RIS317736 Beantwoording SV Regenboog- en meeroudergezinnen

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

OCW/10695448 RIS317736 Contactpersoon

Lars Smit Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnum14070 E-mailadres

lars.smit@denhaag.nl

Datum

23 april 2024 Onderwerp

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden de dames Bos en Holman, luidend: ‘Regenboog- en meeroudergezinnen’

De raadsleden de dames Bos en Holman hebben op 11 januari 2024 schriftelijke vragen gesteld inzake regenboog- en meeroudergezinnen. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad beantwoordt het college deze vragen als volgt. Voor de wet kan een kind slechts twee ouders hebben. In de praktijk is dit echter niet altijd het geval: een kind kan naast biologische ouders ook meerdere andere ouders hebben, bijvoorbeeld als het kind wordt opgevoed door twee queerstellen of wanneer het stief- of pleegouders heeft. In de wet worden echter alleen degene die het kind gedragen heeft en diens partner als ouders erkend, wat voor regenbooggezinnen en meeroudergezinnen (juridische) problemen oplevert. Zo kunnen niet alle ouders gebruik maken van verlofregelingen en lopen zij tegen hindernissen aan bij de toegang tot de zorg of op school. Den Haag als werkgever De CAO Gemeenten biedt op dit moment geen ruimte om gebruik te maken van geboorteverlof, ouderschapsverlof, zorgverlof, calamiteitenverlof, adoptieverlof etc. voor ouders die feitelijk wel de zorg dragen voor een kind maar juridisch niet erkend worden als ouder. Het COC en stichting Meer dan Gewenst zetten zich al meer dan tien jaar in voor juridische erkenning van meeroudergezinnen. Het kabinet werkte aan een wet, die er vanwege de val van het kabinet nog niet gekomen is.

Hierdoor is het onduidelijk wanneer, en of, meeroudergezinnen de zo gewenste erkenning zullen krijgen. 1.

Is het voor Haagse gemeenteambtenaren die niet-erkende ouder zijn in een meeroudergezin mogelijk om geboorte- en/of ouderschapsverlof op te nemen? Zo ja, hoeveel ouderschapsverlof mogen zij opnemen? Zo nee, is het college bereid om de verlofregelingen voor deze ouders uit te breiden?

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10729397

Die mogelijkheid bestaat nu nog niet, maar die komt er wel. De VNG en de vakbonden hebben in de cao voor 2023 afgesproken om de cao inclusiever te maken. Een van de ambities voor de inclusieve cao is ‘dat verlof toegankelijk wordt voor medewerkers die deel zijn van niet-traditionele gezinsvormen.’ Dit project loopt nu en behelst onder andere het raadplegen van ervaringsdeskundigen in gemeenten. De VNG en de vakbonden verwerken de resultaten in de cao voor 2025. De wet regelt wie recht heeft op geboorte- en ouderschapsverlof en wie recht heeft op een doorbetaling van het salaris (bij geboorteverlof) of een uitkering van het UWV (bij aanvullend geboorteverlof en ouderschapsverlof in het eerste levensjaar van het kind). De cao regelt niet wie recht heeft op geboorteverlof of ouderschapsverlof (dat doet de wet), maar wel de gehele of gedeeltelijke doorbetaling bij het ouderschapsverlof. Zolang de cao op dit punt niet is aangepast, kan de gemeente Den Haag geen betaald geboorteverlof of ouderschapsverlof verlenen aan niet-wettelijk erkende ouders. Wel kunnen deze ouders op grond van de cao maximaal 18 maanden onbetaald verlof opnemen die zij als een geboorteverlof of ouderschapsverlof inzetten. De cao kent standaardbepalingen voor verlof en salaris en daarom kan de gemeente Den Haag niet zelf (aanvullende) afspraken maken over betaald verlof voor niet-erkende ouders.

Wel zal Den Haag in de onderhandelingen voor de nieuwe cao zich ervoor inzetten dat de voorstellen voor een inclusieve cao gestalte krijgen in rechten voor niet-erkende ouders. 2.

Heeft het college zicht op de belemmeringen die medewerkers van de gemeente Den Haag ervaren als niet-erkende ouder in een meeroudergezin? Hoe worden de gesprekken hierover gevoerd en wat wordt er met deze signalen gedaan?

De gemeente Den Haag heeft daar geen zicht op. De gemeente verzamelt geen gegevens daarover. Uit een uitvraag in de organisatie blijkt dat medewerkers P&O hierover niet benaderen. Dat sluit niet uit dat medewerkers belemmeringen ondervinden in hun ouderschap. De gemeente Den Haag is daarom blij dat de VNG en de vakbonden actief ervaringsdeskundigen in de sector betrekken bij hun ontwerp voor een inclusieve cao en een regeling voor inclusief ouderschapsverlof in het bijzonder. Den Haag als dienstverlener De dienstverlening van de gemeente Den Haag is ingericht op de gezinssituatie waarin slechts twee ouders de erkende ouders kunnen zijn van een kind. Zo wordt er op gemeentelijke formulieren en in de dienstverlening geen ruimte geboden voor de niet-erkende ouders. Als er bijvoorbeeld een paspoort aangevraagd moet worden voor een kind onder de 18, is er schriftelijke toestemming nodig van alle ouders met gezag. Toestemming van een niet-erkende ouder is hierbij niet aan de orde. Ook wordt er bij erkenning van kinderen uitgegaan van een gezin met twee ouders. 3.

Kan het college aangeven of de gemeente zicht heeft op alle procedures en formulieren die gebaseerd zijn op gezinnen van maximaal twee ouders? Is het college bereid deze procedures en formulieren tegen het licht te houden en samen met belangenorganisaties toe te werken naar aanpassingen die recht doen aan meeroudergezinnen?

In de formulieren die worden gebruikt voor verwerkingen in de Burgerlijke Stand of de Basisregistratie Personen volgt Afdeling Burgerzaken wetgeving. Er worden alleen gegevens gevraagd die ook verwerkt kunnen worden in onze registers. Daarbij gebruiken we de juridische termen voor ouders- en verzorgers. 4.

Hoe worden gemeenteambtenaren met klantcontact getraind op de omgang met meerouder- en regenbooggezinnen? Zijn er voor deze ambtenaren mogelijkheden tot bijscholing voor de omgang met deze ouders? Zo nee, is het college bereid deze mogelijkheden wel te bieden? 2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10729397

Ten aanzien van dienstverlening worden onze medewerkers aan de balie of de backoffice getraind om alle burgers gelijk te behandelen. Er zijn bijzondere doelgroepen die in bepaalde gevallen extra aandacht nodig hebben. Er worden trainingen gegeven om op de juiste manier deze doelgroepen te woord te staan. Op dit moment wordt er ten aanzien van omgaan met regenboog- en meeroudergezinnen nog geen specifieke training gevolgd. Het college ziet op dit moment geen aanleiding om hier bijscholing voor in te richten. 5.

Zijn de belemmeringen die meerouder- en regenbooggezinnen kunnen ervaren bij de dienstverlening onderdeel van de evaluatie van de Haagse dienstverlening? Zo nee, is het college bereid dit tot een vast onderdeel van de evaluatie te maken?

Stelselmatige belemmeringen die burgers ervaren in het contact met de gemeente zullen altijd worden meegenomen in de evaluatie van de dienstverlening. Wanneer een kind uit een draagmoeder geboren wordt, is de draagmoeder bij geboorte de juridische ouder. Een tweede ouder kan het kind erkennen, waarna de andere ouder via adoptie juridisch ouder kan worden van het kind. 6.

Kan het college aangeven hoe de gemeente Den Haag haar inwoners informeert over het proces van erkenning bij meeroudergezinnen? Biedt de gemeente Den Haag juridische ondersteuning aan gezinnen die juridische belemmeringen ondervinden wanneer zij hun kind willen erkennen? Zo ja, hoe ziet deze ondersteuning eruit? Zo niet, is het college bereid om deze ondersteuning (al dan niet in samenwerking met belangenorganisaties) te bieden?

Op de website van de gemeente is informatie te vinden over hoe men een kind kan erkennen en onder welke voorwaarden dat kan. In ieder geval wordt van iedereen die een kind wil erkennen de erkenningsbevoegdheid getoetst. Op de website staat geen specifieke informatie over erkennen na geboorte uit een draagmoeder. Daar waar mensen tegen juridische belemmeringen aanlopen, wordt door de medewerkers zoveel mogelijk meegedacht aan oplossingsrichtingen. Dit kan gebeuren door het mondeling of schriftelijk verstrekken van relevante informatie. Het vastleggen van het juridisch ouderschap bij kinderen geboren uit een draagmoeder vindt in Nederland plaats door de rechtbank. Het is aan de rechter om in elke zaak aan de hand van de aard en inhoud van het erkenningsverzoek en de verdere omstandigheden te beslissen over het al dan niet vaststellen van ouderschap of het toestaan van erkenning. In deze gevallen is het raadzaam dat wensouders een juridisch adviseur betrekken. Den Haag als inclusieve stad Meeroudergezinnen kunnen belemmeringen ervaren op het gebied van zorg en onderwijs.

In een recent gepubliceerd onderzoek ‘Waarden en wensen bij een wetswijziging meerouderschap en gezag’ komt bijvoorbeeld naar voren dat niet-erkende ouders in urgente situaties niet meebeslissen over hun kind en geven ouders aan dat zij op school tegen praktische bezwaren aanlopen om volwaardig ouder te kunnen zijn van hun kind.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10729397

7.

Op welke manier ondersteunt de gemeente Den Haag ouders bij de belemmeringen die zij kunnen ervaren op het gebied van zorg en onderwijs? Is meerouderschap onderwerp van gesprek met zorg- en onderwijsinstellingen? Zo nee, is het college bereid het belang van goede acceptatie en inclusie van meeroudergezinnen te bespreken met zorg- en onderwijsinstellingen?

Het college onderstreept het belang van inclusie en acceptatie van de queergemeenschap en is in gesprek met onderwijs- en zorginstellingen over veiligheid, zichtbaarheid en queersensitief handelen. Hierbij is meerouderschap geen vaststaand agendapunt, maar het college is vanzelfsprekend bereid dit onderwerp te bespreken. 8.

Regenbooggezinnen zijn niet opgenomen in de nota ‘Queer in Den Haag: veilig, zichtbaar en geaccepteerd’. Is de acceptatie en emancipatie van regenbooggezinnen op dit moment een prioriteit voor het college? Zo ja, kan het college aangeven wat er op dit moment gedaan wordt om uitvoering te geven aan deze prioriteit te geven? Zo niet, is het college bereid om ambities te formuleren op het gebied van regenbooggezinnen en de raad hierover te informeren?

Het college zet zich in voor de veiligheid, zichtbaarheid en acceptatie van de gehele queergemeenschap, waar ook regenboogouders en meeroudergezinnen onder vallen. Zoals terug te lezen is in het actieplan, is er speciale aandacht voor transgenders, personen met een biculturele achtergrond, queerouderen en asielzoekers en statushouders, omdat onderzoek heeft aangetoond dat deze mensen significant vaker te maken hebben met uitsluiting, onderdrukking, haat, onbegrip en mentale gezondheidsklachten. Deze aandacht is nodig om tot een gelijkwaardige emancipatie te komen van eenieder binnen de queergemeenschap. Regenbooggezinnen zijn dus zeker onderdeel van het queerbeleid, maar het college zal op dit moment geen specifieke ambities op dit gebied formuleren. Den Haag als gidsstad De staatscommissie Herijking Ouderschap riep het kabinet in 2016 al op om meerouderschap en gezag wettelijk te regelen. Het demissionaire kabinet voert op dit moment meerdere onderzoeken uit om deze wettelijke regeling zo goed mogelijk voor te bereiden. Het zal echter aan het nieuw te vormen kabinet zijn om deze regeling tot uitvoering te brengen. 9.

Is het college bereid om in de Vereniging Nederlandse Gemeenten aandacht te vragen voor de erkenning van meerouder- en regenbooggezinnen?

Het college zal zich blijvend inzetten voor de belangen van de queergemeenschap in het contact met externe partijen, waaronder de VNG. Erkenning van regenboog- en meeroudergezinnen zal hierbij ook onderwerp van gesprek zijn. 10. Is het college bereid om, eventueel samen met andere gemeenten, een oproep te doen aan het nieuwe kabinet om spoedig de wettelijke verankering van meeroudergezinnen en -gezag in gang te zetten en tot uitvoering te brengen? Momenteel is het formatieproces nog gaande en is onduidelijk wat de stand van zaken zal zijn rondom de wettelijke verankering van meeroudergezinnen in een nieuw kabinet. Ook in deze geldt: het college zal zich onverminderd blijven inzetten voor de veiligheid, zichtbaarheid en acceptatie van de queergemeenschap, zo ook voor de positie van regenboog- en meeroudergezinnen. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen 4/4