RIS317974 Invasieve exoten in het Haagse bomenbestand bijlage 1

2012-2015

2016-2019

2020-2023

BMN_PLANTJAAR

Percentage Periode 2000-2003 2004-2007 2008-2011 2012-2015 2016-2019 2020-2023 Eindtotaal

Lijst groen

82% 82% 80% 82% 72% 71% 78%

rest

natuur & Milieu | Bomen voor Biodiversiteit - december 2023

17% 15% 19% 17% 21% 24% 19%

zwart

2% 4% 1% 1% 6% 6% 3%

Eindtotaal

100% 100% 100% 100% 100% 100% 100%

80

Aantal 3000 2500

2827

2532

2195

2174

1816

2000

1994

Waarde groen

1500 1000

451

500

44

0

2000-2003

323

832

591

448

80

35

25

2004-2007

2008-2011

2012-2015

rest

670 251

157

2016-2019

2020-2023

zwart

BMN_PLANTJAAR

Aantal 300

251

250 200

157

150 100

44

50 0

2000-2003

80

2004-2007

Waarde zwart

35

25

2008-2011

2012-2015

2016-2019

2020-2023

BMN_PLANTJAAR

Aantal Periode 2000-2003 2004-2007 2008-2011 2012-2015 2016-2019 2020-2023 Eindtotaal

Lijst groen

Aantal Periode 2000-2003 2004-2007 2008-2011 2012-2015 2016-2019 2020-2023 Eindtotaal

Lijst zwart

2195 1816 2532 2174 2827 1994 13538

44 80 35 25 251 157 592

rest

Eindtotaal

natuur & Milieu | Bomen voor Biodiversiteit - december 2023

451 323 591 448 832 670 3315

zwart

44 80 35 25 251 157 592

Eindtotaal

2690 2219 3158 2647 3910 2821 17445

44 80 35 25 251 157 592

81

Basisgegevens Aantal bomen in dataset Aantal inwoners

78.300 132.411

Oppervlakte land in km2 Bomendata tot en met Aantal soorten

111 2023 309

Meest voorkomende soorten QUERCUS ROBUR FRAXINUS EXCELSIOR TILIA CORDATA TILIA VULGARIS SALIX ALBA

Aantal bomen Percentage Lijst 20.087 26% groen 6.481 8% groen 3.355 4% groen 3.175 4% groen 2.787 4% groen

Nederlandse naam Zomereik Es Winterlinde Gewone linde Schietwilg

Soort op unielijst AILANTHUS ALTISSIMA

Aantal bomen Percentage Lijst 93 0,12% zwart

Nederlandse naam Hemelboom

Percentage 100% 19%

80%

17%

18%

22%

17%

21%

Waarde onbekend

60% 40%

79%

81%

76%

73%

80%

zwart

74%

rest

20% 0%

groen 2000-2003

2004-2007

2008-2011

2012-2015

2016-2019

2020-2023

AANLEGJAAR

Percentage Periode 2000-2003 2004-2007 2008-2011 2012-2015 2016-2019 2020-2023 Eindtotaal

Lijst groen

79% 73% 76% 81% 80% 74% 77%

rest

natuur & Milieu | Bomen voor Biodiversiteit - december 2023

19% 22% 18% 17% 17% 21% 19%

zwart

1% 5% 5% 2% 3% 4% 4%

onbekend

0,6% 0,0% 0,2% 0,2% 0,3% 1,1% 0,4%

Eindtotaal

100% 100% 100% 100% 100% 100% 100%

82

Aantal 6000

5269

5331

4863

5000

Waarde

3664

4000

3233

2882

3000 2000

1279

1000

85 37

0

2000-2003

rest

1462 319

groen

1285 369

2

2004-2007

66 8

786 140 14

926 186 48

2012-2015

2016-2019

2020-2023

614

16

2008-2011

zwart onbekend

AANLEGJAAR

Aantal 400

369

319

300 200 85

100 0

2000-2003

186

140

Waarde zwart

66

2004-2007

2008-2011

2012-2015

2016-2019

2020-2023

AANLEGJAAR

Aantal Periode 2000-2003 2004-2007 2008-2011 2012-2015 2016-2019 2020-2023 Eindtotaal

Lijst groen

Aantal Periode 2000-2003 2004-2007 2008-2011 2012-2015 2016-2019 2020-2023 Eindtotaal

Lijst zwart

5269 4863 5331 2882 3664 3233 25242

85 319 369 66 140 186 1165

rest

Eindtotaal

natuur & Milieu | Bomen voor Biodiversiteit - december 2023

1279 1462 1285 614 786 926 6352

zwart

85 319 369 66 140 186 1165

onbekend

37 2 16 8 14 48 125

Eindtotaal

6670 6646 7001 3570 4604 4393 32884

85 319 369 66 140 186 1165

83

Bronnen Alvey, A. (2006). Promoting and preserving biodiversity in the urban forest. Urban For. Urban Green. 5:195-201 Atlas van de leefomgeving. (2021). Monumentale bomen op de kaart. Geraadpleegd op 24 oktober 2023 van https://www.atlasleefomgeving.nl/nieuws/monumentale-bomen-op-kaart Bartelink, H., de Louw, R., Willems, A., Wijnstra, A., Kragt, L., van Huijgevoort, M., Noorman, L., Hekhuis, H., & Boosten, M. (2021). Planten voor de toekomst. Geraadpleegd op 17 november van https://www.rijksoverheid.nl/ documenten/rapporten/2021/10/31/planten-voor-de-toekomst Bomenstichting. (2023). Informatie over bomen. Geraadpleegd op 1 november 2023 van https://www. bomenstichting.nl/infotheek-en-faq/informatie-over-bomen.html Bomenstichting. (2023b). Plataan. Geraadpleegd op 17 november 2023 van https://www.bomenstichting.nl/ infotheek-en-faq/informatie-over-bomen/plataan.html Botanische Tuinen. (2023). Canadapopulier of Canadese populier. Geraadpleegd op 8 november 2023 van https:// www.botanischetuinen.nl/nl/plant/4673/canadapopulier-of-canadese-populier Bouwknecht, L. & Schilder, F. (2023). Bomen en Woningprijzen. Geraadpleegd op 5 december 2023 van https:// www.pbl.nl/sites/default/files/downloads/pbl-2023-bomen-en-woningprijzen-5083_0.pdf CBS, PBL, RIVM, WUR. (2013).

Biodiversiteitsverlies in Nederland, Europa en de wereld, 1700-2010 (indicator 1440, versie 02 , 27 september 2013 ). www.clo.nl. Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), Den Haag; PBL Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag; RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, Bilthoven; en Wageningen University and Research, Wageningen Floron. (2023a). Invasieve exoten, tuin er niet in. Geraadpleegd op 8 november 2023 van https://www.floron.nl/ tuinernietin Floron. (2023b). Canadapopulier Populus x canadensis. Geraadpleegd op 22 november 2023 van https://www. verspreidingsatlas.nl/projecten/floron/tuin-er-niet-in/?search=canadapopulier Floron. (2023c). Robinia Robinia pseudoacacia. Geraadpleegd op 22 november 2023 van https://www. verspreidingsatlas.nl/projecten/floron/tuin-er-niet-in/?search=robinia%20pseudoacacia Floron. (2023d). Amerikaanse eik Quercus rubra. Geraadpleegd op 22 november 2023 van https://www. verspreidingsatlas.nl/projecten/floron/tuin-er-niet-in/?search=Quercus+rubra Galle, Nadina & Halpern, Dylan & Nitoslawski, Sophie & Duarte, Fábio & Ratti, Carlo & Pilla, Francesco. (2021). Mapping the diversity of street tree inventories across eight cities internationally using open data. Urban Forestry & Urban Greening. 61. 127099. 10.1016/j.ufug.2021.127099 Gemeente Amsterdam. (2023). Flora en fauna.

Geraadpleegd op 7 november 2023 van https://www.amsterdam.nl/ bestuur-organisatie/volg-beleid/groen/flora-fauna/ Hertog, F. den, Hout, K. van den, Kruize, H., Brombacher, N., Gootzen, A., & Jongh, D. (2022). Kennisbundeling Groen en Gezondheid. Geraadpleegd op 24 oktober 2023 van https://www.rivm.nl/documenten/kennisbundeling-groenen-gezondheid

natuur & Milieu | Bomen voor Biodiversiteit - december 2023

84

Hiemstra, J. (2018a). Groen in de stad: Klimaat en temperatuur. Geraadpleegd op 5 december 2023 van https:// edepot.wur.nl/460543 Hiemstra, J. (2018b). Groen in de stad: Waterhuishouding. Geraadpleegd op 5 december 2023 van https://edepot. wur.nl/460541 Hiemstra, J. (2018c). Groen in de stad: Luchtkwaliteit. Geraadpleegd op 5 december 2023 van https://edepot.wur. nl/460539 Hiemstra, J. (2018d). Groen in de stad: Biodiversiteit. Geraadpleegd op 5 december 2023 van https://edepot.wur. nl/460542 Hiemstra, J. (2018e). Groen in de stad: Soortentabel. Geraadpleegd op 1 november 2023 van https://edepot.wur. nl/460540 Hoppenreijs, J.H.T., Beringen, R., Collas, F.P.L., Eeuwes, D.D.M., Odé, B., van Valkenburg, J.L.C.H., & Leuven, R.S.E.W. (2019). Risicobeoordeling van voedselbosbouw als introductieroute voor invasieve plantensoorten. Geraadpleegd op 8 november 2023 van https://www.nvwa.nl/documenten/dier/dieren-in-de-natuur/exoten/ risicobeoordelingen/risicobeoordeling-van-voedselbosbouw-als-introductieroute-voor-invasieve-plantensoorten IPBES. (2019). Summary for policymakers of the global assessment report on biodiversity and ecosystem services (summary for policy makers). IPBES Plenary at its seventh session (IPBES 7, Paris, 2019). Zenodo. https://doi. org/10.5281/zenodo.3553579 Kendal, D., Dobbs, C., Lohr, V. (2014).

Global patterns of diversity in the urban forest: Is there evidence to support the 10/20/30 rule?. Urban Forestry & Urban Greening. 13. 10.1016/j.ufug.2014.04.004 Kennedy, C. E. J., & Southwood, T. R. E. (1984). The Number of Species of Insects Associated with British Trees: A Re-Analysis. Journal of Animal Ecology, 53(2), 455–478. https://doi.org/10.2307/4528 Kennisnetwerk invasieve exoten. (2023a). Kennisnetwerk Invasieve Exoten. Geraadpleegd op 25 oktober 2023 van https://www.invasieve-exoten.info/nl/invasieve-exoten.htm Kennisnetwerk invasieve exoten. (2023b). Hemelboom. Geraadpleegd op 8 november 2023 van https://www. invasieve-exoten.info/nl/home-7/hemelboom.htm#:~:text=Als%20gevolg%20van%20de%20sterke,hun%20 wortels%20voor%20ontwrichting%20zorgen Lahr, J., Lammertsma, D., Bijlsma, R.-J., Weeda, E., Buij, R., & Snep, R. (2014). Hoe belangrijk is het stedelijk gebied? Landschap, 2014(4), 195-203 Maas, J., Verheij, R. A., de Vries, S., Spreeuwenberg, P., Schellevis, F. G., & Groenewegen, P. P. (2009). Morbidity is related to a green living environment. Journal of epidemiology and community health, 63(12), 967–973. https://doi. org/10.1136/jech.2008.079038 Moraal, L. G. (2001). De eik als bron van insectenleven. Bomennieuws, 26(2), 8-9 Naturalis. (2023a). Nederlands soortenregister. Geraadpleegd op 1 november 2023 van https://www. nederlandsesoorten.nl/ Naturalis. (2023b).

Canadapopulier Populus ×canadensis. Geraadpleegd op 22 november 2023 van https://www. nederlandsesoorten.nl/linnaeus_ng/app/views/species/nsr_taxon.php?id=118472

natuur & Milieu | Bomen voor Biodiversiteit - december 2023

85

NVWA. (2022). Unielijst invasieve exoten. Geraadpleegd op 8 november 2023 van https://www.nvwa.nl/ onderwerpen/invasieve-exoten/unielijst-invasieve-exoten NVWA. (2023). Overzicht soorten invasieve landplanten. Geraadpleegd op 1 november van https://www.nvwa. nl/onderwerpen/invasieve-exoten/invasieve-planten/invasieve-landplanten/overzicht-soorten-invasievelandplanten Onze Natuur. (2021). Inlandse eik verwelkomt meer dan 1000 soorten. Geraadpleegd op 8 november 2023 van https://www.onzenatuur.be/artikel/inlandse-eik-verwelkomt-meer-dan-1000-soorten Pena, J. C., Martello, F., Ribeiro, M. C., Armitage, R. A., Young, R. J., & Rodrigues, M. (2017). Street trees reduce the negative effects of urbanization on birds. PloS one, 12(3), e0174484. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0174484 RvO. (2022). Algemene regels invasieve exoten. Geraadpleegd op 8 december 2023 van https://www.rvo.nl/ onderwerpen/invasieve-exoten/algemene-regels#regels-invasieve-exoten Sweco. (2023). Voorbij de 3-30-300 regel: tijd voor een groennorm die bij Nederland past. Geraadpleegd op 24 oktober 2023 van https://www.sweco.nl/actueel/columns/voorbij-de-3-30-300-regel-tijd-voor-een-groennormdie-bij-nederland-past/ Valkenburg, J.L.C.H. van, Boer, E., Duistermaat, H., & Al, E.J. (2022). Veldgids invasieve houtige planten in Nederland.

Geraadpleegd op 1 november 2023 van https://www.nvwa.nl/documenten/plant/planten-in-de-natuur/exoten/ publicaties/veldgids-invasieve-houtige-planten-in-nederland Verspreidingsatlas. (2023). Verwilderde Cotoneasters in Nederland. Geraadpleegd op 1 november 2023 van https:// www.verspreidingsatlas.nl/determinatie/ehbd/view.aspx?id=16 Vries, S. de, Verheij, R.A. en Smeets, H.M. (2015). Groen en gebruik ADHD-medicatie door kinderen; De relatie tussen de hoeveelheid groen in de woonomgeving en de prevalentie van AD(H)Dmedicatiegebruik bij 5- tot 12-jarigen. Wageningen, Alterra Wageningen UR (University & Research centre), Alterra-rapport 2672. 24 blz.; 1 fig.; 4 tab.; 21 ref. WUR. (2023). 10 vragen over Essentaksterfte. Geraadpleegd op 17 november 2023 van https://www.wur.nl/ nl/onderzoek-resultaten/onderzoeksinstituten/plant-research/open-teelten/bomen-fruit/10-vragen-overessentaksterfte.htm

natuur & Milieu | Bomen voor Biodiversiteit - december 2023

86

Colofon Natuur & Milieu December 2023 Vormgeving DeUitwerkStudio Tekstcorrectie: Teitler tekst Contact Natuur & Milieu info@natuurenmilieu.nl +31 (0)30 233 13 28