RIS317690 Spionagerisico door Chinese apparatuur veiligheidsregio bijlage

OVER F TM

D OSS IE R S

AU T E U R S

BO E K E N

P O DCAST

WOR D L ID

DONEER

INLOGGEN

MENU

×

Help ons aan 2000 nieuwe leden 1.629 van 1.500 2.000

Nog 3 dagen

D OE ME E

DIGITALE ZAKEN

DOSSIER CHINA

© Follow the Money

GISTEREN ·

8 MIN

Veiligheidsregio gebruikte jarenlang Chinese apparatuur ondanks spionagerisico’s SIEM EIKELENBOOM

7 CON NE CTIE S

SEBASTIA AN BROMMERSMA

24 B IJ DR AG EN

Ondanks waarschuwingen van veiligheidsdiensten voor spionagerisico’s, plaatste KPN begin 2020 Chinese apparatuur in het digitale netwerk van de veiligheidsregio Haaglanden. Afgelopen zomer werd die apparatuur in alle stilte vervangen.

DIT STUK IN 1 MINUUT

De veiligheidsregio Haaglanden installeerde in 2020 netwerkapparatuur van het Chinese bedrijf Huawei in vitale delen van zijn netwerk. In totaal ging het om ruim zestig netwerk switches op meer dan twintig locaties van de overheidsinstelling die cruciaal is bij rampenbestrijding en crisisbeheersing in de Hofstad en omstreken. De AIVD waarschuwde toen al jaren voor digitale aanvallen uit China op de Nederlandse overheid.

LEES VERDER

De installatie werd uitgevoerd op advies van KPN, de vaste Eind januari 2020 ontstond er onrust bij de veiligheidsregio Haaglanden (VRH). Het netwerk van de regio, die onder meer verantwoordelijk is voor rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening in de gemeenten Den Haag, Delft, Rijswijk en Zoetermeer, was toe aan revisie. Haaglanden was daar al enige tijd over in gesprek met KPN, sinds 2015 de huisleverancier ! en onderhoudspartner van netwerkapparatuur. Over het netwerk loopt dagelijks gevoelige informatie. De veiligheidsregio is niet alleen crisismanager, maar speelt ook een cruciale rol bij het goedkeuren van brandveiligheids- en verbouwingsplannen van belangrijke gebouwen in de regio. Denk aan ministeries !, ambassades, paleis Noordeinde, parlementsgebouwen, de Raad van State en het gebouw van de Hoge Raad. ‘Je wilt niet dat iemand van buiten toegang heeft tot gevoelige data, zoals bouwtekeningen en blauwdrukken’, zegt een bron !.

Verdenkingen van spionage Nederland telt 25 veiligheidsregio’s waarin verscheidene besturen en diensten samenwerken op het terrein van brandweerzorg, rampen- en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid. De regio’s maken deel uit van de nationale crisisstructuur. De digitale netwerken van veiligheidsregio’s moeten daarom veilig zijn. Niet voor niets kwam de overheid op 28 november 2019 met een Algemene Maatregel van Bestuur die providers als KPN ! kan dwingen bepaalde hardware in hun eigen kernnetwerken aan te passen, bijvoorbeeld als de leveranciers daarvan afkomstig zijn uit landen met een offensief cyberprogramma tegen Nederland, zoals Iran, Noord-Korea, Rusland en China. De verbazing bij veel ambtenaren was dan ook groot toen bekend werd dat KPN bestaande onderdelen van Cisco

‘KPN kan hier niet mee volstaan. Dan wuif je het onderliggende probleem weg’

wilde vervangen voor nieuwe van het Chinese

Huawei. Het ging om

switches ! die een essentiële schakel vormen in ieder computernetwerk, omdat zij verschillende apparaten in staat stellen om met elkaar te communiceren.

Switches van Huawei zijn weliswaar van goede kwaliteit, maar Huawei was in 2020 al in opspraak vanwege de nauwe banden ! met de Chinese overheid en de verdenkingen ! van spionage bij overheden, (tech)bedrijven en dissidenten via vooraf ingebouwde achterdeurtjes. De Amerikaanse overheid zette het bedrijf in 2019 dan ook op een zwarte lijst. Ook in Nederland ! klonken al jaren waarschuwende geluiden tegen het gebruik van Chinese technologie in de vitale Nederlandse infrastructuur.

WAARSCHUWINGEN OVER HUAWEI

Westerse veiligheidsexperts en-diensten, waaronder de Nederlandse AIVD en MIVD, waarschuwen al tijden voor spionagerisico’s in relatie met Huawei. Het bedrijf heeft altijd ontkend mee te werken aan spionage door de Chinese overheid, en concreet bewijs voor ‘achterdeurtjes’ in de apparatuur is nooit gevonden. De afgelopen jaren weerden meerdere landen, waaronder de Verenigde Staten !, Australië, NieuwZeeland en het Verenigd Koninkrijk, Huawei L Edesondanks E S V E R D E Ruit hun 5G-netwerken. In mei 2021 maakte het bedrijf aan Het Financieele Dagblad bekend dat het in Nederland geen kern 5G-apparatuur zou leveren.

‘Technische onzin’ Er zijn

verhalen over de betrokkenheid van Huawei bij diefstal van

De technische mensen van de veiligheidsregio stonden dan ook niet te springen over de komst van intellectueel eigendom, schending van sancties, betrokkenheid bij de surveillance van Oeigoeren in

switches van het Chinese bedrijf. Intern spraken ze hierover hardop hun zorgen uit. kampen en gebruik van gedwongen arbeid door Oeigoeren in de toeleveringsketen.

Désirée Bolsius, hoofd Informatiemanagement en Automatisering van de veiligheidsregio vroeg KPN daarom begin 2020 om meer informatie over de veiligheid van de digitale knooppunten. KPN probeerde haar gerust te stellen. Een klantmanager van het bedrijf verzekerde dat KPN veiligheid voorop stelde bij de uitvoering van de opdracht en dat het maatregelen zou treffen om binnendringers te voorkomen. Hij probeerde de ophef vervolgens af te doen als een storm in een glas water. KPN zou immers alleen switches van Huawei leveren en geen routers. En aangezien in de media alleen berichten waren verschenen over spionage via routers, had veiligheidsregio niets te vrezen, meende de klantmanager. Die redenering is volgens cybersecurity-expert Floris Meester ‘technische onzin’. Meester zag op verzoek documenten in van de veiligheidsregio die Follow the Money in handen heeft: ‘De switches waar het hier om gaat hebben zelf ook een router-functie. En ook in algemene zin kan een partij als KPN er niet mee volstaan dat er alleen iets in de media geroepen werd over bepaalde producten van het merk. Dan wuif je het onderliggende probleem weg.’

DOSSIER

DIGITALE ZAKEN Wat gebeurt er met de gegevens die overheden, bedrijven en instellingen over ons opslaan? Wat als ze gehackt of gegijzeld worden? Hoe veilig zijn onze systemen, en onze data?

VO LG DIT D OSS IE R

BE K IJK ARTIKEL EN

Meester is niet de enige met bedenkingen. Binnen de veiligheidsregio zelf was men begin 2020 ook al niet gerustgesteld door de sussende woorden van KPN. Het bevreemdde sommige ambtenaren bovendien dat ze afkomstig waren van een klantmanager en niet van een veiligheidsexpert. KPN maakte zich er met een jantje-van-leiden af, was het gevoel. Toch kwamen de nieuwe switches van Huawei er, ‘mede op advies van KPN,’ zo laat een woordvoerder van de veiligheidsregio aan Follow the Money weten. Waarom KPN koos voor Huawei-switches wil het bedrijf niet zeggen: ‘Wij doen geen gedetailleerde uitspraken over dienstverlening aan onze klanten,’ mailt een woordvoerder van het bedrijf.

Tientallen Huawei-switches in vitale infra In de eerste maanden van 2020 begonnen monteurs met de installatie van ruim zestig Huaweiswitches op meer dan twintig locaties van de veiligheidsregio, waaronder de politie-meldkamer De Yp in Den Haag. Daar werden vier switches geplaatst. In de brandweerkazerne Loosduinen zelfs negentien. Ruim een maand later was de klus geklaard en bestond de kern van het digitale netwerk van de regio (waar ook bijna al het vaste telefoonverkeer overheen loopt) uit apparatuur van Chinese makelij.

KPN WEET AL L ANG VAN DREIGING HUAWEI

Medio 2009 bestond de kern van het mobiele netwerk van KPN voor een belangrijk deel uit apparatuur van Huawei, waaronder switches die KPN-nummers aan elkaar verbinden: de communicatie van die nummers verloopt via die switches.

De Volkskrant meldde in 2021 dat KPN in 2009 ook het beheer en het onderhoud van deze apparatuur wilde uitbesteden aan techneuten van het Chinese bedrijf. De krant baseerde zich op een onderzoek van Capgemini uit 2010, waarin Huawei ‘ongecontroleerde en L E E Sstaat V E Rdat DER ongeautoriseerde toegang’ tot het netwerk van KPN verkreeg. Het bedrijf had hierdoor toegang tot nummers die bijvoorbeeld onder een politietap stonden en was in staat om vanuit China mee te

Een kostbare klus Waaronder nummers van Nederlandse regeringsleiders en Chinese luisteren met KPN-nummers. dissidenten, zo meldde de krant.er iets opmerkelijks: op alle locaties van de veiligheidsregio In de zomer van 2023 gebeurde

Haaglanden kwamen KPN-monteurs langs om de Huawei-switches te vervangen door switches KPN sprak deze beschuldigingen tegen en meldde dat het op basis van de risicoanalyse van

van Cisco Meraki. Dat is opmerkelijk, want KPN had bij de installatie ‘gegarandeerd’ dat ze tot Capgemini besloot het onderhoud niet aan Huawei uit te besteden.

eind 2026 zouden meegaan. Bovendien functioneerde het netwerk met de Huawei-switches op dat moment goed.bleef de telecomaanbieder echter nauw met Huawei samenwerken. Eerder al meldde Ondertussen de Volkskrant dat KPN in 2011 ontdekte dat Huawei-medewerkers bij de klantgegevens van KPN-

De tijdrovende en kostbare ! klus waaraan tientallen monteurs werken duurde tot september dochter Telfort konden. En in mei 2019 berichtte Trouw dat KPN het beheer van diens eigen 2023 en legde een flinke last op de dagelijkse bedrijfsvoering van de regio.

klantgegevens, waaronder de persoonsgegevens, gebruikersdata en factuurgegevens van miljoenen Nederlanders, ondanks alle eerdere problemen, had uitbesteed aan het Chinese bedrijf. Waarom werden de switches

vervangen? KPN geeft op die vraag geen antwoord. Volgens de

‘De keuze om wel of geen Huawei te gebruiken zou makkelijk moeten zijn’

veiligheidsregio heeft het te maken met het feit dat KPN het netwerk niet meer via een onderaannemer, maar via een eigen dochter ging beheren. Maar volgens een bron werd de vervanging bij de regio intern gepresenteerd als ‘verbetertraject.’

‘Rare gang van zaken’ In november keerden enkele monteurs opnieuw terug op de locatie Loosduinen om een Huaweirouter te verwijderen. Saillant detail: die was afgelopen zomer pas geplaatst, nádat alle Huaweiswitches waren vervangen. Kennelijk waren er echter geen bezwaren tegen het gebruik van een router van datzelfde merk op de hoofdlocatie van de veiligheidsregio in Loosduinen, ondanks dat daar volgens een bron al het internetverkeer van die locatie overheen loopt. De aanwezigheid van die router is extra opmerkelijk, omdat KPN Désirée Bolsius van de regio Haaglanden begin 2020 nog had verzekerd dat het bedrijf geen routers van dat merk zou gebruiken, vanwege de ophef rond die producten.

Cybersecurity-expert Mischa Peters noemt het een rare gang van zaken. ‘Of je gooit Huawei uit je netwerk, of je laat het hangen, maar je doet het niet allebei. Dan ontbreekt iedere lijn in wat je doet. De keuze om wel of geen Huawei te gebruiken zou in het licht van alles wat over dat bedrijf bekend is bovendien makkelijk moeten zijn. Zeker voor een vitale instelling als de veiligheidsregio Haaglanden.’ Ook Hugo Vijver, die vijftien jaar voor de inlichtingendiensten

AIVD en

MIVD werkte,

begrijpt niet dat KPN Chinese producten installeerde in het netwerk van een veiligheidsregio. ‘We weten dat China dagelijks spioneert ! in Nederland. Je kunt bij geen enkel Chinees product het risico uitsluiten dat het wordt gebruikt voor spionage. Dat KPN dit spul toch plaatst bij een vitale dienstverlener is onbegrijpelijk.'

Keuze voor Huawei ‘op advies van KPN’ In reactie op vragen van Follow the Money meldt KPN dat als het samen met de klant een ICTontwerp maakt, daarin het veiligheidsaspect ‘uiteraard’ wordt meegenomen: ‘Wanneer klanten veranderingen wensen, is dat mogelijk, temeer wij met verschillende leveranciers werken.’ Het telefoniebedrijf wekt hiermee de suggestie dat de keuze uiteindelijk aan de veiligheidsregio was. Cybersecurity-expert Mischa Peters zegt hierover: ‘Als “trusted” partij, wat KPN toch pretendeert te zijn, had ze Huawei in dit geval eigenlijk niet moeten aanbieden. Ook is het raar dat, hoewel er duidelijk bedenkingen zijn bij de VRH, daar verder blijkbaar geen actie op is genomen en die dingen gewoon geïnstalleerd zijn. Dat is gewoon riskant.’ Haaglanden meldt dat het bij de aanschaf van nieuwe apparatuur in 2020 uitdrukkelijk aan KPN kenbaar heeft gemaakt dat voor aanschaf van de nieuwe apparatuur onder andere gekeken moest worden naar de versleuteling van data en verbindingen. ‘Hierna is, mede op advies van KPN, een aantal switches van het merk Huawei door de VRH aangeschaft,’ schrijft een woordvoerder.

De andere veiligheidsregio’s Werkten meer veiligheidsregio’s met switches en routers van Chinese makelij? Volgens een bron had KPN ook in het netwerk van de veiligheidsregio Kennemerland Huawei-apparatuur geplaatst die afgelopen zomer werd verwijderd. Een woordvoerder van Kennemerland wil daar niets over kwijt. Uit een persbericht blijkt dat KPN in de zomer van 2021 een contract afsloot met de veiligheidsregio Twente. Of ook daar Huawei-producten zijn geïnstalleerd wil KPN noch Twente zeggen. Vragen bij de overige 22 veiligheidsregio’s leveren eveneens niets op. De antwoorden zijn georkestreerd en daardoor vrijwel gelijkluidend: vanwege de veiligheid kunnen geen mededelingen worden gedaan over de gebruikte apparatuur. Wat ze wel kwijt willen, is dat men zich bewust is van de veiligheidsrisico’s rond Chinese apparatuur en dat dit aspect wordt ‘meegewogen’ bij de aanschaf en implementatie van netwerkapparatuur.

REACTIES

Follow the Money vroeg de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (

NCTV) en

het Nationaal Centrum voor Cyber Security (NCSC) of zij een overzicht hebben van overheidsinstellingen die apparatuur gebruiken China en Rusland. Dat blijkt niet het geval. In een gezamenlijke reactie laten de instanties weten dat de aanschaf en ingebruikname van ICTproducten en -diensten door overheidsinstellingen de verantwoordelijkheid zijn van die instellingen zelf. ‘NCTV/NCSC hebben geen centrale overzichten van LEES VER D Ehet R gebruik van Chinese of Russische apparatuur’. De instanties laten verder weten dat het kabinetsbeleid voorschrijft dat nationale

Gerelateerde artikelen veiligheidsoverwegingen moeten worden meegewogen bij de inkoop en aanbesteding van ‘De onlineproducten advertentie-industrie bedreigt de nationale veiligheid’ dergelijke en diensten. Bij die risico-inventarisatie weegt onder meer mee ‘of de partij die Interview Kalbinur Sidik: ook inisNederland voelt deze getuige van Chinese kampen zich programmatuur levert afkomstig of onder controle staat van een partij uit een land met eenniet actief veilig o"ensief inlichtingenprogramma tegen Nederland en de Nederlandse belangen. En of [die partij]

onderworpen is aan wetgeving die commerciële of particuliere partijen verplicht samen te werken met de overheid van dat land.’

!

✉

Deel dit artikel, je vrienden lezen het dan gratis

"

#

$

%

#

Ten slotte wijzen de NCTV en NCSC wijzen erop dat er wordt gewerkt aan een Rijksbrede regeling voor aanbestedingen die de nationale veiligheid raken.

Auteur: Siem Eikelenboom Oude rot in het vak. Won tweemaal een Pulitzer Prize, onder meer voor zijn werk aan de Panama Papers. Gevolgd door 2770 leden VO LG SI E M E IK E LE NBO OM

ST UU R E EN TIP

Auteur: Sebastiaan Brommersma Voormalig IE-advocaat. Schrijft nu over digitale technologie — van big tech en big data, tot AI en cybercrime. Gevolgd door 1086 leden VO LG SE BASTIA A N BROM ME R S MA

Meer lezen over dit onderwerp? Volg dit dossier en krijg een seintje als er een nieuw artikel verschijnt

D IGITAL E ZAKE N

Je voornaam*

Je e-mailadres*

Kies je wachtwoord*

Door je te registreren stem je in met ons privacybeleid IN S CH RI J V EN VO OR DE NIE UW SB RI EF

24 BIJDRAGEN

Oudste eerst Nieuwste eerst

Adosh van der Heijden

VRAAG

4

OPTIES

$ Bewerkt gisteren 8:08

Is dit een geruststellend bericht, dat onze Hofstad nu niet meer kan worden bespioneerd? Hoe weten jullie dat we nu niet een andere spion toezicht geven op onze Hofstad? Die ‘bondgenoot’ (of is dat Orwelliaanse Newspeak voor ‘bezetter’) die ons zo vertrouwt, dat-ie om z’n eigen ambassades ijzeren gordijnen heeft gezet, en die mensen die hun spionage op ons openbaarden, bestrijdt als terroristen (zoals Assange en Snowden)? En vraagje aan de redactie: hoe past dit bericht in het beleid: hoe is dit ‘volg het geldspoor’… naar Cisco? Draag bij

Johan Meijdam

OPTIES

1

⤴

Adosh van der Heijden $ Vandaag 13:25

Het staat nergens dat er via de Ciscospullen niet gespioneerd kan worden. Zelfs niet dat de Ciscospullen niet alsnog door China gebruikt kunnen voor spionagedoeleinden. Er staat wel dat het van Huaweiproducten bekend is dat ze niet deugen op veilgheidsgebied en dat het dus een domme keus is van zowel KPN als Haaglanden om hiervoor te kiezen. Draag bij

John Janssen

OPTIES

5

$ Gisteren 8:30

Hoe wij de Chinezen mijden als de pest, omdat ze Chinees zijn! Chinees bedrijf schrukt zeer dicht tegen regering aan!? Mijden we voortaan ook Shell, Unilver, ASML, Philips dan om hetzelfde gedrag? Alles moet voortaan uit de VS komen want dat is dan absoluut safe vwb geen dataoverdracht. Echt waar:-):-):-). Draag bij

Willem Timmer

OPTIES

4

⤴

John Janssen $ Gisteren 9:05

Ha hA John, Kan ook nog dus wordt t gewoon tijd om iets in je netwerk te bouwen dat vreemde signalen oppikt naar andere eindbestemmingen? overigens heb ik liever dat USA meekijkt dan China. Draag bij

Karel

OPTIES

2

$ Gisteren 8:42

Je merkt dat in Nederland de wind toch anders begint te waaien. Ongetwijfeld deels gevoed door digitale campagnes van buitenlandse overheden. Ben benieuwd hoe we over 20 jaar terugkijken op deze China-scare en het vertrouwen in de Amerikaanse techniek. Amerikaanse bedrijven kunnen nu al via de Patriot Act gedwongen worden informatie te delen met de Amerikaanse overheid. Misschien ligt de oplossing wel op eigen Europese techniek om dit mogelijk lek te dichten. Draag bij

Willem Timmer

VRAAG

4

OPTIES

$ Gisteren 9:03

Een interessant principe om hier toe te passen is: FTM wie betaald voor deze wijzigingen? Waar is de factuur voor al dat werk? Betalen de beleggers in KPN ? De overheid? Als iemand de geldsporen hier kan volgen weet je meer. KPN moet toch als beursgenoteerd bedrijf hierover vragen kunnen beantwoorden. leuk voor de aandeelhouders vergadering die vast weer komt. wat gebeurd er met oude apparatuur? plaatst KPN die bij andere klanten? Waar duiken die op, die dingen moeten een Identi#catie nummer hebben die dan nu in een ander netwerk kan zitten. Als je dat uitzoekt weet je hoe serieus KPN Is. Overall lijkt het mij dat er iemand wakker is geworden met gezag en heeft vastgesteld dat KPN en de Veiligheidsregio's samen hebben zitten snurken en dat het nu mooi geweest is. "China spioneert en draait en liegt overal, dus gooi die rommel er zsm uit." Die ene switch is dan mogelijk een administratieve fout, zou me niets verbazen bij deze 2 organisaties. En omdat iedereen die betrokken is zich gedraagt als een oester is er dus een deken overheen gegooid: niets verklaren, niets zeggen.

Wat toch ook eens helder moet worden: als je die switches binnenste buiten keert en goed onderzoekt kan je dan een lekke poort vinden of is ie zo slim dat je die nooit vindt tenzij je weet wat de codes zijn voor nodig zijn voor aan en uit zetten? er is vast wel een spionnen-lab dat hier over nadenkt en het uit kan zoeken! Draag bij

John Janssen

OPTIES

5

⤴

Willem Timmer $ Gisteren 9:53

Dus klantmanager van KPN verzekert de klant dat veiligheid voorop staat en dat alle maatregelen worden genomen om bla, bla, bla. Ik zou als grote afnemer, zijnde overheid, dan even een clausule laten opnemen dat in geval van een hack KPN de kosten zal dragen. Is vast niet gedaan, want 'balletje slaan en vorkje prikken' van dezelfde klantmasseur en de top van de ambtenarij doet wonderen. En ja hoor, de top nerd op Binnenlandse Zaken is best in staat om zo'n switch binnenstebuiten te keren in no time. Die nerd is aangenomen omdat hij op alle "super beveiligde sites" van de overheid wist binnen te komen! Het zal toch niet zo zijn dat een Siem en/of Sebastiaan aandeeltjes Cisco hebben? Neen toch!? Draag bij

Jan-Marten Spit

OPTIES

9

$ Bewerkt gisteren 9:16

Waar in het lijstje met landen met een o"ensive cyrberagenada tegen Nederland de VS ontbreekt. Waar wezel terminologie als 'veel ambtenaren' wordt gebezigt. Waar geen enkel bewijs wordt opgevoerd dat Huawei apparatuuur risicovol zou zijn, ondanks dat dit al jaren wordt geroepen. Waar het artikel iemand laat zeggen dat KPN zich baseert op verhalerij uit de media, terwijl het overnemen van lang gehoorde maar desondanks nooit bewezen geruchten als feit, precies is wat FTM hier doet. Waar we weten dat de VS in samenwerking met westerse 'veiligheidsdiensten' haar eigen bondgenoten a$uistert en haar bedrijven bespioneert. Waar we weten dat tech giganten uit de VS bulk data over ons verkopen aan de zo gevreesde 'vijanden'. Nadat het westen onder leiding van de aldaar heersende VS al haar technologie naar China exporteerde omdat er aan verdient kon worden, maken de Chinezen nu ook "high-tech", maar dan goedkoper, en dus is er verhalerij nodig om die concurrentie te onmantelen, en daar leent FTM zich voor. Terwijl U betaald voor waarheid. Cisco, bijvoorbeeld, heeft nauwe banden met de Amerikaanse oligarchie, die een actief cyberprogramma heeft tegen de hele wereld inclusief haar bondgenoten, een regime dat bedrijven kan dwingen alle data aan hen te openbaren. Maar als China hetzelfde doet, dan durven we het er wel over te hebben. Goed dat ik mijn abonnement opgezegt heb.

Het riekt hier. Draag bij

Pieter Jongejan

OPTIES

7

⤴

Jan-Marten Spit $ Gisteren 10:08

Jammer dat je je abonnement hebt opgezegd. Om Europa te redden uit de klauwen van de fascistische Amerikaanse oligarchie met hun petrodollar heb je kritisch tegengeluid nodig. Juist als de Amerikaanse oligarchen zich steeds meer in Europa weten in te kopen en Nederlanders benoemen bij de NAVO om hun bevelen uit te voeren. Van FTM verwacht je een genuanceerd tegengeluid. Evenwicht daar draait alles om. En dat ontbreekt in dit artikel. Draag bij

Jasper Siepkes

OPTIES

2

⤴

Jan-Marten Spit $ Bewerkt gisteren 11:47

> Waar geen enkel bewijs wordt opgevoerd dat Huawei apparatuuur risicovol zou zijn Huawei is een Chinees staatsbedrijf [1]. Je netwerk volhangen met apparatuur van een staatsbedrijf van een land wat geen bondgenoot is lijkt mij wel een risico. Wellicht wil je vertellen waarom jij dit geen risico vind? > Cisco, bijvoorbeeld, heeft nauwe banden met de Amerikaanse oligarchie, die een actief cyberprogramma heeft tegen de hele wereld inclusief haar bondgenoten Waar is het bewijs daar dan voor? Er zijn zelfs sterke aanwijzingen voor het tegenovergestelde. Uit leaks bleek dat de NSA Cisco routers onderschepte bij de post, backdoorde, herpakte en opnieuw verstuurde. Als Cisco had samengewerkt met de NSA hadden ze zich die moeite wel kunnen besparen. [1] https://en.wikipedia.org/wiki/Huawei#Ownership Draag bij

Jan Ooms 10

OPTIES

$ Gisteren 10:34

“Ten slotte wijzen de NCTV en NCSC wijzen erop dat er wordt gewerkt aan een Rijksbrede regeling voor aanbestedingen die de nationale veiligheid raken.” Kent u dat gezegde? Mosterd ná de maaltijd…? Gelukkig is ‘s lands veiligheid in capabele handen… Draag bij

Johan Meijdam

OPTIES

1

⤴

Jan Ooms $ Vandaag 13:27

Beter na de maaltijd dan helemaal geen mosterd. Jammer dat er fouten nodig zijn om van te leren. Draag bij

Roland Siemons

VRAAG

1

OPTIES

$ Gisteren 10:49

De belangrijkste vraag is niet: Wie verkoopt graag Huawei switches en/of routers? (KPN). Maar wie koopt die spullen? <<De veiligheidsregio Haaglanden installeerde ...>> Over welke organisatie gaat dit? Er is kennelijk een Nederlandse organisatie die over veiligheid gaat en die te groot is om als ding in z'n eentje bestuurd te worden. Ze heeft zich volgens een regionaal principe in stukjes verdeeld: veiligheidsregio's. Er wordt uitgelegd dat die organisatie een samenwerkingsverband is: <<Nederland telt 25 veiligheidsregio’s waarin verscheidene besturen en diensten samenwerken op het terrein van brandweerzorg, rampen- en crisisbeheersing, geneeskundige hulpverlening, openbare orde en veiligheid.>> Wie bel je eigenlijk op als je een reactie wilt van de veiligheidsregio Haaglanden? De politie Den Haag, burgemeester Van Zanen, de directeur van een ziekenhuis aldaar? Wie of wat is aanspreekbaar op de hier besproken beslissingen? Dat KPN graag Huawei verkocht is wel duidelijk gemaakt in dit artikel. En is weinig interessant. Maar wie of wat heeft zich een loer laten draaien? Draag bij

Adosh van der Heijden

VRAAG

4

OPTIES

$ Bewerkt gisteren 11:09

Geachte redactie. Welk beleid hanteert u hier en waarom? Ik heb geen enkel bezwaar tegen politieke betogen tegen (machtsmisbruik door) geopolitieke grootmachten, ongeacht of het China (Huawei) of de VS (Cisco/Intel) betreft. Maar mijn vraag aan jullie, als eindverantwoordelijke redactie is, of en waarom zulke betogen thuishoren in FTM als er niets in staat over gevolgde geldstromen? Kunnen dit soort stukken niet beter in andere media worden gepubliceerd? Draag bij

John Janssen

OPTIES

5

⤴

Adosh van der Heijden $ Gisteren 11:19

Men heeft om 12 uur een redactievergadering, dus u krijgt gegarandeerd een reply. Draag bij

Siem Eikelenboom

OPTIES

3

⤴

Adosh van der Heijden $ Gisteren 13:06

Beste Adosh, dit is geen politiek betoog maar een onderzoeksjournalistiek artikel. Zoals u boven aan het artikel ziet past dit verhaal in twee grote en al langer lopende FTM-dossiers: Digitale Zaken & Dossier China. Die dossiers zijn we begonnen omdat we vinden dat die twee heel belangrijke onderwerpen zijn die we moeten volgen. Als u die twee dossiers bekijkt dan zult u zien dat het volgen van geldsporen daarin een belangrijke rol speelt. Draag bij