RIS317329 Beantwoording SV n.a.v. het kapstokoverleg

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

13 februari 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van het raadslid mevrouw Klokkenburg, luidend: ‘Schriftelijke vragen n.a.v. het kapstokoverleg’

OCW/10690926 RIS317329

Het raadslid mevrouw Klokkenburg heeft mede namens raadsleden mevrouw Mostert, mevrouw Butt, mevrouw Arp, mevrouw Holman, de heer Smit en mevrouw Faïd, op 7 december 2023 een brief met daarin 21 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Op dinsdag 28 november was het kapstokoverleg waar diverse partijen met (belangenbehartigers van) dak- en thuisloze mensen pijnpunten besproken hebben in het huidig gevoerde beleid ten aanzien van dak- en thuisloosheid en maatschappelijke opvang in onze stad. Er zijn verschillende vragen gesteld over de genoemde cijfers over dak- en thuisloze mensen in Den Haag zoals genoemd in het beleidskader ‘Den Haag geeft thuis’ (RIS316085). 1.

Kan het college aangeven hoeveel daklozenuitkeringen er verstrekt worden per peildatum 1 december 2023? En kan de trend van het aantal daklozenuitkeringen per halfjaar verstrekt worden van de afgelopen twee jaar, dus per 1 juni 2021, 1 december 2021, 1 juni 2022, 1 december 2022 en 1 juni 2023?

In onderstaande schema zijn het aantal lopende bijstandsuitkeringen te vinden waarbij een korting van 18 procent is toegepast vanwege het ontbreken van woonlasten. Datum

Aantal

1-6-2021 1-12-2021

1399 1404

1-6-2022

1166

1-12-2022

1168

1-6-2023

1130

1-12-2023

1108

In het beleidskader staat dat er 30 buitenslapers zijn. In de WinterKoudeRegeling (WKR) aan de Rooseboomstraat is plek voor 100 mensen.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10690926

2.

Klopt het dat mensen, die in de WKR overnachten, buitenslapen wanneer de WKR niet is geopend? Zo nee, waar overnachten zij volgens het college dan?

Dat varieert per persoon. Sommige mensen slapen buiten. Anderen verblijven bijvoorbeeld bij iemand op de bank, op een bootje of bijvoorbeeld een tuinhuisje. Sommige mensen blijven, ondanks inspanningen van het maatschappelijk veld, toch buiten slapen, ook bij opening van de WKR. 3.

Kan het college de bezetting van de PWO, en van de WKR, die sinds 27 november 2023 wegens de vorstperiode open is, delen? Als dit meer dan 30 personen betreft, kan het college dan een reflectie geven op de in het beleidskader genoemde 30 buitenslapers?

De aantallen zijn een moment opname. Op 27 november 2023 was de bezetting van de PWO 105 mensen en de WKR 27 mensen. In praktijk blijkt dat het aantal mensen dat bij de WKR zich meldt oploopt, naarmate de opening van de WKR langer is. Zo bleef de WKR vanaf 27 november 2023 open tot en met 6 december 2023. In deze laatste nacht verbleven er 70 mensen. In de recente openstelling was de piek in de nacht van 11 op 12 januari 2024 94 mensen. De bezetting is inderdaad meer mensen dan het aantal genoemde buitenslapers in het beleidskader. Het genoemde aantal betreft mensen die gedurende langere periode buiten slapen en waar op dit moment geen passende plek voor beschikbaar is. De mensen die nu in de PWO verblijven, zijn veel mensen van de wachtlijst maatschappelijke opvang. Dit zijn mensen die in principe niet echt buiten op straat slapen, maar buiten de periode van de PWO om, in hun netwerk verblijven of marginaal wonen. Bijvoorbeeld in een boot of tuinhuis. De mensen die in de WKR verblijven, zijn vooral dakloze arbeidsmigranten, ongedocumenteerden of mensen die geschorst zijn uit een instelling. In het Beleidskader “Den Haag geeft thuis” (RIS316085) is in bijlage 1: factsheet dakloosheid het aantal van 70 EU-Arbeidsmigranten en ongedocumenteerden opgenomen.

Mensen die rechthebbend zijn en die zich bij de WKR melden, worden (mits zij dit uiteraard zelf willen), met een goede overdracht, doorgeplaatst richting de PWO of een andere passende plek. In het beleidskader is opgenomen dat Den Haag de cijfers van dak- en thuisloosheid op basis van de ETHOS-light telling in beeld gaat brengen. 4.

Kan het college aangeven of er al een begin is gemaakt met de ETHOS-light telling? Wanneer kan de raad de resultaten hiervan verwachten?

Er is nog geen begin gemaakt met de ETHOS-light telling. In het beleidskader is het volgende opgenomen: “Bij de presentatie van de landelijke aanpak ‘Eerst een thuis’, gaf de staatssecretaris aan dat hij eerst nader wil onderzoeken wat de beste methode is om tellingen op basis van die ETHOS Light-definitie uit te voeren, hoe deze zijn op te schalen en welke partij daar het meest geschikt voor zou zijn. Op basis van deze uitkomsten besluiten we, in afstemming met onze samenwerkingspartners en de regiogemeenten, de data in Den Haag en in de gemeenten waarvoor Den Haag als centrumgemeente fungeert op basis van de ETHOS light telling in beeld te brengen.”

2/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10690926

Met het aangenomen amendement van de ChristenUnie-SGP ‘Brengt dak- en thuisloosheid goed in kaart’ is de tekst in het beleidskader aangepast. Bij het bespreken van het amendement is nadrukkelijk aan de orde gekomen dat dit nu niet direct opgepakt wordt. Er zijn in de noodopvang 3 bedden beschikbaar in een ziekenboeg. 5.

Heeft het college inzicht hoeveel dak- en thuisloze mensen, met bijvoorbeeld somatische klachten of een ernstige infectie, gebruik zouden moeten maken van een bed in de ziekenboeg, maar dat niet kunnen omdat er geen plek is? Zo nee, kan het college dit opvragen bij de betrokken organisaties?

Zoals ook aangegeven in de beantwoording van de motie ‘Meer plek voor dakloze mensen met gezondheidsproblemen (RIS316479) d.d. 25 oktober 2023: “Het college herkent de geschetste problematiek. Met het toenemen van het aantal dakloze mensen zien we ook een toename van dakloze mensen met gezondheidsproblemen. Dakloze mensen met gezondheidsproblemen kunnen op dit moment op verschillende plekken terecht. Zo is er een speciale verpleeghuisafdeling voor deze doelgroep en zijn er ziekenboegbedden in de maatschappelijke opvang. Maar ook wij zien dat dit helaas niet voldoende is. We zijn daarom in gesprek met de GGD en andere partijen over het versterken van medische zorg in de opvang. We onderzoeken daarbij de mogelijkheid van benutten van beddencapaciteit bij externe aanbieders met benodigde expertise en faciliteiten. Dat is aanvullend op de reguliere gezondheidsvoorzieningen waarvoor dak- en thuisloze mensen al in aanmerking komen en ook gebruik van maken. We informeren uw raad via de voortgangsrapportage over het Beleidskader aanpak dakloosheid”. 6.

Hoeveel bedden in een ziekenboeg zouden volgens het college nodig zijn om alle dak- en thuisloze mensen in onze stad de juiste zorg te bieden? Ziet het college mogelijkheden om bedden in de ziekenboeg (flexibel) op te schalen wanneer daar vraag naar is? Zo ja, hoe? Zo nee, waarom niet?

Zie vraag 5. Op de Nieboerweg is de jongensopvang gevestigd. Daarover zijn verschillende zorgen geuit, onder andere over de begeleiding, de schoonmaak en het huisvesten van verschillende doelgroepen bij elkaar. 7.

Zijn bij het college deze zorgen bekend? Zo ja, wat doet het college hiermee? Zo nee, zou het college het gesprek hierover willen aangaan?

Deze zorgen zijn bij het college bekend. Er lopen gesprekken over deze signalen met de betreffende zorgaanbieder. Er zijn concrete verbeterpunten afgesproken en acties uitgezet. De situatie wordt blijvend gemonitord.

3/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10690926

8.

Klopt het dat op de Nieboerweg naast de jongensopvang ook een zwaardere doelgroep, de zogeheten greencards, gehuisvest worden? Kan het college toelichten waarom deze doelgroepen samen worden gehuisvest?

Dat klopt. Het huisvesten van beide groepen op deze locatie, komt voort uit het sluiten van de vorige locatie van de Wenckenbach en de jongensopvang. De beschikbare ruimte heeft geresulteerd in een samenvoeging van deze twee doelgroepen op deze locatie. 9.

Wordt er naar alternatieve locaties of scheiding van deze twee vormen van opvang gekeken en welke rol speelt het college als opdrachtgever voor deze opvanglocatie daarin?

Als college zijn we opdrachtgever voor de opvang van de verschillende doelgroepen. Er vinden structurele overleggen plaats over de kwaliteit van de opvang, zowel qua zorg als locatie. Het is aan de zorgaanbieders zelf om hier vervolgens in de uitvoering invulling aan te geven. Er zijn verschillende dak- en thuisloze mensen die zeer gehecht zijn aan hun dieren, zoveel dat ze niet van hun huisdier willen worden gescheiden. 10.

Klopt het dat er plekken zijn waar dak- en thuisloze mensen met hun huisdier kunnen worden opgevangen? Om hoeveel plekken gaat dit en wordt bijgehouden hoe vaak er vraag is naar deze plekken door mensen die geen afstand willen doen van hun dieren? Zo nee, waarom niet?

Ja, sinds dit jaar is het zowel in de PWO als in de WKR mogelijk om een huisdier op te vangen. Hiervoor is een aantal benches beschikbaar. Tot op heden zijn er nog geen deelnemers geweest die hier gebruik van hebben gemaakt. Als mensen verhuizen vanuit de maatschappelijke opvang naar een woning is er een verhuiskostenvergoeding beschikbaar. 11.

Klopt het dat de verhuiskostenvergoeding voor een verhuizing binnen de gemeentegrenzen een lening bedraagt van 1500 euro?

Als een alleenstaande vanuit een situatie van dakloosheid gaat wonen, kan er een beroep gedaan worden op de bijzondere bijstand verhuiskosten en inrichtingskosten. Bij verhuiskosten gaat het bijvoorbeeld om de huurkosten van een aanhanger of busje, of het inhuren van een verhuisbedrijf. Bij inrichtingskosten gaat het om duurzame gebruiksgoederen, behang, schilderwerk en stoffering. Voor een alleenstaande is het richtbedrag voor de inrichtingskosten € 1850,-. Deze bijzondere bijstand wordt verstrekt door de gemeente waar een persoon komt te wonen en waar de woning staat. Verhuiskosten worden verstrekt door de gemeente waaruit een persoon vertrekt. Verhuis- en inrichtingskosten behoren tot de (incidenteel voorkomende) noodzakelijke kosten van het bestaan en moeten in principe worden betaald uit eigen inkomen en vermogen. Er kunnen situaties zijn waardoor dit niet mogelijk is. Bijvoorbeeld als de verhuizing niet gepland is of als iemand niet in staat is geweest om voor deze kosten te reserveren, bijvoorbeeld in een situatie van dakloosheid. Dan is bijzondere bijstand voor deze kosten mogelijk. De bijzondere bijstand is dan een gift.

4/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10690926

12. Klopt het dat de verhuiskostenvergoeding voor een verhuizing buiten de gemeentegrenzen een gift is van 1800 euro? Kan het college het verschil tussen beide bedragen toelichten? Is er een reden waarom de verhuiskostenvergoeding binnen de gemeentegrenzen een lening is en buiten de gemeentegrenzen een gift? Zo ja, wat is deze reden? Zoals in de Leidraad Bijzondere Bijstand staat, bestaat er in bijzondere situaties - zoals het verhuizen na een periode van dakloosheid - de mogelijkheid van individualiseren zodat de bijzondere bijstand als gift kan worden verstrekt. Of de verhuizing binnen de gemeentegrenzen of buiten de gemeentegrenzen is, maakt hierin geen verschil. Echter, gelet op uw vraag zal een administratieve controle worden uitgevoerd op het bestand om na te gaan of dit onderscheid in het verleden is gemaakt. Mocht dit onderscheid wel zijn gemaakt, zal hierop de benodigde actie worden ondernomen. 13.

Erkent het college dat het, op transportkosten na, weinig verschil maakt in kosten of iemand binnen of buiten de gemeentegrenzen verhuist als het gaat om de benodigde inrichting van een woning?

Zie antwoord op vraag 11 en 12. 14.

Kan het college aangeven wanneer de verhuiskostenvergoeding voor het laatst is verhoogd, dan wel geïndexeerd?

De richtbedragen in de Leidraad Bijzondere Bijstand zijn in 2022 voor het laatst van een update voorzien. 15.

In hoeverre wordt er t.a.v. de verhuisvergoeding maatwerk toegepast? Kunnen mensen die in een niet-gestoffeerde woning (zonder vloer, gordijnen enz.) terecht komen bijvoorbeeld een hogere vergoeding krijgen?

Ja, dat kan. De bedragen die genoemd worden in de Leidraad Bijzondere Bijstand zijn richtlijnen. Er kan altijd maatwerk worden toegepast. Er zijn ook signalen gedeeld over jongeren die uit een jeugdhulpplus of uit de jeugdhulp worden gezet, omdat ze zich ‘niet begeleidbaar opstellen’. Deze jongeren lopen het risico om dakloos te worden. 16.

Herkent het college dit signaal? Is er zicht op om hoeveel jongeren dit ongeveer gaat?

Het signaal dat jongeren uit de gesloten jeugdhulp worden gezet omdat ze zich niet begeleidbaar opstellen wordt niet herkend. De Jeugdhulpplus is juist de plek waar jongeren worden geplaatst die zich niet begeleidbaar opstellen, en daardoor zichzelf onttrekken aan hulp. Als een jongere niet meewerkt, houdt de plaatsing na 18 op, omdat de jongere meerderjarig is. Binnen een plaatsing in de jeugdhulp verschilt het wanneer een jongere geplaatst is vanuit een gedwongen (middels Ondertoezichtstelling) of vrijwillig kader (via Centrum Jeugd & Gezin). Jongeren worden niet de jeugdhulp uitgezet, maar kunnen na het bereiken van de 18e verjaardag wel zelf besluiten om de jeugdhulp de rug toe te keren. Deze groep jongeren heeft en verhoogd risico op dakloosheid.

5/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10690926

17.

Wat kan het college voor deze jongeren doen? Is er bijvoorbeeld een mogelijkheid om vor deze jongeren pro-actief een jongerenregisseur aan te stellen of standaard een multidisciplinair overleg te organiseren, zodat in ieder geval een hulpverlener of de gemeente de regie houdt en aanspreekpunt blijft voor deze jongeren?

Het team jongerenregisseurs heeft aan Jeugdbescherming West een informeel aanbod gedaan om ruim voordat de (risico)jongere 18 wordt kennis te maken met de jongere en de jeugdhulpverlener te ondersteunen in de taken naar 18 jaar, zodat een jongere in beeld blijft en na 18 jaar of zo nodig eerder bij de jongerenregisseur in beeld is en blijft. Hier is vooralsnog geen gebruik van gemaakt. Deze jongeren vallen momenteel vaak tussen wal en schip. Met de samenwerkingsverbanden voor jeugdhulp zijn er duidelijk afspraken over gemaakt hoe jongeren uit de jeugdhulp niet losgelaten worden totdat de BIG5 is bereikt. Voor de specifieke groep (risico)jongeren die met 18 de jeugdhulp zelf willen verlaten wordt in Q1 2024 specifiek naar oplossingen gezocht. Vanuit belangenorganisaties komt de vraag naar voren wat er na de vaststelling van het beleidskader Den Haag geeft Thuis nu gebeurt met de invulling hiervan. Bij de opstelling van het beleidskader zijn zij nauw betrokken geweest. 18.

In hoeverre wordt op dit moment invulling gegeven aan het beleidskader ‘Den Haag geeft thuis’? En hoe worden en blijven belangenorganisaties hier actief bij betrokken?

Een deel van de acties die zijn benoemd in het beleidskader zijn doorlopend. Een ander deel moet nog worden opgestart. Bij de acties die nog moeten worden opgestart zullen bij de nadere invulling ervan de relevante organisaties en mensen met ervaringskennis worden betrokken. Eind december zijn de mensen en (belangen)organisaties die betrokken zijn geweest bij de totstandkoming van het beleidskader hierover geïnformeerd. Ook is (en blijft) de gemeente met het Straatconsulaat in gesprek over hun rol en betrokkenheid. Er zijn signalen dat het aanvraagproces voor een bijstandsuitkering in sommige gevallen erg lang kan duren, waardoor extra dakloosheid kan ontstaan. 19.

Is er een wachttijd voor het aanvragen van een bijstandsuitkering? Hoe snel worden mensen doorgaans geholpen?

In de Participatiewet is geen wettelijke afhandelingstermijn voor een bijstandsaanvraag vastgelegd. In dat geval geldt de Algemene wet bestuursrecht. Artikel 4:13 Awb stelt dat een redelijke termijn voor afhandeling niet langer dan 8 weken is. Duurt de afhandeling langer dan 4 weken, dan bestaat er in beginsel een mogelijkheid om een voorschot te ontvangen. Het streven is om bijstandsaanvragen, niet alleen binnen de termijn van 8 weken, maar ook zo snel als mogelijk af te handelen. 95% van alle aanvragen voor levensonderhoud worden binnen 8 weken afgehandeld. Het grootste deel daarvan kent een doorlooptijd van maximaal 4 weken. Aanvragen voor bijzondere bijstand duren 4 tot maximaal 5 weken.

6/7

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10690926

20.

Kan het college aangeven waarom buitenslapers worden beboet? Dakloosheid is primair een huisvestingsprobleem waarvan we weten dat er in Den Haag een groot tekort is aan huisvesting. Hoeveel boetes zijn, met peildatum 1 december 2023, er in 2023 uitgeschreven voor buitenslapen?

Buitenslapen wordt als zodanig in principe niet beboet door de handhavers als er geen sprake is van een combinatie met andere geconstateerde overlast (vervuiling, overlast door drugs en/of alcohol, etc.). De boswachters en handhavers van de Handhavingsorganisatie maken in eerste instantie een inschatting van de situatie en de betrokken personen. Als het gaat om buitenslapers die de wet overtreden, wordt er eerst ingezet op het toe leiden naar zorg, hulp, begeleiding en opvang. Pas op het moment dat deze stappen zijn doorlopen, andere oplossingen niet mogelijk zijn en de overlast niet stopt en hiermee ook een kans bestaat dat de openbare orde in het geding kan komen wordt er opgetreden met een straffende sanctie. In de zomermaanden is overnachten diverse mensen, waaronder dak- en thuisloze mensen, maar bijvoorbeeld ook toeristen, op het strand en in de duinen. Het strand wordt ’s nachts schoon gemaakt met groot materieel. Wanneer hier mensen in het donker overnachten ontstaat een onveilige en onwenselijke situatie. Om die reden is hier deze zomer op ingezet door onder andere communicatie en handhaving door middel van waarschuwingen en boetes. Hier is dezelfde werkwijze gehanteerd als het gaat om dak- en thuisloze mensen.

Tussen 1 januari 2023 en 1 december 2023 zijn er 5 bestuurlijke boetes opgelegd die gerelateerd kunnen worden aan dak- en thuisloze mensen op grond van de Algemene Plaatselijke Verordening Artikel 2:38B (Nacht) verblijf aan de weg. Politie heeft in de periode 1 januari 2023 en 1 december 2023 in totaal 643 mensen beboet voor het buiten slapen. In deze cijfers is geen onderscheid te maken tussen al dan niet dak- en thuisloze mensen. Wel blijkt uit de informatie dat het merendeel van de mensen is beboet in Scheveningen, Centrum, Haagse Hout en Zuiderpark. Het straatconsulaat heeft in het kapstokoverleg aangegeven dat wanneer mensen zich melden bij het daklozenloket er vooral gekeken wordt naar perspectief op inkomen en zorg. 21.

Kan het college aangeven of er bij aanmelding bij het daklozenloket breed gekeken kan worden naar algeheel perspectief op verschillende vlakken, zoals bijvoorbeeld sociaal netwerk, huisvesting en algehele ontwikkeling?

Ja, bij aanmelding bij het Daklozenloket vindt een screening plaats. Vervolgens wordt een afspraak gemaakt voor een verdiepende intake, waarbij breed gekeken wordt, onder andere op de hierboven genoemde onderdelen. Op basis van deze intake wordt ingezet op de meest urgente ondersteuningsvraag, aansluitend op wat er nodig is en dat moment passend. Zo wordt een schuldhulpverleningstraject pas ingezet als iemand enigszins is gestabiliseerd.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

7/7