RIS317857 Bantwoording SV Verduurzaming versus welstand

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

13 maart 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Kloppenburg-Reedeker, luidend: ‘Verduurzaming versus welstand’

DSO/10695937 RIS317857

Het raadslid mevrouw Kloppenburg-Reedeker heeft op 29 januari 2024 een brief met daarin negen vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. In het belang van de energietransitie is het noodzakelijk dat woningen verduurzaamd worden. Het verduurzamen van een woning binnen het beschermd stadsgezicht en de beoordeling van de welstandscommissie zitten elkaar soms in de weg. Vooral de regels rondom ramen en kozijnen blijken een heet hangijzer. Waar beschermde stadsgezichten beschermd dienen te worden heeft dit ook gevolgen voor welwillende burgers die bijvoorbeeld dubbel glas willen plaatsen. De ChristenUnie/SGP heeft signalen ontvangen van een recente casus in Den Haag waar een bewoner probeert dubbel glas en nieuwe kozijnen te plaatsen zonder de uitstraling van de woning in het beschermd stadsgezicht aan te tasten. De welstandscommissie lijkt hier niet in te willen meedenken en blijft de vergunningsaanvraag afkeuren, ook na aanpassingen. Juist in het kader van de enorme isolatieopgave voor de komende jaren is dit moeilijk te begrijpen. 1.

Is het college bekend met casussen in de stad waar burgers graag hun huis willen verduurzamen, maar tegen een negatief oordeel van de welstandscommissie aanlopen? Zo ja, om hoeveel casussen gaat dat?

Het college is op de hoogte van gevallen waarbij burgers soms iets willen aanpassen dat niet voldoet aan de Welstandsnota. Verduurzaming is mogelijk, maar soms op andere wijzen dan in eerste instantie gedacht of gewenst door de aanvrager. Het is niet bekend om hoeveel gevallen dit gaat. 2.

Is het college het met de ChristenUnie/SGP eens dat de isolatieopgave zó belangrijk is, dat de welstandscommissie meedenkend dient te zijn met burgers die hun huis willen verduurzamen?

Ja, het college is voor een meedenkende overheid, maar heeft daarbij ook oog voor de onafhankelijke positie van de welstandscommissie. Op dit moment zijn er veel isolatiemaatregelen mogelijk waarbij het vaak kenmerkende aanzicht van een pand behouden blijft. Het wordt voor burgers daardoor soms moeilijk om hun huis te verduurzamen. De gemeente zou juist moeten aanmoedigen dat burgers pogingen ondernemen om bijvoorbeeld dubbel glas en nieuwe kozijnen te plaatsen. Het vooruitzicht dat na het aanvragen van een vergunning een starre opstelling van de welstandscommissie moeilijkheden veroorzaakt, moedigt burgers juist aan om geen vergunning aan te vragen, maar zonder vergunning te verduurzamen. 3.

Vindt het college dat casussen zoals deze een dienstbare overheid uitstralen?

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10695937

Onduidelijk is naar welke specifieke casus in de vraag wordt verwezen. Het vervangen van bestaande kozijnen en het plaatsen van dubbel glas is altijd mogelijk. (Met uitzondering van monumenten omdat ingrepen daar altijd maatwerk zijn.) Daarbij helpt de gemeente graag, zie ook het antwoord op vraag 4. 4.

Wat voor oplossingen ziet het college om casussen zoals deze in de (nabije) toekomst te voorkomen?

De afdeling Monumentenzorg en Welstand denkt mee indien daarom gevraagd wordt. Er is vooroverleg mogelijk tijdens het duurzaamheidsspreekuur elke maandagochtend en vragen kunnen ook altijd per mail gesteld worden. Voor monumenten is een afspraak op locatie mogelijk. Het college gelooft in het actief informeren en helpen van burgers. Dit kan onduidelijkheid over mogelijkheden van verduurzaming voorkomen en zorg voor een soepel vergunningstraject. De afdeling bezoekt bijvoorbeeld bewonersbijeenkomsten en heeft nauw contact met wijkverenigingen. Daarnaast zet het college in op versoepeling waar mogelijk. De Nota omgevingskwaliteit 1.0 verschijnt in Q2 2024. In deze 1.0 versie staan de aanpassingen die voortkomen uit de evaluatie van de Welstandsnota, het gesprek met de raad, gesprekken met erfgoedpartners en ervaring van het werken met de Nota door de Welstands- en Monumentencommissie. Er wordt ingezet op vereenvoudiging en vernieuwing van eisen. Ook wordt duidelijker gemaakt wat er allemaal mogelijk is en op welke wijze, zodat het makkelijker wordt gemaakt om verduurzamingsmaatregelen toe te passen. In een later stadium kan de Nota verder uitgebreid worden in de geest van de Omgevingswet. Voor het realiseren van aanbouwen, kozijnwijzigingen (lees: geen onderhoud), dakkapel e.d.

geldt in de regel binnen een (niet) beschermd stadsgezicht en een rijksbeschermd stadsgezicht dat alles wat zich aan of voorbij de gevel bevindt die naar het openbaar gebied is, vergunningsplichtig is en dat je aan de achterzijde van een gebouw onder bepaalde voorwaarden wel vergunningsvrij mag bouwen. Deze lijst wordt genoemd in bijlage II van het Besluit omgevingsrecht. Er is ook een klein aantal bouwwerken in deze lijst die wel vergunningsvrij geplaatst mogen worden aan de voor-, zij- en achterkant van een gebouw en dat zijn bijvoorbeeld zonnepanelen op een dakvlak, een vlaggemast in de voortuin of erfafscheidingen van maximaal 1 meter hoog. Voor rijksbeschermde stadsgezichten zijn er nog enkele uitzonderingen/afwijkingen. De overburen van de bewoner waar we signalen van hebben ontvangen hebben van de welstandscommissie wel toestemming gekregen voor een verduurzaming, precies zoals deze bewoner ook wil. Het gaat om dezelfde soort woningen in dezelfde straat binnen hetzelfde bestemmingsplan. De welstandscommissie blijft aandragen dat de situatie bij de overburen anders uitgevoerd is dan vergund, maar daar is geen sprake van. 5.

Wat vindt het college van deze inconsequente opstelling van de welstandscommissie?

Het is onduidelijk om welke specifieke (individuele) casus dit gaat. Het is dan ook niet duidelijk welke feiten en omstandigheden een rol hebben gespeeld bij de afweging die de Adviescommissie omgevingskwaliteit en cultureel erfgoed Den Haag (Adviescommissie) in dit specifieke (individuele) geval heeft gemaakt. 6.

Is het college het met de ChristenUnie/SGP eens dat dergelijke inconsequenties onwenselijk zijn en afdoen aan de dienstbaarheid van de overheid richting haar burgers?

Zie antwoord vraag 5.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10695937

7.

Wat voor opties ziet het college voor zich om burgers die hun woning willen verduurzamen, maar een vergunning nodig hebben met goedkeuring van de welstandscommissie, juist dienstbaar te ondersteunen?

Zie antwoord vraag 4 Ook blijkt dat niet iedereen – hetzij door onwetendheid, hetzij door het vooruitzicht van een ingewikkelde vergunningprocedure met de welstandscommissie – een vergunning aanvraagt om de verduurzamingsmaatregelen uit te voeren. Gevolg hiervan is dat soms, zonder oog voor het beschermd stadsgezicht, het aanzicht wijzigt. Hier lijken verder geen consequenties aan te zitten, wat voor welwillende burgers die wel een vergunning aanvragen tot frustratie leidt. 8.

Begrijpt het college die frustratie? Wat wordt er gedaan om die frustratie weg te nemen?

Ja, het college begrijpt dat dit vervelend is. Het college probeert dit te voorkomen met behulp van voorlichting en informatie enerzijds en het vereenvoudigen anderzijds. Zie ook vraag 4. Handhaving is een sluitstuk. Voor handhaving worden in de uitvoering keuzes gemaakt, waar op grond van het uitvoeringsbeleid 'Handhaven met ambitie' wel en niet op wordt ingezet. De nadruk wordt gelegd op aanpak van excessen, veiligheid, kwaliteit en betaalbaarheid van woningen, bescherming woningvoorraad en het tegengaan van overlast. Dit leidt ertoe dat de aanpak van onvergunde kozijnen en veel andere verduurzamingsmaatregelen niet hoog geprioriteerd worden. Dit is maatwerk, waarbij gekeken wordt naar de impact op de omgeving. Zo is de overlast van kozijnen vaak beperkter dan bijvoorbeeld een verkeerd en onvergund geplaatste grote warmtepompinstallatie. Overigens kan tegen onvergunde verduurzamingsmaatregelen later opgetreden worden als daar ruimte voor en noodzaak toe is. Overtredingen worden niet door tijdsverloop legaal en kunnen in de toekomst alsnog consequenties hebben. 9.

Kan het college aangeven hoe er wordt toegezien op het niet-vergund verduurzamen van woningen in beschermde stadsgezichten?

Er wordt momenteel niet proactief opgespoord en gehandhaafd op niet-vergunde verduurzamingsmaatregelen. Wel wordt onderzocht aan de hand van meldingen of handhaven aan de orde is. Zie verder ook het antwoord op vraag 8. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3