RIS317655 Afdoening motie 55-plissers die willen werken, laten werken

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

SZW/10846519 RIS317655 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Josh Geuze Dienst

Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Afdeling

SZW Beleid Datum

Telefoonnummer

21 januari 2025

14070 E-mailadres

josh.geuze@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘55 plussers die willen werken, laten werken’

Uw raad heeft, tijdens de bespreking van het voorstel inzake Programmabegroting 2024-2027 (RIS316918) op 20 december 2023, de door het raadslid de heer De Vuyst ingediende motie ’55plussers die willen werken, laten werken’ (RIS317655) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Overwegende, dat: het voor 55-plussers die hun werk verloren hebben, moeilijker is om weer een baan te vinden. Dit vraagt om specifiekere aanpak van de gemeente om hen die dat willen, naar een baan te laten re-integreren of naar een andere maatschappelijke invulling. Constaterende, dat: de bevolkingssamenleving aan het vergrijzen is, waardoor de groep met 55-plussers groeit; het aantal 55-plussers daarom ook groeit in de groep werkzoekenden zonder baan; deze groep tegen andere obstakels aanloopt bij de re-integratie naar werk. Verzoekt het college: een analyse te geven van de demografische ontwikkelingen van de Haagse bevolking en het effect hiervan (o.a. de grijze druk) op de beroepsbevolking; de huidige acties en instrumenten in beeld te brengen die de gemeente inzet om 55-plussers te activeren; deze acties en instrumenten tegen het licht te houden van de prognose zoals genoemd bij 1 en daarbij te bezien in hoeverre de huidige inzet toekomstbestendig is. Hierbij informeert het college de raad over de afdoening van deze motie.

Het college stelt in het licht van de vergrijzing en de almaar toenemende krapte op de arbeidsmarkt alles in het werk om senioren te helpen naar een passende plek op arbeidsmarkt. Een goed beeld helpt om zicht te krijgen waar de uitdagingen liggen en welke instrumenten ingezet kunnen worden. Het college biedt in deze afdoening een algemeen beeld van de arbeidsmarktpositie, waar in de motie om gevraagd wordt. Veel cijfers zijn op regionaal niveau beschikbaar, daarom bevat de afdoening ook informatie op regionaal niveau. De motie vraagt om informatie over 55-plussers, maar de gegevens die voorhanden zijn gaan over 60-plussers. Daarom rapporteert deze afdoening over de groep 60-plussers. Na het schetsen van het regionale beeld zal er inzicht worden gegeven in de arbeidsmarktpositie in de stad en de 60-plussers die in Den Haag bijstand ontvangen.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10846519

Arbeidsmarktpositie in de regio Het UWV brengt jaarlijks de regionale arbeidsmarkt in beeld. In Regio in Beeld 2023 staat dat er de afgelopen 20 jaar ruim een derde 65-plussers is bijgekomen in de regio Haaglanden. Uit de bevolkingspiramide (figuur 1) blijkt dat in de arbeidsmarktregio de nieuwe groep tot en met 15-jarigen kleiner in omvang is dan de groep 50-65-jarigen. Het aantal inwoners boven de 65 jaar is de afgelopen periode gestaag toegenomen (figuur 2). Dit geldt ook voor andere leeftijdsgroepen, maar daarbij is te zien dat de procentuele groei in de hoogste leeftijdscategorie het hoogst was. Verder was in 2023 van de 353.000 werknemers in de regio Haaglanden ruim 9% (32.700) ouder dan 60. De helft van deze 60-plus-werknemers werkt in de sectoren zorg en welzijn, openbaar bestuur, onderwijs en detailhandel. Ook de kleine sectoren landbouw en transport en logistiek kennen een hoog aandeel 60-plussers (figuur 3).

Figuur 1 bevolkingspiramide Haaglanden 01-01-2023. Bron: CBS, bewerking door UWV

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10846519

Figuur 2 Bevolking naar leeftijdsklassen in de regio Haaglanden. Bron: CBS, bewerking door UWV

Figuur 3 Leeftijdsopbouw werknemers naar sector regio Haaglanden. Bron: UWV

Arbeidsmarktpositie Den Haag Een algemeen beeld van de arbeidsmarkt is ook te vinden in de arbeidsmarktscan behorende bij de aanpak aansluiting onderwijs, arbeidsmarkt en bedrijfsleven (RIS314887). Hierin is te zien dat de banengroei in Den Haag de afgelopen periode versneld is. Sectoren die hard groeien zijn de zorg, overheid, bouw en detailhandel en horeca. De spanningsindicator over de krapte op de arbeidsmarkt is de afgelopen jaren toegenomen tot zeer krap. De verwachting is dat deze krapte de komende periode structureel blijft aanhouden. De vergrijzing en beperkte instroom van jongeren die niet voldoende is om de uitstroom op te vangen, zorgt voor een rem op de economische groei. Technische beroepen, ICT, zorg, welzijn en onderwijs en overheid en veiligheid springen er wat betreft krapte uit. Kijkend naar de bruto arbeidsparticipatie op basis van CBS-cijfers uit 2023 dan valt op dat in de leeftijdscategorie 25 tot 45 jaar maar liefst 87% betaald werk heeft of hier recent naar heeft gezocht.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10846519

Dat is ruim hoger dan het Haagse totaal van 74%. De arbeidsparticipatie is het laagst in de groep van 45 tot 75 jaar met 63%. Hier lijkt dus nog veel potentie te zitten als het gaat om arbeidsdeelname. Een beeld van de grijze druk is ook opgenomen in de Ouderenmonitor 2023 (RIS316022) en is te vinden op Den Haag in Cijfers. Hierin staat de vergrijzing (percentage 65-plussers ten opzichte van totale bevolking) en grijze druk (percentage 65-plussers ten opzichte van 15-64-jarigen). Zowel het aandeel 65-plussers ten opzichte van de totale bevolking als het aandeel 65-plussers ten opzichte van de mensen in werkzame leeftijd is toegenomen. Deze stijging wordt de komende jaren nog steeds verwacht en er wordt ingeschat dat de grijze druk in 2030 24% zal zijn (figuur 4). Hierdoor is de instroom van jongeren op de arbeidsmarkt onvoldoende om de vervangingsvraag op te vangen. Er zullen dus meer mensen uitstromen dan er in zullen stromen. Overigens was landelijk de grijze druk in 2023 34,5%. Daarmee is het aandeel senioren ten opzichte van de totale bevolking landelijk hoger dan in Den Haag.

Figuur 4 Vergrijzing en grijze druk Den Haag. Bron: Den Haag in Cijfers 2023

De leeftijdssamenstelling in Den Haag zal geleidelijk veranderen door een toenemend aantal jongeren en een toenemend aantal senioren. De bevolkingspiramide in figuur 5 laat zien dat deze ontwikkeling al langer gaande is. Zoals te zien in figuur 6 neemt de grijze druk wel sneller toe dan de groene druk (verhouding 0-20-jarigen t.o.v. 20-65-jarigen). De druk op de arbeidsmarkt komt dus vooral van het deel van de bevolking dat vanwege een hoge leeftijd niet meer aan de arbeidsmarkt deelneemt. De bevolkingspiramide in figuur 7 bevat de voorspelde samenstelling van de bevolking per 2040. Hierbij is de verwachting dat de groep van 60 jaar en ouder sneller toe zal nemen dan de jonge leeftijdsgroepen. Daarmee valt dus te verwachten dat de grijze druk de komende jaren blijft toenemen.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10846519

Figuur 5 Bevolkingspiramide Den Haag 2003 en 2023. Bron: CBS

Figuur 6 ontwikkeling groene en grijze druk Den Haag. Bron: CBS

Figuur 7 Bevolkingspiramide Den Haag 2022 en prognose 2040. Bron: Den Haag in Cijfers

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10846519

Gebruik voorzieningen Voor de groep ouderen zijn er binnen de re-integratie geen specifieke voorzieningen of trajecten. Wel is in kaart gebracht van welke voorzieningen de groep 60-plussers met een bijstandsuitkering op 1 maart 2024 gebruik maakte. Door de groep af te bakenen op 60 in plaats van op 55 jaar was er meer informatie beschikbaar. Vandaar dat er is gekozen dit op deze manier met de raad te delen. Het overzicht is te vinden in de bijlage. Toekomstbestendigheid inzet Zoals in de data hierboven te zien is zal de verwachte toenemende vergrijzing de druk op de arbeidsmarkt verder vergroten en raakt dit in het bijzonder maatschappelijke cruciale sectoren, zoals het onderwijs en zorg en welzijn. Om bij te dragen aan de oplossing voor deze krapte heeft het college een overkoepelend programma lopen dat in de nota ‘Sporen naar een arbeidsmarkt die werkt voor de stad’ (RIS314887) is uitgewerkt en waar onlangs een rapportage voor is verschenen (RIS320390). Voor wat betreft de groep senioren die wordt begeleid bij participatie of re-integratie is het college van mening dat het bepalen van de behoefte voor elke senior maatwerk is.

Het kiest daarbij voor meer inzet op preventie en het stimuleren van een maatschappelijke bijdrage van senioren met als doel het zo lang mogelijk vitaal blijven en deelnemen aan de samenleving voor de groep senioren voor wie betaald werk niet haalbaar is. Hierbij valt te denken aan het ondersteunen van mantelzorgers en het stimuleren van vrijwilligerswerk. Het gaat dan ook om de preventieve inzet op bijvoorbeeld gezondheidsklachten, eenzaamheid en financiële problemen door de senioren, actiever dan nu het geval is, naar ondersteunende faciliteiten te begeleiden. Dit is in lijn met het in 2024 verschenen rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau genaamd ‘Vertrouwen in de bijstand’. Hierin staat dat een aanzienlijk deel van de mensen met een bijstandsuitkering niet in staat is een betaalde baan te hebben en dat de overheidsondersteuning zich vooral zou moeten richten op het verbeteren van de kwaliteit van leven van deze groep. Het college heeft een commissiebrief 60-plussers met een bijstandsuitkering opgesteld (RIS321181). Deze brief bevat meer informatie over de knelpunten die er nu spelen om senioren een actieve rol te laten spelen op de arbeidsmarkt. De brief bevat ook meer informatie over de instrumenten die het college inzet om 60-plussers actief bij te laten dragen.

Het college is van mening dat iedereen die kan werken ook optimaal geholpen moet worden om aan de arbeidsmarkt deel te nemen. Zowel vanuit een breder perspectief met een toenemende vergrijzing als vanuit een persoonlijk oogpunt biedt werk en participatie in de samenleving op sociaal, economisch en maatschappelijk niveau voordelen. Het college acht de huidige voorzieningen toekomstbestendig om 60-plussers op maat ondersteuning te blijven bieden naar een actieve deelname in de samenleving. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

SZW/10846519

Bijlage 1: Actieve voorzieningen van de 5.015 60-plussers met een uitkering stand 01-03-2024 Voorziening

Aantal

Begeleiding Kwetsbaren

1.277

Sociale activiteiten

794

AOW binnen 12 maanden

656

Vrijwilligerswerk

532

Ondersteuning participatie

373

Inzet Duurzaam Perspectief

351

Financiële dienstverlening

294

Ontheffing Werk/ vrijstelling

196

Parttime werk

133

Dak- en Thuislozen ondersteuning

104

Tijdelijke Extra Ondersteuning/ Maatschappelijk fit

40

Inburgering

38

Bemiddeling naar Werk

28

Persoonlijk ontwikkelplan opstellen

28

Taaltraining

14

STiPbaan

13

Individuele coaching

11

Werkfit

11

Instapeconomie

10

Nog in behandeling nemen

7

7/7