van Esch (D66), Faïd (HSP), Gerritsen (PvdD), Van den Goorbergh (VVD), Groenewold (D66), De Groot (CDA), Guernaoui (Hart voor Den Haag), Van der Helm (VVD), Hofstra (VVD), Holman (PvdA), Klokkenburg-Reedeker (CU/SGP), Kruis (PVV), Mahmood (DENK), Martinez van Andel (Hart voor Den Haag), Martini (Hart voor Den Haag), *Van Meijeren (FVD), Meinesz (Hart voor Den Haag), Mekers (D66), De Mos (Hart voor Den Haag), Mostert (D66), Noorlander (D66)), Partiman (CDA), Peeck (VVD), De Ridder (VVD), Schmeets (PvdD), Sewtahal (PvdA), Sluijs (Hart voor Den Haag), Smit (PvdD), Thepass (GL), Uduba (VVD), Verdonk (Hart voor Den Haag), Verduin (D66) en Çelik (DENK). Afwezig: Van Meijeren (FVD). De voorzitter. Aangezien het vereiste aantal leden aanwezig is, kan de vergadering voortgang vinden. Geachte leden van de raad, ik open uw vergadering van woensdag 20 december 2023. Welkom allemaal, ook de mensen thuis en de mensen op de publieke tribune. Bericht van verhindering is ontvangen van de heer Kruis door persoonlijke omstandigheden. Hij zal wel proberen bij de stemmingen aanwezig te zijn.

Ik vraag uw aandacht voor onze vergaderafspraken. We vergaderen via de voorzitter; dat ben ik of dat is de heer Groenewold. Eventuele overige gesprekken graag buiten deze vergaderzaal, zodat we de insprekers en elkaar in het debat goed en geconcentreerd kunnen blijven volgen. Stevig zijn op de inhoud is geen enkel probleem, maar niet gericht op de persoon; u weet het. Voor de insprekers geldt dat zij hun bijdragen leveren naar de afspraken die daarvoor gelden. Dat betekent bijvoorbeeld dat u raadsleden of collegeleden niet bij hun voornaam mag aanspreken. Ook is het niet toegestaan om namen van ambtenaren te noemen. Het zijn eigenlijk heel elementaire dingen, maar ik meld ze nog maar even voor alle zekerheid. Vanaf de tribune ook geen blijken van instemming of afkeuring. Het is niet anders; zo hebben we dat afgesproken met elkaar. We gaan allerlei voorstellen bespreken. De stemmingen zijn aan het eind van de vergadering, waarna er ook weer gelegenheid is tot het afleggen van stemverklaringen. Met de fractievoorzitters is afgesproken om de vergadering uiterlijk 0.00 uur af te ronden. Dat betekent dat we rond 23.00 uur stoppen en proberen om de stemmingen tussen 23.00 uur en 0.00 uur af te ronden. We gaan bijna beginnen, maar ik wil eerst mevrouw Faïd de gelegenheid geven om iets tegen ons te zeggen.

2

Fatima Faïd (HSP). Dank u wel, voorzitter, voor deze gelegenheid. Zoals jullie allemaal weten is mijn moeder overleden. Ik wil iedereen die hier aanwezig is, maar ook alle ambtenaren en alle mensen uit de stad heel erg bedanken voor de lieve berichten en de mooie kaarten die wij gekregen hebben. Het heeft ons heel veel gedaan en het was helend. Natuurlijk ook dank aan de kameraden van de Stadspartij, omdat zij qua werk heel veel hebben overgenomen, maar er ook privé voor mij waren. In het bijzonder wil ik mevrouw Klokkenburg, mevrouw Arp en meneer De Vuyst bedanken, omdat zij moties van ons hebben overgenomen en hebben laten zien dat solidariteit een werkwoord is. (Geroffel op de tafels) De voorzitter. Sterkte, mevrouw Faïd. Zojuist heb ik namens de federatie van de Eritrese gemeenschap in Nederland een petitie in ontvangst genomen met de oproep: Stop zinloos geweld tegen Eritrese Nederlanders. We pakken het op. Ik heb ook vervolgafspraken gemaakt en heb ze alle goeds gewenst.

Aan de orde is: A.

Vaststelling agenda.

Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Voorzitter. Voor vandaag is de agenda helemaal akkoord, maar omdat we de agenda nu toch bespreken, meld ik dat collega Ralf Sluijs zojuist een interpellatiedebat heeft aangevraagd over het nieuws dat ondernemers een overvol stroomnet tegemoetzien en de komende tien jaar geen aansluiting kunnen krijgen. Daar zouden wij morgen graag over willen spreken. Het is nogal urgent qua economische gevolgen. Vandaar het verzoek tot een interpellatiedebat en nu hier het verzoek om dat morgen in te plannen als extra agendapunt. De voorzitter. Er wordt even over nagedacht. Ik kijk naar de voorzitter van het presidium, maar ik denk dat dit moet kunnen. Het woord is aan de heer Groenewold, de voorzitter van het presidium. Dennis Groenewold (D66). Voorzitter. We hebben het er nog niet over gehad in het presidium, maar volgens mij is het op basis van de regels van een interpellatiedebat, de aanvraag daarvan en de urgentie gewoon mogelijk om dit te doen. Alleen als voorzitter, dus niet namens het hele presidium, zou ik dus willen voorstellen om dit toe te staan. De voorzitter. We hebben de hele dag de tijd, maar ik begrijp dat het goed komt. De agenda wordt ongewijzigd vastgesteld. De voorzitter.

Om gedoe hierover te voorkomen meld ik dat ik vanmiddag tussen 16.30 uur en 18.00 uur - misschien iets korter - een monument zal onthullen tegen zelfdoding bij kinderen. Dat moet ik even doen. Dan zal de heer Groenewold voorzitter zijn. En misschien moet ik af en toe mijn handen wassen of iets anders doen, maar voor de rest ben ik er gewoon. Morgen heb ik tussen de middag iets, maar dat komt morgen wel weer.

Aan de orde is: B.

Stad in de raad.

De voorzitter. Er zijn drie insprekers aangemeld. Ze willen allemaal iets zeggen over de programmabegroting. U heeft drie minuten de tijd. Tot voor kort zei ik 30 seconden voor het einde: 'Wilt u afronden?' Dat was aardig bedoeld, maar we hebben bedacht dat we dat niet meer doen. Er is een klok. U kunt de tijd dus zien. Het is onherroepelijk. Nu we die 30 seconden niet meer doen, is het niet zo dat er langer mag worden gesproken. Het is drie minuten en daar maak ik geen onderscheid in. 3

Mevrouw Visser (F). Geachte voorzitter, leden van de raad, wethouders, goedemorgen. In het coalitieakkoord zijn extra middelen beschikbaar gesteld voor de thema's klimaat, natuur, dieren en duurzaamheid. De Bomenstichting Den Haag kan zich daar goed in vinden. Maar wat zien we daarvan terug in de programmabegroting? We hebben de volgende aandachtspunten. Eén: het aantal stadsbomen blijft door de jaren heen gelijk, zo blijkt uit de prestatieindicatoren. Dat vinden wij teleurstellend. Dat zouden er toch meer moeten zijn? We willen toch meer blad voor de stad? En ze zijn toch van belang voor onze leefkwaliteit, het klimaat en de biodiversiteit? Ons voorstel: als we meer mensen willen huisvesten, zijn er evenzoveel extra bomen nodig. Twee: ook het areaal groen blijft gelijk. Waar blijft de extra ruimte voor flora en fauna? Ons voorstel: als we meer mensen willen huisvesten en laten recreëren, dan is een extra stadspark nodig, bijvoorbeeld in de Binckhorst. Drie: de gemeente gaat minimaal 3.000 vierkante meter aan verhard oppervlak ontstenen en vergroenen. Een mooi plan, maar het kan wel wat ambitieuzer. Daarom hebben we twee concrete voorstellen. U heeft een paar dagen geleden foto's ontvangen. A: geef bomen meer ruimte bij de boomspiegels. Als boomwortels meer ruimte krijgen, kunnen ze meer water en voedsel opnemen en krijgen bomen een betere conditie.

B: verbind de boomspiegels met elkaar door de stenen, de klinkers en het asfalt tussen de boomspiegels te verwijderen en te vervangen door kruidenmengsels. Dat is goed voor het klimaat, het bodemleven, de biodiversiteit en de bomen en leidt tot minder last van wortelopdruk. De tegels en de klinkers kunnen worden hergebruikt en wij, mensen, kunnen er ook nog van genieten. Win-win-win zou je zeggen. Het GAVI-kavel komt er bekaaid af, terwijl er een heel bijzonder moerasbos en een fraai rietland liggen met veel soorten flora en fauna, ook zeldzame soorten. We stellen voor om het hele GAVI-kavel te voegen bij de ecologische verbindingszone van Ypenburg. Madestein: de brugverbinding over de grote plas vinden we overbodig, omdat er al zoveel paden zijn. De brugverbinding gaat ten koste van bomen en groen en verstoort de waterfauna. Zonde van het geld. Tot slot de Bosjes van Poot, Natura 2000-gebied, nog steeds een hondenlosloopgebied. Honden brengen schade toe, maar dat kunnen ze niet helpen. Het is de aard van het beestje. We stellen voor om de Bosjes van Poot te sluiten voor honden, omdat u toch al alternatieve losloopgebieden gaat aanwijzen. Want we realiseren ons natuurlijk wel dat honden moeten loslopen. Mevrouw Driessen (F). Geachte voorzitter. Ik woon op de Kapelweg en ik ben een van de gedupeerden vanwege de natte kelders.

Ik spreek ook namens de bewoners rondom de Nieuwe Badkapel in Scheveningen. Op 5 november 2023 trof ik in mijn kelder grondwater aan dat al snel tot 11 centimeter opliep. Leegpompen had niet veel zin. Het grondwater kwam direct weer omhoog. Ook zakte het water na een paar droge dagen helaas niet meer weg. In de vele jaren dat ik hier woon, is dit nog nooit gebeurd. Ik wil graag het volgende aan u kwijt. In de afgelopen jaren hebben bewoners preventief pompen aangeschaft of kelderbakken geplaatst om wateroverlast op die manier te bestrijden. Helaas mocht dit niet baten en hebben ook zij ondergelopen kelders. Het zijn veel kelders; minstens veertien kelders, mogelijk meer, staan onder water. Soms betreft het circa 30 centimeter hoogte. Wij pleiten voor een oplossing voor het stijgende grondwater dat voor wateroverlast zorgt in de huizen op de Kapelweg, het Kapelplein en rondom de Badkapel. Het is voor ons compleet onduidelijk wat de exacte oorzaak hiervan is. De voorliggende motie gaat in op de mogelijke oorzaken hiervan. Verder wisten wij niet waar wij terechtkonden voor advies, maar wij gingen ervan uit dat bij gemeente en waterschappen noodzakelijke kennis aanwezig was om tot een oplossing te komen. Van beide kregen wij geen goede inhoudelijke reactie op onze vragen, slechts een gestandaardiseerde automatische reactie.

Gezien de overlast en de schade is het niet acceptabel dat we van het kastje naar de muur werden gestuurd. Verder wordt deze schade door de verzekeraars niet vergoed. Wij gaan ervan uit dat de gemeente en het waterschap een taak hebben in de waterbeheersing en het voorkomen van overlast. Als wateroverlast een structureel probleem gaat worden voor bewoners in Den Haag, is het wenselijk dat de gemeente en het waterschap samenwerken en met spoed een onderzoek instellen naar de oorzaak hiervan en met een geschikte oplossing komen. Wij willen niet horen dat alleen de burger verantwoordelijk is voor het dichtmaken van zijn of haar kelder. Wij verwachten dat u opkomt voor de 4

burger en met ons het gesprek aangaat om te komen tot een oplossing. Wij onderschrijven dan ook van harte de motie Los de extreme wateroverlast in Scheveningen op, die vandaag in de raad wordt besproken. Ik wil u danken voor uw aandacht, ook namens de bewoners rondom de Nieuwe Badkapel. De heer Romein (F). Geachte voorzitter. Na acht jaar heb ik nog steeds geen locatie gevonden voor een camperplaats in de regio. Vandaar mijn noodkreet voor het tijdelijke behoud van een camperplaats. De gemeente gaf mij in november 2022 een tijdelijk nieuw contract tot eind 2025, maar jaarlijks verlengbaar. In het contract werd opgenomen dat er vanwege het besluit en het ontwerptraject van de te realiseren tramremise nog een mogelijkheid was om enkele jaren door te huren. Een halfjaar later heeft de gemeente het contract echter niet verlengd, zonder enige opgave van signalen. De hele kavel is ongeveer 20 hectare. Die moet vrijkomen voor een remise van 8 hectare. Begin juli 2023 heb ik spoedoverleg gehad met de gemeente, de HTM en raadslid Martinez van Andel van Hart voor Den Haag. Er werd afgesproken dat ik toestemming zou vragen aan VolkerWessels, de huurder van het andere deel van de kavel, in gebruik als zanddepot. Die toestemming kreeg ik, maar de gemeente trok zich weer terug, met als argument gevaar voor mijn klanten. Interne verhuizing op de kavel is echter niet meer het geval.

Daarna kwam de gemeente met het Didamarrest, hetgeen aardig wat juridische vragen oproept. Zijn het Didamarrest en de aanbesteding toegepast voor de HTM-remise? Ik ben verantwoordelijk voor het welzijn van mijn vrouw en mijn dochter. Het geeft een enorme fysieke en emotionele impact op het gezin. Ik ben straks een goedlopend bedrijf kwijt en zal moeten aankloppen voor steun. Ik ben 60 en ik heb mijn hele werkzame leven nog nooit een uitkering gehad. Wat zijn de voordelen van een camperpark? Een aanjager van de economie: een gast geeft € 70 per persoon per dag uit aan horeca, cultuur en detailhandel. Alle campers blijven buiten de stad en de milieuzones. Gasten gaan per fiets of ov naar de stad en Scheveningen. Een camperplaats kan honderd procent zelfvoorzienend zijn, geheel in het groen opererend door middel van zon- en windenergie, met oplaadpunten voor elektrische fietsen en later ook elektrische campers. Deze groene oase herbergt nu vele dieren: vijf vosjes, vele fazanten, konijnen, uilen, vleermuizen, buizerds, koolmezen en rietzangers. Dit is mijn plan: het camperpark gaat 1 januari 2024 voor drie maanden dicht. Het zanddepot wordt gedeeltelijk verplaatst, zodat de camperplaats intern kan verhuizen.

Zo zal het camperpark achter een hoge dijk van zand en een bomenrij geheel aan het oog worden onttrokken vanaf de bouwplaats van de remise en heeft het bouwverkeer geen hinder. Het camperpark zal volgens planning 31 maart met Pasen, het hoogseizoen, weer open zijn. De architect die ik gesproken heb, heeft ontsluiting aan de Guldenlaan voorgesteld, de latere hoofdingang van de remise. Dat heeft een gunstiger effect en dan hebben we helemaal geen probleem. Tot slot citeer ik … De voorzitter. Dank u wel. Uw tijd zit erop. De heer Romein. Dat is jammer. Dat was het belangrijkste, maar goed. Ik wens u veel wijsheid.

Aan de orde is: C.

Vaststelling van de wijze van afdoening van ingekomen stukken.

De raad heeft hieromtrent beslist zoals hierna bij elk nummer is aangegeven. Nr.

Raadsadres

Voorstel voor afdoening

1

Belanghebbende d.d. 29 november 2023 inzake SoZa Anna van Hannoverstraat 4 (10657231)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte

5

2

Vrienden van Den Haag d.d. 5 december 2023 inzake toekomst Nieuwe Kerk (10660070)

3

Belanghebbenden d.d. 30 november 2023 inzake petitie Behoud buitenruimte voor de paarden van Manege De Wildhoef (10661970) Kunstenbond d.d. 11 december 2023 inzake gemeentelijke handhaving Fair Practice Code (10665757)

4

5

6

7

8

9

Haags Monumentenplatform, Vereniging Vrienden van den Haag, Stichting SOS Den Haag d.d. 12 december 2023 inzake Stad in de Raad/ inspraak e.d. (10665807) Belanghebbende d.d. 12 december 2023 inzake parkeerbeleid Den Haag/ Zwarte Pad (10665909) Bewonerscommissie Zegneetegenabc d.d. 13 december 2023 inzake Help bewoners Uithofslaan mbt bouwplan Westland (10666302) Belanghebbende d.d. 7 december 2023 inzake klacht mbt behandeling door ambtenaar (10666350) Belanghebbenden d.d. 14 december 2023 inzake reactie op préadvies initiatiefvoorstel ‘Dodenmonument Bezuidenhout’ (10667405)

In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Samenleving In handen van het presidium ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Leefomgeving In handen van het college van B en W ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Ruimte In handen van het presidium ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur In handen van het presidium ter afdoening. Kopie antwoord ter kennisneming aan de commissie Bestuur

Nr.

Ter kennisneming

Voorstel voor afdoening

1

Raad van State, Afd. Bestuursrechtspraak d.d. 27 november 2023 inzake uitspraak beroep ontwerp-bestemmingsplan Kop Assumbergweg 2023 (Crisis- en herstelwet) (10657308)) Belanghebbende d.d. 6 december 2023 inzake stille tocht Christenen voor Israël 7-12 (10660046) Belanghebbenden d.d. 8 december 2023 inzake verhoging toeristenbelasting 2024 (10661931)

Voor kennisgeving aannemen

2

3

Voor kennisgeving aannemen

Voor kennisgeving aannemen

Aan de orde is: D.

Vaststelling van de besluitenlijst.

D.1

Voorstel van het college inzake Normen-en toetsingskader rechtmatigheid 2023 (RIS317056) 6

D.2 D.3 D.4 D.5 D.6 D.7

Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Eigenaren Den Haag Centrum 2024 (RIS317074) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Chinatown Den Haag 2024 (RIS317100) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Bankastraat Den Haag 2024 (RIS317101) Voorstel van het college inzake Verordening bedrijveninvesteringszone Eigenaren BIZ Buurtschap 2005 Den Haag 2024 (RIS317102) Voorstel van het college inzake Verordening tot wijziging van de Algemene verordening financieel beheer en beleid gemeente Den Haag 2019 (RIS317114) Voorstel van het Presidium inzake vaststelling van de Verordening tot tweede wijziging van de Controleverordening gemeente Den Haag 2014 (RIS317191)

Deze voorstellen worden zonder beraadslaging en zonder stemming aangenomen. De voorzitter. We gaan over tot de beraadslagingen. Tijdens het fractievoorzittersoverleg is gisteren besloten om vandaag te beginnen met de behandeling van de begroting. Agendapunt E, Hagalocatie Sportlaan, zal worden behandeld na afloop van de stemmingen over de begroting.

Aan de orde is: F.

Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027 (RIS316918).

G.

Tariefvoorstellen:

G.1

Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot tiende wijziging van de Algemene legesverordening Den Haag 2021 (RIS316887).

G.2

Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening leges Omgevingswet Den Haag 2024 (RIS316888).

G.3

Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening rioolheffing Den Haag 2021 (RIS316889).

G.4

Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening afvalstoffenheffing Den Haag 2021 (RIS316890).

G.5

Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot zesde wijziging van de Verordening op de heffing en invordering van toeristenbelasting (Verordening toeristenbelasting Den Haag 2016) (RIS316891).

G.6

Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot intrekking van de Verordening hondenbelasting Den Haag 2021 (RIS316906).

G.7

Voorstel van het college inzake Verordening tot vierde wijziging van de Verordening binnenhavenbelasting Den Haag 2021 (RIS316907).

G.8

Voorstel van het college inzake Verordening tot derde wijziging van de Verordening onroerendezaakbelastingen Den Haag 2021 (RIS316908).

G.9

Voorstel van het college inzake Verordening tot derde wijziging van de Verordening liggeld voor woonschepen en bedrijfsschepen Den Haag 2021 (RIS316910).

7

G.10

Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot vierde wijziging van de Verordening parkeerregulering en parkeerbelasting Den Haag 2022 (RIS316923).

G.11

Voorstel van het college inzake Vaststelling van de Verordening kwijtschelding gemeentelijke belastingen Den Haag 2024 (RIS317027).

G.12

Voorstel van het college inzake vaststelling van de Verordening tot derde wijziging van de Verordening begraafrechten Den Haag 2021 (RIS317076).

G.13

Voorstel van het college inzake verordening tot wijziging van de verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Den Haag 2016 (RIS317184).

De voorzitter. De agendapunten F en G worden gezamenlijk besproken, dus in één keer, maar worden afzonderlijk in stemming gebracht. F en G.1 tot en met G.13 gaan we nu dus in één keer bespreken, maar we gaan daar apart over stemmen. De sprekersvolgorde is u bekend. Voor moties en amendementen geldt de afspraak dat deze schriftelijk/digitaal bij de voorzitter ter griffie worden ingediend. Het dictum wordt voorgelezen en maakt daarmee onderdeel uit van de beraadslaging. Als een spreker geen spreektijd meer heeft, wordt volstaan met het voorlezen van het dictum. De beraadslaging wordt geopend. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Voorzitter. De begroting voldoet niet aan de budgettaire regels. Vanaf 2026 is er geen sluitende begroting, maar een structureel financieel tekort. Niet alle uitgaven worden structureel gedekt en de algemene reserve heeft een tekort van minimaal € 12 mln. In plaats van een sluitende begroting te maken schuiven deze bestuurders alle financiële problemen door naar een volgend college. Dat is blijkbaar de nieuwe bestuurscultuur. Vandaar een motie: verzoekt het college om te zorgen dat de volgende begroting (2025-2028) sluitend moet zijn en ook moet voldoen aan alle begrotingsregels. De motie is medeondertekend door Guernaoui en Van Basten Batenburg. Marieke van Doorn (D66).

Volgens mij is in de commissiebehandeling van het hoofdstuk Financiën gezegd dat er, voordat een nieuw college aantreedt en voordat er verkiezingen zijn, wel degelijk een sluitende begroting voor die jaren 2026-2027 zal liggen. Heeft Hart voor Den Haag daar geen vertrouwen in? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het gaat niet om vertrouwen. Het gaat er conform de eigen begrotingsregels om dat bij het indienen van een begroting die begroting sluitend is. Dat is zij niet. Regels zijn er niet om daar willekeurig in te shoppen. Regels zijn er om opgevolgd te worden. Vandaar de motie om voor volgend jaar een sluitende begroting rond te krijgen. Ik hoop dat u die steunt. Marieke van Doorn (D66). Voor komend jaar is de begroting natuurlijk al sluitend. Met de toezegging dat we de reserves gaan aanvullen, wordt zij ook sluitend gemaakt. In die zin denken wij dat de motie overbodig is. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Op dit moment ziet het er niet goed uit. Er komt een tekort aan van € 12 mln. op de algemene reserve. Op vraag 437 van de technische vragen zegt uw eigen college dat er drie begrotingsregels niet zijn gevolgd. Helemaal lekker gaat het dus niet. Zie deze motie dus als een stimulering om het de volgende keer goed te doen. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Ik vraag me af of de heer De Mos bekend is met het advies van de algemene ledenvergadering van de VNG om de begrotingen voor 2024 en 2025 sluitend te maken, maar voor 2026 en 2027 een realistische begroting te laten zien die het tekort laat zien dat veroorzaakt is door het tekort van het Rijk.

8

Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Het college of wijzelf als raad hebben tien begrotingsregels opgesteld. Als je aan drie van die tien begrotingsregels niet voldoet, loopt het toch gewoon niet lekker? Als het Rijk niet voldoet, moet je misschien overwegen om rijkstaken terug te geven. Dat wil uw partij nooit. Als het Rijk problemen veroorzaakt, moeten we daar de discussie over aangaan, maar een begroting moet gewoon sluitend zijn. Dat is zij niet. Vandaar deze motie. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Die discussie met het Rijk gaan we nu aan via deze begroting. Dat doen we door de komende jaren zorgvuldig te zorgen dat de begroting sluitend is en om de jaren daarna dat tekort te laten zien. We laten nog maar een fractie van het tekort zien dat we hebben van het Rijk. Tot nu toe meende ik dat Hart voor Den Haag ook aan de kant stond van de gemeente, die zei: we willen dat het Rijk ons fatsoenlijk beloont voor de taken. U bent nu eigenlijk een stakingsbreker. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik hoor verder geen vraag. Er zijn drie begrotingsregels overtreden. Als GroenLinks dat prima vindt, oké, dan is dat de keuze van GroenLinks. Hart voor Den Haag gelooft wél in een sluitende begroting; u niet. Daar zijn we het dan met elkaar over oneens. De voorzitter. De laatste keer, meneer De Vuyst. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Als ik het goed begrijp, zou de heer De Mos dus nooit maar dan ook nooit voor een begroting tekenen die niet sluitend is. Ik kan namelijk bewijzen dat dat niet het geval is. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Dat is een hele vreemde, want die ene begroting die wij hebben mogen doen, was sluitend. We hebben zelfs nog geld opgehaald met de verkoop van Eneco. Dat wist u vervolgens goed op te souperen, maar dat is een ander verhaal. Dat onze financieel woordvoerder niet blij was in de commissie, blijkt ook uit het feit dat zonder Haagse lobbyagenda en zonder spelregels het cofinancieringsfonds door de coalitiepartijen wordt opgegeten. Weinig dualistisch. Een motie: verzoekt het college om geen uitgaven uit het cofinancieringsfonds te doen totdat er spelregels zijn vastgesteld door de gemeenteraad. Deze motie is medeondertekend door Guernaoui en Van Basten Batenburg. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dus ook niet om cofinanciering te doen? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Sorry, nog een keer de vraag. Die heb ik niet goed verstaan. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik gaf u de korte versie. Zegt u met deze motie dat we ook geen investeringen mogen doen uit het cofinancieringsfonds om een cofinanciering te doen? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Nee, dat zeg ik niet. Er moeten spelregels gemaakt worden. Een cofinanciering is om iets mede te financieren.

Dat is niet om daarmee nu bijvoorbeeld de renovatie van het Binnenhof te dekken. Het is trouwens heel gek dat dat geld kost; in mijn tijd leverde dat geld op voor de stad, maar dat is een ander verhaal. Er worden nu gaten dichtgelopen en daar is een cofinancieringsfonds niet voor. Een cofinancieringsfonds is ervoor om middelen vrij te krijgen, bijvoorbeeld bij andere overheden, zoals het Rijk of de provincie, en om daarmee een cofinanciering mogelijk te maken. Dat doet uw coalitie niet. Dat mag, maar dat vinden wij geen goed idee. Wij vinden dat dat in de raad besproken moet worden. Vandaar deze motie. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Fijn dat u het in de raad wil bespreken. Daar is niks mis mee, maar het cofinancieringsfonds bestaat al een tijd. Die spelregels zijn aangekondigd in de Contourenbrief en komen eraan. Het is hier al staande praktijk - u verwijst zelf ook naar uw tijd - dat we het cofinancieringsfonds gebruiken om cofinanciering te doen, ook zonder die spelregels. Het is dus een beetje raar dat we nu de spelregels nodig hebben, maar dat dat in de tijd van de heer De Mos als wethouder niet nodig was. Vindt u dat ook niet raar?

9

Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Misschien omdat in onze tijd een cofinanciering werd gebruikt waarvoor zij bedoeld is, namelijk om iets te cofinancieren. U doet het om gaten te dichten. Dat is precies het verschil. Het geeft verder niet, maar u gaat het dichten om te betalen voor de renovatie van het Binnenhof. Ik weet niet of u het rapport van Deloitte kent: de sluiting van het Binnenhof kost de stad honderden miljoenen euro's. Er zou geld van het Rijk naar ons toe moeten komen voor die sluiting. En u gaat het cofinancieringsfonds gebruiken om de boel te dichten! We verschillen weer van mening: wij zijn goed in geld verdienen; u bent goed in geld nodeloos uitgeven. De voorzitter. Meneer De Vuyst, de laatste keer. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik ken Hart voor Den Haag als een partij die graag wil dat onze toeristische trekpleisters er goed bij liggen. Dan horen we: centjes verdienen, de bezoekers binnenhalen et cetera. Daar is het Binnenhof belangrijk voor. Daar is de entree van de Binnenhof belangrijk voor. Er zijn verschillende organisaties die daar gebruik van gaan maken, Haagse organisaties. Nou vindt u ons een keer aan uw zijde en dan is het nog niet goed. Ik vraag de heer De Mos dus toch wat nou het probleem is als we voor een goede entree van de Binnenhof zorgen. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Normaal gesproken bent u van 'de vervuiler betaalt'.

Degene die schade veroorzaakt - lees: het Rijk, het Rijksvastgoedbedrijf, dat van onze stad vijf jaar een binnenstad maakt waar Bob de Bouwer jaloers op is - had hier gewoon voor moeten aftikken. In mijn tijd waren we dicht bij € 25 mln. krijgen; in uw tijd geeft u geld uit, eigen geld. Dat is erg onverstandig. Gewoon wat beter lobbyen naar het Rijk en zorgen dat die knaken onze kant opkomen om die schade, waar Deloitte een keihard rapport over heeft geschreven - € 250 mln. in vier jaar - te dekken. Ik heb sterk overwogen om van deze begrotingsinbreng een Haagse persiflage te maken van de ijzersterke column in NRC 'Wakker worden in een guur land' van Arjan van Veelen. De laatste keer dat ik hier met allerhande plannen stond, was bij de bespreking van het coalitieakkoord. Toen waren er een paar splinterpartijen uit de coalitie die doodleuk beweerden dat wij als winnaar van de verkiezingen en volledig vrijgesproken van alle drek die ons ten deel is gevallen, niet zo boos moesten doen. Die schoffering, ook van onze achterban, na hetgeen ons is overkomen, is een bestuurderspartij onwaardig. Ik ben letterlijk ziek van hetgeen de komende maanden met dat hoger beroep weer op ons afkomt. De stress, de financiële zorgen, de emotionele schade, het gevoel van onrecht; het duurt al meer dan vier jaar, voor mij maar ook voor collega Guernaoui en de andere betrokkenen.

Emotioneel gezien is het volstrekt legitiem om te verzuren, maar wees gerust: ik weiger dat. Ik ben de politiek ingegaan om mensen te helpen en om de stad verder te brengen. Daar gaat geen OM of onredelijke partij in dit huis mij vanaf brengen. Deze begrotingsinbreng is dan ook als vanouds doorspekt met plannenmakerij, om te beginnen met mijn zorgen over de huisvesting voor ouderen, zeker de kwetsbare ouderen onder ons. Het afbreken van bejaardenhuizen en de keuze om ouderen zo lang mogelijk thuis te laten wonen is een politieke miskleun geweest. Thuis wonen is lang niet altijd een oplossing gebleken. Het is duur, ingewikkeld en leidt tot eenzaamheid. Het is toch totaal onverantwoord dat we in Den Haag bijna 4.000 thuiswonende 65-plussers met dementie hebben? Bovendien staan heel wat mantelzorgers op omvallen, omdat veel zorg voor kwetsbare ouderen op hun schouders terechtkomt. Vanuit de samenleving klinkt dan ook steeds luider de roep om de terugkeer van bejaardenhuizen. Naast investeringen in de menselijke maat zijn er bij het laten terugkeren van bejaardencentra ook andere voordelen. Bejaardenhuizen helpen tegen de eenzaamheid bij bejaarden. De zorg zal goedkoper worden omdat zorgmedewerkers niet meer hoeven te reizen tussen verspreid wonende ouderen. Bejaardencentra zijn ook een wapen tegen de huidige woningnood.

Er zal meer ruimte op de woningmarkt ontstaan omdat ouderen dan niet meer gedwongen in te grote huizen blijven wonen, waardoor er plaats vrijkomt voor gezinnen. Het is dan ook stevig balen dat er de afgelopen jaren nauwelijks wat is gedaan om speciale woonvormen voor senioren te realiseren. Er zouden knarrenhofjes komen en een heus Ben Oude Nijhuis, maar er gebeurde helemaal niets. Daar moet wat aan veranderen. Daarom dien ik samen met de collega's Verdonk en Martini het initiatiefvoorstel Taskforce ouderenhuisvesting in. Hierbij moet de gemeente meer mogelijkheden krijgen om te sturen op welke ouderenhuisvesting waar moet komen. Samen met alle betrokken partijen moet deze 10

taskforce gaan zorgen dat we de komende jaren daadwerkelijk betaalbare ouderenhuisvesting kunnen realiseren en dat de mogelijke obstakels bij het creëren van seniorenwoningen worden gekielhaald. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Een punt van orde: ik hoorde toch zeggen dat het een initiatiefvoorstel is dat nu ingediend werd, dus niet een motie? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Zeker, ja. Ik heb daar kopietjes liggen. Voor de liefhebber is het initiatiefvoorstel natuurlijk af te halen. Ik geef het met liefde; u kent mij. Een ander groot probleem is het armoedespook in onze stad. Volgens cijfers van het Centraal Bureau van de Statistiek is de armoede in Den Haag het grootst ten opzichte van de rest van Nederland. Circa 41.000 mensen leven hier onder de armoedegrens. Zonder energiesteun - daarvoor complimenten aan het college - was dit armoedeleed nog veel groter geweest. Het armoedepercentage ligt ook hoger dan gemiddeld in Zuid-Holland. Ter vergelijking: van alle inwoners in Den Haag heeft 7,4% een laag inkomen tegen 4,7% van alle mensen in Zuid-Holland. Het landelijk gemiddelde ligt op 3,8%. De hamvraag is natuurlijk hoe het komt dat het Haagse armoedecijfer veel hoger ligt dan het landelijke en provinciale gemiddelde.

Armoedeonderzoeker Jan Dirk Gardenier stelt dat veel gemeenten trots zijn op armoedebeleid, maar omdat de uitvoering ervan aan veel kanten spaak loopt, worden minima te vaak niet geholpen. Zulks lijkt met het hoogste armoedecijfer van het land ook in onze stad helaas de keiharde realiteit. Het Sociaal Planbureau Groningen vergeleek onlangs de minimaregelingen van de Groningse en Drentse gemeenten. Conclusie: gemeentelijke bureaucratie, de complexiteit en de vindbaarheid van de regelingen zijn grote problemen en de uitvoering rammelt aan alle kanten. Uit dit onderzoek komt naar voren dat een royaal armoedebeleid niet automatisch betekent dat minima meer steun krijgen. Regelingen zijn vaak complex of zijn verdeeld over verschillende uitvoerders. Soms moeten mensen telkens bewijzen dat ze voor een regeling in aanmerking komen, iets wat een te hoge drempel is voor mensen, vooral voor hen die langdurig in armoede leven. Dat komt niet alleen door schaamte, maar vooral door onmacht, boosheid of het gevoel van autonomie. Hart voor Den Haag wil dat de Haagse Rekenkamer eenzelfde onderzoek gaat doen, zodat we met de uitkomsten de armoede beter en efficiënter kunnen bestrijden.

Daarom een motie: verzoekt de raad de Rekenkamer te laten onderzoeken waarom onze stad koploper armoede is, of de uitvoering van het armoedebeleid niet te bureaucratisch is, of de armoederegelingen toegankelijk en makkelijk vindbaar zijn en de raad over de uitkomsten te informeren. De motie is medeondertekend door Verdonk en Arp van de SP. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat was een mooi deel van het betoog. Tenminste, ik vond het mooi omdat ik me er voor een groot deel in kon vinden. Armoede heeft natuurlijk ook oorzaken. Vaak zijn die oorzaken niet zozeer de armoederegelingen als wel inkomen en dergelijke. Ik begrijp het toch goed dat u echt alleen naar het armoedebeleid van de gemeente onderzoek wil doen en niet naar die oorzaken? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Nee, we willen met een Rekenkameronderzoek kijken waarom het armoedecijfer zo hoog is. Wat zijn daar de redenen van? Is dat omdat mensen te weinig verdienen? Dat zijn dus de werkende armen. Is dat misschien omdat de armoederegelingen te moeilijk vindbaar zijn? Ik weet het niet. Daarom wil ik dat onderzoek, juist om daarnaar te kijken. We doen allemaal ons best. Ik zie heus wel dat het college met armoederegelingen komt, maar het onderzoek uit Groningen bewijst dat het niet altijd makkelijk is om dit te vinden.

Ik roep ertoe op om te kijken hoe we dat armoedecijfer naar beneden kunnen brengen, want het is toch verschrikkelijk, zeker ook in deze bange dagen, dat onze stad zoveel mensen heeft die niet weten hoe ze de maand rond moeten komen? Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ik merk zeker dat we dezelfde ambities delen. Daar geen misverstand over, maar u vraagt waarom onze stad koploper armoede is. U sprak heel veel over de armoederegelingen, maar ik hoor u net zeggen dat het ook gaat om inkomen, baangeschiktheid en dat soort dingen. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Zeker.

11

Maarten De Vuyst (GroenLinks). Oké, dank u wel voor die verduidelijking. Janneke Holman (PvdA). Ik probeer hier ook meer gevoel bij te krijgen, want we hebben als raad natuurlijk best wel veel informatie, bijvoorbeeld de Nibud-effectrapportages, waarin je precies ziet hoeveel mensen in armoede leven en wat de impact is van de armoederegelingen die we in Den Haag hebben. We hebben ook vrij veel gegevens over het bereik van die armoederegelingen. Ik denk dus dat heel veel wat u vraagt, al vindbaar is, maar ik vind het inderdaad heel interessant als een club zoals de Rekenkamer wat breder gaat nadenken in de zin van: we hebben ontzettend veel verschillende regelingen in Den Haag; kan dat nou niet makkelijker? Is dat meer het doel? Of wilt u inderdaad ook nog die hele vooranalyse van de gegevens die we eigenlijk al hebben? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). We hebben heel veel gegevens. Ik heb u er net ook een paar gegeven. Een van de gegevens die mij triggeren, is dat het armoedecijfer in Den Haag 7,8% is, terwijl dat landelijk 3,8% is. Dan kunnen we met z'n allen zeggen dat we in Den Haag lekker bezig zijn, maar dat zijn we natuurlijk niet als het armoedecijfer zo hoog is, zeker als het in de provincie Zuid-Holland, uit mijn hoofd, 4,8% is. Ook dat is ruim lager dan bij ons. Dat Rekenkameronderzoek kan dus heel divers zijn. Het kan zeker ook uw vragen meenemen.

We moeten ervoor zorgen dat we die armoede, dat armoedespook, zo veel mogelijk met pek en veren de stad uit jagen. Ik hoop dat u de motie ondersteunt en dat we dan kunnen kijken hoe het beleid misschien efficiënter kan, wat de redenen van armoede zijn, hoe we de werkende armen misschien kunnen helpen. Dat kan allemaal in dat onderzoek meegenomen worden. Werk blijft natuurlijk de beste remedie om uit armoede te geraken. In maart 2017 was er naar aanleiding van de aangenomen motie van de Groep de Mos grote drukte in de Grote Kerk. Er werd door de gemeente samen met MKB Den Haag en het UWV een banenmarkt georganiseerd voor 50plussers. Er kwamen maar liefst 550 Haagse werkzoekenden op af. Gek genoeg werd het daarna stil. Hart voor Den Haag vindt dat de gemeente opnieuw banenmarkten moet organiseren waar werkgevers aan bijstandscliënten worden gekoppeld, zeker in wijken waar de armoede het grootst is. Een motie: verzoekt het college, zeker in wijken waar de armoede het grootst is, banenmarkten te organiseren, waarbij het bijstandscliënten actief koppelt aan werkgevers en de raad over de uitkomsten te informeren. De motie is medeondertekend door Van Basten Batenburg.

Hoe zit het in dit kader met het opvolgen van de aangenomen motie Open hiring, waarbij de gemeente samen met werkgevers een systeem zou optuigen waar mensen zonder cv en zonder opleiding toch een baan zouden kunnen krijgen? Voorzetje voor open goal; ik zou zeggen: scoren maar, college. Maar de afdoening van de motie is behept met vage taal. Wij vragen naar 'de afdeling concreet'; dus graag een reactie. Voordat ik de moties van mijn collega's ga behandelen - dat zijn er nogal wat - merk ik op dat het opvalt dat het college vaker geen opvolging geeft aan schriftelijke vragen, initiatiefvoorstellen, aangenomen moties en de afdoeningen daarvan. Het meest trieste voorbeeld is dat er na een jaar - een jaar! - nog geen afdoening is van de aangenomen motie om te komen tot een Bersiapmonument. Het is stuitend dat het herdenken van de genocide op Indische Nederlanders er klaarblijkelijk niet toe doet. Graag een reactie. We blijven nog even bij de weduwe van Indië, maar dan met wat leukers, het behoud van de Tong Tong Fair, het grootste Euraziatische evenement ter wereld. Raadsleden Bom en zijn D66-buddy Van Esch spraken daar al over in de commissie.

Een motie: verzoekt het college in gesprek te gaan met Staatsbosbeheer en de directie van het Tong Tong Festival om het festival in de maanden mei en/of juni op het Malieveld meerjarig in te plannen, de Tong Tong Fair toe te voegen aan de lijst beeldbepalende evenementen en de raad hierover zo spoedig mogelijk te informeren. De motie is medeondertekend door Bom, buddy Van Esch, Van den Goorbergh van de VVD, Partiman van het CDA en Sewtahal van de Partij van de Arbeid. Het nieuws over het stoppen van Parkpop kwam afgelopen zomer heel hard aan. Het gratis muziekfestival keert na 40 jaar niet meer terug, omdat het financieel niet meer haalbaar zou zijn. In onze beleving is de handdoek veel te vlug geworpen. Met hoeveel andere organisatoren is er gesproken over een doorstart van Parkpop? Waarom is het onderzoek over het voortbestaan nooit naar de raad gestuurd? Waarom is er geen overbruggingskrediet vanuit de gemeente gekomen om de sector, die te maken heeft met stijgende kosten, een onzekere sponsormarkt en daarbovenop de gevolgen van 12

de inflatie en de energiecrisis, een kans te bieden om Parkpop te redden? Dat vraagt om een motie: verzoekt het college te onderzoeken in hoeverre capabele festivalorganisatoren geïnteresseerd zijn in het voortzetten van de Parkpoptraditie, in geval van bereidheid van marktpartijen proactief te zijn in het werven van een goede partij en de raad over de uitslag van het onderzoek te informeren. De motie is medeondertekend door Bom, Van den Goorbergh van de VVD, Sewtahal van de Partij van de Arbeid en Partiman van het CDA. Alvast een sneak preview: laatstgenoemde komt straks met een prachtige Milan Summer Festival-motie. Zet de Fernandes maar alvast koud en de bara's alvast klaar! Op de Zwarte Pad-parking in Scheveningen geldt sinds begin dit jaar het regime straatparkeren. Dat is echt een drama, ook met alle pleisters die continu geplakt moeten worden om ondernemers de ruimte te geven om te ondernemen. Wij zouden dit graag teruggedraaid willen zien, gewoon weer in beheer bij een parkeerclub en dan met het systeem van vorig jaar. Dat werkte helemaal naar tevredenheid.

Een motie: verzoekt het college er in overleg met de parkeergarages voor te zorgen dat het tarief op de parkings Noordelijk Havenhoofd, Boulevard (Strandweg) en Zwarte Pad wordt teruggedraaid naar het tarief van € 4,50, een dagkaart van € 25 op de parking Strandweg mogelijk te maken en de raad over de uitkomsten te informeren. De motie is medeondertekend door Bom en Meinesz. Hoe zit het eigenlijk met het ov in de nacht? Wat is de status van de terugkeer van de nachtbus? Wat doet het college ten aanzien van acquisitie inzake het futuristische paviljoen op de Noordboulevard? We blijven nog even op Scheveningen. De Turtles zongen ooit over surfer Dan. Wij hebben surfer Coen, die in de commissie zijn zorgen uitte over het verdwijnen van veel surfplezier als gevolg van hoge parkeerkosten. Een ludieke motie: verzoekt het college de parkeercontroles aan de boulevard buiten het hoogseizoen te stoppen boven windkracht vier en de raad over de uitkomsten te informeren. De motie is medeondertekend door surfer Coen. Jelle Meinesz strijdt al een poos voor het behoud van het succesvolle camperpark dat eerst tot 2025 mocht blijven en nu op last van de gemeente per 1 januari aanstaande de GAVI-kavel moet verlaten; u hoorde net ook de inspreker. Dat moet niet.

Een motie: verzoekt het college geen onomkeerbare stappen richting het Camperpark te ondernemen, totdat de nota van uitgangspunten is vastgesteld. De motie is medeondertekend door Meinesz. Collega Verdonk maakt zich grote zorgen over de tekorten op de jeugdhulp. Dat is in 2023 € 12,5 mln., maar circa € 30 mln. in de toekomst. Alle hens aan dek dus. Een motie: verzoekt het college exact aan te geven hoe de tekorten op de jeugdhulp worden gecompenseerd, waarbij uitgangspunt is dat deze compensatie niet ten koste gaat van hulp/zorg voor de kwetsbare mensen in onze stad. De motie is medeondertekend door Verdonk en Arp van de SP. We kregen een brandbrief van Voorall. De organisatie voor Hagenaars met een beperking staat het water vanwege stijgende kosten en verlaging van het subsidieplafond tot aan de lippen. Daardoor worden de belangen van deze doelgroep onvoldoende gediend en wordt de stad minder toegankelijk en inclusief. Daarom een motie: draagt het college op met Voorall tot een oplossing te komen en de raad voor het krokusreces te informeren of en met hoeveel euro het subsidiegat van € 100.000 (deels) kan worden gedicht. De motie is medeondertekend door Verdonk. Een uitstekende waterschapsbestuurder - ik zal verder geen namen noemen - heeft bij het Hoogheemraadschap van Delfland het plan Erasmusvaart per overgenomen motie weer op de politieke agenda gekregen.

Meemaken en erbij zijn! Een motie: verzoekt het college om samen met de provincie Zuid-Holland, de gemeente Westland, het Hoogheemraadschap van Delfland en waar mogelijk ook het Rijk de Erasmusvaart opnieuw op de politieke agenda te zetten door te kijken naar recreatie, natuur, biodiversiteit, waterkwaliteit, economie en een aantrekkelijker Den Haag Zuidwest dat klinkt als muziek in de oren - en de raad hierover te informeren. De motie is medeondertekend door Klokkenburg van de ChristenUnie/SGP en Van Basten Batenburg van de VVD. We kampen in Den Haag nog steeds met een gigantische woningnood, zeker omdat projecten die panklaar liggen, niet worden opgepakt. Even 5.000 woningen inplannen: verzoekt het college een creatief plan Voorwaarts met bouwen naar de raad te brengen waarbij de woningnood wordt aangevallen in de stagnerende markt, de bestaande bekende bouwplannen met spoed te doen of laten uitvoeren, waarbij onorthodoxe procedurele maatregelen genomen kunnen worden, de plannen die bekend zijn, met ongeveer meer dan 1.000 woningen per project (Waldorp 4, Bellevue, Verheeskade 25, Esscher Gardens) op te nemen in een plan, te weten Voorwaarts met bouwen, de bestaande NvU's of PUK's zodanig aan te passen dat de bouwplannen versneld in behandeling en uitvoering genomen 13

kunnen worden en de contouren van zo'n plan reeds in februari 2024 aan de raadscommissie voor te leggen. De motie is medeondertekend door Martini; vandaar dat de motie ook zo lang is. Het laten verdampen van bakken gemeenschapsgeld, de volledige regie uit handen geven aan een derde partij en bewoners in onze stad weer laten overstappen op een nieuwe afvalapp vindt collega Carlos Martinez van Andel una idea loca. Daarom een motie: roept het college op ervoor te zorgen dat er geen onomkeerbare stappen worden gezet in het proces rondom de mogelijke overstap naar een ander meldsysteem meldingen openbare ruimte, totdat de raad volledig en is juist geïnformeerd. We zijn bijna ten einde; ik ga nog heel even door. Wat ook mal is: toeristen negeren die bakken geld - lees: werkgelegenheid - komen brengen. Ralf Sluijs tikte een motie: verzoekt het college om de toeristische marketing, middels campagnes op Schiphol, (ook) te richten op mensen uit landen met gemiddeld de hoogste bestedingen per persoon per dag. De motie is medeondertekend door Sluijs, Partiman en Van Basten Batenburg. Ik rond af met een aantal vragen. Maarten De Vuyst (GroenLinks).

Ik ben bekend met het pleidooi van de heer Sluijs om meer Japanners en volgens mij Amerikanen naar Den Haag te halen, maar als mensen op Schiphol aankomen, hebben ze toch al vastomlijnde plannen? Wat ga je dan nog voor reclame lopen maken? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). U heeft helemaal gelijk: het zal nog verder kunnen, maar we beginnen bij dit vliegangstige college voorzichtig. Maar als je ergens naartoe gaat, laat je je ook vaak verrassen. Tenminste, ik wel als ik op vakantie ga. Dan denk ik: hé, ik kom ergens aan en zie bordjes met 'Den Haag'; daar moeten we meteen naartoe. Je gaat ze dus opvangen en verleiden. Ik weet dat dat werkt, want in mijn tijd als wethouder hebben we een shop op Amsterdam Centraal geopend, helemaal in het groengeel, met een ooievaar en Haagse hopjes, met bordjes 'Den Haag'. Ze lieten Amsterdam allemaal links liggen en iedereen kwam naar Den Haag toe. Hoe gaaf is dat? Dan komen ze knaken uitgeven en bestedingen doen. Helemaal top. Ik reken op steun. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Dat evaluatieonderzoek wil ik weleens zien om te zien dat dat gebeurd is, maar sowieso snap ik wel dat treinende mensen inderdaad wat losser in het leven staan en misschien makkelijk hier komen. Maar vliegende mensen zijn mensen die dat moeten plannen, die precies moeten zijn en die vaak een doel hebben.

Het is ook nog eens duurder op Schiphol dan op Amsterdam Centraal, heb ik me laten vertellen. Ik ben er dus toch een beetje bang voor dat het een beetje een luchtkasteel is dat u ons nu op een vlieghaven voorschotelt. Hoe ziet u dat? Richard de Mos (Hart voor Den Haag). Ik zie dat toch anders. Ik ben zelf ook een redelijke globetrotter geweest. Ik boek dan gewoon een reis naar een luchthaven en ik ga eens kijken welk hotel mij bevalt. Daar heb je allerlei websites voor waarop je dan een hotelletje boekt. Dan ga je eens even koekeloeren wat er in de buurt te doen is. Je hebt wel ongeveer een idee, maar die Japanners die naar Nederland komen, weten echt niet het verschil tussen de Kalvermarkt en de Spuistraat. Dat moet je ze op Schiphol uitleggen: 'Daarnaartoe, beste mensen, kom op!' Je moet ze met die parapluutjes deze kant op leiden. Dat komt dik in orde. De voorzitter. Meneer De Vuyst, de laatste keer. Maarten De Vuyst (GroenLinks). Ja, tot slot. Dat gaat centjes kosten op Schiphol en niet een beetje ook. Waar komt dat vandaan? Nu wordt er volgens mij immers juist op ingezet om Duitsers, Belgen en Fransen hiernaartoe te halen. Die zorgen ook voor een betere spreiding door het jaar. Ik ben dus toch nog niet echt gecharmeerd van uw voorstel. Richard de Mos (Hart voor Den Haag). U ziet het helemaal verkeerd. Het levert geld op.

Als er toeristen naar onze stad komen, levert dat geld op. Die geven geld uit, die gaan naar hotels. Ik wil niet zeggen dat Japanners naar theaters gaan, maar ze gaan naar de kust en naar musea. Die willen Esscher zien en die willen naar het Mauritshuis. Dat levert knaken op. Die betalen toeristenbelasting. Het is fantastisch! En er is het feit dat die Japanners gemiddeld € 457 per dag uitgeven. Een Belg - u bent zuinig; excuus - geeft gemiddeld € 132 uit. Als u nou meer gaat uitgeven … We zijn niet tegen 14

Belgen. Die mogen hier allemaal blijven komen, maar ik heb het over die Japanner en die Amerikaan die met volle buidels komen. Ik moet trouwens oppassen met dit soort bewegingen, want voordat je het weet, heb je weer wat aan je broek. Maar vandaar. Steun de motie gewoon; dan komt het in orde. Ik was bezig af te ronden met een aantal vragen. Een oplossing voor de afsluiting van de Kaapstraat in het Haagse Transvaalkwartier: ondernemers blijven aan de bel trekken over de chaos en de onveilige verkeerssituaties die hierdoor ontstaan. Hoe zit het met het terugdraaien van de afsluiting van de Haagse Hoefkade en de Parallelweg, waar bewoners, ondernemers en een aantal politieke partijen voor gedemonstreerd hebben? Komt naast het verwijderen van de pollers - is dat overigens al gebeurd; volgens mij niet - de doorstroming van het verkeer terug? Daar ging het allemaal om. Kunt u garanderen dat er geen zero-emissiezones in de haven Scheveningen of het kustgebied komen voordat er betaalbare alternatieven zijn voor de bedrijven die afhankelijk zijn van vracht- dan wel bestelbusverkeer? Tot zover mijn eerste termijn. Ik ben helemaal buiten adem. De voorzitter. Zullen we nog even afspreken dat we steeds de titel van de motie noemen? Dat helpt. Door de fractie van Hart voor Den Haag worden de volgende moties (HvDH.1, HvDH.6, HvDH.11, HvDH.12, HvDH.13, HvDH.14 en HvDH.15) ingediend:

Motie HvDH.1 Alle hens aan dek voor de jeugdhulp De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: ▪ de wethouder in zijn brief van 31 oktober j.l. aangeeft dat het tekort op de jeugdhulp niet 12,5 miljoen is in 2023, maar circa 30 miljoen euro; ▪ daarbij aangegeven wordt dat dit verschil gecompenseerd wordt door voordelen binnen programma 8, waarbij de wethouder niet concreet kan aangeven wat hij daarbij voor ogen heeft. Overwegende, dat: ▪ het college zich rijk heeft gerekend door ervan uit te gaan dat een bezuiniging die was aangekondigd door de RO niet door zou gaan (14,4 miljoen euro); ▪ er geen rekening is gehouden met de extra kosten die gemoeid zijn met de doorontwikkeling jeugd-, en gezinshulp per 1 januari 2024; ▪ er in de begroting wordt gekort op de WMO. Van mening, dat: ▪ jeugdhulp voor kwetsbare kinderen cruciaal is; ▪ maatschappelijke ondersteuning is bedoeld voor de meest kwetsbare mensen. Verzoekt het college: ▪ exact aan te geven hoe de tekorten op de jeugdhulp worden gecompenseerd, waarbij uitgangspunt is dat deze compensatie niet ten koste gaat van hulp/zorg voor de kwetsbare mensen in onze stad. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH.6 Geen onomkeerbare stappen Camperpark De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van het voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027. 15

Constaterende, dat: ▪ het succesvolle Camperpark, met in het hoogseizoen dagelijks vijftig campers, per 1 januari aanstaande de GAVI-kavel moet verlaten; ▪ het Camperpark met VolkerWessels een afspraak heeft gemaakt over het tijdelijk gedeeltelijk gebruik van hun gehuurde stuk grond, eveneens op de GAVI-kavel, waar VolkerWessels zand uit Scheveningen op heeft geslagen; ▪ VolkerWessels wilde meewerken, maar de gemeente Den Haag daar een stokje voor heeft gestoken. Van mening, dat: ▪ het Camperpark een toeristische waarde heeft voor Den Haag en dat uit onderzoek is gebleken dat Camperparkklanten dagelijks per persoon 60 tot 80 euro uitgeven in onze stad. Overwegende, dat: ▪ er nog een Nota van Uitgangspunten voor de GAVI-kavel moet worden opgesteld. Verzoekt het college: ▪ geen onomkeerbare stappen richting het Camperpark te ondernemen, totdat de NVU is vastgesteld. En gaat over tot de orde van de dag.

Motie HvDH.11 Raad besluit over My Clean City app De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027 (RIS316918). Constaterende, dat: ▪ het college voornemens is over te stappen naar een ander meldsysteem meldingen openbare ruimte; ▪ er onduidelijk is ontstaan over de nut en noodzaak m.b.t. de mogelijke overstap naar een ander systeem; ▪ er op 1 februari 2024 een inhoudelijke technische behandeling plaatsvindt over Signalen in de commissie Leefomgeving; ▪ er op 7 maart 2024 een inhoudelijk debat plaatsvindt over de mogelijke overstap naar een ander meldsysteem meldingen openbare ruimte in de commissie Leefomgeving; ▪ de brief van wethouder Barker (d.d. 28 november 2023) onjuiste informatie bevat. Overwegende, dat: ▪ de raad volledig op de hoogte dient te zijn van de consequenties van de mogelijke overstap naar Signalen; ▪ de My Clean City app uitstekend functioneert; ▪ er via deze app duizenden meldingen per jaar worden verwerkt; ▪ de app laagdrempelig is in gebruik voor bewoners; ▪ het afschaffen van een goed functionerende app zorgt voor onduidelijkheid bij bewoners; ▪ het afschaffen van een goed functionerende app als de My Clean City app zorgt voor kapitaalvernietiging.

Roept het college op: ▪ ervoor te zorgen dat er geen onomkeerbare stappen worden gezet in het proces rondom de mogelijke overstap naar een ander meldsysteem meldingen openbare ruimte, totdat de raad volledig en juist geïnformeerd is. En gaat over tot de orde van de dag. 16

Motie HvDH.12 Rekenkameronderzoek efficiency armoedebeleid De raad van de gemeente Den Haag, in vergadering bijeen op 20 december 2023, ter bespreking van Programmabegroting 2024-2027. Constaterende, dat: ▪ Uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek blijkt dat het percentage armen in Den Haag (7,4%) hoger ligt dan het landelijk (3,8%) gemiddelde en het gemiddelde in ZuidHolland (4,7%); ▪ armoede-onderzoeker Jan Dirk Gardenier stelt dat de uitvoering van armoedebeleid aan veel kanten spaak loopt, waardoor minima te vaak niet worden geholpen; ▪ uit onderzoek van het Sociaal Planbureau Groningen is gebleken dat de complexiteit én vindbaarheid van armoederegelingen een groot probleem is. Overwegende, dat: ▪ dit gezien het feit dat Den Haag het hoogste armoedecijfer kent, ook in onze stad het geval kan zijn. Van mening, dat: ▪ armoedebeleid minima moet bereiken. Verzoekt de Raad de Rekenkamer Den Haag de opdracht te geven om te onderzoeken: ▪ waarom onze stad koploper armoede is; ▪ of de uitvoering van het armoedebeleid niet te bureaucratisch is; ▪ of de armoederegelingen toegankelijk en makkelijk vindbaar zijn; ▪ de raad over de uitkomsten te informeren. En gaat over tot de orde van de dag.