RIS317559 Afdoening motie Bescherm Beeldbepalend zoals Bedoeld

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

dienst: dienstcode

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

DSO/10849700 RIS317559 Contactpersoon

Aan de gemeenteraad

Ilse Rijneveld Dienst

Dienst Stedelijke Ontwikkeling Afdeling

DSO Monumentenzorg & Welstand Datum

Telefoonnummer

4 maart 2025

14070 E-mailadres

ilse.rijneveld@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Bescherm Beeldbepalend zoals Bedoeld’

Uw raad heeft, tijdens de bespreking van het voorstel van het college inzake Programmabegroting 2024-2027 (RIS316918) in de gemeenteraadsvergadering van 20 december 2023, de door het raadslid de heer Smit ingediende motie “Bescherm Beeldbepalend zoals Bedoeld” (RIS317559) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over afdoening van de motie. De motie luidt als volgt: Constaterende, dat: − de Omgevingswet per 1 januari 2024 van kracht wordt; − de raad heeft vastgesteld dat voor het vervangen van (en het wijzigen van de maatschappelijke functie van) beeldbepalende gebouwen, een bindend advies van de raad vereist is (RIS313814). Overwegende, dat: − het college eerder aangegeven heeft dat beeldbepalende gebouwen nog niet stadsbreed en nog niet uniform aangewezen zijn in bestemmings- en omgevingsplannen, maar dat dit wel mogelijk is via een beleidsregel. Verzoekt het college: − zo spoedig mogelijk te zorgen dat beeldbepalende gebouwen in de gehele stad aangemerkt zijn in het omgevingsplan; − hiermee te garanderen dat de bescherming van beeldbepalende gebouwen functioneert zoals de raad het bedoeld en vastgesteld heeft, in overeenstemming met de nieuwe instrumenten in de Omgevingswet. Het college geeft op de volgende manier uitvoering aan de motie. Het college biedt allereerst excuses aan voor de late beantwoording van deze motie.

Het college zal beeldbepalende bouwwerken in tranches met voorrang op gaan nemen in het omgevingsplan. Daartoe zal het college binnenkort een raadsvoorstel toesturen, waarin de regelgeving voor het opnemen van beeldbepalende bouwwerken in het omgevingsplan wordt vastgesteld. Bij deze toezegging hoort de navolgende toelichting:

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10849700

Inventarisatie, selectie en bescherming Het beschermen van beeldbepalende bouwwerken moet onder de Omgevingswet onderdeel worden van het permanente omgevingsplan. De gemeente heeft tot 2032 de tijd om dit plan op te stellen. In voorbereiding hierop, zijn reeds inventarisaties van bouwwerken met cultuurhistorische waarden in Den Haag uitgevoerd en zijn toekomstige inventarisaties gepland. Deze inventarisaties worden thematisch en gefaseerd uitgevoerd. Vervolgens moet bepaald worden op welke wijze de borging van de bescherming ervan in het omgevingsplan plaats zal vinden. Dit kan door het aanwijzen van een selectie van objecten als gemeentelijke monumenten, of door bouwwerken in het omgevingsplan op te nemen als beeldbepalende bouwwerken. Procedure beschermen beeldbepalende bouwwerken Het aanwijzen van beeldbepalende bouwwerken in het omgevingsplan, vraagt om een zorgvuldige procedure. Door middel van een standaardregelset, zullen we deze procedure door de raad vast laten stellen. Vooruitlopend op het in procedure brengen van een ontwerp-wijziging omgevingsplan, moet participatie plaatsvinden. Het is nodig om de betreffende eigenaren en gebruikers op de hoogte te stellen van het feit dat beoogd wordt om hun pand als beeldbepalend bouwwerk aan te wijzen in het omgevingsplan, en welke beperkingen en voorwaarden dit met zich mee zal brengen.

Ook wil het college kunnen regelen, dat er tijdens de lopende procedure tot bescherming geen sloop mogelijk is, door middel van voorbescherming. Thematische en gebiedsgerichte wijzigingen omgevingsplan De wijziging van het omgevingsplan kan op twee manieren: thematisch voor meerdere bouwwerken tegelijk, verdeeld over de stad, of per gebied, op het moment dat een gebied in zijn geheel wordt omgezet van het tijdelijke naar het permanente omgevingsplan. Het thematisch opnemen van beeldbepalende bouwwerken in het omgevingsplan verloopt in tijd sneller. Dit brengt echter ook een nadeel met zich mee: in het permanente deel worden dan voor de betreffende locatie enkel regels opgenomen die betrekking hebben op de aanwijzing tot en bescherming van het beeldbepalend bouwwerk. Voor de overige regels op die locatie is dan nog het tijdelijke deel van het omgevingsplan (voorheen aangeduid als het ter plaatse geldende bestemmingsplan) van toepassing. Met voorrangsregels zal in het permanente deel van het omgevingsplan worden bepaald, dat de regels in het permanente deel voorrang hebben boven de regels uit het tijdelijke deel. Dit komt echter de overzichtelijkheid voor toetsers en burgers niet ten goede, zeker niet wanneer sprake zal zijn van meerdere thematische wijzigingen voor dezelfde locaties.

Omdat u verzoekt de beeldbepalende bouwwerken zo snel mogelijk te beschermen, is een thematische wijziging van het omgevingsplan in dat opzicht echter wel de aangewezen methode. Planning Het college werkt nu aan het uitwerken van de benodigde planregels en procedures, conform de Omgevingswet. Deze regelset zal dit jaar aan de raad ter vaststelling voorgelegd gaan worden. Beeldbepalende bouwwerken zijn er in diverse categorieën en verdeeld over de hele stad. Het zijn er te veel en ze zijn te divers om in één keer te inventariseren en middels een wijziging omgevingsplan te kunnen borgen. Er zal daarom gewerkt worden met tranches. De eerste tranche ziet op de beeldbepalende schoolgebouwen. De verwachting is dat deze procedure eind 2025/begin 2026 kan worden gestart, nadat de raad de regelset beeldbepalende bouwwerken zal hebben vastgesteld. De tweede tranche, beeldbepalend religieus erfgoed, zal daarna volgen. De planning is om vervolgens jaarlijks een of meer nieuwe tranches in procedure te brengen. In de commissiebrief “Beantwoording openstaande vragen op het gebied van monumentenzorg en welstand naar aanleiding van de commissie ruimte van 3 juli 2024, Bijlage 2, RIS320908” is dit verder toegelicht.

2/3

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSO/10849700

Juridische opzet regelset Voor het opstellen van de regels voor het beschermen van beeldbepalende bouwwerken, zal het college aansluiten bij de juridische systematiek zoals is toegepast in de voorbeeldregels van de VNG voor cultureel erfgoed in het omgevingsplan. Het uitgangspunt is, dat de cultuurhistorische erfgoedwaarde van beeldbepalende bouwwerken wordt beschermd, door een vergunningplicht voor het wijzigen, aanof opbouwen of slopen van de bouwwerken. Het college wil hierbij aangeven dat de overweging in de motie, dat een beleidsregel de bescherming van beeldbepalende bouwwerken kan borgen, niet langer van toepassing is door de invoering van de Omgevingswet, waardoor andere regels gelden. Het college gaat daarom een regelset opstellen, die past binnen de juridische systematiek van de Omgevingswet. Conclusie Kortom, het college spant zich in om zo spoedig mogelijk alle beeldbepalende bouwwerken te inventariseren, in kaart te brengen en de bescherming te borgen in het omgevingsplan, maar zoals hierboven beschreven, kosten zowel een zorgvuldige inventarisatie als de procedure tot het vaststellen van de regelset en het thematisch wijzigen van het omgevingsplan wel enige tijd. Conform eerder beantwoorde motie Beeldbepalende bebouwing beter beschermen (RIS314204), zal beeldbepalende bebouwing wel al meegenomen worden bij nieuw op te stellen gebiedsvisies.

Het college verwacht in 2025-2026 de eerste tranche aan beeldbepalende bouwwerken te kunnen gaan opnemen in het permanente deel van het omgevingsplan. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

3/3