RIS317313 Bijlage

46

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

•

• •

•

Bijlage 3: Aandachtspunten beheer gemeenschappelijke regeling

≡◄►

• De raden van de deelnemende gemeenten van een GR hebben mogelijkheid om een gemeenschappelijke onderzoekscommissie in te stellen en om gebruik te maken van het enquêterecht. Er kan een onderzoek worden ingesteld naar het gevoerde bestuur door die GR. Hiervoor wordt dan een gezamenlijke onderzoekscommissie wordt dan ingesteld, waaraan alle raden deelnemen; • Het DB van de GR legt uiterlijk op 30 april van het lopende jaar de algemene financiële en beleidsmatige kaders voor het volgende begrotingsjaar voor aan de raden van de deelnemende gemeenten, zodat de raad deze informatie ter beschikking hebben ten behoeve van de voorjaarsnota; • De algemene financiële en beleidsmatige kaders bevatten in ieder geval een indicatie van de gemeentelijke bijdrage aan de gemeenschappelijke regeling, de beleidsvoornemens voor het volgende begrotingsjaar en de prijscompensatie; • De voorlopige jaarrekening wordt vóór 30 april van betreffend jaar inclusief het accountantsrapport aan de raad gestuurd;

• Via de paragraaf risicomanagement van de begroting en de jaarrekening wordt de raad specifiek geïnformeerd over het risicomanagement richting verbonden partijen. Vanuit de gemeenschappelijke regelingen wordt daarin periodiek gerapporteerd (tenminste in en bij de begroting en de jaarrekening) over de concrete risico’s, de risicobeperkende maatregelen en het risicomanagementbeleid; • De raad wordt tenminste geïnformeerd over de begroting en de jaarrekening van de gemeenschappelijke regelingen; • De informatieverstrekking is duidelijk en concreet en wordt actief en tijdig geleverd, zowel gevraagd als ongevraagd.

• Het DB van een GR stuurt de ontwerpbegroting 12 weken voordat zij aan het AB wordt aangeboden toe aan de raden van de deelnemende gemeenten. Bij deze begroting wordt een meerjarenraming geleverd. De raden hebben daarna de mogelijkheid om zienswijzen in te brengen. Het AB, waarin de gemeenten vertegenwoordigd zijn, stelt de begroting vervolgens vast en zendt deze vóór 15 september van het jaar voorafgaand aan dat waarvoor de begroting dient, aan Gedeputeerde Staten (GS); • Ook de jaarrekening wordt door het AB vastgesteld en aan GS gestuurd vóór 15 juli van het jaar volgend op het jaar waarop de rekening betrekking heeft; • De kosten van uittreding worden door een onafhankelijk deskundige vastgesteld en er wordt een eenvoudige exitregeling overeengekomen; • De gemeentelijke (gezamenlijke) afstemming en regie vormgeven wordt door middel van voorafgaande ambtelijke en bestuurlijke betrokkenheid bij de besluitvorming; • De gezamenlijke uitvoering van taken wordt beperkt tot de noodzakelijke activiteiten.

Waar mogelijk worden activiteiten afzonderlijk ingekocht op basis van een DVO; • De uit te voeren bevoegdheden/diensten/resultaten zijn duidelijk omschreven en worden waar mogelijk voorzien van kengetallen en vastgelegd in overeenkomsten; • Vooraf wordt beoordeeld of het inzake risicobeheersing nodig is om bevoegdheden vast te leggen over de aanschaf van onroerend goed of het verlenen van bankgaranties;

de Wgr geven deelnemende partijen vrijheid om te kiezen of, en zo ja op welke manier aandachtspunten worden geïmplementeerd.

47

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Deze aandachtspunten worden ook gehanteerd bij het – uiterlijk 1 juli 2024 – herzien van alle gemeenschappelijke regelingen o.b.v. de wijzigingen in de Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) per 1 juli 2022. Sommige hiervoor genoemde aandachtspunten leiden tot verplichte wijziging van iedere GR, waarbij geen keuze te maken valt in de wijze waarop deze worden toegepast. Andere wijzigingen van

≡◄►

Bijlage 3: Aandachtspunten beheer gemeenschappelijke regeling

In navolgende tabel zijn specifiek de aandachtspunten – uit de gewijzigde Wgr per 1 juli 2022 – voor herziening van GR-en samengevat:

Wijziging

Geregeld in

Keuze?

Opnemen in GR?

Zienswijze van raden over een ontwerp regeling, wijziging regeling of toe- en uittreding als raden geen deelnemer zijn aan de GR

Art. 1 Wgr

Nee

Ja, tenzij in GR een verwijzing naar de wettelijke bepaling is opgenomen

Voorwaarden en gevolgen van uittreding, waaronder gevolgen van de rechtspersoon en voor het vermogen van de gemeenten waarvan bestuursorganen deelnemen

Art. 9 Wgr

Ja

Ja, vastleggen welke keuze

Zienswijze over specifieke besluiten van het bestuur

Art. 10 lid 6 Wgr

Ja

Ja, vastleggen welke keuze

Participatie van inwoners en belanghebbenden

Art. 10 lid 7 en 8 Wgr

Ja

Ja, vastleggen welke keuze

Evaluatie van de GR

Art. 11 Wgr

Ja

Ja, vastleggen welke keuze

Actieve informatieplicht door bestuur

Art. 17 Wgr

Ja

Ja, vastleggen hoe dit wordt ingevuld

Gemeenschappelijke adviescommissie (alleen voor openbare lichamen)

Art. 24a Wgr

Ja

Indien van toepassing vastleggen welke keuze

Reactie van (dagelijks) bestuur op zienswijze begroting (en wijzigingen van de begroting)

Art. 35 Wgr

Nee

Ja, tenzij in GR een verwijzing naar de wettelijke bepaling is opgenomen

Aanpassen termijnen in de begrotingscyclus (P&C-cyclus)

Art. 34, 34b en 35 Wgr

Nee

Ja, tenzij in GR een verwijzing naar de wettelijke bepaling is opgenomen

Gezamenlijke enquête naar gevoerde bestuur als raden geen deelnemer zijn

Art. 155 GemW

Nee

Nee, bevoegdheid altijd van toepassing

Uitbreiding van de bevoegdheid van de rekenkamer tot bestuur van het samenwerkingsverband

Art. 184 GemW

Nee

Nee, bevoegdheid altijd van toepassing

48

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

≡◄►

Overzicht Verbonden Partijen

bijlage 4

Op peildatum 1 juni 2023 kent de gemeente Den Haag de volgende verbonden partijen:

N.V. Bank Nederlandse Gemeenten

Dunea N.V.

Doel: BNG Bank N.V., gevestigd te Den Haag, is de bank van en voor overheden en instellingen, en voor het maatschappelijk belang. Met gespecificeerde financiële dienstverlening draagt BNG Bank bij aan zo laag mogelijke kosten van maatschappelijke voorzieningen voor de burger.

Doel: Het doel van Dunea is het voorzien in de behoefte van drinkwater en industriewater zowel binnen het distributiegebied, als buiten het distributiegebied. Daarbij moet Dunea voldoen aan de eisen van verantwoord natuurbeheer van het toevertrouwde duingebied met de inachtneming van de eisen van een verantwoorde waterwinning. Tevens beheert Dunea andere onderdelen van de waterketen zoals riolering en afvalwaterzuivering zowel binnen als buiten het distributiegebied.

Openbaar belang: Bank voor het publieke domein. Wat en waarom: BNG Bank is opgericht in 1914 en richt zich exclusief op het publieke domein in Nederland. Klanten zijn onder meer gemeenten, woningcorporaties en zorg- en onderwijsinstellingen. BNG Bank is gedreven door maatschappelijke impact. Om te zorgen dat klanten maatschappelijke impact kunnen maken, is het essentieel dat BNG Bank als publieke bank haar taken goed uitvoert. In de kern zijn die taken: kredieten verstrekken tegen aantrekkelijke voorwaarden en het adequaat verrichten van betalingsverkeer. Doordat BNG Bank op het hoogste ratingniveau (Triple A) wordt gewaardeerd, is BNG Bank in staat om op de internationale kapitaalmarkten funding aan te trekken tegen gunstige tarieven. Daarnaast streeft BNG Bank naar een redelijk rendement voor haar aandeelhouders. Gemeente Den Haag is met 2,3% de grootste aandeelhouder na de Staat. Dit is historisch zo gegroeid.

49

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Openbaar belang: Drinkwatervoorziening en natuurbeheer. Wat en waarom: In 1871, na meerdere cholera-uitbraken, stemde de gemeenteraad in met het plan om een waterleiding op kosten van de gemeente aan te leggen. In 1874 begon de Duinwaterleiding van ‘s-Gravenhage (DWL) met waterwinning in de duinen bij Scheveningen. Dit bedrijf is na meerdere fusies met omliggende waterbedrijven opgegaan in het huidige Dunea. Dunea heeft als statutaire doelstelling 1. voorzien in de behoeften aan drinkwater en industriewater, 2. verantwoord natuurbeheer van het aan de zorgen van de vennootschap toevertrouwd duingebied en 3. beheer van andere onderdelen van de waterketen zoals riolering en afvalwaterzuivering.

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

≡◄►

N.V. Haagsche Milieu Services (HMS)

HTM Personenvervoer N.V. (en HTM Railinfra B.V.)

Doel: HMS voert meerdere wettelijke taken van de gemeente Den Haag in de openbare ruimte uit. De met afstand grootste taak is de inzameling van het huishoudelijk afval van alle inwoners van Den Haag. De gemeente Den Haag is naast 100% aandeelhouder ook opdrachtgever van HMS. Belangrijke waarden in de taakuitvoering zijn een efficiënte bedrijfsvoering, een goede dienstverlening en een betekenisvolle bijdrage aan gemeentelijke doelstellingen op het vlak van onder meer een duurzame stad, een schone stad en maatschappelijk verantwoord ondernemen. Aanverwante wettelijke taken die HMS uitvoert naast de afvalinzameling zijn de plaagdierenbestrijding, de gladheidsbestrijding bij sneeuw of ijzel en de afvoer en opslag van inboedels na huisuitzettingen door gerechtsdeurwaarders.

Doel: Exploiteren van openbaar vervoer binnen de gemeente Den Haag en in de regio Haaglanden.

Openbaar belang: De inzameling van huishoudelijk afval, de plaagdierenbestrijding en de gladheidsbestrijding zijn wettelijke gemeentelijke taken die hun basis vinden in Wet Milieubeheer en lokaal zijn vertaald in onder meer de Afvalstoffenverordening. De gemeentelijke zorgplicht voor volksgezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid in het beheer van de openbare ruimte liggen ten grondslag aan deze taken. Voor de financiën van de gemeente is waarde behoud een doelstelling. Wat en waarom: HMS is opgericht in 1998 door de privatisering van de gemeentedienst die tot dat moment verantwoordelijk was voor de afvalinzameling. Het werkterrein van HMS omvat het inzamelen van huishoudelijk afval van alle inwoners van de gemeente Den Haag alsmede de exploitatie van drie afvalbrengstations. Het management van HMS is bij Renewi Overheidsdiensten BV (hierna: Renewi) belegd. De afspraken hierover zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst (SOK) en is destijds met NV Afvalverwerking Rijnmond (AVR) overeengekomen. Renewi is de huidige rechtsopvolger van AVR en hierdoor zijn de afspraken in de SOK van toepassing op Renewi. Elke vijf jaar wordt de samenwerkingsovereenkomst geëvalueerd, en voor het laatst in 2022.

50

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Openbaar belang: Het beheer van het bedrijf wat het openbaar vervoer in de regio Haaglanden verzorgt. Voor de financiën van de gemeente is waarde behoud en rendement van het geïnvesteerd vermogen een doelstelling. Wat en waarom: Gemeente wenst invloed op de bereikbaarheid van en binnen de stad. Verplaatsbaarheid van bewoners is essentieel voor de leefbaarheid. De gemeente Den Haag hecht grote waarde aan goede railinfrastructuur, bereikbaarheid van de stad en personenvervoer voor haar inwoners. Den Haag wil zorgen dat de stad de komende decennia bereikbaar, leefbaar en verkeersveilig voor bewoners, ondernemers en bezoekers blijft. Het OV, en hiermee HTM, speelt een dragende rol voor de grootste vervoerstromen binnen de stad en biedt ruimte aan de groei van Den Haag.

≡◄►

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

United Fish Auctions N.V. (UFA)

ROM Innovation Quarter B.V.

Doel: Het oorspronkelijke doel om een verbonden partij te zijn, is het in stand houden van de exploitatie van de visafslag Scheveningen, na de fusie van de visafslag Scheveningen met de visafslag Stellendam en de visafslag Colijnsplaat. Door als aandeelhouder verbonden te zijn met UFA kan het behoud van de visafslag voor de haven van Scheveningen worden gegarandeerd.

Doel: Het doel van ROM Innovation Quarter B.V. (afgekort: ROM IQ), is het versterken van de economische ontwikkeling en werkgelegenheid in de regio Zuid-Holland (waaronder regio Den Haag) en hiermee het versterken van de positie en de internationale concurrentiekracht van Zuid-Holland. ROM IQ is vanaf 2013 de regionale ontwikkelingsmaatschappij van Zuid-Holland. Naast het Rijk en de provincie Zuid-Holland participeren diverse grote Zuid-Hollandse gemeenten en kennisinstellingen als aandeelhouder in ROM IQ.

Openbaar belang: De visafslag in Scheveningen betekent naast een cultureel belang ook dat kotters in de haven behouden blijven en dat verse Noordzeevis vanuit Scheveningen wordt aangeboden (economisch belang). Hiermee blijft vis authentiek verbonden met Scheveningen. Wat en waarom: 1. Borging marktmeester-functie van de visafslag: Oorspronkelijk had de gemeente zelf een marktmeester-functie voor vis. De visafslag is met het overdragen aan UFA, een private dienst geworden. Hiermee is gemeente Den Haag aandeelhouder met 34% van de aandelen en bezit gemeente Goeree-Overflakkee 63%. De overige 3% van de aandelen zijn door UFA ingekocht van de gemeente Noord-Beveland. Door deelname in UFA is – tot op heden – het veilen en verhandelen van vis in de haven van Scheveningen geborgd. 2. Borging distributiefunctie van de visafslag: De aanwezigheid van de visafslag – en de mogelijkheid tot het veilen en verhandelen – maakt het ook voor de hand liggend dat vis via de haven van Scheveningen aan land wordt gebracht en via de visafslag van Scheveningen fysiek wordt verspreid naar visgroothandels, -winkels en -restaurants. 3. Behoud visafslag als onderdeel in de Scheveningse visketen: Vis hoort bij Scheveningen en (borging van de functies van) de visafslag maakt daar een onderdeel van uit.

Deze zorgen – tot op heden – mede voor de aanwezigheid van vissers, visgroothandels en aanverwante ondernemingen in Scheveningen en Den Haag. 4. Uitstraling Scheveningen: De visserijsector heeft ook een fysieke culturele impact op de uitstraling van de haven. Het visafslaggebouw en de aanwezigheid van kotters worden daaraan geassocieerd. Zo is bijvoorbeeld Vlaggetjesdag ook onderdeel van de uitstraling van de Scheveningse haven.

51

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Openbaar belang: Het stimuleren en aanjagen van de economische ontwikkeling en hiermee het versterken van de positie en de internationale concurrentiekracht. Onder meer door acquisitie van bedrijven naar de regio en bevorderen van innovatie en investeringen. Wat en waarom: ROM IQ is 1 van de 9 regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s) in Nederland. ROM’s zijn ondernemingen met publieke aandeelhouders (waaronder Rijk, provincies, gemeenten en kennisinstellingen) en gericht op het versterken van de economie en werkgelegenheid in een regio. Daartoe investeren ze – via fondsen – in innovatieve startups en scaleups, daar waar de markt in onvoldoende mate investeert door het hogere risico (‘marktfalen’). ROM’s zijn neutrale spelers in de regio en hebben geen winstoogmerk. Jaarlijks realiseren de ROM’s – via de fondsen – vele nieuwe arbeidsplaatsen en miljarden aan investeringen in de regionale economie. Door te innoveren, te investeren en te internationaliseren zijn de ROM’s belangrijke aanjagers van de economie. Gemeente Den Haag neemt via ‘duaal’ aandeelhouderschap deel in ROM IQ. De gemeente Den Haag heeft sinds 2013 een direct aandeel van een € 0,5 miljoen (0,397% van de aandelen). Daarna is het aandeel van de gemeente Den Haag uitgebreid via Stichting HEID. Het ‘directe’ aandeel en het aandeel via Stichting HEID bedraagt gezamenlijk € 6,18 miljoen (4,911%).

Daarmee is Den Haag de 4e aandeelhouder, na het Rijk, de provincie en de gemeente Rotterdam. Via het aandeelhouderschap vanuit Stichting HEID zijn onder meer Europese gelden (EFRO en REACT-EU) ingezet als aandelenkapitaal in ROM IQ. Doel is dat uitgezette financieringen vanuit ROM IQ ‘revolveren’ en dat de terugkerende middelen (vanuit aflossingen en verkoop van deelnemingen) weer opnieuw geïnvesteerd kunnen worden.

≡◄►

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

Stedin Holding N.V.

Starterspanden Den Haag B.V./C.V.

Doel: Het verzorgen van veilig en betrouwbaar transport van gas en elektriciteit naar huishoudens en bedrijven en het beheer, aanleggen, aansluiten en toekomstbestendig maken van de elektriciteits- en gasnetten waarbij deze betaalbaar en betrouwbaar moeten blijven.

Doel: Het beheer van het pand Televisiestraat 2-4 (De Schilde). De B.V./C.V. is onderdeel van het instrumentarium van de gemeente Den Haag in het kader van de uitvoering van het gemeentelijk duurzaamheids- en economisch beleid.

Openbaar belang: Veilig aansluiten, beheer, aanleggen en toekomstbestendig maken van elektriciteits- en gasnetten en verzorgen van betrouwbaar transport van gas en elektriciteit naar huishoudens en bedrijven. Voor de financiën van de gemeente is waarde behoud en rendement van het geïnvesteerd vermogen een doelstelling. Wat en waarom: Gelet op de grote maatschappelijke belangen werd energievoorziening in de 19e eeuw al een (voornamelijk lokale) overheidstaak. De gemeente is al aandeelhouder in (de voorgangers van) Stedin sinds 1875, met de oprichting van het gemeentelijk gasbedrijf. Rond 1900 volgde het gemeentelijk elektriciteitsbedrijf, om paardentrams te kunnen vervangen door elektrische trams. Na vele fusies, overnames en afsplitsingen zijn die bedrijven nu Stedin. De laatste afsplitsing was de splitsing van energieproducent Eneco en energietransporteur Stedin. Stedin transporteert gas en elektriciteit in 91 gemeenten in Nederland. 44 van die gemeenten zijn aandeelhouder. Den Haag is voor 16,55% aandeelhouder in Stedin, de een-na grootste aandeelhouder (na Rotterdam). Stedin is een belangrijke partij bij het realiseren van energietransitie. Wel is de energietransitie een grote uitdaging voor Stedin. De elektrificatie van auto’s, het geleidelijk afstappen van gas en het decentraal opwekken van energie via o.a.

zonnepanelen vragen een flinke versterking van het elektriciteitsnet.

52

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Openbaar belang: De C.V. is een uitvoeringsinstrument van de gemeente voor de transformatie van De Schilde naar een bedrijfsverzamelgebouw voor Stadslandbouw, Duurzaamheid en Innovatie. Wat en waarom: Het college heeft in 2016 besloten om het gebouw De Schilde/The New Farm aan de Televisiestraat 2-4 te transformeren tot een bedrijfsverzamelgebouw voor Stadslandbouw, Duurzaamheid en Innovatie. De directie van Starterspanden Den Haag opereert binnen dit kader. Starterspanden Den Haag is onderdeel van het instrumentarium van de gemeente Den Haag in het kader van de uitvoering van het gemeentelijk duurzaamheids- en economisch beleid. Starterspanden Den Haag is eveneens een uitvoeringsinstrument van de gemeente voor de transformatie van De Schilde naar een bedrijfsverzamelgebouw voor met name duurzaamheid en innovatie, wat in goede samenspraak gebeurt met samenwerkingspartner Fonds voor Ruimte en Economie (Fonds FRED). Starterspanden Den Haag C.V. is verantwoordelijk voor de transformatie van het gebouw. Het beheer en dagelijks bestuur ligt in handen van Starterspanden Den Haag B.V. De aandelen van de Starterspanden Den Haag C.V. zijn in handen van de gemeente Den Haag (50%) en van Fonds FRED (50%). De aandeelhouders van Starterspanden Den Haag B.V. zijn de gemeente (49 stemmen) en het Fonds FRED (49 stemmen).

De overige twee stemmen in de algemene vergadering zijn voor de statutair directeur.

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

≡◄►

N.V. Stadsherstel Den Haag en Omgeving

Grondexploitatiemaatschappij Vroondaal B.V./C.V.

Doel: Het behouden en restaureren van monumentale panden. Na bouwkundig herstel vindt functieherstel plaats door het monument een passende bestemming te geven. De gerestaureerde panden worden door Stadsherstel marktconform verhuurd. Daarnaast behoort de bevordering van monumentenzorg in het algemeen tot de doelstellingen.

Doel: De grondexploitatiemaatschappij (GEM) heeft tot doel het uitgeven van grond t.b.v. realisatie van max. 2150 woningen in het hoge prijssegment in de nieuw te realiseren woonwijk Vroondaal. De GEM is ook verantwoordelijk voor de inrichting van het openbaar gebied en de (hoofd)infrastructuur binnen het exploitatiegebied. Daarnaast: Het projectmatig ontwikkelen van woningen in een extensief, groen stedelijk woonmilieu.

Openbaar belang: Het beheer van het bedrijf dat zich bezig houdt met het behouden en restaureren van monumentale panden in Den Haag en omgeving. Wat en waarom: Stadsherstel koopt monumentale panden op, om ze vervolgens op te knappen/te restaureren en ze vervolgens te verhuren. Gemeente Den Haag beoogt door deelname aan Stadsherstel het behoud van historisch erfgoed te bevorderen. Gemeente Den Haag is hiertoe certificaathouder in Stadsherstel, naast een groep particulieren. Op basis van het aantal certificaten in beheer bij de gemeente, is er sprake van een stabiel jaarlijks dividend. Vrijwel jaarlijks worden panden verworven.

53

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Openbaar belang: De realisatie van de woonwijk Vroondaal binnen de door het College vastgestelde stedenbouwkundige en planologische kader. Wat en waarom: Het is een transformatie van een oud kassengebied naar een woonwijk met een exclusief milieu wat als tegenhanger van Wassenaar is bedoeld, ruim wonen in het groen. Daartoe waren afspraken gemaakt met de Provincie Zuid-Holland en de regio Haaglanden. Met de partijen die grondpositie hadden in het gebied is in 2009 de CV/BV GEM Vroondaal met een grondbank opgericht. De GEM is dus een commanditaire vennootschap met een beherende B.V.

≡◄►

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

Ontwikkelingscombinatie Wateringse Veld B.V./C.V.

Coöperatie Wigo4it

Doel: Het realiseren van stadsuitbreiding in het in de VINEX vastgelegde gebied Wateringse Veld.

Doel: Het doel van Wigo4it is om t.b.v. de afdelingen Inkomensondersteuning van de G4 als één partij op te treden, om her­ gebruik, ontwikkeling en gezamenlijk beheer van ICT-systemen mogelijk te maken. Deze samenwerking moet leiden tot een verbetering van effectiviteit en doelmatigheid op het gebied van ICT. Verder heeft Wigo4it een belangrijke coördinerende en faciliterende rol bij intergemeentelijke communicatie en overlegvormen.

Openbaar belang: De realisatie van de woonwijk Wateringse Veld, binnen de stedenbouwkundige en financiële kaders van de VINEX en het gemeentelijke beleid. Wat en waarom: Ontwikkelen van woningbouwlocatie ter uitvoering van rijks VINEX beleid. De Ontwikkelingscombinatie Wateringse Veld B.V./C.V. (samenwerking tussen de gemeente Den Haag en BPD Ontwikkeling) ontwikkelt sinds 1997 het plan Wateringse Veld. In 2013 is een ‘allonge’ afgesloten voor 2 aanvullende locaties Erasmusveld en Monsterseweg/ADS velden. Deelname vanuit het gemeentelijk belang om bij te dragen aan oplossing van woningtekort. Deelname van de gemeente ook gezien onze publiekrechtelijke verantwoordelijkheden, zoals ten aanzien van inrichting openbare ruimte en het onteigenen van gronden (bevoegdheid van gemeente).

54

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Openbaar belang: Wigo4it is opgericht om gezamenlijk gebruik, beheer en ontwikkeling van ICT- systemen voor en door de afdelingen Inkomensondersteuning van de vier grote steden mogelijk te maken. Wigo4it draagt, met een zakelijke en professionele klantbenadering, zorg voor de ICT-facilitering van de primaire processen van de vier diensten. Verder draagt Wigo4it bij aan de coördinatie en afstemming tussen de G4. Wat en waarom: Beoogd wordt door samenwerking tussen G4 gemeenten dat ICT-facilitering van de ‘sociale diensten’ effectiever en efficiënter verloopt.

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

WOM Den Haag Zuidwest B.V.

Doel: Bijdragen aan de herstructurering van Den Haag Zuidwest, voortzetting van de prestatieafspraken met Vestia, verkoop van woningen en de afwikkeling van projecten. Openbaar belang: De bevordering van stedelijke herstructurering en de uitvoering van het herstructureringsplan in het gebied Den Haag Zuidwest. Stedelijke herstructurering omvat onder meer het aanpassen van de binnenstedelijke woningvoorraad, evenals het verbeteren van de sociale en e ­ conomische infrastructuur door o.a. het slopen van onroerende zaken en andere werken, het bouwrijp maken van grond, het bouwen en renoveren van woningen en het aanpassen van de verdere woonomgeving. Wat en waarom: Opgericht als nasleep van de kredietcrisis en de zware financiële problemen waar woningcorporatie Vestia vanaf 2012 in terecht was gekomen. Door deze problemen en de onder verscherpte toezichtstelling mocht Vestia geen enkele investering meer doen. Vestia moest als sanerings­ corporatie worden omgevormd van een ontwikkel- tot een beheercorporatie. Om de nadelige volkshuisvestelijke consequenties voor Den Haag zo veel als mogelijk te beperken is met Vestia een Raamovereenkomst gesloten met maatregelen om de gevolgen voor Den Haag zo goed mogelijk te kunnen beheersen. Hoofddoel daarbij is het op de rails houden van de herstructurering.

55

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

≡◄► Gemeentelijk belang was het voortzetten van de lopende of in voorbereiding zijnde herstructureringsprojecten van Vestia in Den Haag Zuidwest gezien de sociaal maatschappelijke consequenties, onder meer vanuit gemeentelijke inzet op meer sociale, betaalbare en duurzame woningbouw. Om de ‘Vestia projecten’ in Zuidwest te kunnen voortzetten is de gemeente ingestapt in een wijkontwikkelingsmaatschappij samen met Vestia op basis van een aandelenverhouding van 42% voor de gemeente en 58% voor de Stichting Vestia. Hiervoor heeft Vestia panden en bouwlocaties in de WOM DHZW ingebracht (verkocht) en de gemeente kapitaal. Vanwege de sterk veranderde marktomstandigheden hebben aandeelhouders Vestia en de gemeente in 2021 de oorspronkelijke raamovereenkomst uit 2013 geactualiseerd en nieuwe afspraken vastgelegd in een Raamovereenkomst 2021 (RIS309038). Per 1 januari 2023 is de status van Vestia als saneringscorporatie vervallen en is Vestia gesplitst in drie nieuwe corporaties. Als rechtsopvolger van Vestia in o.a. Den Haag is Hof Wonen in de rechten en plichten van Vestia als aandeelhouder van de WOM getreden. De WOM DHZW is verantwoordelijk voor de planvorming en uitvoering van de herstructurering van deze panden/ locaties.

Hierbij ligt de focus op de realisering van goede en duurzame woningen in het sociale, goedkope en middeldure segment, mede om daarmee verhuisketens op gang te kunnen brengen. Na de herstructurering zal Hof Wonen de sociale huurwoningen binnen deze plannen weer overnemen van de WOM DHZW; de woningen in de andere segmenten worden op de markt gebracht. De productie van WOM DHZW is halverwege. Het project Moerwijk-Oost wordt in de 1e helft van 2023 opgeleverd. Daarmee ligt de focus van WOM DHZW nu op de laatste grote gebiedsontwikkeling in de Venen, die in de jaren 2023-2028 tot uitvoering moet worden gebracht. Eind 2022 heeft de gemeente een Planuitwerkingskader, met bijbehorend beeldkwaliteitsplan en gedeeltelijke vrijstelling van de parkeereis, vastgesteld voor De Venen (RIS313612) waarop de WOM is gestart met de gefaseerde uitvoering.

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

Stichting Holdingfonds Economische Investeringen Den Haag (HEID)

Doel: Het structureel beschikbaar stellen van kapitaal, langs de lijn van de Haagse economische visie, om gezamenlijk met private partijen een duurzame geïntegreerde stedelijke ontwikkeling te bewerkstelligen. Openbaar belang: Stichting HEID investeert langs de lijn van de economische visie middels onderliggende fondsen in meer innovatie en ondernemerschap, in de koolstofarme economie en in werkgelegenheid en vestigingsklimaat. Wat en waarom: De investeringen van Stichting HEID richten zich op het domein van maatschappelijke uitdagingen waar de overheid iets wil bereiken, de markt (nog) niet acteert en subsidie niet het juiste instrument is. Subsidie is niet het juiste instrument als: 1. De investering is in principe levensvatbaar en kan zichzelf dus terug verdienen, de initiatiefnemer is dan zelf risicodrager en kan hiervoor financiering regelen. 2. De overheid mag de markt niet verstoren. Gelet op het eerste argument is alleen geld niet de oplossing. Het gaat vooral om het wegnemen van investeringsdrempels, zoals een te hoog risicoprofiel voor commerciële investeerders. Daarna moeten betreffende leningen worden terugbetaald. 3. Vaak is er sprake van de potentie tot samen investeren, waarbij de belangen van zowel publieke, als private investeerders op één moeten worden gebracht. 4. De investeringshorizon is vaak langer dan een paar jaar.

56

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

≡◄► Via het holdingfonds kan Den Haag investeren in diverse projecten met een zelfstandige levensvatbaarheid. Investeren in projecten die op termijn een lening kunnen terugbetalen of waarvan een investering zich via een verkoop of dividend terug kan verdienen. Dit type projecten kan vanuit een investeringsfonds ondersteund worden door middel van leningen, garanties en eigen vermogen. De fondsen en het beheer daarvan staan op afstand van de gemeente en zijn ‘off balance’. De gemeente is echter wel bepalend (eventueel met relevante andere investerende partijen) voor starten van nieuw fonds, doelbereik ervan en het beschikbaar stellen van middelen. Met het holdingfonds heeft gemeente Den Haag een centraal punt van waaruit op maat geïnvesteerd kan worden en waarmee revolverende middelen ook weer opnieuw ingezet kunnen worden voor hetzelfde doel (een eis voor Europese fondsen). Daarmee voldoet de constructie met een stichting op financiële afstand van de gemeente ook aan Europese eisen. (Zie ook RIS296844, p.4 meerwaarde van de holdingstructuur). Deze zijn noodzakelijk voor het verkrijgen van Europese middelen in de investeringsfondsen.

≡◄►

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

Industrieschap de Plaspoelpolder

Bedrijvenschap Harnaschpolder

Doel: Het Industrieschap ‘De Plaspoelpolder’ (afgekort: IPP) is een samenwerkingsverband in de vorm van een gemeenschappelijke regeling tussen de gemeenten Den Haag en ­Rijswijk. Het IPP is in 1953 opgericht door de gemeenten Rijswijk en Den Haag met als doel het ontwikkelen van de werklocatie Plaspoelpolder. Den Haag had onvoldoende mogelijkheden binnen de gemeentegrenzen om ruimte voor werkgelegenheid te kunnen creëren. Het IPP is sinds 1953 actief in het ontwikkelen van bedrijventerreinen en heeft inmiddels circa 130 ha. gerealiseerd op de bedrijventerreinen Plaspoelpolder, Broekpolder, Hoornwijck, Ypenburg en Wateringse Veld. Op dit moment heeft het IPP drie locaties in ontwikkeling: Hoornwijck en Sylvain Poonsstraat in Den Haag en de ­herstructureringslocatie Treubstraat in Rijswijk.

Doel: Het ontwikkelen van ruim 82 ha. bruto bedrijventerrein voor standaard en hoogwaardige bedrijven (inclusief infrastructuur, water en groen). Harnaschpolder vervult een belangrijke functie voor Haagse bedrijven die hun activiteiten willen uitbreiden en dat niet kunnen op hun huidige locatie of die zijn gevestigd op (binnen)stedelijke bedrijventerreinen die worden geherstructureerd of getransformeerd. De hoofdactiviteiten om dit te realiseren bestaan uit de verwerving van gronden, het bouw- en woonrijp maken hiervan en de uitgifte van deze gronden aan bedrijven.

Openbaar belang: De in de gemeenschappelijke regeling omschreven doelstelling van het IPP luidt ‘door middel van het ontwikkelen en exploiteren van bedrijvenlocaties bij te dragen aan een aantrekkelijk vestigingsklimaat en het bevorderen van de werkgelegenheid’.

Wat en waarom: De gemeenschappelijke regeling (GR) is specifiek opgericht voor de ontwikkeling van Harnaschpolder. Den Haag had veel gronden in bezit genomen met name ten behoeve van de herontwikkeling van de Binckhorst, Delft idem ten aanzien van de Schieoevers. In combinatie met de enorme behoefte aan bedrijventerrein hebben Den Haag en Delft deze gronden in 2004 ingebracht in een GR, waarbij ook de grondgebied gemeente Midden-Delftland deelnemer in deze verbonden partij is geworden.

Wat en waarom: IPP is een kennisorganisatie en een ontwikkelingsmaatschappij gericht op nieuwe ontwikkelingen en herstructurering. Zeggenschap en risico in het IPP is gelijk verdeeld (50/50) tussen de beide deelnemende gemeenten. Met ingang van 1 januari 2017 is de gemeenschappelijke regeling Industrieschap de Plaspoelpolder gewijzigd (RIS 295528). Deze regeling heeft een looptijd tot en met 31 december 2022, waarbij verlenging plaatsvindt voor een periode van vier jaar, tenzij een van de deelnemende gemeenten tenminste één jaar voor deze datum te kennen geeft dit niet wenselijk te achten. Conform het in 2021 geldende beleidskader Verbonden Partijen van de gemeente Den Haag 2017 (RIS 296919) en de bijbehorende evaluatiekalender (RIS 305638) heeft eind 2021 een evaluatie van het IPP plaatsgevonden. Conclusie was dat de reden die ten grondslag lag aan de oprichting van het IPP – het gebrek aan ruimte om binnen de gemeentegrenzen werkgelegenheidsdoelstellingen te realiseren – nog steeds actueel en van toepassing is. Op grond hiervan heeft het college (RIS 310917) besloten de gemeenschappelijke regeling niet te beëindigen op 31 december 2022. De gemeente Rijswijk heeft eveneens besloten de gemeenschappelijke regeling te willen verlengen, waardoor de huidige regeling van rechtswege met ingang van 1 januari 2023 met vier jaar wordt verlengd.

57

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Openbaar belang: Versterking van de economie en het creëren van werkgelegenheid door de ontwikkeling en exploitatie van bedrijventerreinen.

Als gevolg van de kredietcrisis stagneerde de ontwikkeling echter en is in 2013 besloten de doelen en financiële uitgangspunten, waaronder de risicoverdeling, te herzien. Hierbij heeft een herpositionering van het terrein plaatsgevonden en is naast het aanbod van hoogwaardige kavels een deel van het gebied geschikt gemaakt voor de sectoren transport en logistiek. Daarbij heeft Den Haag in 2013 afstand gedaan van haar bouwclaims en is Delft, onder betaling van een afkoopsom, uitgetreden. Harnaschpolder is een verliesgevende grondexploitatie, die vooralsnog gefinancierd wordt met leningen van de BNG. Bij de toekomstige liquidatie komt het naar verwachting negatieve eindsaldo voor rekening van de deelnemende gemeenten naar rato van hun belang, zijnde Den Haag 85% en Midden-Delfland 15%. De exploitatie laat de laatste jaren wel een positieve trend zien en heeft vooralsnog een looptijd tot halverwege 2024.

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

GR Veiligheidsregio Haaglanden

Doel: De Veiligheidsregio Haaglanden (VRH) behartigt de belangen van de gemeenten ten aanzien van de overgedragen taken op de volgende terreinen: a. brandweerzorg; b. geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen; c. rampenbestrijding en crisisbeheersing; d. het beheer van de gemeenschappelijke meldkamer. Het doel van de VRH is de bestuurlijke en operationele slagkracht en daarbij de kwaliteit van de hulpverlening te verbeteren. De VRH staat 24 uur per dag, 7 dagen in de week klaar voor veiligheid en zorg in de regio. Zij bundelt hiervoor de krachten van verschillende partners om samen goed voorbereid te zijn op dagelijkse, maar ook op grootschalige incidenten en deze slagvaardig te bestrijden. Daarbij treedt de VRH op als regisseur bij het organiseren en uitvoeren van de hulpverlening. Openbaar belang: Het voorkomen, beperken en bestrijden van brand en gevaar voor mensen en dieren. Het organiseren van geneeskundige hulpverlening bij rampen en de 112-meldkamer van de brandweer en ambulance. Het mede toezicht houden op het strand en het redden van baders in nood. Wat en waarom: De VRH is een gemeenschappelijke regeling die is gebaseerd op de Wet Veiligheidsregio’s. De VRH bestaat uit: 1. Brandweer Haaglanden (en meldkamer); 2. Geneeskundige Hulpverleningsorganisatie in de Regio (GHOR); 3. Geneeskundige Meldkamer (GnkM).

58

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

≡◄► Samen met de politie, gemeenten en zo nodig andere organisaties werkt de VRH samen aan de organisatie van rampenbestrijding en crisisbeheersing. Daarnaast organiseert de brandweer middels maatwerkafspraken voor Den Haag het toezicht houden op het strand en het redden van baders in nood en beheer van strandposten. De VRH wordt aangestuurd door een directie bestaande uit de commandant brandweer en directeur publieke gezondheid, waarbij de commandant brandweer in deze directie tevens de functie van algemeen directeur vervult. De VRH kent een algemeen bestuur bestaand uit de 9 burgemeesters van de regio Haaglanden. Daarnaast is er een dagelijks bestuur. De burgemeester van Den Haag is voorzitter van de VRH. De voorzitter wordt bij koninklijk besluit benoemd, gehoord het algemeen bestuur. De begroting van de VRH wordt voor het overgrote deel gefinancierd door de gemeenten in de regio, waarvan Den Haag ongeveer de helft van de begroting van de VRH betaalt. De commandant brandweer, de directeur publieke gezondheid, de coördinerend gemeentefunctionaris en de chef van de politie-eenheid vormen tezamen de veiligheidsdirectie. De veiligheidsdirectie is belast met de multidisciplinaire afstemming en coördinatie van de voorbereiding op de rampenbestrijding en crisisbeheersing en fungeert als primair adviesorgaan van het Algemeen Bestuur hierover.

Den Haag levert de coördinerend gemeentefunctionaris die is belast met de coördinatie van de maatregelen en voorzieningen die de gemeenten treffen met het oog op een ramp of crisis.

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

≡◄►

GR GGD & Veilig Thuis

GR Metropoolregio Rotterdam-Den Haag (MRDH)

Doel: De wettelijke basis voor de GGD is vastgesteld in de Wet Publieke Gezondheid. Deze wet (art.14, lid 1) bepaalt ook dat dat de betreffende taken ten aanzien van publieke gezondheid georganiseerd moet worden in een gemeenschappelijke regeling, overeenkomstig aan de veiligheidsregio’s (Wet Veiligheidsregio’s). Gemeenten worden vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning verplicht Veilig Thuis te organiseren.

Doel: De MRDH heeft als doel het verbeteren van de bereikbaarheid en van het economisch vestigingsklimaat.

Openbaar belang: Bijdragen aan doelstellingen van ­(preventieve) volksgezondheid. Wat en waarom: Negen gemeenten in Haaglanden werken samen. Den Haag is de grootste gemeente. Voorheen bestonden er twee GGD’en, namelijk GGD Den Haag en GGD ZuidHolland Zuid. Aangezien de laatste kampte met financiële strubbelingen is gekozen om beide GGD’en samen te voegen in 2014 en onder de GR onder te brengen. Bij de herijking van het GR-construct is besloten ook Veilig Thuis hierin onder te brengen. Om een efficiencyslag te maken is ervoor gekozen om de uitvoeringsorganisatie in te huizen bij de gemeente Den Haag (OCW), zodat optimaal gebruik kan worden gemaakt van bedrijfsvoering zaken. De directeur GGD (DPG; wat een zelfstandig wettelijke functie is) zit derhalve in de directie van OCW. Ook de directeur Veilig Thuis maakt deel uit van de directie van OCW. Stemverhouding is naar inwonertal evenals de bijdrage die de deelnemende gemeenten betalen voor het de uitvoering van wettelijke taken. Voor de ‘lokale’ taken wordt door de deelnemende gemeenten naar rato van afname betaald.

59

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Openbaar belang: De gemeente beoogt de bereikbaarheid en de werkgelegenheid en de economie van de stad te verbeteren. Wat en waarom: De MRDH is een gemeenschappelijke regeling. MRDH vervult de wettelijke rol van vervoersautoriteit en is vanuit die verantwoordelijkheid ook voor 0,01% aandeel­ houder van HTM. Sinds 2017 een gemeenschappelijk regeling o.b.v. de Wet gemeenschappelijke regelingen (afgekort: Wgr). Via de MRDH is er sprake van verlengd lokaal bestuur. Het omvat de oude regio Haaglanden en het oude Openbaar Lichaam Rijnmond. De MRDH is als opdrachtgever verantwoordelijk voor de aanbesteding van het stedelijk en regionaal openbaar vervoer. Voor het stadsvervoer kan de MRDH daarbij kiezen voor aanbesteding via een inbestedingsconstructie. De gemeente Den Haag heeft een belangrijke stem waar het gaat om de keuze voor aan- of inbesteden. Kern van de activiteiten heeft betrekking op bereikbaarheid (financiering vanuit Brede Doeluitkering (BDU)) en economische ontwikkeling, bijvoorbeeld op gebied van bedrijventerreinen strategie, startups bekostigen vanuit inwonersbijdrage en met elkaar vergelijken van lokale MKB-plannen in kader van corona.

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

≡◄►

GR Omgevingsdienst Haaglanden

GR Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden

Doel: De Omgevingsdienst Haaglanden is verantwoordelijk voor de vergunningverlening, toezicht en handhaving op milieugebied en de specialistische advisering op het gebied van milieu en ruimtelijke ordening voor negen Haaglanden gemeenten en de provincie Zuid-Holland.

Doel: In de regio Haaglanden wordt de inkoop en het contractmanagement van de tweedelijns jeugdhulp gecoördineerd door het Servicebureau Jeugdhulp Haaglanden (kortweg Servicebureau en voorheen H10 inkoopbureau ). Het Servicebureau is hiermee de regionale uitvoeringsorganisatie en heeft de volgende taken (artikel 4 van de Gemeenschappelijke Regeling): a. Ondersteuning bij regionaal te contracteren jeugdhulp; b. Coördineren van regionale berichtgeving inzake de jeugdhulp; c. Leveren van een bijdrage aan de optimalisering van de opgedragen uitvoeringsprocessen; d. Contractbeheer en contractmanagement; e. Afwikkelen van het opgedragen declaratie- en betalingsverkeer; f. Leveren van een bijdrage en advies bij de verantwoordingscyclus waaronder het genereren van adequate management­informatie en informatie voor de planning en control cyclus; g. Het op verzoek namens gemeenten optreden richting leveranciers om de voorwaarden en eisen, waaronder de overeenkomsten worden afgesloten te harmoniseren.

Openbaar belang: Bescherming van mens en natuur tegen schade en uitvoering van vergunningverlening, toezicht en handhaving milieu. Wat en waarom: Ingesteld op wettelijke basis. Omgevingsdiensten zijn gemeenschappelijke regelingen. In 2008 constateerde de Commissie Mans dat vergunningverlening te gefragmenteerd was en de handhaving beter moest. Dit leidde tot een stelsel van omgevingsdiensten. In 2021 heeft de Commissie Van Aartsen geconstateerd dat het stelsel van Omgevingsdiensten nog niet functioneert zoals destijds bedoeld, waardoor vermijdbare milieuschade ontstaat. Het Rijk, IPO en VNG hebben een traject afgesproken om via vervolgacties te komen tot een beter werkend stelsel. De gemeente is wettelijk verplicht het basistakenpakket (de complexere bedrijven) af te nemen bij omgevingsdienst. De gemeente heeft ervoor gekozen om ook de taken die niet vallen onder het basistakenpakket (bijvoorbeeld winkels, horeca en kleinere kantoren) op vrijwillige basis onder te brengen bij de Omgevingsdienst.

Openbaar belang: De regeling behartigt de belangen van de gemeenten op het terrein van uitvoering van gemeentelijke contractering in het kader van de Jeugdwet. Wat en waarom: Per 1 januari 2015 (decentralisatie jeugdzorg) is het Servicebureau opgericht voor de inkoop en het contracteren van jeugdhulp voor de gemeentes Den Haag, Delft, Midden-Delfland, Leidschendam-Voorburg, Pijnacker-Nootdorp, Rijswijk, Voorschoten, Wassenaar, Westland en Zoetermeer. Voor Den Haag wordt dus samengewerkt met de overige 9 gemeenten in de regio Haaglanden. Het takenpakket van het Servicebureau is hierboven al beschreven. Het Servicebureau is hiermee dus gericht op de uitvoering; het maken van beleid is expliciet geen taak van het Servicebureau (beleidsarm). Opdrachtgever zijn de colleges van de 10 genoemde gemeenten.

60

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

Bijlage 4: Overzicht Verbonden Partijen

Vereniging van Eigenaren (VVE) van 7 vastgoedobjecten Doel: Het beheren en exploiteren van het gebouw, de grond en de gemeenschappelijke zaken. Alsmede het behartigen van de gemeenschappelijke belangen van de eigenaren. Openbaar belang: Het behartigen van de belangen van de gemeente Den Haag als grootste eigenaar van het complex. Wat en waarom: Niet al het gemeentelijk vastgoed is 100% gemeentelijk eigendom en om die reden werken we in voorkomende gevallen samen met de andere eigenaren in een VVE constructie. In feite betreft het hier alleen in formele zin een verbonden partij.

61

Beleidskader Verbonden Partijen 2024

≡◄►

≡◄