RIS317370 Beantwoording SV De basis van schuldhulpverlening op orde

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

23 januari 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Klokkenburg-Reedeker, luidend: ‘De basis van schuldhulpverlening op orde’

SZW/10579642 RIS317370

Het raadslid mevrouw Klokkenburg heeft op 15 december 2023 een brief met daarin zeven vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De minister voor Armoedebeleid, Participatie en Pensioenen heeft een basisdienstverlening voor schuldhulpverlening gepresenteerd. Daarbij is er per 2024 40 miljoen euro extra beschikbaar voor de uitvoering van de schuldhulpverlening. 1)

Is het college bekend met de basisdienstverlening voor schuldhulpverlening zoals verwoord in de Kamerbrief 24515-7301?

Ja. Onderdeel van deze basisdienstverlening zijn 7 fases: in beeld, in contact, in gesprek, rust en overzicht, plaatje compleet en perspectief, met vertrouwen toekomst tegemoet en algemeen. Bij elke stap horen ook zogenaamde basiselementen. Fase algemeen noemt het tekenen van het Convenant Lokale Overheid om minnelijke trajecten efficiënter in te richten. Den Haag is geen partner in dat convenant. 2) Kan het college aangeven of het klopt dat de gemeente Den Haag geen partner is in het convenant lokale overheid. Zo ja, waarom niet? Dat klopt. Den Haag is nog geen partner bij het Convenant Lokale Overheid, maar is wel van zins om hierop aan te sluiten. Aansluiten op het convenant vraagt wel nog nadere afstemming en uitwerking aangezien deelname niet alleen gevolgen heeft voor het schuldendomein. De gemeente Den Haag kan immers op diverse terreinen schuldeiser zijn: het sociaal domein, belastingdomein, het privaatrechtelijk domein en de sociale kredietverlening. Als we naar de elementen kijken van het Convenant Lokale Overheid dan zien we dat de gemeente Den Haag op veel gebieden (meewerken aan een schuldregeling, het staken van invorderactiviteiten na melding schuldhulp etc.) al conform dit convenant werkt. Op een aantal gebieden gaat de gemeente nog een stap verder.

Zo verwijderen we vanaf januari 2023 de registratie van de saneringskredieten na een half jaar, is de preferente positie van de gemeente bij bijstandsschulden opgegeven en houden we rekening met de vaste lasten als inwoners aflossen op een gemeentelijk krediet (RIS 315197).

1

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2023Z19218&did=2023D46453

Gemeente Den Haag Ons Kenmerk SZW/10676734

3) Kan het college aangeven hoe Den Haag ervoor staat als het gaat om de basiselementen zoals benoemd in de basisdienstverlening per fase? Het huidige beleid ten aanzien van de uitvoering van de gemeentelijke schuldhulpverlening (zie ook RIS302234 en RIS315197) is reeds in grote mate in overeenstemming met de basiselementen zoals deze in de Kamerbrief kort beschreven staan. De genoemde instrumenten en methodieken uit de basisdienstverlening worden in Den Haag al geruime tijd gebruikt (denk hierbij aan aansluiting bij het schuldenknooppunt, het zoveel mogelijk aanbieden van saneringskredieten, het mede-ontwikkelen van een schuldenpauzeknop etc.). Eind 2022 is er door KIWA Nederland een audit verricht bij de afdeling Financiële Hulpverlening op basis van het kwaliteitskader van de NVVK (branchevereniging schuldhulpverlening). Deze audit is positief verlopen (certificering) én de gemeente Den Haag is als positief voorbeeld gebruikt, onder meer bij de ontwikkeling van de basisdienstverlening. De gemeente Den Haag is op het gebied van schuldhulpverlening nog steeds een koploper en denkt ook actief mee met de betrokken partijen over de verdere uitwerking van de basisdienstverlening.

4) Worden deze basiselementen meegenomen in het nieuw op te stellen beleidsplan schuldhulpverlening, gezien het huidige beleidskader in 2024 afloopt? Het nieuwe beleidskader zal, net zoals het vorige beleidskader, rekening houden met de meest recente ontwikkelingen en inzichten op het gebied van schuldhulpverlening. Daarbij zullen de basiselementen ook zeker worden meegenomen. Zie ook de beantwoording van vraag 3. Het rijk stelt 40 miljoen euro beschikbaar vanaf 2024 voor de basisdienstverlening schuldhulpverlening. 5) Kan het college aangeven of Den Haag aanspraak kan maken op deze middelen? Zo ja, kan al een inschatting worden gemaakt hoeveel we hiervan krijgen als gemeente? Deze middelen maken onderdeel uit van de reeds toegezegde (en eerder gecommuniceerde) extra middelen voor dienstverlening armoede en schulden2. Verdeling vindt plaats via het gemeentefonds. Deze middelen staan ook al vermeld in de decembercirculaire gemeentefonds 20233. Den Haag zal een bedrag ad. € 2.285.652,- ontvangen. Deze middelen zijn bedoeld voor dienstverlening op het gebied van armoede en schulden in de breedte, en dus niet specifiek voor de basisdienstverlening schuldhulpverlening.

6) Heeft het college een inschatting of zicht op welk percentage van mensen met problematische schulden in Den Haag ook daadwerkelijk in een schuldregeling terechtkomt? De inschatting die we kunnen maken, kan het beste gebaseerd worden op de cijfers van het CBS voor wat betreft het aantal huishoudens met problematische schulden 4. Deze gegevens gebruikt de rijksoverheid immers ook om een inschatting te maken van het aantal mensen met problematische schulden. Voor wat betreft het aantal huishoudens dat in Den Haag in een schuldregeling komt kan gebruik gemaakt worden van de cijfers zoals deze ook met uw raad gedeeld zijn in de voortgangsrapportage Beleidsplan Schuldhulpverlening Den Haag 2022/ Q1 + Q2 2023 (RIS317345). Het percentage zal berekend worden op basis van het laatste volledige jaar (2022). In dat jaar kampten volgens het CBS 38.810 huishoudens met problematische schulden. De totale instroom voor minnelijke schuldhulpverlening in Den Haag bedroeg in 2022 2.393 huishoudens.

2

https://www.tweedekamer.nl/downloads/document?id=2023D50142

3

https://www.rijksoverheid.nl/documenten/circulaires/2023/12/05/decembercirculaire-gemeentefonds-2023

4

https://dashboards.cbs.nl/v5/SchuldenproblematiekInBeeld/

2/3

Gemeente Den Haag Ons Kenmerk SZW/10676734

Naast instroom voor een minnelijke schuldregeling (gedeeltelijke aflossing tegen finale kwijting) verstrekt de gemeentelijke kredietbank ook leningen om problematische schulden in één keer voor 100% af te lossen. In 2022 zijn 162 kredieten verstrekt om (problematische) schulden te herfinancieren middels een GKB-krediet. Op basis van de minnelijke regelingen en herfinancieringen bedraagt het percentage instroom in een schuldregeling 6,6% in 20225. In de beantwoording van vraag 7 wordt toegelicht hoe dit percentage zich verhoudt ten opzichte van het landelijke beeld. 7)

Zo nee, in hoeverre kan het Rijk dat door middel van onderzoek wel ontdekken? Kunnen we datzelfde onderzoek in Den Haag uitvoeren? Zo ja, kan het college een reflectie geven op dit percentage?

Het bereik van het aantal schuldregelingen loopt, zoals aangegeven in de brief van demissionair minister Schouten6, in gemeenten uiteen van 2% tot 8%. Wat dat betreft is het bereik van de gemeente Den Haag met 6,6% bovengemiddeld. Daarnaast is het goed om te benadrukken dat niet iedere inwoners die volgens het CBS een problematische schuld heeft, direct geholpen dient te worden met een schuldregeling. Onderstaand lichten we dit volledigheidshalve toe. Naast het daadwerkelijk regelen van de schulden ondersteunt de gemeentelijke schuldhulpverlening ook inwoners die zelf een betalingsregeling willen (en kunnen) treffen. Bijvoorbeeld via de Helpdesk Geldzaken. Deze dienstverlening is niet meegerekend in het bovenstaande percentage. Verder is er voor een aantal in de CBS-definitie geregistreerde problematische schulden in het geheel geen regeling (meer nodig). Zo maken lopende gemeentelijke en wettelijke schuldregelingen deel uit van de gebruikte indicatoren voor de definitie problematische schuld. Daarnaast maakt een bij het BKR geregistreerde betalingsachterstand ook onderdeel uit van deze definitie. Bij 40,8% van de over 2022 geregistreerde huishoudens met problematische schulden is er sprake van een bij het BKR geregistreerde betalingsachterstand. Deze registratie blijft 5 jaar bestaan nadat de betalingsachterstand is ingelopen.

Deze huishoudens hebben weliswaar nog een registratie, maar er is geen schuldregeling meer nodig aangezien de achterstand reeds is ingelopen. Uiteraard is en blijft de ambitie is om het bereik van de Haagse financiële hulpverlening verder te vergroten. In het aankomende beleidsplan schuldhulpverlening voor de periode 2024-2027 zal het college dit uitgebreid toelichten. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

5

Minnelijke schuldregelingen: 2393 + herfinanciering schulden: 162= 2555 / 38.810 huishoudens met problematische schulden= 6,6%

6

https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?id=2023Z19218&did=2023D46453

3/3