RIS317308 Regionale uitwerking Integraal Zorgakkoord (IZA)

Typ tekstTyp tekstTyp tekst

Mariëlle Vavier Wethouder van Armoede, Inclusie, Zorg en Internationale Zaken

060

Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag

Ons kenmerk

Aan de voorzitter van de commissie Samenleving

OCW/10648562 RIS317308 Contactpersoon

M. Weitenberg Dienst

Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling

Stad en Bestuur OCW Telefoonnummer

14070 Datum

E-mailadres

15 december 2023

marjolein.weitenberg@denhaag.nl

Onderwerp

Regionale uitwerking Integraal Zorgakkoord (IZA)

Geachte voorzitter, Met deze brief informeer ik u over het landelijk Integraal Zorgakkoord (IZA) en de stand van zaken in de regionale uitwerking ervan in de regio Haaglanden. In het voorjaar van 2024 wordt een regionale bijeenkomst georganiseerd voor de gemeenteraden van Den Haag, Leidschendam-Voorburg, Rijswijk, Wassenaar en Zoetermeer en gaan we over dit onderwerp in gesprek. Het Integraal Zorgakkoord (IZA) bedoeld om samen te werken aan toekomstbestendige zorg De toegankelijkheid, kwaliteit en betaalbaarheid van de zorg in Nederland staat onder druk. Er is een tekort aan zorgprofessionals en dit tekort zal gaan toenemen. Ook de vraag naar zorg zal blijven stijgen en daarmee ook de zorgkosten. In september 2022 is daarom het Integraal Zorgakkoord (IZA) 1 gesloten om samen te werken aan houdbare zorg in Nederland. Het IZA bevat afspraken over 20232026 tussen het ministerie van VWS en een groot aantal partijen in de zorg. Ondertekenaars van het IZA zijn onder meer overkoepelende organisaties van ziekenhuizen, de geestelijke gezondheidszorg en de ouderenzorg. De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) heeft namens de gemeenten getekend. Passende zorg is uitgangspunt: de beweging van ziekte naar gezondheid Het IZA heeft als doel de kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg in de toekomst te garanderen en de kosten te beheersen.

Uitgangspunt hierbij is passende zorg: zorg die effectief is en samen met de patiënt tot stand komt. Daarnaast is er veel aandacht voor de verschuiving van ziekte en zorg naar gezondheid. Preventie en de rol die het sociaal domein kan spelen in samenwerking met het medisch domein worden hierdoor steeds relevanter bij het inrichten van de zorg. Om dit te bevorderen zijn in het IZA afspraken gemaakt over: het verstevigen van preventie en de sociale basis; het versterken van de huisartsenzorg en verbetering van de samenwerking tussen huisartsen en het sociaal domein;

1

Kamerbrief Aanbieding Integraal Zorgakkoord: samen werken aan gezonde zorg

Gemeente Den Haag

Spui 70 Den Haag

Postbus 12600 2500 DJ Den Haag

T 14070 www.denhaag.nl

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10648562

-

de samenwerking tussen zorgpartijen onderling en met gemeenten, zorgverzekeraars en welzijnsorganisaties in de geestelijke gezondheidszorg; het delen van informatie, digitalisering en contractering; het aantrekkelijk houden van werken in de zorg en het ontzorgen van zorgprofessionals bijvoorbeeld door het verminderen van administratieve lasten; het verbeteren van zorgprocessen, het inzetten van innovatieve oplossingen en het optimaliseren van de zorginfrastructuur.

Gemeenten hebben een belangrijke rol om zorg in de toekomst houdbaar te maken Gemeenten hebben een (wettelijke) taak in het bieden van passende ondersteuning in de zelfredzaamheid van mensen en het bevorderen van een gezond en actief leven, bijvoorbeeld op basis van de Wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Wet Publieke gezondheid (Wpg) en de Jeugdwet. Daarmee leveren gemeenten ook een belangrijke bijdrage aan het realiseren van een gezonde samenleving en het voorkomen of uitstellen dat mensen ziek worden. En zodoende in het beperken van de instroom in (duurdere) zorgvoorzieningen in de curatieve zorg. Door domeinoverstijgende samenwerking tussen het medisch en het sociaal domein kunnen inwoners die problemen op meerdere domeinen ervaren beter en op de juiste plek worden geholpen. Regionale samenwerking en mandatering in Haaglanden De afspraken uit het IZA moeten regionaal worden uitgewerkt door de zorgverzekeraars, gemeenten en zorgaanbieders en – professionals. De gemeente Den Haag maakt onderdeel uit van de zorgkantoorregio Haaglanden, samen met de gemeenten Zoetermeer, Rijswijk, LeidschendamVoorburg en Wassenaar. CZ is de verantwoordelijke zorgverzekeraar. Vóór het afsluiten van het IZA was er al samenwerking tussen deze gemeenten en de zorgverzekeraars CZ en VGZ. Zoetermeer was hiervoor bestuurlijk aanspreekpunt.

De uitwerking vanuit het IZA bouwt voort op deze samenwerking. De bestaande samenwerking tussen gemeenten en zorgverzekeraars moet worden geformaliseerd en geïntensiveerd. Voor elke regio is één gemeente mandaathouder. In onze regio is dat Zoetermeer. Met de (bijgevoegde) mandaat-, machtings-, en volmachtsbesluiten wordt de portefeuillehouder Zorg van gemeente Zoetermeer gemachtigd om het regiobeeld, het regioplan en de regioafspraken te maken. Tevens ontvangt en beheert Zoetermeer de middelen die regionaal beschikbaar zijn ten behoeve van de IZA-doelen. De gemeente Den Haag is en blijft uiteraard nauw betrokken bij de voorbereiding van deze afspraken. De werkwijze wordt hierna verder toegelicht. Deze mandatering laat onverlet dat besluitvorming en kaderstelling ten behoeve van Haagse projecten op basis van het regioplan op de gebruikelijke wijze aan het college en de raad zullen worden voorgelegd. Werkwijze: van regiobeeld naar regioplan In het IZA is voorgeschreven op welke wijze regio’s aan de slag moeten gaan om resultaten te kunnen behalen. Hieronder wordt deze werkwijze stapsgewijs toegelicht. Betrokken partijen en werkstructuur Zorgverzekeraars, gemeenten en zorg- & welzijnsorganisaties zullen intensiever gaan samenwerken.

In Haaglanden is een regiegroep samengesteld uit ambtelijke vertegenwoordiging van de vijf gemeenten in de regio via de gemeente Den Haag en de gemeente Zoetermeer, de GGD Haaglanden; vertegenwoordigers voor zorg en welzijn via de Vereniging Transmurale Zorg, Gezond & Gelukkig Den Haag en Zoetermeer 2025; vertegenwoordigers van zorgverzekeraars via CZ en VGZ. De bestuurders van deze organisaties vormen het bestuurlijk overleg.

2/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10648562

Regiobeeld en ambitie voor de regio Eerst is een regiobeeld opgesteld. Het regiobeeld geeft inzicht in de huidige en toekomstige zorgbehoeften van inwoners in de regio Haaglanden en belangrijke opgaven. Eind juni 2023 is het Regiobeeld Haaglanden en daaruit voortvloeiende prioritaire opgaven voor de regio Haaglanden gepubliceerd. Een link naar de Regiobeelden en prioritaire opgaven: Regiobeelden (dejuistezorgopdejuisteplek.nl). Als ambitie staat hierin centraal: ‘Iedereen heeft recht op een zo gezond mogelijk leven. Waarbij inwoners van de regio Haaglanden mogen verwachten dat zorg en ondersteuning wordt geleverd zonder merkbare schotten, zo dicht mogelijk bij de inwoner, afgestemd op zijn behoefte en met zoveel mogelijk regie. Betaalbaar en toegankelijk.’ De prioritaire opgaven van regio Haaglanden 1. Naar een gezonde arbeidsmarkt. 2. Juiste hulp, juiste mensen. 3. In-, door-, uitstroom keten. 4. Positief (gezond) leven. 5. Thuis ouder worden. 6. Versterken mentale gezondheid en GGZ. 7. Samen organiseren. Regioplan Het regiobeeld vormt de basis voor het regioplan. Dezelfde partijen die aan het regiobeeld en de prioritaire opgaven hebben gewerkt, zullen de komende periode werken aan het gezamenlijke regioplan. Hierin worden de prioritaire opgaven uitgewerkt naar concrete afspraken en ambities voor de transformatie in de regio voor de periode 2024-2026.

De acties moeten voldoende impactvol zijn om bij te dragen aan de transformatie. Het regioplan moet voor 1 januari 2024 af zijn. Gedurende 2024-2026 worden de resultaten gemonitord en activiteiten bijgesteld indien nodig. De Gemeenteraad wordt een keer per jaar op hoofdlijnen geïnformeerd over de voortgang van de uitvoering van het regioplan. Financiën Voor de realisatie van de doelen uit het regioplan zijn financiële middelen beschikbaar. Voor het sociaal domein is er een Specifieke Uitkering voor het Integraal Zorgakkoord (SPUK IZA). Daarnaast kunnen alle partijen een voorstel indienen voor zogenaamde transformatiemiddelen, die via de zorgverzekeraars worden verdeeld. Deze specifieke uitkering staat los van de brede SPUK die alle gemeenten hebben gekregen voor de uitvoering van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) en de versterking van preventie, sport en de sociale basis. Zie hierna een toelichting op de samenhang tussen het IZA en het GALA. SPUK IZA De middelen uit de SPUK IZA zijn bedoeld voor niet-vrijblijvende inzet en activiteiten van gemeenten en organisaties in het sociaal domein. De middelen worden regionaal uitgekeerd. Er is voor regio Haaglanden jaarlijks € 6.724.900,beschikbaar voor de periode van 2023 tot en met 2026. De gemeente Zoetermeer ontvangt en beheert de middelen ten behoeve van de regio. Het regionale IZA budget moet worden ingezet voor:

3/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10648562

1. 2. 3.

4. 5. 6.

Organisatie en coördinatie van de regionale samenwerking met zorgverzekeraars, zorgkantoren en zorgaanbieders op basis van de regionale samenwerkingsagenda/het regioplan. Structurele inzet (organisatie, coördinatie, bemensing) op de netwerksamenwerking van het sociaal domein met in ieder geval de ggz, de eerstelijnszorg en de huisartsenzorg. Structurele inzet op de coördinatie en organisatie van de in IZA afgesproken domeinoverstijgende keteninterventies (waaronder valpreventie bij ouderen, welzijn op recept, aanpak overgewicht bij kinderen, gecombineerde leefstijlinterventie bij volwassenen, kansrijke start). Inrichten en bemensen van een dekkend netwerk van laagdrempelige steunpunten in de regio voor mensen met psychische kwetsbaarheid. Regionaal stimuleren van de inzet van e-health-toepassingen, anonieme hulplijnen en vormen van digitale/hybride zorg. Extra inzet van gemeenten voortkomend uit het gezamenlijke, aan IZA gekoppelde, regioplan. Deze inzet kan per regio verschillen, afhankelijk van de regionale prioriteiten en keuzes.

Gemeenten dragen er zorg voor dat de inzet van de IZA-middelen niet dubbelt met de andere middelen die door het Rijk specifiek beschikbaar worden gesteld. Transformatiemiddelen Alle partijen kunnen een voorstel doen voor een transformatieplan dat bijdraagt aan houdbare zorg in de toekomst. Zorgverzekeraars beheren hiervoor landelijk een budget van in totaal € 2,8 miljard tot en met 2026. Er is een procedure voor het aanvragen van deze middelen. Domeinoverstijgende samenwerking wordt hierin gestimuleerd. Belangrijkste criterium om in aanmerking te komen voor financiering uit deze middelen is dat er sprake moet zijn van een transformatie van zorg, die impact heeft op de Zvw. Samenhang met andere trajecten Om de benodigde veranderingen te realiseren in de samenleving in brede zin en in de zorg in het bijzonder, is het van belang om gezondheid te verankeren in alle beleidsterreinen. Daarom wordt er vanuit het Rijk naast het IZA onder meer ingezet op: • Het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Het doel van het GALA is om de beweging naar mentale en fysieke gezondheid en preventie met gemeenten kracht bij te zeten. De gemeente Den Haag heeft dit akkoord vertaald in de Haagse Preventieaanpak (RIS316587). • Het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO).

Het WOZO-programma draagt bij aan een brede maatschappelijke beweging en de transitie in wonen, ondersteuning en zorg voor ouderen. WOZO zet in op een gemeenschappelijke opgave met veldpartijen; het lange termijn-perspectief en een expliciete norm: zelfstandig als het kan, thuis als het kan en digitaal als het kan. Vanuit het WOZO-programma is elke gemeente verplicht om een woonzorgvisie op te stellen. Voor Den Haag zal deze zal in 2024 opgeleverd worden. • Het programma Toekomstbestendige Arbeidsmarkt zorg en welzijn (TAZ) om instrumenten te ontwikkelen die bijdrage aan een beter toegankelijke arbeidsmarkt. Wat is het Gezond en actief leven akkoord (GALA)? Het GALA is een landelijk akkoord waarin het rijk, gemeenten en verzekeraars afspraken hebben gemaakt over hoe het preventief gezondheidsbeleid kan worden versterkt en duurzaam kan worden geborgd. Hieraan is een brede SPUK verbonden die, samen met het Sportakkoord II, gericht is op het ontwikkelen van een samenhangende lokale aanpak op het gebied van gezondheid, sport en bewegen én sociale basis. Om zo verbindingen te leggen tussen verschillende beleidsterreinen en nog meer kansen te creëren om de gezondheid van onze inwoners te bevorderen. Verhouding IZA en GALA Het Integraal Zorgakkoord (IZA) richt zich in hoofdzaak op de houdbaarheid van het Zorgstelsel, met als invalshoek de Zorgverzekeringswet.

Om het doel van het IZA te bereiken hebben landelijke 4/5

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

OCW/10648562

partijen, waaronder de VNG, en het ministerie van VWS-afspraken gemaakt op hoofdlijnen. In onderliggende programma’s en akkoorden, waaronder GALA, worden deze afspraken verder geconcretiseerd, ook voor gemeenten. Het GALA richt zich hoofdzakelijk op het bouwen aan een fundament voor een gerichte aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis, waarin een gezonde samenleving centraal staat. Vanuit het IZA wordt deze gerichte aanpak gezien als voorwaarde voor de beweging naar de voorkant waar gemeenten een belangrijke rol in spelen, onder meer door het versterken van de sociale basis, het aanpakken van gezondheidsachterstanden en de toepassing van ‘health in all policies’. Wat is het programma Wonen, Ondersteuning en Zorg voor Ouderen (WOZO)? Dit is een programma van VWS gericht op het langer thuis wonen van ouderen en het leveren van kwaliteit van zorg voor ouderen, zowel als zij nog thuis wonen als wanneer zij in een verpleeghuis wonen. Het WOZO-programma bestaat uit verschillende maatregelen, initiatieven en projecten gericht op het anders organiseren van de ouderenzorg. Het programma WOZO is erop gericht dat de ouderenzorg ook in de toekomst blijft passen bij wat ouderen willen en wat goed georganiseerd kan worden.

Het WOZO-programma bestaat uit 5 actielijnen: Samen vitaal ouder worden, sterke basiszorg voor ouderen, passende Wlz-zorg, wonen en zorg voor ouderen en arbeidsmarkt en innovatie. Vanuit Den Haag zetten we momenteel voornamelijk in op ‘Samen vitaal ouder worden’ vanuit de sociale basis (beleid in ontwikkeling) en de Haagse Preventieaanpak. Het opstellen van de lokale woonzorgvisie valt onder ‘Wonen voor ouderen’. Verhouding IZA en WOZO De belangrijkste aanleiding voor IZA en WOZO is de toekomstbestendigheid van de zorg: bij ongewijzigd beleid wordt de zorg onbetaalbaar en er is (nu al) te weinig personeel om het werk te doen. Ook is er het doel om gezondheidsverschillen te verkleinen. IZA is een overkoepelend akkoord en WOZO is als programma specifiek gericht op ouderen. Wat is het programma Toekomstbestendige arbeidsmarkt Zorg en Welzijn (TAZ)? Met het programma TAZ heeft het kabinet een transitie in gang gezet naar anders werken in zorg en welzijn om een bijdrage te leveren aan de toegankelijkheid ervan in de toekomst. Cruciaal is dat de oplossing niet zozeer ligt in het aantrekken van meer mensen, maar vooral in het anders werken en het anders organiseren met zeggenschap van medewerkers als randvoorwaarde. De minister van VWS doet dit samen met werkgevers, vakbonden, zorginkopers en brancheorganisaties.

Verhouding IZA en TAZ De gezonde arbeidsmarkt is een werkagenda binnen het IZA. In de regio Haaglanden maken we voor de prioritaire opgave ‘naar een gezonde arbeidsmarkt’ gebruik van het instrumentarium dat binnen het programma TAZ wordt ontwikkeld. Met vriendelijke groet, de wethouder van Armoede, Inclusie, Zorg en Internationale Zaken Mariëlle Vavier

5/5