RIS317305 Beantwoording SV Wateroverlast en ondergelopen kelders Scheveningen

Datum

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE

23 januari 2024

VRAGEN

Onderwerp

Ons kenmerk

Antwoord van het college op de vragen van de raadsleden mevrouw De Groot en de heer Bingöl, luidend: ‘Wateroverlast en ondergelopen kelders Scheveningen’

DSB/10670319 RIS317305

De raadsleden mevrouw De Groot en de heer Bingöl hebben op 6 december 2023 een brief met daarin vijftien vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 30 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. Afgelopen weken zijn meerdere kelders bij bewoners ondergelopen op Scheveningen, waaronder op Scheveningen Bad, Scheveningen Dorp en sinds vorige week ook bij Rijslag rondom het Kapelplein. Ondanks mitigerende maatregelen die bewoners afgelopen jaren al hebben genomen, zoals een waterpomp of kelderbak, blijft het water maar komen en is het letterlijk dweilen met de kranen open. Het is onduidelijk wat de oorzaak is van de hoge grondwaterstand. Er circuleren meerdere verhalen over de hoge regenval, hoge grondwaterstand, de onlangs uitgevoerde zandsuppletie op het strand en de zeespiegelstijging. Daarnaast is het onduidelijk waar bewoners terecht kunnen voor een oplossing en gaan verzekeraars vaak niks doen aan het vergoeden van schade omdat grondwaterschade niet verzekerbaar is. Dit heeft grote gevolgen voor bewoners die grote schade lijden. Het CDA vindt het belangrijk dat er een oplossing komt voor dit probleem dat als maar groter wordt. 1.

Is het college bekend met de ondergelopen kelders en hoge grondwaterstand op Scheveningen?

Ja, het college is hiermee bekend. Door de extreem natte periode de afgelopen maanden, zijn de grondwaterstanden overal in de stad gestegen. Kelders die niet afdoende waterdicht zijn ondervinden wateroverlast. Er zijn veel meldingen binnen gekomen en bewoners worden zoveel mogelijk via de email en soms met een bezoek van een expert geïnformeerd over de huidige situatie en stappen die gezet kunnen worden. 2.

Kan het college aangeven hoeveel meldingen de gemeente al heeft ontvangen van wateroverlast op Scheveningen sinds november 2023?

Door de grote hoeveelheid meldingen loopt de afhandeling hiervan trager dan gebruikelijk. Het totaal aantal meldingen voor de hele stad nadert op dit moment de 500. Hoeveel hiervan specifiek uit Scheveningen komen hebben we nog niet kunnen bepalen. De eerste inzet is gericht op het informeren van melders, het bepalen van aantallen voor specifieke locaties volgt later. Uit gesprekken met buurtbewoners blijkt dat sommige huizen voor het eerst wateroverlast hebben, terwijl afgelopen 40 jaar er bij hevige regenval nooit sprake was van ondergelopen kelders. Bovendien is het vaag waarom soms een paar huizen in dezelfde straat wel last hebben van de hoge grondwaterstand, terwijl vergelijkbare naastgelegen huizen met dezelfde kelder geen overlast hebben.

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10670319

3.

Kan het college aangeven of het aantal incidenten met wateroverlast en ondergelopen kelders toegenomen afgelopen jaren? Zo ja, wat is de oorzaak?

Het college kan dit beamen. Dat overlast vaker voorkomt is te verklaren uit veranderingen in de neerslagtrends en het verouderen van het kelderbestand. Na de Tweede Wereldoorlog zijn kelders in de particuliere woningbouw niet vaak meer toegepast. Kelders zijn dus doorgaans meer dan 70 jaar oud en gebreken stapelen zich op. Tel daar de trend bij op dat sinds de jaren ‘80 neerslaghoeveelheden in de wintermaanden toenemen en dat dit zorgt voor hogere grondwaterstanden in de winterperiode. 4.

Wat is volgens het college de oorzaak dat het per huis verschilt of sprake is van wateroverlast in dezelfde straat?

Door de onderhoudstoestand van individuele kelderconstructies zijn er verschillen in dezelfde straat. Daarnaast heeft de diepteligging van de kelder invloed op de hevigheid van de wateroverlast bij een lekke kelder: hoe dieper een lekke kelder, hoe eerder en heviger de overlast. Op dit moment wordt vrijwel alle overlast veroorzaakt door gebreken in kelderconstructies, waardoor grondwater naar binnen kan dringen. 5.

Kan het college aangeven of er specifieke hotspots zijn, en locaties waar veel wateroverlast en een hoge grondwaterstand zijn geconstateerd?

De meeste meldingen van lekke kelders komen uit gebieden tegen de duinen of de strandwal aan alsmede daar waar bij de grote parken veel water in de bodem kan dringen en waar geen sloten dichtbij zijn waar het water snel naartoe kan afstromen. Historisch gezien zijn er veel kelders gebouwd in de wijken zoals Vogelwijk, Bomenbuurt, Scheveningen, Belgisch Park, Benoordenhout, Bezuidenhout en het centrum. 6.

Is het bij het college bekend wat de oorzaak is van de hoge grondwaterstand? Hebben naast de extreme regenval, ook andere factoren invloed op de hoge grondwaterstand?

De extreme regenval is overduidelijk de oorzaak voor de hoge grondwaterstanden in Den Haag. In Scheveningen wordt ook nog gewezen op het effect van de werkzaamheden voor zandsuppleties. In welke mate deze werkzaamheden effect hebben (gehad) op de grondwaterstanden wordt momenteel modelmatig onderzocht. Aangezien hiervoor gegevens van derden (Rijkswaterstaat) nodig zijn en het modeleren de nodige tijd vraagt, verwachten we in Q2 van 2024 hierin inzicht te hebben. Een snelle eerste beoordeling door deskundigen, die de grondwaterstanden voor de hele stad hebben geraadpleegd, geeft aan dat het waarschijnlijk om een beperkt effect gaat. 7.

Kan het college de gemeente opdracht geven om op korte termijn maatregelen te nemen om de grondwaterstand te verlagen?

Nee, dit is onmogelijk, zelfs indien de gemeente het droog houden van lekke kelders als een gemeentelijke verantwoordelijkheid zou zien. Het grondwatersysteem is een natuurlijk systeem en er zijn geen pompen of andere middelen om de grondwaterstand te verlagen. Bovendien zou dit ook juridisch niet kunnen. Grote delen van bijvoorbeeld Scheveningen liggen binnen het grondwaterbeschermingsgebied en ingrepen hier vragen de nodige vergunningen.

2/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10670319

8.

Is het college het met de CDA-fractie eens dat het essentieel is dat er geen verhalen circuleren over mogelijke oorzaken, maar dat bewoners terecht kunnen bij het stadhuis voor informatie en antwoorden op hun vragen?

Ja, het college is het hiermee eens. Inwoners krijgen nu veelal een reactie, waarbij wordt verwezen naar www.hulpbijgrondwaterdenhaag.nl. Deze website, speciaal voor grondwater in Den Haag, biedt actueel nieuws, informatie over het functioneren van het grondwatersysteem en praktische hulp en tips voor mogelijke oplossingen. Vanwege de beperkte beschikbaarheid van deskundigen binnen de gemeente en de hoeveelheid vragen, kost het meer tijd dan gebruikelijk om iedereen te beantwoorden. 9.

Kan het college aangeven op welke manier worden bewoners geïnformeerd worden over de mogelijke oorzaken en maatregelen voor de wateroverlast?

Zie het antwoord op vraag 8. 10. Wat wordt er door het college met meldingen en signalen van wateroverlast op Scheveningen gedaan? De meldingen worden bijgehouden en melders krijgen een antwoord met verwijzing, zie antwoord 8. Het college neemt deze signalen mee bij toekomstige verbeteringen die effect kunnen hebben op de grondwaterstand om waar mogelijk problemen niet nodeloos te vergroten. 11. Kan het college aangeven of de wethouder bereid is om op korte termijn in gesprek te gaan met gedupeerde bewoners, zo ja wanneer vindt dit gesprek plaats? De gemeente heeft de afgelopen tijd gesprekken gevoerd met diverse bewoners en zal dit blijven doen. Tijdens deze gesprekken informeert en adviseert de gemeente mensen over hoe deze problemen aan te pakken. De oorzaak van de ervaren wateroverlast zijn de niet-waterdichte kelderconstructies. In 2019 (RIS303822) is ook uitgebreid gesproken over grondwater in Den Haag. 12. In de vergadering van de commissie Leefomgeving van 23 november 2023 heeft de Wethouder Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu aangegeven dat er onderzoek wordt gedaan naar grondwaterpeilen. Kan het college aangeven wie dit onderzoek uitvoert en wanneer zijn de resultaten bekend? Het onderzoek wordt in opdracht van de afdeling Riolering, Wegen en Bodem van de dienst Stadsbeheer uitgevoerd door adviesbureau Aveco de Bondt.

Gezien de complexiteit van het onderzoek is een exact moment voor aanlevering van gegevens moeilijk te bepalen, maar het is de verwachting dat deze in de loop van Q2 2024 beschikbaar zijn. 13. Wat doet de gemeente volgens het college om gedupeerde bewoners te helpen, en in hoeverre is het waterschap verantwoordelijk? Het Hoogheemraadschap van Delfland handhaaft het peil in de sloten waar het grondwater uiteindelijk naartoe stroomt. Het Hoogheemraadschap van Delfland kan weinig meer doen dan dit peil zo strak mogelijk te handhaven. Zelf in deze natte tijden lukt dit goed. Bewoners worden geïnformeerd over verstandige stappen die zij kunnen zetten, stappen die zij uiteindelijk zelf moeten nemen.

3/4

Gemeente Den Haag Ons kenmerk

DSB/10670319

14. Kan het college aangeven hoe de gemeente samen werkt met het waterschap, verzekeraars, en andere organisaties om te zorgen dat bewoners geholpen worden? Zijn er bijvoorbeeld mogelijkheden om schade door een hoge grondwaterstand wel te vergoeden of in de toekomst te verzekeren? Het college ziet hierin geen rol voor de gemeente. De gemeente Den Haag en het Hoogheemraadschap van Delfland werken al nauw samen aan het inrichten van het gehele watersysteem om de stad klimaatbestendig te maken. Het grondwatersysteem is hierin een belangrijke schakel. Of schade door hoge grondwaterstanden in de toekomst verzekerd wordt, is niet aan de gemeente om te bepalen. 15. Op welke manier gaat de Wethouder Buitenruimte, Dierenwelzijn en Milieu, volgens het college, zorgen voor structurele oplossingen voor de wateroverlast en de ondergelopen kelders op Scheveningen? De gemeente gaat de informatievoorziening verbeteren en intensiveren. De kosten hiervan zijn nog niet bekend. De dekking voor de verbetering in informatievoorziening komt vanuit het Integraal Gemeentelijk Rioleringsplan- grondwaterzorg (RIS306620). De enige structurele oplossing die redelijkerwijs getroffen kan worden is het waterdicht maken van kelders of het aanpassen van het gebruik van kelders aan vochtiger omstandigheden. Deze maatregelen moeten worden getroffen door eigenaren zelf.

Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, Ilma Merx

Jan van Zanen

4/4