RIS317489 Afdoening motie Ban detachering-ZZP'ers in onderwijs gefaseerd uit

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan: de Gemeenteraad

OCW/10750279 RIS317489 Contactpersoon

Katja Verschoor Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

2 juli 2024

katja.verschoor@denhaag.nl

Onderwerp

Afdoening motie: ‘Ban detachering/ZZP'ers in onderwijs gefaseerd uit’

Uw raad heeft tijdens de bespreking inzake Onderwijsdebat op 14 december 2023 de door het raadslid mevrouw Verduin ingediende motie ‘Ban detachering/ZZP’ers in onderwijs gefaseerd uit’ (RIS317489) aangenomen. Hierbij informeert het college de raad over e afdoening van de motie De motie luidt als volgt: Constaterende dat: − het aantal ZZP’ers/gedetacheerden in het Haagse onderwijs in de afgelopen jaren is toegenomen; − de toegenomen werkdruk, mede door het lerarentekort, ervoor zorgt dat ook steeds meer leraren kiezen om als zelfstandig of gedetacheerde voor de klas te gaan staan; − uitzend- en detacheringsbureau’s docenten actief benaderen om de stap te maken naar een detacheringsconstructie, waarmee een school een docent verliest; − deze tendens de dagelijkse uitdagingen, de hoge werkdruk en de hogere verantwoordelijkheid voor leraren in loondienst ook in stand houdt c.q. vergroot. Overwegende dat: − het inmiddels een verdienmodel is geworden voor uitzend/detacheringsbureau’s, terwijl de extra gelden die scholen hieraan uitgeven rechtstreeks en duurzaam in het onderwijs op scholen terecht zouden moeten komen; − kinderen behoefte hebben aan stabiliteit en een bekend gezicht voor de klas; − de noodzaak die scholen voelen om leraren flexibel in te huren om tekorten op te vangen echter ook begrijpelijk is.

Van mening dat: − de (kortdurende) inzet van ingehuurde leraren kan leiden tot minder betrokkenheid bij de school en de klas, terwijl juist die betrokkenheid van essentieel belang is voor de kwaliteit van het onderwijs op school; − de groei van de leraren op ZZP-uitzend-detacheringsbasis het tekort aan leerkrachten in loondienst juist in stand houdt, dan wel verplaatst naar nadere scholen; − het extra geld dat een zelfstandige of gedetacheerde leraar kost beter besteed kan worden aan het op orde krijgen van een duurzaam lerarenbestand.

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10750279

Verzoekt het college: − in gesprek te gaan met alle schoolbesturen over de negatieve (lange termijn-) gevolgen van deze ongewenste groei van leraren op ZZP-/detachering-/uitzendbasis binnen het onderwijs; − hierbij naar commitment te streven om de inzet van leraren op ZZP-/uitzend/detacheringsbasis uiteindelijk volledig uit te faseren en meer bevoegde docenten weer terug in vaste loondienst te krijgen; − waarbij gebruik van tijdelijke leerkrachten op ZZP-/uitzend-/detacheringsbasis uiteindelijk beperkt blijft tot een gezamenlijke invallerspool van bevoegde leraren voor een flexibele schil; − de raad over de voortgang van deze gesprekken te informeren. Het college geeft op de volgende manier antwoord op deze motie: De gevolgen van de groei van tijdelijke uitzendkrachten in het onderwijs Zoals verzocht heeft het college gesproken met de schoolbesturen over de gevolgen van de groei van tijdelijke uitzendkrachten in het onderwijs. Negatieve gevolgen die worden benoemd bij de inzet van tijdelijk uitzendkrachten zijn: • Hoge kosten (naast het uurtarief wordt een opslag betaald, waarin o.a. kosten voor werving & selectie en het risico van loondoorbetaling bij ziekte zijn verwerkt). • Een gebrek aan continuïteit en stabiliteit in het onderwijs, met mogelijk nadelige gevolgen voor de pedagogische en didactische kwaliteit van het onderwijs.

• Een mogelijk minder grote betrokkenheid bij de school en het schoolbeleid. Daarnaast benoemde voordelen waarin tijdelijke uitzendkrachten (ook buiten tijden van personeelsschaarste) voorzien, zijn: • Personeelsvraagstukken die acuut opgelost moeten worden, bijvoorbeeld bij ziekte (of het dreigen daarvan), verlof en piekbelasting. • Maatwerkoplossingen die vragen om specifieke kennis, ervaring of het bieden van een ander perspectief. Het college en de schoolbesturen delen de zorg van de raad over de toenemende afhankelijkheid van tijdelijke uitzendkrachten. De schoolbesturen geven daarbij ook aan – juist vanwege de voordelen waarin tijdelijke uitzendkrachten voorzien – niet zonder hen te kunnen. Zonder deze tijdelijke krachten zou het aantal groepen, dat naar huis moet worden gestuurd door het moeten missen van een vaste leerkracht, schrikbarend toenemen. Dit willen het college, de scholen en hun besturen te allen tijde voorkomen. Inzet tijdelijke uitzendkrachten uitfaseren Het college hoort dat schoolbesturen hun uiterste best doen om zo beperkt mogelijk tijdelijke uitzendkrachten in te zetten, maar begrijpt ook dat zij de mogelijkheid hiertoe open willen houden.

De Haagse schoolbesturen komen onder andere tot deze conclusie op basis van hun ervaring met een eerder georganiseerde ‘gezamenlijke werkwijze’, om regie te krijgen op de voorwaarden bij inzet van tijdelijke uitzendkrachten. Een aanpak waar de Haagse schoolbesturen twee jaar geleden uit zijn gestapt, vanwege de voor hen gebleken onwerkbaarheid ervan. ‘De gezamenlijke werkwijze’ betrof de afspraken die in 2021 door 29 schoolbesturen in de regio’s Rotterdam en Den Haag werden gemaakt om de inzet van tijdelijke uitzendkrachten beter te reguleren, door de inhuur van leraren, leraarondersteuners en onderwijsassistenten in het primair onderwijs (inclusief speciaal basisonderwijs) samen te organiseren middels aanbesteding.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10750279

Deze werkwijze werd ingezet met als doel bij te dragen aan een passende inzet en inschaling tegen een uniform, reëel en marktconform tarief. Helaas bleek al snel dat de gecontracteerde uitzend- en detacheringsbureaus voor de afgesproken tarieven geen tijdelijke uitzendkrachten konden vinden en leveren. Hierdoor stagneerde de mogelijkheid om flexibel onderwijsprofessionals in te zetten, omdat er binnen de gezamenlijke constructie geen beroep mocht worden gedaan op andere uitzend- en detacheringsbureaus dan de gecontracteerden. Inzet tijdelijke leerkrachten beperken tot gezamenlijke invalpool Op de vraag hoe aan wordt gekeken tegen het idee om de inzet van tijdelijke leerkrachten uiteindelijk te beperken tot een gezamenlijke invalpool van bevoegde leraren voor een flexibele schil, laten de schoolbesturen het college weten dat dit al is gerealiseerd middels ‘Pool West’. Pool West is de invalpool voor het primair onderwijs (inclusief speciaal basisonderwijs) in de regio's Den Haag, Delft, Lansingerland, Leiden, Pijnacker-Nootdorp, Westland, Zoetermeer en Zuidplas, waarbij 17 schoolbesturen zijn aangesloten, met in totaal zo'n 250 scholen. Scholen met een vervangingsvraag dienen in het planningssysteem van Pool West hun invalverzoek in, waarna op zoek wordt gegaan naar een passende kandidaat.

Bij een match komt de tijdelijke kracht in dienst bij het schoolbestuur waar de invalschool toe behoort. Hierdoor valt de tijdelijke kracht onder de CAO PO, bouwt pensioen op en heeft recht op alle (secundaire) arbeidsvoorwaarden die binnen de CAO geregeld zijn. Dit betekent ook dat de school de tijdelijke kracht direct uitbetaalt en er geen grote marge naar uitzend- en detacheringsbureaus gaat. Mocht de tijdelijke kracht door kunnen stromen naar een vaste aanstelling binnen de school, dan wordt er geen overname-fee doorberekend. De ervaring van de schoolbesturen leert echter dat deze gezamenlijke invalpool geenszins kan voldoen aan de vraag. Er zijn niet veel mensen die in een dergelijke pool aan het werk willen en het biedt zzp’ers en gedetacheerden niet de voordelen waarnaar zij op zoek zijn. Alternatieven Het college hecht er tevens aan om kort in te gaan op de hoopvolle mediaberichtgeving, waaruit blijkt dat het elders in het land wel lukt om externen uit te faseren. Voorbeelden zijn initiatieven van schoolbesturen in Noord-Brabant en een onderwijsstichting in de Noordoostpolder en Kampen. Beide initiatieven lijken op initiatieven die in Den Haag helaas zijn gesneuveld. De belangrijkste oorzaak daarvoor is dat het personeelstekort in onze regio vele malen hoger is dan in genoemde regio’s.

Het college heeft daarnaast gekeken of het afspreken van een maximale prijs voor tijdelijke uitzendkrachten een oplossing kan bieden. Helaas leert de ervaring van de gemeente Amsterdam dat een afgesproken maximumprijs in de praktijk ook de minimumprijs wordt. Dit leidt daarmee ook niet tot de benodigde verbetering. Regionale en landelijke acties Tegelijkertijd wordt er zowel op regionaal als landelijk niveau actie ondernomen om de toename van het aantal tijdelijke uitzendkrachten terug te dringen. Het gesprek hierover wordt binnen de bredere context van de onlangs ingevoerde Onderwijsregio Haaglanden gevoerd. Dit gremium is sector overschrijdend, vanuit de negen gemeentes. Zo zitten er naast (speciaal) primair onderwijs en voortgezet onderwijs ook vertegenwoordigers van de kinderopvang, de lerarenopleidingen en het middelbaar beroepsonderwijs in. De gemeente Den Haag is hierop aangesloten.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10750279

Conclusie Het college en de schoolbesturen onderschrijven de zorg om de toename van tijdelijke uitzendkrachten in het onderwijs. Toch is de afhankelijkheid van deze krachten op dit moment en in de huidige onderwijscontext te groot om nu tot (gezamenlijke, Haagse) afspraken te komen. Het college wil zich niet zomaar neerleggen bij deze aanhoudende toename aan uitzendkrachten. Het college zal in gesprek blijven met de schoolbesturen en de Onderwijsregio Haaglanden om deze toename om te buigen, en de mogelijkheden te onderzoeken waarbij ondersteund kan worden. Het college beschouwt de motie hiermee als afgedaan. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4